MỤC LỤC:
A.MỞ ĐẦU………………………………………………………………….2
B.NỘI DUNG……………………………………………………………… 2
I. Sự không hiểu biết, hiểu biết không đúng, không chính xác các quy tắc,
yêu cầu của chuẩn mực pháp luật………………………………………… … 3
II. Tư duy diễn dịch không đúng, sự suy diễn các chuẩn mực pháp luật
thiếu căn cứ logic và sử dụng các phán đoán phi logic………………………….4
III. Việc củng cố, tiếp thu các quy tắc, yêu cầu của những chuẩn mực
pháp luật đã lạc hậu, lỗi thời, không còn phù hợp với pháp luật hiện hành…5
IV. Cơ chế đi từ quan niệm sai lệch tới việc thực hiện hành vi sai lệch
chuẩn mực pháp luật……………………………………………………………6
V. Các khuyết tật bẩm sinh về tâm sinh lý dẫn tới hành vi sai lệch chuẩn
mực pháp luật……………………………………………………………………8
VI. Cơ chế về mối liên hệ nhân - quả giữa các hành vi sai lệch chuẩn mực
pháp luật…………………………………………………………………………9
C. KẾT LUẬN…………………………………………………………… 10
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………….11
1
A. MỞ ĐẦU
Sai lệch chuẩn mực pháp luật là hành vi của một cá nhân hay một số nhóm
người trong xã hội vi phạm các nguyên tắc, quy định của chuẩn mực pháp luật
(hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật). Dưới góc độ luật học, hành vi sai lệch
chuẩn mực pháp luật chính là hành vi vi phạm pháp luật, hành vi này bao gồm
những yếu tố cơ bản sau: là hành vi nguy hiểm cho xã hội, trái pháp luật, có lỗi chủ
chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý. Để xác định ngăn ngừa, phòng tránh
những hành vi nói trên, một trong những nội dung quan trọng nhất là phải tìm hiểu
về cơ chế của những hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật ấy. Trong bài này em
xin trình bày về vấn đề:” Phân tích nội dung các cơ chế của hành vi sai lệch
chuẩn mực pháp luật, từ sự phân tích đó hãy rút ra ý nghĩa của mỗi cơ chế đối
với công tác phòng chống vi phạm pháp luật ở nước ta hiện nay”.
B. NỘI DUNG

đến hút, chích ma tuý tại nhà A, mỗi lần sẽ trả cho A 1 đấu gạo và một cân thịt lợn.
A do không hiểu biết về pháp luật, lại thấy việc này có thể kiếm ra cái ăn nên đã
chấp thuận cho M vận chuyển ma tuý đến nhà mình, còn đồng ý lấy kho nhà mình
làm địa điểm cho M và nhóm bạn của M tụ tập. Hành vi của A là hành vi sai lệch
chuẩn mực pháp luật, vi phạm pháp luật về tội tàng trữ, vận chuyển trái phép chất
ma tuý (quy định tại Điều 194 BLHS) và tội chứa chấp việc sử dụng trái phép chất
ma tuý (quy định tại Điều 198 BLHS). Trường hợp này do thiếu hiểu biết về ma
tuý cũng như tác hại của ma tuý, không hiểu biết các quy định của pháp luật đã
khiến A thực hiện các hành vi sai lệch với chuẩn mực của pháp luật.
Ví dụ 2:
3
Khi tham gia giao thông, trên đường có biển cấm rẽ trái nhưng do thiếu kiến
thức và hiểu biết về luật giao thông đường bộ nên ông H lại thực hiện hành vi rẽ
trái. Như vậy ông K đã thực hiện hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật, cụ thể là vi
phạm pháp luật về an toàn giao thông đường bộ.
Nhận xét: Cơ chế này đã đặt ra một vấn đề, đó là trong trường hợp hành vi
pháp luật xảy ra có nguyên nhân là do người vi phạm thiếu thông tin, kiến thức
hiểu biết về pháp luật thì các cơ quan tư pháp và các cơ quan chức năng khác cần
phối hợp với các phương tiện thông tin đại chúng tổ chức các hoạt động tuyên
truyền phổ biến, giáo dục pháp luật một cách sâu rộng tới các tầng lớp nhân dân về
những nguyên tắc quy định của bộ luật, các văn bản quy phạm pháp luật; giúp cho
người dân có được những kiến thức, hiểu biết nhất định về pháp luật. Qua đó góp
phần hạn chế những hành vi phạm pháp, phạm tội xảy ra có nguyên nhân là do
thiếu kiến thức, hiểu biết về pháp luật.
II. Tư duy diễn dịch không đúng, sự suy diễn các chuẩn mực pháp luật
thiếu căn cứ logic và sử dụng các phán đoán phi logic.
Điều đó có nghĩa là khi tham gia vào các lĩnh vực cụ thể của đời sống xã hội,
do thói quen suy diễn sai lầm, sử dụng các phán đoán thiếu căn cứ logic nên một số
cá nhân thường nhầm lẫn hoặc cố ý áp dụng các chuẩn mực xã hội khác vào lĩnh
vực pháp luật, do đó đã vi phạm một số chuẩn mực pháp luật nào đó, tức là đã thực

mực pháp luật đó dần dần tỏ ra lạc hậu, lỗi thời, không còn đáp ứng được các yêu
cầu, đòi hỏi của thực tiễn xã hội hiện nay, đã bị Nhà nước bãi bỏ hoặc thay thế
bằng văn bản pháp luật khác. Mặc dù vậy, vẫn có những cá nhân, nhóm xã hội nào
đó do không biết, hoặc biết nhưng vẫn cố thực hiện, áp dụng các chuẩn mực pháp
5
luật đã lạc hậu, lỗi thời đó dẫn đến vi phạm chuẩn mực pháp luật hiện hành trong
xã hội.
Ví dụ:
Trước đây, theo truyền thống lâu đời của ông cha ta về ngày tết ngày Tết
Nguyên Đán trong mỗi gia đình Việt Nam ta vốn không thể thiếu:
“Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ
Cây nêu tràng pháo bánh chưng xanh”
Những di sản tinh thần của “Thuở thanh bình ba trăm năm cũ” ấy đến tận bây
giờ vẫn mang những nét đẹp văn hoá sâu sắc, nó diễn ra thường xuyên, thậm chí
thành tục lệ. Song việc đốt pháo ngày nay là hành vi nguy hiểm đã mang đến
những hậu quả nghiêm trọng và là hành vi tiếp tay cho các hoạt động buôn lậu qua
biên giới, do đó đã bị Nhà nước ta nghiêm cấm. Tuy nhiên nhiều cá nhân, hộ gia
đình đã biết nhưng vẫn cố tình thực hiện các hành vi sai lệch như buôn bán, vận
chuyển, tàng trữ và sử dụng pháo, thuốc nổ trái phép.
Nhận xét: Việc tìm hiểu cơ chế này có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với
công tác thực hiện pháp luật. Cần nhận thức rõ rằng, pháp luật phải luôn luôn bám
sát và phù hợp với thực tiễn xã hội. Vì vậy, khi trong thực tế xã hội có những quy
phạm pháp luật tỏ ra lạc hậu, lỗi thời, không còn phù hợp vơi thực tiễn xã hội hoặc
đã hết hiệu lực thi hành thì Nhà nước cần sớm thay đổi bổ sung hoặc tuyên bố
chấm dứt hiệu lực của chúng một cách kịp thời. Điều đó có tác dụng ngăn chặn,
không tạo ra những khe hở để kẻ xấu có thể lợi dụng vào các mục đích phạm pháp,
phạm tội.
IV. Cơ chế đi từ quan niệm sai lệch tới việc thực hiện hành vi sai lệch
chuẩn mực pháp luật.
6

xử hợp pháp, hợp đạo đức của công dân.
V. Các khuyết tật bẩm sinh về tâm sinh lý dẫn tới hành vi sai lệch chuẩn
mực pháp luật.
Trong xã hội có những cá nhân nào đó, do dị tật bẩm sinh hoặc các tai nạn
mắc phải (tai nạn giao thông, tai nạn lao động…khiến họ phải mang trên mình
những khuyết tật nhất định về tâm – sinh lý. Đó có thể là những khuyết tật về thể
chất, như biểu hiện ở những người bị mù, câm, điếc hoặc mắc các khuyết tật ngoại
hình khác. Đó cũng có thể là các khuyết tật về trí lực, như biểu hiện ở những người
bị mắc các chứng thần kinh căng thẳng, rối loạn, hoang tưởng hoặc mắc bệnh tâm
thần…Những khuyết tật đó làm cho những cá nhân mang khuyết tật bị mất đi một
phần hoặc toàn bộ khả năng cảm nhận, nhận biết về các quy tắc, yêu cầu của chuẩn
mực xã hội nói chung, chuẩn mực pháp luật nói riêng, khiến họ vi phạm các chuẩn
mực pháp luật mà không biết hoặc không tự kiềm chế, kiểm soát được hành vi pháp
luật của bản thân.
Ví dụ:
A và B là bạn thân của nhau, đã lâu cả hai không về quê nên ngày chủ nhật
cuối tuần họ hẹn nhau cùng trở về đi leo núi. Hai người sắm sửa đồ đạc lên đường,
tuy nhiên khi tìm đường về nhà, một phần do lâu không đi nên không thông thạo
đường, trời lại tối nên cả hai đã bị lạc. Trong lúc dừng chân nghỉ cạnh một gốc cây,
B bất ngờ bị một con trăn cuộn chặt qua cổ đến tắc thở mà chết. A chứng kiến cảnh
tượng khiếp đảm ấy nên mất hết ý thức, bỏ chạy và bị vấp vào một hòn đá lăn
xuống sườn núi, may mắn được một người dân quanh đó cứu giúp. Trở về thành
phố, A bị hoảng loạn và thường xuyên mắc chứng hoang tưởng. Một lần thấy chị T
8
hàng xóm đang lấy dây thừng chăng dây phơi quần áo, A bị hoang tưởng đó là con
trăn nên lấy gậy xông đến đánh tới tấp vào chị T khiến chị bị thương. Hành vi bất
ngờ lấy gậy xông đến đánh chị T là do A bị hoang tưởng, mất đi khả năng nhận
thức sự việc cũng như kiềm chế bản thân, trong lúc quá hoảng loạn mà đã thực hiện
hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật gây thương tích cho người khác.
Nhận xét:Nghiên cứu các khuyết tật về tâm – sinh lý ở những cá nhân có hành

xảy ra, các cơ quan chức năng phải tuỳ từng trường hợp cụ thể mà sớm áp dụng các
biện pháp ngăn chặn kịp thời nhằm hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả xấu có thể
xảy ra.
C. KẾT LUẬN
Ngày nay, khi pháp luật đã dần dần thể hiện được vai trò to lớn của mình –
góp phần đưa toàn thể xã hội đi vào một quỹ đạo nhất định của những quy tắc,
chuẩn mực, tạo ra kỉ cương, lề lối của một dân tộc, quốc gia thì việc tìm hiểu về các
hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật lại càng trở nên quan trọng và cần thiết hơn.
Trong đó, đáng quan tâm nhất chính là những cơ chế của các hành vi sai lệch chuẩn
mực pháp luật đó. Việc phân tích nội dung và ý nghĩa của các cơ chế ấy đã góp một
phần rất lớn trong quá trình tìm hiểu về những hiện tượng sai lệch chuẩn mực pháp
luật trong xã hội, mặt khác nó còn là tiền đề, cơ sở để từ đó các nhà phân tích xã
hội học tìm ra những biện pháp cụ thể nhằm phòng, chống sai lệch chuẩn mực pháp
luật ấy.
10
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Xã Hội Học Pháp Luật,Tiến sĩ Ngọ Văn Nhân, Nxb Tư pháp năm 2010.
2. Xã Hội Học, Trường Đại học Khoa học Xã Hội & Nhân Văn – Đại học
Quốc gia Hà Nội, Phạm Tất Dong – Lê Ngọc Hùng (đồng chủ biên), NXB
Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2007.
3. http: //www.tailieu.vn
11