Khảo sát hoạt động thiết kế & dàn dựng chương trình Thời sự - Hệ VOV1.
_____________________________________________________________________________
MỞ ĐẦU
Đài TNVN đang trong quá trình đổi mới, cải cách phương thức tuyên
truyền để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thính giả. Trong sự cạnh tranh
thông tin ngày càng sôi động giữa các loại hình báo chí như báo in, báo hình,
báo nói, báo mạng, thì quá trình đổi mới này là tất yếu, là đòi hỏi sống còn
để Đài TNVN tiếp tục giữ được sự yêu mến của thính giả. Sự ra đời của một
số loại hình báo chí và truyền thông đa phương tiện với việc thông tin
nhanh, đa dạng mang tính định hưóng rõ nét đã và đang là một thách thức
không nhỏ với Đài Tiếng nói Việt Nam.
1. Lý do chọn đề tài
Hiện nay, trong thế giới truyền thông, phát thanh chiếm một vị trí
quan trọng bởi phát thanh là hình thức thông tin nhanh, rẻ tiền và tiện lợi.
Với hình thức phát thanh trực tiếp, các Đài phát thanh có thể đem đến cho
thính giả những thông tin đồng thời với sự kiện đang diễn ra, cho phép thính
giả được tham gia vào chương trình phát thanh và tạo cho thông tin có tính
chất hai chiều. Chính vì vậy, việc nghiên cứu những thiết kế tổng thể cho
một hệ phát thanh, hay cấu trúc các chương trình phát sóng cụ thể một cách
hợp lý, có tính khoa học và đạt hiệu quả cuối cùng là thu hút được sự quan
tâm, chú ý của thính giả chính là góp phần vào thành công của hoạt động
thông tin là một công việc cần thiết, rất cần được tiến hành thường xuyên tại
Đài Tiếng nói Việt Nam. Tuy nhiên, cho đến nay hoạt động thiết kế và dàn
dựng chương trình phát thanh trong thực tiễn không được tiến hành nghiên
cứu hay tổng hợp một cách khoa học, chưa có định hướng lâu dài cho hoạt
động này, mà chỉ là những đề xuất mang tính đơn lẻ hay ngẫu hứng tại các
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
1
1
Khảo sát hoạt động thiết kế & dàn dựng chương trình Thời sự - Hệ VOV1.
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
Vì vậy, chúng tôi chọn đề tài "Bước đầu khảo sát hoạt động thiết kế
và dàn dựng chương trình Thời sự trực tiếp trên hệ Thời sự Chính trị
VOV1 - Đài Tiếng nói Việt Nam" cho bản khoá luận của mình.
Trong quá trình nghiên cứu, do thời gian và trình độ còn nhiều hạn
chế, chắc chắn không thể tránh khỏi sai sót. Chúng tôi, rất mong nhận được
sự quan tâm giúp đỡ, đóng góp ý kiến của các Thầy giáo, các đồng nghiệp
và các bạn.
2. Lịch sử nghiên cứu đề tài
- Theo ý kiến của chúng tôi, đây là một nghiên cứu quan trọng và cần
thiết, nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mới của Đài Tiếng nói Việt Nam nói riêng
và các đài phát thanh nói chung trước xu thế làm báo hiện đại. Tuy nhiên,
các công trình khoa học ngành báo chí ở bậc đại học và sau đại học về đề tài
này vẫn còn đang bỏ ngỏ. Qui trình sản xuất chương trình nói chung cũng
như qui trình sản xuất các Chương trình Thời sự là đặc thù của mỗi cơ quan
báo chí và mỗi loại hình báo chí. Bởi vậy, việc nghiên cứu các mô hình, qui
trình sản xuất chương trình của các Đài nước ngoài hay các cơ quan báo chí
bạn (Đài Truyền hình Việt Nam và các đài Phát thanh - Truyền hình địa
phương) chỉ có tính tham khảo. Nguồn tài liệu về lĩnh vực này cũng rất hạn
chế. Vì vậy, có thể coi đây là một nghiên cứu hoàn toàn mới. Năm 2004,
Trung tâm ứng dụng tin học phát triển công nghệ phát thanh (RITC) của Đài
Tiếng nói Việt Nam có một công trình nghiên cứu về qui trình sản xuất
chương trình phát thanh hiện đại, tiên tiến, nhưng đó là một qui trình mang
tính kỹ thuật nhiều hơn mang tính nghiệp vụ báo chí. Công trình này cũng
được tham khảo trong khi thực hiện đề tài này.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
3
3
Khảo sát hoạt động thiết kế & dàn dựng chương trình Thời sự - Hệ VOV1.
_____________________________________________________________________________
Thời sự trên sóng phát thanh mà cụ thể là chương trình Thời sự trực tiếp.
Cao hơn là góp phần xây dựng một lý thuyết mới về nghiệp vụ phát thanh,
theo hướng kết hợp qui trình kỹ thuật, nghiệp vụ báo chí và qui trình lãnh
đạo chỉ đạo, thành một thực thể thống nhất, với mục tiêu là sản xuất được
những sản phẩm phát thanh mang tính trí tuệ, hấp dẫn, có tính chiến đấu và
tính định hướng cao, thực hiện tốt nhất nhiệm vụ chính trị ở một Đài phát
thanh quốc gia trong giai đoạn đất nước hội nhập, mở cửa và đẩy mạnh công
nghiệp hoá, hiện đại hoá.
b. Giá trị thực tiễn:
Trên cơ sở hoạt động khảo sát và nghiên cứu, chúng tôi hy vọng sẽ đề
xuất được các kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả mặt công tác quan trọng
này trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam; khái quát một số vấn đề về phương
pháp tổ chức, xây dựng và sản xuất chương trình Thời sự (được thực hiện
trực tiếp) trên sóng phát thanh. Nghiên cứu này cũng lưu ý tới khả năng sử
dụng phương tiện kỹ thuật hiện đại để phục vụ nhiệm vụ thông tin đúng,
nhanh, hay của các chương trình Thời sự nói riêng và hệ Thời sự - Chính trị
Tổng hợp của Đài Tiếng nói Việt Nam nói chung; Góp phần xây dựng một
lý thuyết mới về nghiệp vụ phát thanh, theo hướng kết hợp qui trình kỹ
thuật, nghiệp vụ báo chí và qui trình lãnh đạo chỉ đạo, thành một thực thể
thống nhất, với mục tiêu là sản xuất được những sản phẩm phát thanh mang
tính trí tuệ, hấp dẫn, có tính chiến đấu và tính định hướng cao, thực hiện tốt
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
5
5
Khảo sát hoạt động thiết kế & dàn dựng chương trình Thời sự - Hệ VOV1.
_____________________________________________________________________________
nhất nhiệm vụ chính trị ở một Đài phát thanh quốc gia trong giai đoạn đất
nước hội nhập, mở cửa và đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, phù hợp
xu thế chung của thời đại, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thính giả
trong thông tin, tuyên truyền.
điểm đó, phát thanh trực tiếp mới chỉ rất sơ khai.
Ngay sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai
sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ngày mùng 2 tháng 9 năm 1945,
Người đã ký quyết định thành lập Đài Tiếng nói Việt Nam - cơ quan thông
tin đại chúng đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ Cộng hoà. Chỉ 5 ngày sau
đó, ngày mùng 7 tháng 9 năm 1945, đồng bào cả nước và bạn bè quốc tế đã
được biết đến Đài Tiếng nói Việt Nam với lời xướng "Đây là Tiếng nói Việt
Nam, phát thanh từ Hà Nội thủ đô nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa".
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
7
7
Khảo sát hoạt động thiết kế & dàn dựng chương trình Thời sự - Hệ VOV1.
_____________________________________________________________________________
Chương trình phát thanh đầu tiên của Đài là một bản tin thời sự trực
tiếp - Tin Việt Nam tuyên bố giành được độc lập và toàn văn Bản Tuyên
ngôn độc lập mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc tại Quảng trường Ba Đình
trong ngày khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, mùng 2 tháng 9
năm 1945.
Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam lúc đó là ông Trần Lâm, cũng là
người phụ trách biên tập, tin tức. Các phóng viên đầu tiên là ông Nguyễn
Văn Nhất và bà Dương Thị Ngân - đồng thời là những phát thanh viên đầu
tiên của Đài Tiếng nói Việt Nam đã đọc trực tiếp bản tin trước micro sau
khi dàn đồng ca hát trực tiếp bài Diệt Phát - xít. Như vậy, có thể nói, ngay
từ khi ra đời, Đài Tiếng nói Việt Nam đã sử dụng phương thức phát thanh
trực tiếp - dù vẫn còn sơ khai, để truyền tải thông tin tới người nghe.
1.2. Các đặc điểm, quy trình sản xuất chương trình phát thanh và phát
thanh trực tiếp.
• Khái niệm:
Qui trình là một tập hợp những công đoạn, thao tác có liên quan hoặc
tác động tương tác lẫn nhau để biến đổi nguyên liệu đầu vào thành sản phẩm
mỏng. Thiết bị này chỉ cho phép thu thanh và sử dụng phát sóng một lần chứ
không cho phép biên tập âm thanh hoặc sử dụng để phát lại. Nhưng chính
thời điểm có thiết bị này đã phân chia sự phát triển của hình thức phát thanh
của Ban Thời sự nói riêng và Đài Tiếng nói Việt Nam nói chung thành hai
phương thức: Các chương trình được thu thanh trước để phát sóng theo giờ
và các chương trình được thực hiện và phát sóng trực tiếp.
Trước hết, xin được đề cập vài nét về các mô hình sản xuất chương
trình này.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
9
9
Khảo sát hoạt động thiết kế & dàn dựng chương trình Thời sự - Hệ VOV1.
_____________________________________________________________________________
a. Phát thanh ghi âm:
Là phát những chương trình phát thanh hoàn chỉnh đã được thu thanh
sẵn trên băng từ, hoặc thiết bị ghi âm tại các phòng thu bằng hệ thống máy
móc chuyên dùng. (Quá trình thu thanh và phát sóng được ghi rõ trong
quyển "Báo phát thanh" - trang 225)
Đến thời điểm này, hình thức phát thanh ghi âm vẫn tồn tại và chiếm
một khối lượng khá lớn trong các chương trình phát thanh hiện nay của Đài
Tiếng nói Việt Nam (Thống kê của Ban Thư ký biên tập và Trung tâm sản
xuất chương trình Đài Tiếng nói Việt Nam cho thấy: Trong số 156 giờ phát
thanh mỗi ngày, chỉ có khoảng 8 giờ là phát thanh trực tiếp, còn lại chủ yếu
là sử dụng hình thức phát thanh từ các băng ghi âm trước).
Khảo sát thực tế và qua kết quả điều tra thính giả cho thấy: Các
chương trình phát thanh được thu sẵn khá đơn điệu do hầu hết được thực
hiện theo đúng một khuôn mẫu, từ cách dàn dựng, thu thanh, đến cách đọc
và giới thiệu và trình bày các nội dung của chương trình.
b. Phát thanh trực tiếp:
Là những chương trình phát thanh hoặc sản phẩm phát thanh được
Do có nhiều mục đích, nên phương thức thực hiện các chương trình
trực tiếp của Đài Tiếng nói Việt Nam cũng không giống nhau hoàn toàn.
Có thể hình dung một chương trình, cụ thể là chương trình Thời sự
hàng ngày của Đài Tiếng nói Việt Nam được thực hiện theo phương thức
này như sau:
Các biên tập viên biên tập chịu trách nhiệm biên tập các sản phẩm
phát thanh (như tin, bài, phỏng vấn ) và dựng một khung chương trình với
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
11
11
Khảo sát hoạt động thiết kế & dàn dựng chương trình Thời sự - Hệ VOV1.
_____________________________________________________________________________
kết cấu và thời lượng hợp lý. Một số sản phẩm có thể được thu thanh trước
như bài (phóng sự, bình luận, phản ánh ) sau đó chuyển cho phát thanh viên
để họ trình bày phần tin và lời dẫn cho các sản phẩm trực tiếp (mà ở đây gọi
là đọc thẳng) trên sóng. Chính vì vậy, mô hình phát thanh trực tiếp này khá
đơn điệu và không hấp dẫn do không có sự tham gia trực tiếp của thính giả
qua điện thoại, không có sự tham gia phản ánh của phóng viên từ ngoài
phòng thu, hoặc không có khách mời trực tiếp Thậm chí, nếu phát thanh
viên trình bày lưu loát, không vấp, không xin lỗi thì ít người biết được đó là
một chương trình phát thanh đang được thực hiện trực tiếp tại studio. Tuy
nhiên, trên thực tế đây vẫn là một chương trình được thực hiện trực tiếp,
cùng thời điểm với việc phát sóng.
Đối với các chương trình mang tính chuyên đề hay toạ đàm, khách
mời trực tiếp, phương thức thực hiện có hơi khác do về cơ bản, phóng viên,
biên tập viên thực hiện chương trình đã nắm được nội dung chương trình
nên có thể hình dung cụ thể từng phần trong tổng thể chương trình nên chủ
động được thời lượng, khách mời của chương trình Mặc dù đây là chương
trình được thực hiện trực tiếp nhưng khả năng "vỡ" chương trình là rất ít do
thông thường, phóng viên và biên tập viên đã có sự chuẩn bị, thống nhất cơ
phương, hoặc với một người có trách nhiệm nào đó tại địa phương để khai
thác thông tin thông qua cầu phát thanh trực tiếp, điện thoại trực tiếp hoặc
phỏng vấn trực tiếp.
Hình thức này thực sự phát huy tác dụng trong các chương trình phát
thanh giao thừa. Chương trình phát thanh trực tiếp Mừng Đảng, Mừng Xuân
phát vào đêm giao thừa năm Giáp Thân (2004) kéo dài 7 tiếng đồng hồ, là
chương trình phát thanh trực tiếp kéo dài nhất từ trước tới nay được thực
hiện trên sóng Hệ Thời sự Chính trị Tổng hợp VOV1 của Đài Tiếng nói Việt
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
13
13
Khảo sát hoạt động thiết kế & dàn dựng chương trình Thời sự - Hệ VOV1.
_____________________________________________________________________________
Nam. Toàn bộ chương trình được kết cấu chặt chẽ và hoàn chỉnh từ 18 giờ
chiều 30 Tết đến 1 giờ sáng ngày mùng 1 Tết Giáp Thân. Chương trình này
được biên tập viên Đồng Mạnh Hùng xây dựng kịch bản và đảm nhận vai trò
đạo diễn trực tiếp. Toàn bộ chương trình được chia làm 4 cung giờ, mỗi
cung giờ lại do một người phụ trách chính nhưng vẫn bảo đảm yếu tố tổng
thể là các hình thức phát thanh trực tiếp như tọa đàm, phỏng vấn, điện thoại
từ hiện trường, ca sỹ hát trực tiếp Chính vì vậy, đặc trưng "tức thì" của
phát thanh trực tiếp được thể hiện rất rõ khi nối cầu phát thanh với các
phóng viên tại Tây Nguyên, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ để
phản ánh không khí đón năm mới và nối với các đầu cầu Bờ Hồ, Bến Nhà
Rồng (Tp Hồ Chí Minh), Bến Ninh Kiều (Tp Cần Thơ) để phản ánh giờ
phút bắn pháo hoa đón chào năm mới. Tiếng pháo hoa, tiếng reo hò của
nhân dân được "mix" (nền) dưới lời mô tả của phóng viên tạo cho người
nghe có cảm giác đang được chứng kiến không khí bắn pháo hoa tại các địa
phương trong giờ phút giao thừa.
Như vậy, thông qua phát thanh trực tiếp, người nghe như được tham
dự vào các sự kiện đang diễn ra ở những nơi rất xa, phát thanh trực tiếp rút
trình cũng như đặt các câu hỏi với các vị khách mời; xin nhắc lại số máy
điện thoại: 04 8256812" (Chương trình khách mời trực tiếp cuối tuần ngày
7/1/2005).
Rõ ràng, các cuộc trao đổi trực tiếp giữa khách mời và thính giả về
một vấn đề nào đó tạo cho chương trình phát thanh trực tiếp những sắc thái
mới và sự trao đổi, giao lưu hai chiều đã giúp cho thính giả đến với phát
thanh nhiều hơn, và họ cảm thấy được trân trọng mỗi khi được phản hồi
thông tin theo nhu cầu của họ.
c. Chương trình phát thanh trực tiếp rất sinh động, hấp dẫn.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
15
15
Khảo sát hoạt động thiết kế & dàn dựng chương trình Thời sự - Hệ VOV1.
_____________________________________________________________________________
Qua phân tích các ví dụ ở hai phần trên, chúng ta thấy được phần nào
sự hấp dẫn, sinh động của chương trình phát thanh trực tiếp. Chương trình
phát thanh trực tiếp thường có tiết tấu nhanh, có nhiều tiếng động, đặc biệt là
tiếng động của phóng viên, tiếng động từ hiện trường Sự tranh luận giữa
người dẫn chương trình và các vị khách, lời nói của thính giả qua điện
thoại đã tạo cho chương trình phát thanh trực tiếp không khí sôi động,
cuốn hút thính giả.
Để chương trình phát thanh trực tiếp sinh động, hấp dẫn thì yếu tố
ngưòi dẫn rất quan trọng. Người dẫn là người tạo không khí cho chương
trình ngay từ câu mở đầu (câu chào) với giọng dẫn sôi nổi, vui tươi. Họ cũng
tạo cho chương trình có những đoạn cao trào, những đoạn lắng đọng thông
qua những câu nói hóm hỉnh, dí dỏm hay sâu lắng.
Bên cạnh đó, âm nhạc cũng là một phần không thể thiếu trên sóng
radio. Trong các chương trình phát thanh trực tiếp của Ban Thời sự Đài
Tiếng nói Việt Nam thường xuất hiện các đoạn nhạc cắt cho các cụm tin,
nhạc nền cho lời dẫn giới thiệu tin chính, giới thiệu khách mời và có cả bài
giữa chương trình phát thanh trực tiếp với các chương trình được "đọc
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
17
17
Khảo sát hoạt động thiết kế & dàn dựng chương trình Thời sự - Hệ VOV1.
_____________________________________________________________________________
thẳng" hoặc các chương trình được dàn dựng trước tại studio rồi phát băng.
Cái cốt lõi nhất của chương trình phát thanh trực tiếp có thể được coi là
phóng viên, cộng tác viên - người đưa tin, đang có mặt tại hiện trường hoặc
là người trong cuộc đang có mặt trực tiếp tại studio. Tiếng nói của người
trong cuộc hoặc người đang có mặt gtrực tiếp tại hiện trường sẽ làm tăng độ
tin cậy của thông tin và chúng ta có thể nhận thấy điều này trong các chương
trình tường thuật trực tiếp các sự kiện quan trọng hoặc sự kiện có tính hấp
dẫn đặc biệt như các buổi tường thuật phiên trả lời chất vấn của Quốc hội,
ngày kỷ niệm Quốc khánh, các giải đấu thể thao hay sự kiện văn hoá - xã hội
đang thu hút sự quan tâm của công chúng Dù là sự kiện nào thì người
nghe cũng dễ dàng nhận thấy đó là những thông tin được chuyển thẳng từ
nơi đang diễn ra sự kiện qua làn sóng phát thanh và có thể cảm nhận không
khí sôi động của sự kiện.
Có thể lấy ví dụ: Trong buổi tường thuật trực tiếp phiên trả lời chất
vấn của các đại biểu Quốc hội với các thành viên Chính phủ (kỳ họp cuối
cùng - Quốc hội khoá 11) về khung giá đất và vấn giá đền bù, giải toả đất
đai cho các công trình trọng điểm của đất nước, Thủ tướng Chính phủ
Nguyễn Tấn Dũng khẳng định: Đất đai là một trong những vấn đề cán bộ
lãnh đạo còn nhiều vướng mắc. Đất đai phải có giá đó chính là hàng hóa,
nhưng là hàng hóa đặc biệt vì biết bao hi sinh xương máu mới giành được,
“một tấc non sông, một dòng máu đỏ” Nếu chỉ đơn giản là làm tin và
trích dẫn lời Thủ tướng, người nghe (hoặc xem) tin đó sẽ không thể ấn
tượng bằng được nghe chính Thủ tướng nói điều đó. Và trên thực tế, ý kiến
phản hồi về Đài Tiếng nói Việt Nam cho thấy: Thính giả rất thích cách đặt
Giới tính Tỷ lệ (%)
Nam 60,6%
Nữ 39,4%
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
19
19
Khảo sát hoạt động thiết kế & dàn dựng chương trình Thời sự - Hệ VOV1.
_____________________________________________________________________________
Bảng 4 - Tần suất nghe Đài
Tấn suất nghe Tỷ lệ (%)
Nghe hàng ngày 32,4%
Nghe vài lần một tuần 25,1%
Không nghe, hoặc ít nghe 14,5%
2.2. Hoạt động thiết kế chi tiết chương trình thời sự trực tiếp trên Hệ
Thời sự Chính trị Tổng hợp (VOV1) - Đài Tiếng nói Việt Nam thời gian
qua.
a. Bố trí nhân sự
Hiện nay, việc bố trí nhân sự thực hiện các chương trình Thời sự của
Ban Thời sự được chia theo các ca theo từng múi thời gian trong 1 ngày với
chức năng sản xuất các sản phẩm lên sóng theo từng khoảng thời gian đó.
- Ca ngày: Gồm các biên tập viên biên tập, dàn dựng chương trình
Thời sự 12 giờ; chương trình Thời sự 18 giờ và các bản tin Tổng hợp 9 giờ
và 15 giờ.
- Ca tối: Gồm các biên tập viên biên tập, dàn dựng chương trình Thời
sự 21 giờ 30 và bản tin Tổng hợp 23 giờ.
- Ca đêm: Gồm các biên tập viên biên tập, dàn dựng chương trình
Thời sự 6 giờ sáng (hôm sau) và bản tin tổng hợp 5 giờ 05 sáng (hôm sau)
Như vậy, trong 1 ngày, bộ phận sản xuất Bản tin và Chương trình
Thời sự (thuộc biên chế Phòng chương trình - Ban Thời sự) cần ít nhất 5
biên tập viên trực tiếp tham gia sản xuất và quá trình sản xuất diễn ra liên tục
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
21
21
Khảo sát hoạt động thiết kế & dàn dựng chương trình Thời sự - Hệ VOV1.
_____________________________________________________________________________
- Duyệt tin bài và chương trình. Có mặt tại phòng thu và phòng phát
sóng trực tiếp để chỉ đạo chương trình, cùng với người dẫn chương trình xử
lý các sự cố.
Biên tập chương trình
- Trên cơ sở các tin, bài và ý đồ tuyên truyền, biên tập viên phải sắp
xếp các tin bài vào từng phần, từng chuyên mục cụ thể. BTV sẽ cắt gọt
những phần quá dài dòng hoặc đề nghị phóng viên viết bổ sung thêm những
thông tin khác. Đảm bảo phần nội dung của chương trình phù hợp với thời
lượng
Kỹ thuật viên
- Đảm bảo về mặt âm lượng đều và tốt
- Thực hiện các thao tác kỹ thuật theo ý đồ đạo diễn
- Nhanh nhạy phối hợp xử lý các tình huống bất ngờ có thể xảy ra
Phát thanh viên
- Là người sử dụng giọng đọc của mình để thể hiện các tin,bài đã
được duyệt trên sóng. Phát thanh viên cũng phải tuân thủ ý đồ của đạo diễn
trong chương trình phát sóng và phối hợp tốt với người dẫn chương trình, kỹ
thuật viên
Người dẫn chương trình
- Dẫn chương trình là khâu cuối cùng trong dây chuyền sản xuất
chương trình phát thanh, do đó Người dẫn chương đóng vai trò dẫn dắt, liên
kết các phần khác nhau thành một tổng thể hoàn chỉnh khi phát sóng đồng
thời họ là người hướng dẫn bạn nghe đài nghe các nội dung chương trình
Mục đích của việc dẫn chương trình:
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
_____________________________________________________________________________
Là khâu cuối cùng trong dây chuyền sản xuất phát thanh nên người
dẫn phải đảm nhận những công việc sau:
+ Chịu sự chỉ đạo trực tiếp của người đạo diễn chương trình (thông
thường là người lãnh đạo) về tuyên truyền trong từng ngày, từng thời gian
cụ thể, bám sát "thời tiết" chính trị - xã hội của đất nước và quốc tế. Trong
quá trình thực hiện chương trình phải thường xuyên trao đổi với lãnh đạo về
việc dẫn dắt theo hướng nào, như thế nào cho đạt hiệu quả.
+ Tiếp nhận các sản phẩm: tin, bài, chương trình, phỏng vấn, nội
dung toạ đàm để viết lời dẫn.
+ Bàn bạc, thống nhất với đạo diễn, kỹ thuật viên về sử dụng âm
nhạc, tiếng động nền.
Hiện nay, ở Ban Thời sự Đài Tiếng nói Việt Nam, người dẫn
chương trình đảm đương luôn nhiệm vụ là biên tập chương trình. Vì vậy tạo
lợi thế cho người dẫn trong việc viết lời dẫn, ráp nối các nội dung bởi họ
hiểu rõ và biên tập theo ý đồ của mình. Tuy vậy do cùng làm cả hai công
việc nên nhiều lúc tin bài về quá nhiều, liên tục phải xử lý khiến người dẫn ít
có thời gian trau chuốt lời dẫn. Khi viết lời dẫn, nguyên tắc là phải sử dụng
những câu ngắn gọn, dễ hiểu, ngôn từ phải đại chúng. Độ dài của lời dẫn
thường vào khoảng 25 đến 30 giây (tức là khoảng 80 đến 90 từ). Tránh tình
trạng viết lời dẫn quá dài, đôi khi dài bằng độ dài của tin. Lời dẫn có vai trò
gợi mở vấn đề, tạo ra sự chú ý của thính giả với các nội dung. Nói một cách
nôm na, người dẫn như chủ nhà giới thiệu với thính giả là những người chưa
biết ở bên trong nhà có gì, những cái hay, cái đẹp của căn nhà mình
Người dẫn cũng có trách nhiệm phối hợp với đạo diễn chỉ huy và
kiểm soát tình hình trong phòng thu. Xử lý các tình huống xảy ra như các
trục trặc, các tình huống mới phát sinh. Đặc biệt chú ý tới kiểm soát thời
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
24
24
Copyright: Tài liệu đại học ©