Trần Đăng Khoa
Quy trình tổ chức dạy học
phân môn lịch sử ở tr!ờng tiểu học
theo hình thức Câu lạc bộ
Ngời hớng dẫn khoa học
TS. Nguyễn Thị Hờng1. Lý do chọn đề tài
Đổi mới t! duy giáo dục một cách nhất quán từ
mục tiêu, ch!ơng trình, nội dung, ph!ơng pháp
đến cơ cấu và hệ thống tổ chức, cơ chế quản lý
để tạo đ!ợc chuyển biến cơ bản toàn diện của
nền giáo dục n!ớc nhà, tiếp cận với trình độ giáo
dục của khu vực và thế giới. Xây dựng và phát
triển hệ thống học tập cho mọi ng!ời và những
hình thức học tập, thực hành linh hoạt, đáp ứng
nhu cầu học tập th!ờng xuyên. Tạo nhiều cơ hội
khác nhau cho ng!ời học, đảm bảo sự công bằng
xã hội trong giáo dục Điều 28 Luật giáo dục đã khẳng định Ph!ơng pháp giáo dục phổ
thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của
học sinh; phù hợp với đặc điểm từng lớp học, môn học, bồi d!ỡng
ph!ơng pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn kỹ năng vận
dụng kiến thức vào thực tiễn cho học sinh.
Mở đầu quyển Lịch sử nớc ta Hồ Chủ Tịch đã viết:
Dân ta phải biết sử ta

5.3. Đề xuất và thực nghiệm quy trình tổ chức dạy học phân
môn lịch sử ở tr!ờng tiểu học theo hình thức Câu lạc bộ.6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
+ Đề tài nghiên cứu việc tổ chức các tiết dạy học trên lớp phân
môn lịch sử lớp 4 và lớp 5, thuộc các bài học có hệ thống tổng
hợp nh!: Các bài ôn tập ch!ơng, các bài ôn tập từng phần trong
ch!ơng trình lịch sử lớp 4,5.
+ Về địa bàn nghiên cứu. Đề tài tập trung tìm hiểu nghiên cứu
một số tr!ờng tiểu học thuộc tỉnh nghệ An.
7. Phơng pháp nghiên cứu
7.1. Các ph!ơng pháp nghiên cứu lí luận
Bao gồm các ph!ơng pháp nghiên cứu nh!: Phân tích, tổng
hợp, hệ thống hoá, khái quát hoá
7.2. Các ph!ơng pháp nghiên cứu thực tiễn
Ph!ơng pháp quan sát, Ph!ơng pháp điều tra, Ph!ơng pháp
thống kê toán học 8. Những đóng góp của đề tài
- Làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về tổ chức dạy học theo
hình thức Câu lạc bộ.
- Xây dựng quy trình tổ chức dạy học lịch sử theo hình thức
Câu lạc bộ.
- Biên soạn một số giáo án mẫu theo quy trình .
9. Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung
chính của luận văn gồm có 3 ch!ơng:
Ch!ơng 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu.

và trò phù hợp với mục tiêu và nội dung bài học, để
phát huy cao nhất khả năng hoạt động học của học
sinh nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học. 1.1.2.2. Một số đặc điểm của hình thức tổ chức dạy học
Các hình thức tổ chức dạy học rất đa dạng, mỗi hình
thức tổ chức dạy học đều có những !u điểm và nh!ợc điểm
khác nhau. Để phân biệt đ!ợc các hình thức tổ chức khác nhau
chúng căn cứ vào những đặc điểm cơ bản sau:
(1) Số l!ợng học sinh tham gia vào các hoạt động.
(2) Thời điểm học sinh thực hiện hoạt động học tập.
(3) Không gian tiến hành học tập.
(4) Đặc điểm và tính chất hoạt động học tập của học sinh.
(5) Mục tiêu cần đạt của bài học.
(6) Điều kiện hoàn cảnh địa lí, nơi tiến hành dạy học khác
nhau.1.1.2.3. Khái niệm về hình thức Câu lạc bộ
Theo Từ điển Tiếng Việt, Câu lạc bộ là tổ
chức đ!ợc lập ra để nhiều ng!ời tham gia sinh
hoạt văn hoá, vui chơi giải trí [19,120].
Qua quá trình tìm hiểu, chúng tôi đ!a ra nhận
xét: Hình thức tổ chức dạy học Câu lạc bộ
là cách thức tổ chức, sắp xếp hoạt động dạy
và học của thầy và trò phù hợp với mục tiêu
và nội dung bài học, để phát huy cao nhất khả
năng Hoạt động học của học sinh nhằm
thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học.


1.2. Cơ sở thực tiễn
1.2.1. Thực trạng việc sử dụng các hình thức tổ chức dạy học trong
quá trình dạy học phân môn Lịch sử của giáo viên.
Bảng 1: Các hình thức tổ chức dạy học đợc giáo viên sử dụng trong
dạy học phân môn Lịch sử ở tiểu học
TT
Các hỡnh thức tổ chức dạy
học
Số ý kiến Mức độ sử dụng
Số l
ợng
Tỉ lệ
(%)
Thờng
xuyên
Thỉnh
thong
1 Dạy học cá nhân
57 45,6 15 42
2 Dạy học nhóm
78 62,4 43 35
3 Dạy học theo lớp
112 89,6 90 22
4 Hỡnh thức tham quan
28 22,4 3 25
5 Hoạt động ngoại khoá
23 18,4 5 18
6 Dạy học ngoài hiện tr!ờng
19 15,2 5 14

1.2.4. Chất lợng dạy học phân môn lịch sử hiện nay ở nhà
trờng tiểu học
Bảng 3: Kết quả kiểm tra định kỳ lần 4 phân môn Lịch sử
khối 4 và khối 5 năm học 2005 - 2006
TT Tên trờng
Tổng số
học sinh
khối 4,5
Từ TB
trở lên
Khá Giỏi Cha đạt
SL
TL
(%)
SL
TL
(%)
SL
TL
(%)
SL
TL
(%)
1
Tiểu học
ồng vn 3
255 252 98,82 63 24,71 41 16,07 3 1,17
2
Tiểu học Thị
Trấn

khứ, sống với hiện tại và hớng tới tơng lai, góp phần đào tạo
thế hệ trẻ đáp ứng đ!ợc nhu cầu của xã hội trong thời đại mới.
Vì vậy, trong quá trình dạy học giáo viên phải lựa chọn và sử
dụng các hình thức dạy học sao cho phù hợp vừa làm phát triển
khả năng sẵn có của mỗi cá nhân vừa nâng cao chất l!ợng dạy
học. Chơng 2
Quy trình tổ chức dạy học phân môn lịch sử
ở trờng tiểu học theo hình thức Câu Lạc bộ
2.1. Căn cứ và nguyên tắc để xây dựng quy trình
2.1.1. Căn cứ để xây dựng quy trình
2.1.1.1. Mục tiêu, đặc điểm của phân môn Lịch sử
2.1.1.2. Đặc điểm tâm sinh lý học sinh tiểu học
2.1.1.3. Điều kiện thực tiễn của nhà trờng tiểu học
2.1.2. Nguyên tắc để xây dựng quy trình tổ chức các tiết
dạy lịch sử ở trờng tiểu học theo hình thức Câu lạc bộ
2.1.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
2.1.2.2. Nguyên tắc đảm bảo sự hoạt động thống nhất giữa
cá nhân và tập thể
2.1.2.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quảSơ đồ 1: Quy trình tổ chức dạy học phân môn lịch sử theo hình thức
Câu lạc bộ
Hoạt động của Giáo viên
Xác định mục tiêu bài học
Chuẩn bị CSVC, ĐDDH
Lập kế hoạch Dạy - Học

HS hợp tác, giúp đỡ nhau để hoàn
thành nhiệm vụ học tập
Hoạt động cả lớp để nắm vững nội
dung, trình tự buổi sinh hoạt CLB
Đa ra các yêu cầu
về nhiệm vụ học tập
Các giai đoạn Hoạt động của Học sinh
1.Chuẩn bị
3. Đánh giá
2. Tổ chức HS học
tập theo hình thức
CLB
TLN về các nhiệm vụ học tập cần
phải giải quyết2.2. Quy trình thực hiện cụ thể
Giai đoạn 1: Chuẩn bị
*Hoạt động của giáo viên
Bớc 1: Xác định mục tiêu bài học.
Bớc 2: Chuẩn bị Cơ sở vật chất - Đồ dùng dạy học.
Bớc 3: Lập kế hoạch tổ chức các tiết dạy lịch sử theo
hình thức Câu lạc bộ.
* Hoạt động của học sinh
- Chuẩn bị đồ dùng học tập và các đồ dụng khác có
liên quan đến nội dung bài học.
- Tham khảo tr!ớc nội dung bài học và các tài liệu
theo yêu cầu của giáo viên.
- Sắp xếp vị trí học tập theo yêu cầu của giáo viên.


- Sau khi kết thúc thời gian sinh hoạt giáo viên tiến
hành cho học sinh hệ thống lại các kiến thức đã đ!ợc
học.
* Hoạt động của học sinh:
- Các em đ!a ra các ý kiến nhận xét về kết quả đạt đ!
ợc.
- Học sinh tự điều chỉnh các kiến thức trọng tâm cần
ghi nhớ vào vở.

Trích đoạn Quy trình tổ chức dạy học theo hình thức “Câu lạc

---