A - ĐẶT VẤN VỀ
Có câu nói :
“ Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”
Trẻ là tương lai của đất bước, là mối quan tâm chung của
toàn xã hội và cũng là nơi gửi gắm niềm tin, hy vọng, hạnh phúc
của mọi gia đình.
Thật vậy, có được một đứa trẻ thông minh, khỏe mạnh là
niềm mong ước của tất cả mọi người. Để đạt được mong ước ấy
thì những người làm cộng tác Giáo Dục Mầm Non phải thực hiện
một quá trình chăm sóc – giáo dục hết sức công phu. Trong quá
trình đó, có rất nhiều điều khiến chúng ta băn khoăn, trăn trở. Làm
thế nào để có được một đứa trẻ thông minh – khỏe mạnh? Chăm
sóc – giáo dục trẻ thế nào cho tốt? Phải làm gì để trẻ phát triển
toàn diện vệ thể chất – nhận thức - ngôn ngữ - thẩm mĩ – quan hệ
tình cảm xã hội? Là một giáo viên mầm non tôi nhận thấy muốn
có được một đứa trẻ phát triển toàn diện thì điều đầu tiên cần nói
đến đó là “sức khỏe”. Có sức khỏe là tất cả - không sức khỏe là
không có gì. Vì vậy trẻ em cần phải được cung cấp đấy đủ dinh
dưỡng để phát triển toàn diện về thể lực và trí tuệ.
Trẻ em lứa tuổi mầm non còn nhỏ, cơ thể còn non nớt nên trẻ
phụ thuộc nhiều vào người lớn và đặc biệt cần sự giúp đỡ của họ.
Nhà giáo dục giữ vai trò là người tổ chức, hướng dẫn, giúp đỡ trẻ,
tạo cơ hội và cơ may cho trẻ cho cuộc sống hiện đại và tương lai.
Giáo dục mầm non phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ mầm
non, xây dựng một nền móng vững chắc ban đầu cho sự phát triển
cả về thể chất, tinh thần và trí tuệ cho trẻ mầm non. Đặt cơ sở nền
1
tảng hình thành và phát triển nhân cách con người Việt Nam trong
giai đoạn hiện nay.
Ở các trường mầm non đã thực hiện rất nhiều chuyên đề ,
chuyên đề giáo dục dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm đã

kiến thức về giá trị dinh dưỡng .
Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn đề tài “ Một số hình thức
giúp trẻ 4-5 tuổi hiểu về giá trị dinh dưỡng và VSATTP thông
qua các hoạt động”.
3
B – GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lí luận:
Con người có sức khỏe có muôn vàn ước mơ, người không có
sức khỏe chỉ có một ước mơ duy nhất là “Sức khỏe”. Thật vậy,
sức khỏe là vốn quý nhất của còn người, có sức khỏe là có tất cả,
là điều kiện quyết định đến sự nghiệp tiền đề tương lai.
Ở lứa tuổi mầm non quá trình tăng trưởng của trẻ diễn ra rất
nhanh chóng nhưng cơ thể của trẻ lại quá non nớt, trẻ dễ chịu ảnh
hưởng của những tác động bên ngoài, sức đề kháng của trẻ kém
cho nên trẻ dễ mắc các loại bệnh nguy hiểm đến tính mạng. Do
vậy trẻ chỉ có thể phát triển thể lực tốt nếu như người lớn chú ý
đến việc chăm sóc giữ gìn sức khỏe, bảo vệ hệ thần kinh khỏe
mạnh cho trẻ. Khi đứa trẻ khỏe mạnh, hồn nhiên sẽ có ảnh tốt đến
phát triển chung của trẻ. Giáo dục sức khỏe càng có ý nghĩa hơn,
là khâu then chốt trong công tác chăm sóc – giáo dục trẻ vì chính
những năm tháng đầu tiên của sống, sức khỏe tốt sẽ là một điều
kiện tốt cho cuộc sống sau này của trẻ.
Trong văn kiện Đại hội lần thứ IV Ban chấp hành TW
Đảng cộng sản Việt Nam khoá 7 tháng 12/1993 khẳng định: “
Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển
kinh tế xã hội” Giáo dục là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và toàn
dân.
Các cơ sở giáo dục mầm non có nhiệm vụ tạo điều kiện tốt
nhất để trẻ phát triển hài hoà thể chất và tinh thần, phối kết hợp
giữa gia đình và nhà trường, gia đình - xã hội để chăm sóc giáo

hưởng tới sự phát triển sau này.
Trong cuộc sống con người, dinh dưỡng là một trong
những yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp tới sự tồn tại và duy
trì sự sống.
Mỗi con người cần có dinh dưỡng để tạo ra nguồn năng
lượng cho cơ thể hoạt động sinh trưởng và phát triển.Các dinh
dưỡng đó lấy từ đâu? Đều lấy từ các loại thức ăn cung cấp qua
khẩu phần ăn hàng ngày.
Trong giai đoạn phát triển, trẻ ở độ tuổi khác nhau thì giai
đoạn sinh trưởng phát triển của chúng cũng khác nhau nên tâm lí
và sinh lí cũng không giống nhau và có sự khác biệt về nhu cầu
dinh dưỡng. Do vậy, những người chăm sóc và giáo dục trẻ mầm
non cần tính tới đặc điểm dinh dưỡng ở mỗi giai đoạn của trẻ, phải
có phương pháp, sự quan tâm chăm sóc đặc biệt và cả sự lựa chọn
đúng đắn. Vì vậy mỗi đứa trẻ phải được cung cấp đầy đủ năng
lượng một cách phù hợp. Cơ thể trẻ sẽ dùng số năng lượng này
cho các hoạt động hô hấp, tiêu hóa, bài tiết, thần kinh để duy trì
phát triển sự sống. Vì vậy trẻ phải có chế độ ăn khoa học, hợp lí
và đầy đủ các chất dinh dưỡng.
Chương trình lồng ghép giáo dục dinh dưỡng vào giảng
dạy cho trẻ mầm non giúp trẻ hiểu và nhận biết về lợi ích của giá
trị dinh dưỡng đối với cơ thể con người. Nên việc tiến hành giáo
dục dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ mầm non sẽ
6
góp phần quan trọng trong chiến lược đào tạo và phát triển con
người, tạo ra một lớp người mới có sự hiểu biết đầy đủ về vấn đề
dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm, biết lựa chọn ăn uống
đúng cách để đảm bảo sức khỏe của mình.
Qua đó, giáo dục dinh dưỡng giúp trẻ hiểu được giá trị
dinh dưỡng của các loại thức ăn đồng thời hướng dẫn trẻ cách sử

- Là một giáo viên đầy nhiệt huyết với nghề, ham học hỏi, luôn có
ý thức trong học tập, tự phấn đấu rèn luyện để nâng cao trình độ
chuyên môn.
- Nhiều phụ huynh có ý thức kết hợp với giáo viên để chăm sóc
sức khỏe cho trẻ.
* Đối với trẻ:
- Trẻ ngoan ngoãn, có nề nếp, nhiều cháu rất ham học hỏi, khám
phá.
- Trẻ hứng thú, tích cực tham gia các hoạt động.
2. Khó khăn
- Số lượng trẻ quá đông nên ảnh hưởng đến việc chăm sóc giáo
dục trẻ nói chung và giáo dục dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực
phẩm nói riêng.
- Khả năng tiếp thu của trẻ không đồng đều vì lớp còn một số cháu
thuộc lứa tuổi mẫu giáo bé, một số cháu chậm
8
- Qua khảo sát đầu năm lớp có 3 cháu suy dinh dưỡng, các cháu
suy dinh dưỡng thường ăn chậm, không ăn đa dạng thức ăn, chưa
biết cách nhai nên giáo viên gặp khó khăn trong việc chăm sóc trẻ.
- Giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm không phải là
môn học độc lập như các hoạt động khác như: Làm quen văn học,
làm quen âm nhạc…mà phải lồng ghép tích hợp trong các môn
học và các hoạt động khác.
III. Các hình thức thực hiện :
Để giúp trẻ 4 – 5 tuổi hiểu và khắc sâu được các kiến thức
về giá trị dinh dưỡng – VSATTP tôi đã tìm tòi ra một số hình thức
thông qua các hoạt động giáo dục trẻ ở mọi lúc mọi nơi.
Trong quá trình giáo dục, giáo viên sử dụng chủ yếu hai
hình thức sau: hình thức trong tiết học và hình thức ngoài tiết học.
1. Hình thức trong tiết học :

- Trước khi ăn con phải làm gì? Và ăn các món đó như thế nào?
- Cho trẻ xem một số hình ảnh món ăn chế biến từ các rau đó
trên máy tính
10
Hoạt động khám phá khoa học (về một số loại rau)
Hoạt động khám phá khoa học (về một số món ăn)
11
* VD: Với đề tài:“ Tìm hiểu về con gà, con vịt” - Chủ điểm động vật
Tôi lồng ghép nội dung giáo dục dinh dưỡng – VSATTP bằng cách sử
dụng các câu hỏi đàm thoại về dinh dưỡng như sau:
- Con gà mái, con vịt cái là loại vật đẻ ra gì?
- Quả trứng cung cấp cho chúng ta chất gì?
- Thịt gà và thịt vịt cung cấp chất gì?
- Những món ăn được chế biến từ các thực phẩm đó?
- Cách ăn các món ăn đó như thế nào?
- Vì sao phải ăn các món ăn đó?
* VD: Đề tài: “Các món ăn ngày tết” – Chủ điểm Tết và mùa xuân
- Tôi lồng ghép giáo dục dinh dưỡng – VSATTP với hệ thống câu hỏi
đàm thoại như sau:
+ Trong ngày Tết thường có những món ăn gì?
+ Các chất dinh dưỡng có trong các món ăn đó?
+ Làm thế nào để món ăn đó được ngon?
+ Trong ngày Tết có rất nhiều món ăn vì vậy các con phải ăn đầy đủ
các món ăn và ăn với một lượng vừa đủ để cơ thể có đầy đủ các chất
dinh dưỡng.
+ Trước khi ăn phải làm gì và trong khi ăn thì phải ăn như thế nào?
+ Con có thể giúp mẹ những công việc gì làm các món ăn ngày tết ?
* VD: Với đề tài:“Hát bài: Anh chàng đầu bếp ” – Chủ điểm Nghề
nghiệp.
Dưới hình thức hoạt động âm nhạc, tôi có thể lồng ghép giáo dục

Khi thực hiện các hình thức này phải đảm bảo yêu cầu sau:
+ Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ
+ Các đối tượng quan sát và thực hành phải phù hợp, có tính thẩm mĩ.
2.1. Thông qua dạo chơi
- Thông qua một buổi dạo chơi vừa giúp trẻ nhận biết các đặc điểm cơ
bản của đối tượng, vừa giúp trẻ hiểu thêm về thành phần dinh dưỡng
của đối tượng đó .
14
- VD: Quan sát vườn cây mít
Tôi sử dụng một số câu hỏi đàm thoại để giáo dục dinh dưỡng:
+ Trong vườn có những cây ăn quả gì?
+ Quả mít có nhiều chất gì?
+ Ăn có vị gì?
+ Trước khi ăn phải làm gì? Ăn quả đó như thế nào?
+ Vì sao các con ăn các loại quả đó?
- VD: Thăm quan nhà bếp để quan sát công việc của cô nuôi.
+ Các con quan sát xem các cô nuôi đang làm gì?
+ Công việc của mỗi cô có giống nhau không?
+ Hãy đoán xem hôm nay các con sẽ được ăn món gì?
+ Các cô đã sơ chế thực phẩm như thế nào để đảm bảo vệ sinh?
+ Khi nấu trang phục của các cô như thế nào?
+ Các cô để lẫn thức ăn sống với thức ăn chín không? Vì sao không
được làm như vậy?
+ Khi nấu chín xong thì phải làm gì?
15
Thăm quan nhà bếp
2.2. Hoạt động góc:
Tổ chức giáo dục dinh dưỡng ở các trò chơi trong góc phân vai
- Tôi kết hợp với nhà bếp cho trẻ cùng làm như:
+ Cho trẻ nhặt rau muống, rau cải giúp các bác cấp dưỡng qua đó giáo

mùi các món ăn và hỏi trẻ về dinh dưỡng các món ăn.
- Các cô cũng phải đảm bảo vệ sinh khi chia ăn cho trẻ: Cô đeo khẩu
trang, đầu tóc gọn gàng, chuẩn bị đồ dùng đầy đủ chia ăn cho trẻ.
- Trong giờ ăn: Tôi luôn chú ý đến các cháu suy dinh dưỡng và các
cháu ăn chậm. Khuyến khích, động viên các cháu ăn hết suất và ăn
thêm.
+ Với những cháu không ăn thịt, không ăn rau: Tôi nhẹ nhàng động
viên trẻ giải thích cho các con hiểu trong các thức ăn đó có những chất
gì? Vì sao các con phải ăn? Động viên trẻ ăn ít một, dần dần tôi cho
trẻ ăn tăng thêm mỗi ngày và trẻ biết ăn, thích ăn, ăn được nhiều hơn.
+ Với cháu kén ăn, cô khuyến kích trẻ ăn thêm các món ăn mới của
trường
- Khi trẻ đã ăn xong, tôi hình thành cho trẻ thói quen ngồi nghỉ ngơi
tại chỗ, chơi các trò chơi nhẹ như: Chi chi chành chành, tập tầm
vông… hoặc đọc một số bài thơ ngắn… Hoặc giáo viên ngồi trò
chuyện với trẻ trước khi cho trẻ ngủ để khắc sâu giá trị dinh dưỡng
món ăn mà trẻ vừa được ăn :
17
+ Các con vừa được ăn món gì?
+ Ăn món đó các con cảm thấy như thế nào?
+ Món đó được chế biến như thế nào?
+ Các chất dinh dưỡng có trong món ăn đó?
2.4. Hoạt động chiều:
Tổ chức giáo dục dinh dưỡng - VSATTP cho trẻ vào họat động
chiều dưới hình thức ôn luyện các bài đồng dao, ca dao, bài vè đã học,
nhằm giúp trẻ khắc sâu được kiến thức mà vẫn cảm giác nhẹ nhàng
với trẻ.
* VD1 : Tôi cho trẻ đọc bài : đồng dao về củ để gây hứng thú

Đồng dao về củ Với hệ thống câu hỏi

- Kể tên các loại quả có chứa nhiều chất vitamin
- Có loại quả có thể ăn luôn khi chín, có loại quả khi chưa chín còn có
thể chế biến thành các món ăn như: canh chuối.
- Khi ăn các loại quả đó thì ăn như thế nào? Trước khi ăn thì phải làm
gì?
- Vì sao phải ăn nhiều quả chín?
3. Kết hợp với phụ huynh:
- Cung cấp các sách báo, tài liệu về giáo dục dinh dưỡng và VSATTP
cho phụ huynh cùng kết hợp với giáo viên để giáo dục trẻ.
- Trao đổi với phụ huynh về các kỹ năng vệ sinh trước và sau khi ăn
của trẻ để phụ huynh tiếp tục rèn trẻ thực hiện khi ở nhà.
- Trò chuyện với phụ huynh trong giờ đón trả trẻ về các kiến thức giáo
dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm mà giáo viên dạy trẻ ở
19
lớp để phụ huynh giáo dục khi trẻ ở nhà như: Trong bữa ăn phụ huynh
hỏi trẻ: Tên món ăn, các chất dinh dưỡng có trong món ăn…
- Vận động phụ huynh sưu tầm đóng góp tranh ảnh, câu chuyện, bài
hát, thơ, băng đĩa có nội dung giáo dục dinh dưỡng và VSATTP cho
giáo viên để giáo viên dạy trẻ trên lớp.
- Giáo viên trò chuyện với những phụ huynh làm công việc về y tế để
có một số hiểu biết về dinh dưỡng và VSATTP, các chất dinh dưỡng
cần và đủ cho một cơ thể khỏe mạnh.
- Khuyến khích trẻ tập làm nội trợ, phụ giúp mẹ nấu cơm như: nhặt
rau, pha nước chanh, nước cam…
- Phối hợp với phụ huynh tổ chức các hội thi, triển lãm các món ăn để
góp phần làm phong phú thêm các hoạt động giáo dục dinh dưỡng cho
trẻ.
4. Sưu tầm, sáng tạo một số trò chơi giáo dục dinh dưỡng -
VSATTP
Trong quá trình tổ chức giáo dục dinh dưỡng cho trẻ thông qua các

21
- Cách chơi: Chia trẻ thành 2 đội chơi, trẻ sẽ phải lên tìm thực phẩm
và nguồn gốc của thực phẩm đó nối thành từng cặp như: thịt gà – con
gà, sữa bò – con bò…Sau một thời gian đội nào nối được chính xác và
được nhiều hơn đội đó sẽ chiến thắng.
- Luật chơi: Trẻ phải nối đúng thực phẩm với nguồn gốc của thực
phẩm đó.
* Trò chơi 6: “Các đầu bếp tài ba”
- Cách chơi: Chia trẻ thành 3 nhóm chơi, khi cô nói tên thực phẩm nào
thì trẻ phải nói được tên các món ăn chế biến từ các loại thực phẩm
đó.
- Luật chơi: Nói đúng các món ăn chế biến từ loại thực phẩm đó.
Không được nhắc lại món ăn mà đội bạn đã nêu.
* Trò chơi 7: ‘’Tôm, cá, cua thi tài”
- Cách chơi: Chia trẻ thành 3 nhóm chơi(tôm, cua, cá. Trẻ đội mũ tôm,
cua, cá).
Cả lớp hát : Trời mưa rào rào, ao sâu đầy nước, tôm, cua, cá rủ nhau
đi bơi.
+ Nhóm Cua hát : Cua là chúng tôi có hai càng mà bò ngang là ngang
tám cẳng, hỏi mấy bạn đây có ai biết chúng tôi được làm thành món
ăn gì ?
+ Các nhóm còn lại nói : Canh cua, bún cua, nem cua…
+ Nhóm tôm hát : Còn chúng tôi đây tên gọi là Tôm, có hai là hai cái
râu rất dài mà bơi lùi là lùi nhanh ghê, hỏi các bạn đây có ai biết
chúng tôi được làm thành món ăn gì ?
22
+ Các nhóm còn lại nói :Bánh tôm, tôm rán, tôm hấp, canh tôm …
+ Nhóm cá hát : Nào các bạn đã giới thiệu hết chưa, để chúng tôi sẽ
giới thiệu sẽ giới thiệu nhóm cá nào. Chúng tôi có 2 cái vây tựa như
mái chèo, vẫy tròn tròn mà bơi rất khéo, hỏi các bạn đây có ai biết

Kênh SDD 3 4,4% 1 1,5% Giảm 2,9%
Béo phì 1 1,5% 1(đứng
cân)
1,5% 1,5 %
Nhìn vào bảng so sánh số liệu ta thấy sức khỏe của trẻ đã có sự khác
biệt, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng đã giảm, trẻ béo phì đứng cân. Như vậy
các hình thức của tôi đã có tác dụng đáng kể.
24
C- KẾT THÚC VẤN ĐỀ
1. Kết luận :
Giáo dục dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm là vấn đề quan
trọng và cấp thiết trong quá trình phát triển của trẻ. Sau khi áp dụng
các hình thức này tại trường, tôi thấy trẻ hiểu và khắc sâu hơn giá trị
dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm của các loại thực phẩm đối
với sự phát triển của cơ thể đối với sự phát triển của con người.Trẻ
biết được nhiều loại thực phẩm, các loại thực phẩm đó cung cấp dinh
dưỡng gì, chất dinh dưỡng đó tốt cho cơ thể con người như thế nào.
Từ đó, trẻ có thói quan tốt trong ăn uống:Không kén ăn, lười ăn, ăn
uống hợp vệ sinh, văn minh.
Tôi thấy vấn đề giáo dục dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi
nói riêng và các lứa tuổi khác nói chung để đạt kết qur tốt thì giáo viên
cần có sự kiên trì ở mọi lúc mọi nơi và lồng ghép có sáng tạo vào các
hoạt động cho thích hợp. Đồng thời giáo viên phải áp dụng kiến thức
một cách khoa học, hợp lí trong chương trình chăm sóc giáo trẻ theo
từng độ tuổi
Là một giáo viên mầm non - tôi luôn đặt nhiệm vụ chăm sóc giáo dục
trẻ lên hàng đầu. Với đề tài này đã giúp tôi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
giáo dục và đào tạo một thế hệ trẻ - chủ nhân tương lai của đất nước, có nền
tảng vững chắc về tri thức – có một cơ thể khỏe mạnh sẵn sàng bước vào
cuộc sống một cách tự tin .