ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
KHOA LỊCH SỬ
NGUYỄN QUỐC KHÁ
CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI VỊ THÀNH NIÊN
NGHIỆN GAME ONLINE
(Địa bàn nghiên cứu xã Vinh Hưng, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên
Huế)
NIÊN LUẬN III
LỚP CÔNG TÁC XÃ HỘI –KHÓA 32 (2008-2012)
Huế, 06/2011
ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
KHOA LỊCH SỬ
NGUYỄN QUỐC KHÁ
CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI VỊ THÀNH NIÊN
NGHIỆN GAME ONLINE
(Địa bàn nghiên cứu xã Vinh Hưng, huyện Phú Lộc,tỉnh Thừa Thiên
Huế)
NIÊN LUẬN III
Lớp CÔNG TÁC XÃ HỘI – KHÓA 32 (2008-2012)
Cán bộ hướng dẫn: Bùi Quang Dũng
Huế, 06/2011
2
Sau một quá trình học tập, đi thưc tế và để có thể hoàn thành bài niên
luận này, tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến quý thầy cô trong khoa
6. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu 13
6.1. Đối tượng nghiên cứu 13
6.2. Khách thể nghiên cứu 13
6.3. Phạm vi nghiên cứu 13
6.3.1. Phạm vi không gian 13
6.3.2. Phạm vi thời gian 13
6.3.3. Phạm vi đề tài nghiên cứu 13
7. Gỉa thiết nghiên cứu 14
8. Phương pháp nghiên cứu 14
8.1.Phương pháp quan sát 14
8.2.Phương pháp phỏng vấn sâu cá nhân 15
8.3.Phương pháp thảo luận nhóm 15
8.4.Phương pháp thu thập phân tích xử lí tài liệu 16
8.5.Phương pháp vãng gia 16
4
9.Bố cục của báo cáo……………………………………………………17.NỘI DUNG
Chương 1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KHÁI
NIỆM, LÝ THUYẾT LIÊN QUAN
1.1. Tổng quan về địa bàn nghiên cứu
18
1.1.1. Tổng quan về huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế
18
1.1.1.1. Vị trí địa lí,lịch sử phát triển và tiềm năng thế mạnh của vùng
18
32
1.2.6. Khái niệm cộng đồng
36
1.3. Một số lý thuyết liên quan
37
1.3.1. Thuyết nhu cầu của con người
37
1.3.2. Lý thuyết học tập xã hội
38
1.3.3. Lý thuyết vai trò
39
1.3.4. Lý thuyết hệ thống
6
39
Chương 2 THỰC TRẠNG VỊ THÀNH NIÊN NGHIỆN GAME
ONLINE TẠI XÃ VINH HƯNG, HUYỆN PHÚ LỘC, THỪA THIÊN
HUẾ
2.1. Khái quát về tình hình nghiện game online trong giới trẻ hiện nay ở Việt
Nam
41
2.2. Khái quát về tình hình quản lý dịch vụ Internet trên địa bàn tỉnh Thừa
Thiên Huế
62
3.2. Phương pháp can thiệp giúp đỡ của ngành CTXH đối với vấn đề này
63
3.3. Đề xuất một số giải pháp nhằm phòng chống nghiện game online dưới
góc nhìn của CTXH
63
3.4. Xác định vai trò của nhân viên CTXH đối với vấn đề này
65
3.5. Kết quả đạt được và khó khăn còn tồn tại.
67
3.5.1. Những kết quả đạt được
67
3.5.2. Những khó khăn còn tồn tại 68
8
3.6. Những bài học kinh nghiêm trong quá trình thực hành CTXH với vị
thành niên nghiện game online
68
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
69
2. Khuyến nghi
13 VPHC Vi phạm hành chính
10
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Ngày nay trong bối cảnh toàn cầu hoá với sự phát triển vượt bậc của khoa
học kĩ thuật có nhiều công nghệ truyền thông ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu
ngày càng cao của con người. Một trong những dịch vụ hàng đầu hiện nay là
truyền thông đại chúng và đặt biệt là dịch vụ Internet. Sự phát mạnh mẽ của
hệ thông Internet góp phần đưa Việt Nam tiến vào hội nhập, giúp cho mọi
11
người dân Việt Nam trở thành những công dân quốc tế bình đẳng trên mạng
nhất là thế hệ trẻ hiện nay. Sự ra đời của Internet có ảnh hưởng mạnh mẽ
đến tất cả mọi lĩnh vực của đời sống của con người trên phạm vi toàntriển
cầu. Internet sẽ giúp chúng ta chúng ta liên lạc với nhau một cách thuận tiện
hơn cho dù bạn đang ở hai đầu của trái đất, Internets sẽ giúp chúng ta nhanh
chóng tiếp cân với tri thức nền văn minh của nhân loại, thoã mãn nhu cầu
vui chơi, học tập, giải trí của con người nhất là một lực lượng lớn thế hệ trẻ,
học sinh sinh viên, vị thành niên của chúng ta.Tuy nhiên ngoài những mặt
tích cực nói trên thì Internet còn mang đến rất nhiều tiêu cực ảnh hưỏng đến
lối sống, cách ứng xử của đại bộ phận vị thành niên và thanh niên như sự
xâm nhập của các trang web xấu, trang web đồi truỵ, phản động, đặt biệt là
sự lan tràn mạnh mẽ của những loại hình game online trực tuyến mang tính
bạo lực, kích động dễ làm cho các “cô cậu” thanh thiếu niên, học sinh sinh
viên lâm vào con đường tệ nạn xã hội ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống
cộng đồng.Theo kết quả điều tra Quốc gia vị thành niên, thanh niên Việt
Nam, thanh thiếu niên sử dụng Internet làm phương tiện giải trí nhiều hơn so
với để tìm kiếm thông tin.Phần đông 68,7% có sử dụng Internet để tán gẫu,
và 61,4% dùng để chơi games và rất nhiều bộ phận vị thành niên trong đó có
học sinh, sinh viên vì say mê chơi các loại game quá nhiều nên đã lâm vào
một trong những vấn đề xã hội nóng bỏng nỗi lên ở nước ta trong những
năm gần đây. Do đó nhìn vấn đề trên quy mô cả nước thì hầu như vấn đề
chưa được sự quan tâm nghiên cứu nhiều của đội ngũ các nhà khoa học, các
nhà chuyên môn như xã hội học, tâm lý học, y học, giáo dục, các cơ quan,
ban nghành chức năng và cũng như có nhiều các buổi hội thảo, các chương
trình chính sách liên quan đến vấn đề này. Hiện nay trên các diễn đàn thông
13
tin đại chúng chỉ mới xuất hiện những bài báo, những đề tài nghiên cứu nhỏ,
những cuộc điều tra nhỏ liên quan đến thực trạng, nguyên nhân, tác hạị của
việc nghiện game như Tham luận Hội thảo về nghiện Game Online.Tại
Đồng Nai – Ngày 6-8-2009, bài báo Nghiện Internet và trầm cảm.Các cuộc
khảo sát thực trạng nghiện game online của Viện xã hội học Việt Nam. Đề
tài cai nghiện game online của Ban Mục Vụ Gia Đình Tổng Giáo Phận Sài
Gòn Nhìn chung những công trình, đề tài này mới chỉ là những cuộc tìm
hiểu thăm dò mang tính nhỏ lẻ chưa có sự quan tâm thấu đáo của mọi cấp
mọi ngành trong việc nhìn nhận và giải quyết vấn đề này, đặt biệt là chưa
nhìn nhận giải quyết vấn đề dưới góc nhìn của CTXH cũng như thiếu sự đề
cao vai trò của CTXH trong việc giải quyết thực trạng này. Nếu chúng ta
tiếp tục xem xét vấn đề ở quy mô nhỏ hơn như ở phạm vi một tỉnh, một
vùng như địa bàn xã Vinh Hưng, huyện Phú Lộc,tỉnh Thừa Thiên Huế thì
tổng quan nghiên cứu vấn đề này cũng tương tự cụ thể là cho đến hiện nay
hầu như chưa có một công trình, hay đề tài nghiên cứu nào về thực trạng vị
thành niên nghiện game online trên địa bàn và sự quan tâm của chính quyền
địa phương cũng còn mờ nhạt. Hầu như từ các cấp các ngành đến người dân
chỉ chú ý đến việc làm sao để phát triển kinh tế xã hội, trong khi đó lại ít
quan tâm đến nhu cầu giải trí cũng như việc chơi và nghiện game online của
thế hệ trẻ. Đó là một thiếu sót lớn không chỉ trên địa bàn nghiên cứu mà còn
gặp phải ở các vùng và tỉnh thành khác. Từ tổng quan nghiên cứu vấn đề
trên thì đề tài nghiên cứu “thực trạng vị thành niên nghiện game online trên
địa bàn xã Vinh Hưng, huyện Phú Lộc” có thể nói là lá cờ tiên phong. Do
Thứ ba: Sử dụng lý thuyết, kỹ năng và các phương pháp chuyên ngành
CTXH tiến hành làm việc với cộng đồng hướng đến đạt được mục tiêu đã đề
15
ra.
5. Ý nghĩa của đề tài
5.1.Ý nghĩa phương pháp luận
-Thông qua việc nghiên cứ vấn đề này, sẽ giúp chúng ta có thêm kiến thức,
sự hiểu biết về những thông tin liên quan đến “nghiện game online” từ đó
nâng cao tầm hiểu biết của sinh viên về các vấn đề trong xã hội.
-Đề tài cũng sẽ góp phần làm rõ các lý thuyết liên quan như thuyết nhu cầu,
thuyết hành vi, thuyết học tập xã hội…giúp cho chúng ta hiểu và biết cách
vận dụng những lý thuyết này khi nghiên cứu các vấn đề trong đời sống xã
hội như thê nào?
-Đề tài có sự kết hợp vận dụng cả về lý thuyết lẫn thực tiễn,là cơ hội tốt cho
sinh viên CTXH biết cách vận dụng các kĩ năng, kiến thức, phương pháp và
phẩm chất chuyên môn đã học được trên ghế nhà trường vào trong thực tiễn
khi nghiên cứu đề tài.
5.2.Ý nghĩa thực tiễn
-Từ việc nghiên cứu tìm hiểu thực trạng, nguyên nhân vị thành niên nghiện
game online, đề tài như là một hồi chông cảnh báo và thức tỉnh thế hệ trẻ
(trong đó có vị thành niên) cũng như các bậc phụ huynh và của cả cộng đồng
về các tác hại do nghiện game gây ra. Từ đó giúp họ thay đổi nhận thức
hướng nhu cầu vui chơi giải trí vào các hoạt động lành mạnh hơn.
-Đề tài cũng có thể làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan, ban ngành chức
năng trong việc hoạch định các chính sách nhằm giải quyết vấn đề này.
6. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu
6.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là thực trạng vị thành niên nghiện game
online
16
trạng nghiện game online cần có một mạng lưới nhân viên CTXH tham gia với
các cơ quan ban ngành liên quan.
8.Phương pháp nghiên cứu
8.1. Phương pháp quan sát
- Trong suốt quá trình thâm nhập thực tế tôi đã tiến hành quan sát toàn cảnh
chung về đời sống kinh tế, điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, tiềm lực
kinh tế, con người…đặc biệt là đối với vị thành niên sa vào nghiện game online.
-Đề tài này tôi sử dụng chủ yếu các phương pháp quan sát: quan sát có chuẩn bị,
quan sát tham dự, quan sát công khai, quan sát nhiều lần. Cụ thể là trên cơ sở đã
xác định rõ nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu tôi đã tiến hành công khai các đối
tượng thanh thiếu niên đang mãi mê chơi game tại một quán Internet ở thôn
Phụng Chánh thuộc xã Vinh Hưng,và tôi cũng đã tiến hành vào chơi game cùng
các đối tượng để có cơ hội thuận tiện thực hiện quan sát tham dự, và cũng thực
hiện quan sát nhiều lần các đối tượng chơi game trong các khoảng thời gian khác
nhau để đảm bảo thu thập thông tin được chính xác ( Hình ảnh minh hoạ trong
phần phụ lục).
Đây là một phương pháp khá hữu hiệu khi thu thập thông tin phục vụ cho đề tài
nghiên cứu.
8.2.Phương pháp phỏng vấn sâu cá nhân
Để thu thập được những thông tin mới, cụ thể hơn về thực trạng,nguyên nhân
liên quan vấn đề nghiên cứu. Tôi đã tiến hành xây dựng 3 bảng hỏi dành cho 3
đối tượng cung cấp thông tin khác nhau đó là:
-Bảng hỏi thứ nhất dành cho đối tượng là vị thành niên nghiện game online trên
địa bàn.
18
-Bảng hỏi thứ hai dành cho các cán bộ, viên chức làm công tác quản lý tình hình
kinh tế văn hoá xã hội trên địa bàn nghiên cứu.
-Bảng hỏi thứ ba dành cho các hộ gia đình có con em nằm trong độ tuổi vị thành
niên.
(Phần bảng hỏi được minh hoạ trong phần phụ lục)
side…để phục vụ cho đề tài nghiên cứu của mình. Trong suốt quá trình nghiên
cứu tôi còn áp dụng phương pháp phân tích các tài liệu có liên quan, các nghiên
cứu đã có trước đây về vấn đề nghiên cứu để tìm hiểu tham khảo, so sánh các
khuyến nghị phù hợp với nội dung nghiên cứu. Trên cơ sở đó làm luận cứ quan
trọng để nâng cao tính khoa học và thực tiễn của những khuyến nghị đưa ra.
8.5. Phương pháp vãng gia
Đây là một phương pháp đặt thù tự nhiên,nó như là một chuyến viếng thăm nhà
người dân nhưng thông qua đó ta có thể thu thập được những thông tin cần thiết.
Trong suốt thời gian đi thực tế tại địa bàn, thông qua những lần đi chơi, thăm
viếng nhà người dân đặt biệt là những gia đình có con em ít nhiều sa vào nghiện
game online tôi tiến hành quan sát hoàn cảnh sống của gia đình các đối tượng
nghiện game, quan sát cách ứng xử và mối quan hệ giữa các thành viên trong gia
đình đối tượng. Qua đó thu thập những thông tin chính xác,để có thể đánh giá rút
ra được những nhận định ban đầu về đề tài nghiên cứu. Trong các buổi thực tế vừa
rồi tôi đã tiến hành thăm viếng vãng gia được 10 nhà người dân trên địa bàn
nghiên cứu.
9. Bố cục của báo cáo
20
Cấu trúc của bài niên luận ngoài phần mở đầu, phần mục lục,phần phụ
lục,tài liệu tham khả, phần kết luận và khuyến nghị thì nội dung của niên
luận gồm có 3 chương:
Chương 1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu và các khái niệm, lý
thuyết liên quan
Chương 2. Thực trạng vị thành niên nghiện game online trên địa
bàn xã Vinh Hưng, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên Huế
Chương 3 . Vai trò của công tác xã hội đối với thực trạng vị thành
niên nghiện game online
NỘI DUNG
Chương 1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KHÁI
NIỆM, LÝ THUYẾT LIÊN QUAN
xe lửa và đường ô tô Huế - Đà Nẵng, từ huyện lị qua đèo Phú Gia và Phước
Tường, lại có đường ô tô khác, nối với Cha Vô, Bà Nà và Đà Nẵng.
*Thế mạnh và tiềm năng
- Phú Lộc cũng là huyện có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế biển, du lịch
và nền kinh tế trang trại nông – lâm nghiệp kết hợp. Từ Quốc Lộ 1A lên
đỉnh Bạch Mã, chỉ có 19 km. Nơi đây có hàng trăm biệt thự kiểu Pháp được
xây dựng từ thập kỷ 30, 40 (thế kỷ XX) thích hợp làm nơi nghỉ dưỡng cho
du khách.
-Đến với Phú Lộc, du khách sẽ được thưởng ngoạn phong cảnh non xanh,
nước biếc của núi rừng Trường Sơn, đứng cạnh biển Đông hùng vĩ, hữu tình,
tận hưởng không khí mát mẻ, trong lành, nguyên sơ của núi Bạch Mã, Túy
Vân, Hải Vân, Linh Thái, đảo Sơn Trà; đắm mình trong làn nước trong xanh
tuyệt đẹp của bãi tắm Lăng Cô, Cảnh Dương; lắng nghe tiếng suối róc rách
từ các điểm du lịch sinh thái Suối Mơ, Suối Tiên, Suối Voi, Thác Nhị Hồ,
Hồ Truồi… Ngoài ra, du khách cũng sẽ được thưởng thức các món ăn đặc
sản của đầm Cầu Hai, đầm An Cư; cây trái xứ Nong, Truồi, Nước Ngọt, Mỹ
Lợi đã từng nổi tiếng một thời, chỉ để dâng tiến cho các vua triều Nguyễn ở
kinh đô Huế.
1.1.1.2. Tình hình phát triển kinh tế xã hội
*Về Kinh tế
- Năm 2010, giá trị sản xuất ngành dịch vụ - du lịch phát triển khá. Tính đến
tháng 10, doanh thu du lịch ước đạt 247 tỷ đồng, tăng 35% so với cùng kỳ
năm trước; lĩnh vực công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp tăng trưởng khá, giá
trị sản xuất ước đạt 381 tỷ đồng, tăng 15% so với năm 2009; tổng thu ngân
sách ước trong năm 2010 ước đạt 123,64 tỷ đồng, đạt 125% kế hoạch…
23
- Về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2011, Phú Lộc tiếp tục dịch
chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng dịch vụ du lịch - công nghiệp - nông
nghiệp. Doanh thu du lịch dự kiến tăng 31%; sản lượng lương thực có hạt 37
nghìn tấn; tổng vốn đầu tư phát triển trên địa bàn 2.500 tỷ đồng và thu ngân
2007 có 100% số làng đạt tiêu chuẩn làng văn hoá. Xây dựng một số điểm
văn hoá liên vùng, liên xã như ở Lộc An, Lộc Tiến, Vinh Hưng.
- Qui hoạch xây dựng các sân vận động để đến năm 2010 tất cả các xã đều
có sân vận động, câu lạc bộ thể dục thể thao cơ sở. Đầu tư xây dựng nhà thi
đấu thể thao trung tâm, nâng cấp sân vận động Huyện, các cơ sở thể dục thể
thao ở đô thị mới Chân Mây.
- Phát triển mạng lưới truyền thanh các xã, thị trấn, đến năm 2005 có
100% số xã và thị trấn có hệ thống truyền thanh. Xây dựng thư viện trung
tâm Huyện phục vụ nghiên cứu và hưởng thụ văn hoá của dân cư.
- Tiếp tục bảo vệ và tôn tạo các di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng
cảnh. Tuyên truyền, giáo dục nhân dân biết trân trọng và phát huy các giá trị
về văn hóa lịch sử, phong tục tập quán lành mạnh.
*Về môi trường
- Thực hiện phương trường châm bảo vệ thiên nhiên, đa dạng hoá sinh học
và khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên hợp lý đạt hiệu quả kinh tế cao.
- Áp dụng đồng bộ các biện pháp bảo vệ môi trường sinh thái, tập trung
chống ô nhiễm nguồn nước, vệ sinh môi trường ở các điểm du lịch. Xây
dựng khu xử lý chất thải rắn phục vụ khu Lăng Cô - Chân Mây và vùng phụ
25