Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
I. Sơ yếu lí lịch:
Họ và tên: Phan Thị Vân Anh.
Ngày tháng năm sinh: 20/01/1982.
Năm vào ngành: 2006.
Chức vụ: Giáo viên.
Đơn vị công tác: Trờng THPT Ba Vì - Ba Vì - Hà Nội.
Trình độ chuyên môn: Đại học s phạm kỹ thuật Hng Yên khoa KTCN.
Hệ đào tạo: Tại chức.
Bộ môn giảng dạy: Công nghệ.
Ngoại ngữ: Anh văn.
Trình độ chính trị: Sơ cấp.
II. Nội dung đề tài:
1. Tên đề tài:
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm
việc của một số hệ thống trong phần động cơ đốt trong
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
1
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
A. Đặt vấn đề
I. lời nói đầu.
Trên con đờng hội nhập và phát triển cùng thế giới, đất nớc ta đã và đang
từng bớc đổi mới, áp dụng khoa học - kỹ thuật - công nghệ hiện đại vào trong mọi
lĩnh vực của đời sống và sản xuất để thực hiện công cuộc công nghiệp hoá, hiện
đại hoá đất nớc. Do đó việc đào tạo ra nguồn nhân lực có tri thức và đạo đức
đang là mục tiêu lớn của ngành giáo dục nớc ta hiện nay.

2. Kiến thức về nguyên lí làm việc của các hệ thống trong động cơ đốt trong là
nội dung mang tính trừu tợng, học sinh không thể trực tiếp quan sát, tri giác đợc.
Để tiếp thu đợc nội dung này học sinh phải hình dung, tởng tợng, phải thực hiện
các thao tác t duy dới sự hớng dẫn của giáo viên. Do đó đã gây ra nhiều khó khăn
cho học sinh trong việc tiếp nhận cũng nh khắc sâu kiến thức của bài học, dẫn
đến sự say mê, yêu thích môn học của học sinh không nhiều, chất lợng và hiệu
quả của giờ học cha cao.
3.Trong khi đó xu hớng lựa chọn nghề nghiệp, sức thuyết phục của chơng trình
còn ở mức độ cha cao và tâm lí coi nhẹ môn học của học sinh và còn rất
nhiều lí do khác nữa đợc đa ra để biện minh cho thực tế là chất lợng và hiệu quả
của giờ học cha cao. Song tôi thiết nghĩ mấu chốt của vấn đề là ở chỗ bản thân
ngời giáo viên Công nghệ cũng đang dạt theo sự ngại học của học sinh, cha tích
cực tìm giải pháp nâng cao chất lợng giờ học, quá nặng nề đến việc trang bị kiến
thức mà không thấy kiến thức ấy phải đợc tổ chức nh thế nào để giúp học sinh
tiếp nhận một cách dễ dàng và hứng thú. Hoà nhập với việc đổi mới chơng trình,
sách giáo khoa, phơng pháp dạy học hiện nay, rút kinh nghiệm giảng dạy từ đồng
nghiệp và bằng thực tế giảng dạy của bản thân, tôi mạnh dạn giới thiệu sáng kiến
kinh nghiệm : Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm
việc của một số hệ thống trong phần động cơ đốt trong .
Để thực hiện tốt giờ dạy theo tinh thần đổi mới, phát huy tính tích cực, chủ
động, sáng tạo và hứng thú của học sinh. Bản thân tôi đã không ngừng đổi mới về
t duy, nhận thức từ khâu soạn giáo án (Thiết kế bài học) cho đến cách sử dụng
thiết bị dạy học, lập phiếu điều tra để nắm bắt tình hình học tập của học sinh, từ
đó điều chỉnh cho phù hợp với thực tế nhà trờng và đối tợng học sinh.
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
3
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
B. giải quyết vấn đề
I. Phơng pháp dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ

vấn đề lí thuyết vừa nghiên cứu.
ở đây, tôi không có tham vọng đa ra một cách dạy mới thay thế cách dạy
phong phú đa dạng mà lâu nay giáo viên vẫn thờng sử dụng và còn tiếp tục đợc sử
dụng. Tôi chỉ xin giới thiệu một cách dạy kết hợp giữa phơng pháp truyền thống
với những yêu cầu mới. Đó là: Sử dụng hình ảnh giảng phần nguyên lí làm việc
của một số hệ thống trong động cơ đốt trong.
* Cách thức tiến hành:
Khi nghiên cứu, tìm hiểu về nguyên lí làm việc của một số hệ thống trong
động cơ đốt trong. Giáo viên yêu cầu học sinh nghiên cứu sách giáo khoa, quan
sát sơ đồ cấu tạo của hệ thống. Thông qua một số câu hỏi gợi mở, giáo viên hớng
dẫn học sinh tiến hành t duy và xây dựng sơ đồ khối dới dạng hình ảnh thể hiện
nguyên lí làm việc của hệ thống.
Giờ dạy này ứng dụng công nghệ thông tin là tốt nhất. Vì vậy, giáo viên nên sử
dụng giáo án điện tử để thuận tiện cho việc giảng dạy, rút ngắn thời gian vẽ sơ đồ
dới dạng hình ảnh làm tiết học sinh động hơn, thu hút đợc học sinh, làm cho học
sinh có sự hứng thú và say mê môn học.
III. vận dụng cụ thể:
1. Nguyên lí làm việc của hệ thống bôi trơn cỡng bức:
( Bài 25: Hệ thống bôi trơn - SGK Công nghệ 11)
* Tr ờng hợp 1 : Khi hệ thống làm việc bình thờng
Dầu bôi trơn chảy trong hệ thống theo hình ảnh động nh sau:
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
5
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
Giải thích nguyên lí theo sơ đồ dới dạng hình ảnh động trên màn hình:
Khi động cơ làm việc, dầu bôi trơn đợc bơm dầu hút từ cacte dầu đa qua lới lọc và
bầu lọc để lọc sạch rồi đa qua van khống chế đến đờng dầu chính rồi theo các đ-
ờng ống đến bôi trơn các bề mặt ma sát của động cơ, sau đó trở về cacte.
Cacte

dầu
Bầu
lọc
Van
khống
chế
Đờng
dầu
chính
Bề mặt
ma sát
Van
an
toàn
* Tr ờng hợp 3 : Khi nhiệt độ của dầu cao quá giới hạn định trớc
Dầu bôi trơn chảy trong hệ thống theo sơ đồ hình ảnh nh sau:
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
7
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
Giải thích nguyên lí dựa vào hình ảnh động trên sơ đồ:
Khi nhiệt độ của dầu vợt quá giới hạn định trớc thì van khống chế đóng lại để
toàn bộ lợng dầu chảy qua két làm mát dầu, làm nhiệt độ của dầu giảm xuống.
Khi đó dầu bôi trơn đợc bơm dầu hút từ cacte dầu đa qua lới lọc và bầu lọc để lọc
sạch rồi đa qua két làm mát đến đờng dầu chính, theo các đờng ống đến bôi trơn
các bề mặt ma sát của động cơ, sau đó trở về cacte.
Cacte
dầu
Lới
lọc

Két
nớc
Bơm
nớc
áo n-
ớc
Van
hằng
nhiệt
Đờng
ống
số 8* Tr ờng hợp 2 : Khi nhiệt độ nớc trong áo nớc xấp xỉ giới hạn định mức
Nớc làm mát chảy trong hệ thống theo sơ đồ hình ảnh nh sau:
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
9
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.

Giải thích nguyên lí dựa theo sơ đồ hình ảnh:
Khi nhiệt độ nớc trong áo nớc xấp xỉ giới hạn định mức thì van hằng nhiệt mở
một phần cửa thông với đờng ống số 8 và cửa thông với két nớc. Khi đó nớc làm
mát đợc bơm nớc hút từ két nớc đa đến các áo nớc để làm mát các chi tiết, sau đó
dợc đa qua van hằng nhiệt, một phần theo đờng ống số 8 chảy thẳng về bơm còn
một phần chảy qua két nớc để làm mát trớc khi đa đến bơm tạo thành vòng tuần
hoàn khép kín.
Két
nớc

áo n-
ớc
Van
hằng
nhiệtC. Kết luận:
I. Kết quả:
Sử dụng hình ảnh để giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ thống
trong động cơ đốt trong là cách làm phù hợp với thực tiễn của quá trình đổi mới
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
11
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
phơng pháp dạy học môn Công nghệ trong nhà trờng phổ thông, phù hợp với sự
đổi mới chơng trình, sách giáo khoa và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy
học môn công nghệ hiện nay. Cách làm này thực chất là biến những gì thuộc về lí
thuyết, trừu tợng thành cái cụ thể, quan sát đợc. Đồng thời nó cũng phát huy đợc
tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, kích thích sự say mê, hứng thú học
tập của học sinh.
Chúng ta đã và đang tìm kiếm con đờng nâng cao hiệu quả học tập, phát huy
tính tích cực, chủ động của học sinh thì đây là cách làm có thể coi là hiệu quả.
Trong mấy năm gần đây, khi sử dụng cách làm này vào thực tế giảng dạy bản
thân tôi thấy rất có hiệu quả. Đây là một phơng pháp đúng đắn. Những vấn đề lí
thuyết không còn là trừu tợng, mờ nhạt và khó nhớ. Cách làm này khá thiết thực
và rất dễ vận dụng.
Thú vị hơn, tôi còn thấy cũng với cách làm nh thế nhng nếu có sự hỗ trợ của
công nghệ thông tin (sử dụng giáo án điện tử) thì hiệu quả giờ học còn cao hơn
nhiều. Còn có nhiều vấn đề phải rút kinh nghiệm khi ứng dụng công nghệ thông

Số học
sinh
Mức độ nắm kiến thức
Tốt Khá Trung bình Không nắm đợc
35
Số lợng Tỉ lệ Số lợng Tỉ lệ Số lợng Tỉ lệ Số lợng Tỉ lệ
20 57,1% 14 40% 1 2,9% 0 0

Bảng 2: So sánh mức độ nhận thức khi dạy phần nguyên lí làm việc của hệ
thống làm mát bằng nớc loại tuần hoàn cỡng bức
.Lớp 11A14 - Ban cơ bản.
(Dạy theo hình thức không sử dụng hình ảnh)
Số học
sinh
Mức độ nắm kiến thức
Tốt Khá Trung bình Không nắm đợc
44
Số lợng Tỉ lệ Số lợng Tỉ lệ Số lợng Tỉ lệ Số lợng Tỉ lệ
7 15,9% 11 25% 22 50% 4 9,1%
Lớp 11A11 - Ban cơ bản.
(Dạy theo hình thức sử dụng tranh vẽ- Không sử dụng giáo án điện tử)
Số học
sinh
Mức độ nắm kiến thức
Tốt Khá Trung bình Không nắm đợc
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
13
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
37 Số lợng Tỉ lệ Số lợng Tỉ lệ Số lợng Tỉ lệ Số lợng Tỉ lệ

học trong việc mua sắm trang thiết bị cũng nh cơ sở vật chất phục vụ cho việc dạy
và học bộ môn Công nghệ.
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
14
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
Đổi mới phơng pháp dạy học đã trở thành pháp lệnh. Chỉ có đổi mới phơng
pháp dạy và học chúng ta mới có thể tạo đợc sự đổi mới thực sự trong giáo dục.
Trên đây là đề tài nghiên cứu và đã đợc tôi áp dụng vào thực tế giảng dạy tại Tr-
ờng trung học phổ thông Ba Vì. Tuy nhiên để có đợc những giờ dạy thành công
cần phải liên tục rút kinh nghiệm. Vì thế tôi rất mong đợc sự góp ý chân tình của
quý thầy cô và các bạn đồng nghiệp.
Ba vỡ ngy 20 thỏng 5 nm 2012
XC NHN CA TH TRNG N V Tụi xin cam oan õy l SKKN ca
tụi vit, khụng sao chộp ni dung
ca ngi khỏc
Ngi thc hin

Phan Th Võn Anh
Mục lục
Trang
a. đặt vấn đề:
I. Lời nói đầu. 2
II. Thực trạng vấn đề nghiên cứu. 3
b. giải quyết vấn đề:
I. Phơng pháp dạy phần nguyên lí làm việc 5
II. Phơng pháp sử dụng hình ảnh động 5
III. Vận dụng cụ thể: 6
c. Kết luận:
I. Kết quả. 13

thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.Ngày tháng năm 2012
Chủ tịch hội đồng
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
18