Din n dy v hc:
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Năm học 2007 2008
a . đặt vấn đề
- Nhân loại đang bớc vào những năm đầu của thế kỉ mới, một thời kỳ có những
biến đổi to lớn trong mọi mặt hoạt động của con ngời và xã hội. Trong thời kỳ đố,
đòi hỏi phải có cách nhìn mới đối đối với hoạt động giáo dục.
- Giáo dục và đào tạo Việt Nam trong những năm qua đã kịp tiếp cận với xu thế
chung của thời đại. Nghị quyết Trung ơng II đã chỉ rõ: "Đổi mới mạnh mẽ phơng
pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn thành nếp t duy
sáng tạo của ngời học, từng bớc áp dụng các phơng pháp tiên tiến và phơng tiện
hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo thời gian tự học cho học sinh , sinh
viên "
Bởi vậy đổi mới phơng pháp dạy học nói chung và đổi mới phơng pháp dạy học
môn toán cấp THCS nói riêng là yêu cầu khách quan và là vấn đề cấp bách của
quá trình phát triển giáo dục và đào tạo. Nhằm đáp ứng yêu cầu đào tạo ra những
con ngời Việtm Nam xã hội chủ nghĩa có tri thức, đạo đức, có kỹ năng, năng
đọng sáng tạo, thích ứng với mọi sự phát triển đa dạng với tốc độ nhanh của xã hội
, những con ngời " vừa hồng vừa chuyên"
- Tuy rằng trong những năm gần đây, ngành Giáo dục - Đào tạo đã triển khai
thực hiện đổi mới phơng pháp dạy học môn toán nói riêng và các môn học khác
nói chung , nhng chất lợng dạy học môn toán vẫn còn thấp và đang là một vấn đề
cần quan tâm hiện nay và những năm tiếp theo.
- Để nâng cao chất lợng dạy học môn toán, nhiều giáo viên đã giành công sức
tìm tòi, thử ngiệm để tìm ra phơng pháp giảng dạy môn toán sao cho tốt hơn, có
hiệu quả hơn. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả giờ luyện tập môn toán ở trờng
THCS là một câu hỏi đặt ra đối với nhiều giáo viên bộ môn toán ở các trờng
THCS.
Đối với tôi, đây là mộit vấn đề mà tôi đang tập trung nghiên cứu và thử
nghiệm trong quá trình giảng dạy. Với tinh thần mạnh dạn trao đổi để học hỏi lẫn
=======================================================
Nguyến Sỹ Hiệp THCS Phù Ninh Năm học 2007 - 2008

2
Din n dy v hc:
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Năm học 2007 2008
Đặc điểm của lứa tuổi thiếu niên là đang có xu hớng vơn lên làm ngời lớn,
mong muốn tự khẳng định mình, muốn tự tìm hiểu, tự khám phá trong quá trình
nhận thức ở lứa tổi học sinh THCS các em có điều kiện thuận lợi cho khả năng
tự điều chỉnh hoạt đọng học tập , tự sẵn sàng tham gia vào các hoạt động khác, sẵn
sàng với mọi hoạt động làm cho mình trở thành ngời lớn. Tuy nhiên các em cha
biết cách thực hiện nguyện vọng của mình, cha nắm đợc phơng pháp thực hiện các
hình thức học tập mới. Vì vậy trong quá trình học tập học sinh cần có sự hớng dẫn,
tổ chức, điều hành một cách khoa học và nghệ thuật của thầy cô giáo.
Dạy học toán thông qua kiến thức là phải dạy học sinh khả năng t duy: phân
tích, tổng hợp , trừu tợng hoá , cụ thể hoá, khái quát hoá , Trong đó phân tích
tổng hợp có vai trò trung tâm. Phải dạy học sinh khả năng tự tìm tòi, tự phát hiện
và phát biểu vấn đề, dự đoán đợc các kết quả, tìm đợc hớng giải quyết một bài
toán, hớng chứng minh một định lí

3. Cơ sở nhận thức :
Dạy toán không chỉ đơn thuần là dạy cho học sinh nắm đợc những định nghĩa,
định lí, khái niệm, quy tắc mà điều quan trọng hơn cả là dạy cho học sinh có
năng lực trí tuệ, có kỹ năng thực hành, có khả năng vận dụng kiến thức để giải
toán và đa toán học vào ứng dụng thực tế.
Năng lực trí tuệ sẽ đợc hình thành và phát triển trong quá trình hoạt đọng
nhận thức. Năng lực toán học sẽ đợc phát triển khi học sinh đợc tham gia vào việc
suy nghĩ tìm tòi cách chứng minh định lí, giải bài tập toán, làm các bài thực
hành Bởi vậy để có hiệu quả ngời thầy phải tổ chức tốt giờ dạy, tạo điều kiện
để học sinh đợc làm việc nhiều, phát huy tính tích cực, chủ động trong quá trình
lĩnh hội kiến thức.
Để dạy học môn toán có hiệu quả thì ngời giáo viên phải thực hiện tốt các giờ
dạy trên lớp : Lí thuyết , luyện tập , ôn tập , thực hành . Trong đó giờ luyện tập có

sinh trở thành trung tâm của giờ học thì vai trò của giáo viên bị mờ đi nh một số
ngời ngộ nhận, mà thực tế giảng dạy cho thấy vai trò của ngời giáo viên trên lớp
vẫn là ngời quyết định sự thành bại của giờ dạy. Không những thế giáo viên còn
=======================================================
Nguyến Sỹ Hiệp THCS Phù Ninh Năm học 2007 - 2008
4
Din n dy v hc:
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Năm học 2007 2008
vất vả hơn vì đòi hỏi phải có sự làm việc nghiêm túc, phải có sự đầu t nhiều về thời
gian để học, tìm hiểu, thiết kế bài dạy cho tốt.
- Nhiệm vụ của giáo viên trong giờ luyện tập là tổ chức cho học sinh biết vận
dụng kiến thức đã học vào việc giải các bài tập qua đó hình thành kĩ năng, kĩ xảo
cho học sinh.
- Trong khi thiết kế bài dạy giáo viên cần chú ý đến sự cân đối, nhịp nhàng, ăn
khớp giữa hoạt động của thầy với hoạt động của trò một cách cơ hữu, có thể nói
rằng: "Giáo viên có vai trò một nhạc trởng điều khiển mọi nhạc công, học sinh là
những nhạc công sử dụng hài hoà những nhạc cụ của mình, nhạc trởng không
biến mình thành nhạc công ".
Nói chung giáo viên vận dụng phơng pháp nào, biện pháp nào cũng cần phải
quan tâm xem nó có tạo ra đợc sự hoạt động và sự phát triển trong nhận thức của
học sinh hay không? Xác dịnh đúng đắn vai trò của ngời giáo viên là ngời tổ chức,
hớng dẫn quá trình phát hiện, chiếm lĩnh kiến thức của học sinh chính là khẳng
định vai trò: Thầy chủ đạo trò chủ động.
II. tổ chức tốt giờ học trên lớp.
Với sự chuẩn bị chu đáo ở phần bài soạn, khi lên lớp nếu giáo viên thực hiện
tốt các yêu cầu sau thi hiệu quả giờ dạy có nhiều khả năng đạt kết quả cao.
1. Tạo một không khí tốt cho giờ học .
Để tạo một không khí tốt cho giờ học, giáo viên cần chú ý đúng mức tới khâu
ổn định tổ chức lớp, làm sao để ngay từ phút đầu tiên khi giáo viên bớc vào lớp,
học sinh đã trật tự , nghiêm túc chuẩn bị đày đủ về tinh thần cũng nh đồ dùng học

* Học sinh 3: (trả lời miệng )
- Nêu cách giải phơng trình đa đợc về phơng trình bậc nhất?
- Bằng cách kiểm tra nh trên trong khâu kiểm tra bài cũ giáo viên có thể kiểm
tra đợc từ 3 đến 4 học sinh, nh vậy giáo viên nắm vững hơn tình hình học bài, làm
bài của học sinh ở nhà, nắm đợc sự tiếp thu bài của học sinh, những chỗ hổng kiến
thức để kịp thời bổ xung,sửa chữa củng cố cho học sinh đồng thời giáo dục ý thức
học bài và làm bài ở nhà của học sinh.
- Ngoài ra trong nhiều trờng hợp giáo viên có thể sử dụng kết quả của phần
kiểm tra bài cũ để làm ví dụ cho bài học mới hoặc đặt vấn đề để vào bài mới.
b) Luyện:
=======================================================
Nguyến Sỹ Hiệp THCS Phù Ninh Năm học 2007 - 2008
6
6
3
ã2
9
52
+=
+ xx
Din n dy v hc:
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Năm học 2007 2008
Đây là bớc quan trọng nhằm hoàn thiện kỹ năng, kỹ xảo cho học sinh. Trong
bớc này giáo viên cần thực hiện các công việc cụ thể nh sau :
- Đa ra câu hỏi, bài tập nhằm định hớng học tập của học sinh. Giáo viên cần đa
ra những dạng bài tập cơ bản có kèm theo một số phần nâng cao, tổng hợp theo h-
ớng từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, đảm bảo tính vừa sức nhằm phát huy
tính tích cực t duy của nhiều đối tợng, sao cho mọi đối tợng học sinh đều đợc làm
việc.
- Tổ chức cho học sinh làm việc cá nhân hoặc trao đổi theo nhóm (nếu cần

2
- 5x
2
c)
* Bài tập 2 : Cho phơng trình :
(2m - 1 )x + 2 = 0
a) Giải phơng trình với m = 5
b) Với giá trị nào của m thì phơng trình vô nghiệm?
c) Với giá trị nào của m thì phơng trình đã cho có nghiệm duy nhất?
d) Với giá trị nào của m thì phơng trình đã cho có vô số nghiệm?
* Với bài tập 1: Sau khi học sinh suy nghĩ tự giải tại chỗ tôi đa ra các câu hỏi
sau:
?1 Hãy suy để tìm cách rút gọn hai vế của phơng trình
?2 Thực hiện các phép biến đổi tơng đơng để đa phơng trình về dạng ax = c
Tiếp theo giáo viên cho 2 học sinh lên bảng trình bày lời giải.
* Với bài tập 2 : tôi đa ra các câu hỏi sau:
?1 Nhận xét về phơng trình đã cho ?
?2 Nêu cách giải câu a?
?3 Với điều kiện nào thì phơng trình đã cho là phơng trình bậc nhất 1
?4 Phơng vô nghiệm khi nào? Muốn tìm m ta làm nh thế nào?
?5 Từ cách giải câu b hãy hãy nêu cách giải câu c và câu d?
Qua hai bài tập nêu trên giúp học sinh có đợc các kỹ năng sau:
- Qua bài tập 1 : Học sinh đợ rèn kỹ năng vận dụng thành thạo các bớc giải ph-
ơng trình bậc nhất một ẩn.
- Qua bài tập 2: Học sinh nắm chắc điều kiện có nghiệm, vô nghiệm của phơng
trình bậc nhất 1 ẩn, vận dụng để giải các bài tập tìm giá trị của tham số để phơng
trình bậc nhất có 1 nghiệm duy nhất hoặc có vô số nghiệm.
Với học sinh đai trà các em có thể nêu đợc hai cách giải sau:
* Cách 1 : Khai triển và thực hiện xoá hai hạng tử giống nhau ở hai vế của ph-
ơng trình rồi chuyển vế đa phơng trình về dạng ax = c

cần thiết để chuẩn bị cho giờ học sau.

III Rút kinh nghiệm sau mỗi bài dạy.
Sau mỗi bài dạy giáo viên cần tự tiến hành đánh giá, rút kinh đều đặn , ghi
chép cẩn thận những đánh giá về: Yêu cầu đói với bài học có đạt đợc hay không?
đến mức độ nào? Học sinh có hứng thú học tập hay không? Nếu không thì vì sao?
Cần điều chỉnh gì trong kế hoạch, phơng pháp giảng dạy có phù hợp không? Học
sinh gặp khó khăn gì khi học bài đó? Có thể khắc phục bằng cách nào? Học sinh
thờng mắc những sai lầm gì?
Có ý kiến gì hay, sáng tạo? Các câu hỏi, các ví dụ, các bài tập đa ra có phù hợp
hay không? Cần thay đỏi gì?
- Nếu việc rút kinh nghiệm đợc tiến hành thờng xuyên thì chắc chắn sau một
vài năm giáo viên có thể tích luỹ đợc nhiều điều bổ ích cho mình. Nhờ đó giáo
viên có thể dự kiến đợc những tình huống khi lên lớp và chủ động khi lên lớp tổ
=======================================================
Nguyến Sỹ Hiệp THCS Phù Ninh Năm học 2007 - 2008
9
Din n dy v hc:
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Năm học 2007 2008
chức hoạt động dạy học, giáo viên sẽ vững vàng hơn về chuyên môn và việc dạy
học sẽ mang lại kết quả tốt hơn.

D. Kết luận
Qua thời gian thực tế giảng dạy, mạnh dạn thực hiện các giải pháp đã nêu trên
đối với các gờ dạy luyện tập môn toán 8. Bớc đầu những giờ dạy luyện tập môn
toán 8 của tôi đã đạt đợc những hiệu quả tốt hơn. Học sinh có hứng thú hơn trong
giờ học, học sinh tự giác, tích cực suy nghĩ tìm tòi phát hiện và giải quyết vấn đề
giáo viên đa ra. Học sinh nắm đợc kiến thức cơ bản và kỹ năng giải toán của các
em đã đợc năng nên mức độ cao hơn, sâu sắc hơn. Học sinh chuẩn bị bài ở nhà tốt
hơn, tỷ lệ học sinh cha làm bài và học bài giảm đáng kể so với đầu năm trớc. Kết