BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
TẠ QUANG NGỌC
ĐỔI MỚI TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG
CỦA CƠ QUAN CHUYÊN MÔN
THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Chuyên ngành : Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số : 62 38 01 01
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI - 2013
Cụng trỡnh c hon thnh
ti Trng i hc Lut H Ni
2. T Quang Ngc (2013), "i mi v hon thin t chc cỏc c quan
chuyờn mụn thuc y ban nhõn dõn cp huyn nc ta hin
nay", Ngh lut, (2), tr. 35-40.
3. T Quang Ngc (2013), "V trớ, tớnh cht ca c quan chuyờn mụn
thuc y ban nhõn dõn nc ta hin nay", Qun lý nh nc,
(4), tr. 30-35.
1 2
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của của việc nghiên cứu đề tài
Ngay sau khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, Đảng và Nhà
nước ta đã quan tâm đến việc củng cố, xây dựng và phát triển chính quyền
địa phương. Một số văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) về tổ chức các
cơ quan chính quyền địa phương trong thời gian này đã được ban hành kịp
thời, trong đó có các văn bản về cơ quan chuyên môn (CQCM) thuộc Ủy ban
hành chính {sau này là Ủy ban nhân dân (UBND)} như Sắc lệnh số 63/SL
ngày 22/11/1945 quy định về tổ chức Hội đồng nhân dân (HĐND) và Ủy ban
hành chính các cấp ở nông thôn, Sắc lệnh số 77/SL ngày 21/12/1945 quy
định về tổ chức chính quyền ở các thị xã, thành phố… Sau đó, các Hiến pháp
năm 1946, 1959, 1980, 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001) và các VBQPPL
về tổ chức các cơ quan chính quyền địa phương tiếp tục được ban hành nhằm
kiện toàn tổ chức và hoạt động của các cơ quan chính quyền địa phương nói
chung và CQCM thuộc UBND nói riêng.
Tùy thuộc vào nhiệm vụ, mục tiêu của mỗi giai đoạn cách mạng, các
CQCM được pháp luật quy định khác nhau (kể cả tên gọi, vị trí, chức năng).
Chúng được pháp luật quy định trực tiếp hoặc gián tiếp trong các VBQPPL
và các quy định pháp luật đó góp phần từng bước hoàn thiện tổ chức và hoạt
động của các CQCM thuộc UBND. Xuất phát từ yêu cầu về cải cách nền
hành chính nhà nước mà trọng tâm là cải cách bộ máy nhà nước, nâng cao
cơ quan hành chính và cơ quan đại diện). Các cơ quan hành chính thực hiện
chức năng quản lý những lĩnh vực của đời sống xã hội theo phân vạch địa
giới hành chính nhất định, bảo đảm sự quản lý thống nhất và giữ mối quan hệ
giữa địa phương, cơ sở với trung ương. Tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của
mỗi quốc gia, các cơ quan hành chính có thể được tổ chức thành cơ quan
chính quyền ở các đơn vị hành chính trung gian (như các nước Bắc Âu, Mỹ
La tinh, Ấn Độ…), còn các nước Tây Âu thì chức năng quản lý địa phương
lại do hai cơ quan (cơ quan hành chính và cơ quan tự quản) thực hiện.
3 4
Đến nay, việc tổ chức và hoạt động của các CQCM thuộc UBND vẫn
còn bộc lộ những bất cập nhất định, như tên gọi chưa thống nhất, cơ cấu tổ
chức chưa thực sự hợp lý, chức năng chưa rõ ràng, cụ thể. Vì vậy, cần tiếp
tục nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về loại cơ quan
này ở cấp tỉnh, cấp huyện, trên cơ sở đó đề xuất những quan điểm, giải pháp
tiếp tục đổi mới, hoàn thiện tổ chức và hoạt động của các CQCM thuộc
UBND trong điều kiện đổi mới và hội nhập quốc tế ở nước ta hiện nay có ý
nghĩa quan trọng cả về lý luận và thực tiễn.
Trước thực trạng trên, việc nghiên cứu các CQCM thuộc UBND một
cách toàn diện có hệ thống; làm rõ những thành tựu và hạn chế trong tổ
chức và hoạt động của CQCM; đề xuất các giải pháp tiếp tục đổi mới tổ
chức và hoạt động của CQCM thuộc UBND, đáp ứng với yêu cầu nâng cao
hiệu lực hiệu quả hoạt động của CQCM ở nước ta hiện nay là cần thiết và
cấp bách.
Với những lý do trên, tôi chọn chủ đề: "Đổi mới tổ chức và hoạt động
của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân ở Việt Nam hiện nay"
làm đề tài luận án tiến sĩ luật học của mình.
2. Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của luận án
Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận án là các CQCM thuộc UBND.
dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, trong điều kiện
tiếp tục công cuộc đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế hiện nay.
Việc nghiên cứu đề tài luận án còn được tiến hành trên cơ sở vận dụng,
sử dụng tổng hợp các phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp duy vật
lịch sử, và các phương pháp cụ thể như phương pháp phân tích và tổng hợp,
phương pháp so sánh, giải thích, lịch sử
4. Những đóng góp mới về khoa học của luận án
Luận án là công trình nghiên cứu một cách toàn diện, sâu sắc về tổ chức
và hoạt động của các CQCM thuộc UBND trong điều kiện đổi mới và hội
5 6
nhập quốc tế ở Việt Nam hiện nay. Luận án có những đóng góp mới về khoa
học sau đây:
Một là, luận án tập trung phân tích toàn diện, đầy đủ, sâu sắc về tổ chức
và hoạt động của các CQCM thuộc UBND cấp tỉnh và UBND cấp huyện.
Với cách tiếp cận có hệ thống, luận án góp phần hoàn thiện lý luận về tổ chức
và hoạt động của các CQCM thuộc UBND trong việc thực hiện quản lý trên
các ngành, lĩnh vực của đời sống xã hội.
Hai là, xây dựng được khái niệm, đặc điểm về CQCM thuộc UBND,
phân tích sâu sắc, làm rõ vị trí, nhiệm vụ, chức năng, quyền hạn và cơ cấu tổ
chức của các CQCM thuộc UBND.
Ba là, luận án phân tích một cách sâu sắc và toàn diện những thành tựu,
ưu điểm cũng như những hạn chế, tồn tại trong tổ chức và hoạt động của các
CQCM thuộc UBND ở nước ta từ năm 1986 đến nay. Luận án là công trình
khái quát tổng thể về thực tiễn đổi mới tổ chức và hoạt động của các CQCM
thuộc UBND trong điều kiện đổi mới toàn diện đất nước, thực hiện quản lý
nền kinh tế theo cơ chế thị trường định hướng XHCN, mở rộng giao lưu, hợp
tác quốc tế ở nước ta hiện nay.
Bốn là, luận án đưa ra một số những giải pháp thiết thực và khả thi nhằm
bảo đảm lựa chọn một mô hình tổ chức CQCM thuộc UBND mỗi cấp, bảo
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1.1. Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong sách báo pháp lý hiện nay, các công trình nghiên cứu về tổ
chức các CQCM thuộc UBND chưa nhiều, những công trình đó mới đề cập
đến tổ chức và hoạt động của cơ quan này ở những góc độ khác nhau, chưa
có công trình nào đề cập toàn diện về tổ chức và hoạt động của CQCM
thuộc UBND.
7 8
1.2. Những nội dung của các công trình nghiên cứu có liên quan đến
đề tài luận án
1.2.1. Các công trình nghiên cứu trong nước
Trong luận án tiến sĩ của Trương Đắc Linh: Chính quyền địa phương
với việc bảo đảm thi hành Hiến pháp và pháp luật ở địa phương, Luận án
gồm 184 trang, bảo vệ năm 2002. Tác giả phân tích về vị trí, vai trò, nhiệm
vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương trong việc bảo đảm thi hành Hiến
pháp và pháp luật ở địa phương. Luận án nêu ra những phương hướng nhằm
tăng cường vai trò của chính quyền địa phương (có đề cập đến CQCM) trong
việc bảo đảm thi hành hành Hiến pháp và pháp luật ở nước ta hiện nay.
Luận văn thạc sĩ của Vũ Hữu Kháng với đề tài: Đổi mới tổ chức và hoạt
động của Ủy ban nhân dân cấp thành phố trực thuộc trung ương (qua kinh
nghiệm tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng),
được bảo vệ năm 2001, cung cấp những thông tin về tổ chức và hoạt động
của UBND thông qua một cấp cụ thể. Tuy các luận án, luận văn nêu trên
không trực tiếp đề cập đến cơ cấu, tổ chức và hoạt động của CQCM thuộc
UBND ở nước ta hiện nay, nhưng do các CQCM thuộc UBND cấp tỉnh, cấp
huyện có mối quan hệ chặt chẽ với UBND nên khi nghiên cứu cần bảo đảm
mối liên hệ, tác động qua lại giữa CQCM với UBND cùng cấp.
Bên cạnh hệ thống giáo trình của các cơ sở đào tạo và nghiên cứu luật
triển của các chính quyền địa phương, các vấn đề đặt ra đối với đô thị trong
viễn cảnh quốc tế. Những nội dung về CQCM ít được đề cập đến trong bộ
máy chính quyền địa phương.
1.3. Những nội dung cơ bản của các công trình nghiên cứu có nội
dung liên quan trực tiếp đến đề tài luận án
1.3.1. Nhóm các công trình đề cập về khái niệm "cơ quan chuyên môn
thuộc Ủy ban nhân dân"
Một là, theo Giáo trình luật hành chính Việt Nam, Trường Đại học Luật
Hà Nội, Nxb Công an nhân dân, 2013, thì CQCM thuộc UBND không thực
9 10
hiện chức năng QLHCNN, các cơ quan này là: "Cơ quan chuyên môn thuộc
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện không phải là cơ quan hành chính nhà
nước mà chỉ là các cơ quan thực hiện hoạt động chấp hành - điều hành giúp
Ủy ban nhân dân thực hiện chức năng quản lý nhà nước", quan niệm CQCM
như một bộ máy giúp việc của UBND chưa hoàn toàn hợp lý.
Hai là, tác giả Đỗ Xuân Đông chọn đề tài Đổi mới tổ chức bộ máy hành
chính đô thị trong cải cách nền hành chính quốc gia ở nước ta hiện nay, luận
án gồm 150 trang, bảo vệ vào năm 1996. Tác giả đã nhận diện CQCM ở góc
độ thực hiện hoạt động QLHCNN đối với ngành, lĩnh vực trong phạm vi
quản lý của UBND cùng cấp, chưa xem xét CQCM về tổ chức hoạt động để
không chỉ làm rõ nhiệm vụ, quyền hạn của CQCM thuộc UBND
Ba là, trong nội dung luận văn thạc sĩ của Bùi Thị Nguyệt, với đề tài:
Đổi mới tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân tỉnh qua kinh nghiệm
của Ủy ban nhân dân tỉnh Nam Định, (bảo vệ vào năm 2002). Tác giả đưa ra
ý kiến về CQCM thuộc UBND là: "những pháp nhân có thẩm quyền độc lập".
Ý kiến này có phần phù hợp với nội dung thẩm quyền của CQCM theo quy
định của pháp luật.
Tác giả Trần Nho Thìn quan niệm CQCM thuộc UBND là một loại cơ
quan có thẩm quyền riêng, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về ngành
hội chủ nghĩa, của TS. Hà Quang Ngọc, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 1,
2007. Bài báo đã phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động của bộ
máy chính quyền địa phương trong những năm qua, đặc biệt là cơ cấu tổ chức
được sắp xếp lại theo hướng quản lý nhà nước đa ngành, đa lĩnh vực.
Bài: Đổi mới và hoàn thiện cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
cấp huyện từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh, của ThS. Huỳnh Thu Thảo,
Tạp chí Khoa học Chính trị, số 4, 2011. Từ thực tiễn tổ chức và hoạt động
của CQCM thuộc UBND để chỉ ra những ưu điểm và hạn chế. Đưa ra
phương hướng đổi mới tổ chức các CQCM thuộc UBND cấp huyện theo
hướng tinh giản, gọn nhẹ, bảo đảm quản lý đa ngành, đa lĩnh.
11 12
Chương 2
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC ĐỔI MỚI TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG
CỦA CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN
2.1. Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân: khái niệm, đặc
điểm, vị trí, tính chất, chức năng, nhiệm vụ, cách thức tổ chức; nội dung,
hình thức và phương pháp hoạt động
2.1.1. Khái ni
ệm và đặc điểm cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban
nhân dân
Từ việc phân tích các quan niệm về CQCM, đặc điểm của CQCM thuộc
UBND, có thể đưa ra nhận định nhận định: các CQCM thuộc UBND là cơ quan
có thẩm quyền chuyên môn với vị trí, tính chất tham mưu, giúp UBND cùng cấp
thực hiện chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực hoặc một số ngành,
một số lĩnh vực ở địa phương; có cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ quyền hạn và hoạt
động theo quy định của pháp luật nhằm giải quyết các công việc của công dân,
tổ chức trong phạm vi thực hiện nhiệm vụ chấp hành, điều hành (chỉ đạo, điều
hành) của CQHCHNN cùng cấp, bảo đảm sự thống nhất quản lý của ngành
hoặc lĩnh vực công tác từ trung ương đến địa phương, góp phần nâng cao hiệu
* Cách thức tổ chức bên trong của cơ quan chuyên môn thuộc UBND
Cơ cấu tổ chức là sự sắp xếp, bố trí các yếu tố cấu thành tổ chức cũng
như thiết lập các mối quan hệ giữa các bộ phận, đơn vị đó với nhau. Cơ cấu
tổ chức của CQCM thuộc UBND được hiểu là cấu trúc các bộ phận, các đơn
vị, tổ chức và quan hệ giữa các bộ phận cấu thành của CQCM nhằm bảo đảm
cho sự vận hành có hiệu quả, đạt mục tiêu đề ra.
2.1.4. Nội dung đổi mới tổ chức và hoạt động của cơ quan chuyên
môn thuộc Ủy ban nhân dân
2.1.4.1. Nội dung đổi mới tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban
nhân dân
Nội dung đổi mới tổ chức các CQCM thuộc UBND bao gồm những nội
dung cơ bản đó là:
13 14
- Việc đổi mới tổ chức các CQCM thuộc UBND phải phù hợp nội dung
quản lý hành chính của UBND. Trong quá trình thực hiện cần bảo đảm tính
kế thừa, khắc phục những hạn chế. Cụ thể là: đổi mới về tổ chức, số lượng,
nội dung hoạt động của các CQCM và đổi mới cách thức tổ chức quản lý đơn
ngành, lĩnh vực sang quản lý đa ngành, đa lĩnh vực
2.1.4.2. Nội dung đổi mới hoạt động của các cơ quan chuyên môn thuộc
Ủy ban nhân dân
Các CQCM thuộc UBND cấp tỉnh được lập ra để thực hiện các nhiệm vụ,
quyền hạn như trình UBND dự thảo quyết định, chỉ thị; quy hoạch, kế hoạch
dài hạn; chương trình, biện pháp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ cải cách
hành chính về các ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước được giao;
dự thảo VBQPPL trình UBND. Do đó, cần đổi mới phương pháp, cách thức,
trình tự trong hoạt động của các CQCM thuộc UBND.
2.2. Quan niệm, mục tiêu, nguyên tắc, các nhân tố ảnh hưởng và
những bảo đảm cho việc đổi mới tổ chức và hoạt động của cơ quan
chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
CQCM, giữa CQCM với các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội ở địa phương.
- Rà soát và kịp thời đối với những CQCM quản lý đa ngành, đa lĩnh vực,
có biện pháp đổi mới nội dung và phương thức hoạt động cho phù hợp.
- Phân công, phân cấp cụ thể cho mỗi cơ quan, xác định rõ trách nhiệm
của mỗi cán bộ, công chức trong thi hành nhiệm vụ, công vụ của mình.
- Đổi mới cả nội dung, hình thức và phương pháp hoạt động của CQCM
thuộc UBND, bảo đảm thực hiện tốt yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra.
* Nguyên tắc đổi mới tổ chức và hoạt động của CQCM thuộc UBND
Một là, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng trong quá trình đổi mới CQCM
Hai là, bảo đảm nguyên tắc quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân
15 16
Ba là, đổi mới tổ chức và hoạt động của các CQCM phải gắn với sự ổn
định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Bốn là, quán triệt sâu rộng, đầy đủ, khách quan và toàn diện về quan
điểm đổi mới các CQCM thuộc UBND.
Năm là, tiếp tục cải cách nền hành chính, nghiên cứu đánh giá tổ chức và
hoạt động của CQCM, theo yêu cầu nhiệm vụ và điều kiện kinh tế - xã hội.
- Các nguyên tắc cụ thể về đổi mới tổ chức và hoạt động của CQCM
thuộc UBND cấp tỉnh và cấp huyện hiện nay là:
Thứ nhất, cần đổi mới từ chế độ tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách hiện
nay sang chế độ thủ trưởng hành chính.
Thứ hai, việc sắp xếp tổ chức các CQCM thuộc UBND bảo đảm về số
lượng hợp lý, cơ cấu trong CQCM phù hợp với thực tế.
Thứ ba, bảo đảm các CQCM thuộc UBND được tổ chức theo hướng đa
ngành, đa lĩnh vực, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thị trường.
Thứ tư, cùng với đổi mới tổ chức và hoạt động của CQCM thuộc UBND,
từng bước thực hiện việc thi tuyển cán bộ lãnh đạo các CQCM thuộc UBND.
Thứ năm, tổ chức và hoạt động của CQCM thuộc UBND phải phù hợp
với mô hình và phương thức hoạt động cụ thể của mỗi CQCM.
việc tổ chức các cơ quan quản lý chuyên ngành, quản lý theo lĩnh vực chuyên
môn. Đây là các cơ quan có vị trí, vai trò giúp chính quyền địa phương thực
hiện tốt chức năng, nhiệm vụ quản lý các lĩnh vực trong đời sống xã hội ở địa
phương. Do đó, khi tổ chức các CQCM thuộc UBND có thể tham khảo mô
hình tổ chức chính quyền địa phương của một số nước có nền hành chính
phát triển trên thế giới như Cộng hòa Pháp, Nhật Bản, Thái Lan… và những
kinh nghiệm để vận dụng vào Việt Nam.
17 18
Chương 3
THỰC TRẠNG TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG VÀ ĐỔI MỚI TỔ CHỨC,
HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN
Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
3.1. Thực trạng tổ chức và hoạt động của cơ quan chuyên môn thuộc
Ủy ban nhân dân
3.1.1. Thực trạng tổ chức của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban
nhân dân
3.1.1.1. Tổ chức của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
Từ năm 1980 đến năm 1992, địa giới hành chính cấp tỉnh, UBND cấp
tỉnh giảm, các bộ, cơ quan ngang bộ, CQCM thuộc UBND tăng mạnh.
Từ năm 1993 đến nay, các CQCM thuộc UBND cấp tỉnh đã thu gọn về
số lượng và tinh giản biên chế, vị trí, tính chất được xác định rõ ràng hơn.
Về tổ chức các CQCM thuộc UBND cấp tỉnh hiện nay gồm hai loại là
các các CQCM được tổ chức thống nhất ở các địa phương và các CQCM
thuộc UBND cấp tỉnh được tổ chức căn cứ vào đặc thù của từng địa phương.
3.1.1.2. Tổ chức của các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
cấp huyện
Hiện nay, tổ chức của CQCM thuộc UBND cấp huyện được tổ chức theo
nguyên tắc vừa bảo đảm tính thống nhất, vừa bảo đảm tính đặc thù của từng
địa phương, đáp ứng yêu cầu quản lý đa ngành, đa lĩnh vực. Cụ thể là: Các
môn thuộc Ủy ban nhân dân
3.2.1.1. Ưu điểm, thành tựu và nguyên nhân trong đổi mới tổ chức của
các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
Thứ nhất, trên cơ sở tổ chức của các CQCM thuộc UBND các cấp, dưới sự
chỉ đạo trực tiếp của Chính phủ, Bộ Nội vụ đã thực hiện nhiệm vụ rà soát, xem
xét, đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động của các CQCM thuộc UBND các
cấp, kịp thời xây dựng dự thảo đề án tổ chức và hoạt động của các cơ quan này.
19 20
Thứ hai, cùng với công cuộc cải cách hành chính nhà nước, bộ máy
chính quyền địa phương đang dần được đổi mới toàn diện theo hướng chính
quy, hiện đại.
Thứ ba, cùng với việc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp 1992, Quốc hội đã sửa
đổi Luật tổ chức HĐND và UBND, kịp thời ban hành Luật ban hành
VBQPPL của HĐND và UBND tạo cơ sở pháp lý quan trọng để đổi mới và
kiện toàn tổ chức, hoạt động của CQCM thuộc UBND phù hợp với thực tế.
Thứ tư, trên cơ sở các quy định của pháp luật, vị trí, vai trò của các
CQCM được xác định rõ hơn.
Thứ năm, cùng với xu thế phát triển chung của nhân loại trong thế kỷ
XXI, những yếu tố về kinh tế, chính trị luôn đan xen lẫn nhau
3.2.1.2. Nhược điểm và nguyên nhân trong đổi mới tổ chức cơ quan
chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
Một là, việc tổ chức của các CQCM thuộc UBND cấp tỉnh hiện nay vẫn
còn phân tán, thiếu thống nhất và chưa đồng bộ.
Hai là, việc đổi mới tổ chức các CQCM cấp tỉnh còn diễn ra chậm chạp,
chưa đảm bảo tính ổn định; việc phân định chức năng, nhiệm vụ quyền hạn
chưa rõ ràng, vẫn còn tình trạng chồng chéo.
Ba là, cơ chế phối hợp giữa các CQCM với nhau, trong đó việc xác định
mối quan hệ giữa CQCM với các cơ quan được tổ chức theo ngành dọc, hoặc
giữa CQCM với các tổ chức chính trị - xã hội chưa rõ ràng.
động tích cực đến tổ chức và hoạt động của CQCM thuộc UBND cấp huyện.
Năm là, cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, cơ sở vật chất, trang
thiết bị, kinh phí hoạt động được quan tâm đầu tư đúng mức…
* Về nhược điểm và nguyên nhân
Thứ nhất, sau thời gian dài, thực hiện nền hành chính kế hoạch hóa tập
trung, địa giới hành chính của các tỉnh không có chia tách mà chỉ sáp nhập.
21 22
Thứ hai, việc kiện toàn chính quyền cấp huyện diễn ra chậm, có nơi phải
sau một thời gian dài mới đi vào, thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình.
Thứ ba, mặc dù đã có quy định đối với tổ chức các CQCM thuộc UBND
cấp huyện, song có quy định còn thiếu tính thống nhất, tính ổn định không
cao, chức năng, nhiệm vụ, của một số CQCM chưa phù hợp.
Thứ tư, việc quy định số lượng cứng của các CQCM cấp huyện là 10;
các huyện đảo không quá 10 cơ quan là chưa phù hợp…
Chương 4
NHỮNG GIẢI PHÁP TIẾP TỤC ĐỔI MỚI
TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN CHUYÊN MÔN
THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
4.1. Những giải pháp tiếp tục đổi mới tổ chức các cơ quan chuyên
môn thuộc Ủy ban nhân dân
4.1.1. Xác định rõ vị trí, tính chất của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy
ban nhân dân
Cùng với những quy định về cách thức tổ chức và hoạt động của CQCM
như vậy nên vị trí, tính chất của các cơ quan này cũng được xác định khác
nhau ở mỗi thời kỳ. Cụ thể là: "là cơ quan quản lý của Trung ương ở địa
phương"; "là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân, giúp Ủy ban nhân
dân quản lý nhà nước ở địa phương" và "là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy
ban nhân dân, tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân ". CQCM có vai trò là thực
- Đổi mới tổ chức CQCM thuộc UBND cấp huyện, thiết kế mô hình tổ
chức bộ máy phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền quản lý.
- Cùng với việc đổi mới chính quyền địa phương theo Hiến pháp năm
sửa đổi năm 2013, cơ cấu tổ chức của các CQCM phải kiện toàn theo hướng
tinh giảm đầu mối nhưng bảo đảm tính khách quan, khoa học và hợp lý.
23 24
- Cần khắc phục kịp thời tình trạng tồn tại những CQCM với nhiều tầng
nấc trung gian, cả về tổ chức CQCM và nội bộ của CQCM ở mỗi cấp.
- Vừa áp dụng mô hình tổ chức thống nhất trên phạm vi cả nước, vừa
tính đến yếu tố đặc thù về kinh tế, xã hội của địa phương cho phù hợp.
4.2. Những giải pháp đổi mới hoạt động của cơ quan chuyên môn
thuộc Ủy ban nhân dân
4.2.1. Giải pháp đổi mới hoạt động của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy
ban nhân dân cấp tỉnh
- Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của CQCM, tiếp tục đổi mới nội dung
hoạt động của CQCM thuộc UBND, đáp ứng yêu cầu hiện nay của xã hội.
- Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của cơ quan chuyên môn, đổi mới nội
dung, hình thức hoạt động của CQCM phù hợp với thực tiễn.
- Cùng với đổi mới nội dung, hình thức hoạt động của CQCM thuộc
UBND cấp tỉnh, tiếp tục nghiên cứu đổi mới phương pháp hoạt động của
CQCM thuộc UBND, tạo sự thống nhất, đồng bộ và có hiệu quả.
4.2.2. Giải pháp đổi mới hoạt động của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy
ban nhân dân cấp huyện
- Về đổi mới nội dung hoạt động cho phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của
CQCM thuộc UBND cấp huyện và tính đặc thù của mỗi địa phương hiện nay
- Đổi mới hình thức hoạt động của CQCM thuộc UBND cấp huyện phù
hợp với điều kiện đổi mới chính quyền địa phương ở nước ta trong thời gian tới.
- Đổi mới phương pháp hoạt động, cải tiến phương thức quản lý nhằm nâng
cao hiệu quả hoạt động của CQCM phù hợp với điều kiện thực tế ở địa phương.
CQCM đã đặt ra những yêu cầu, đòi hỏi cần tiếp tục được nghiên cứu, trao đổi để
tìm ra những nguyên nhân của ưu, khuyết điểm và đề xuất các phương hướng,
giải pháp phù hợp khi sắp xếp, kiện toàn các cơ quan này, góp phần nâng cao
hơn nữa hiệu lực hiệu quả hoạt động quản lý ngành, lĩnh vực ở địa phương. Đây
là một vấn đề khó khăn, phức tạp, nó đòi hỏi phải có sự kiên trì, bền bỉ với
những khảo sát, đánh giá khách quan, khoa học phù hợp với lý luận và thực
tiễn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ở nước ta hiện nay.