Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
I. Sơ yếu lí lịch:
Họ và tên: Phan Thị Vân Anh.
Ngày tháng năm sinh: 20/01/1982.
Năm vào ngành: 2006.
Chức vụ: Giáo viên.
Đơn vị công tác: Trờng THPT Ba Vì - Ba Vì - Hà Nội.
Trình độ chuyên môn: Đại học s phạm kỹ thuật Hng Yên khoa
KTCN.
Hệ đào tạo: Tại chức.
Bộ môn giảng dạy: Công nghệ.
Ngoại ngữ: Anh văn.
Trình độ chính trị: Sơ cấp.
II. Nội dung đề tài:
1. Tên đề tài:
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
1
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần
nguyên lí làm việc của một số hệ thống
trong phần động cơ đốt trong
A. Đặt vấn đề
I. lời nói đầu.
Trên con đờng hội nhập và phát triển cùng thế giới, đất
nớc ta đã và đang từng bớc đổi mới, áp dụng khoa học - kỹ
thuật - công nghệ hiện đại vào trong mọi lĩnh vực của đời sống

chọn nghề nghiệp gắn bó với động cơ đốt trong hay không thì
những hiểu biết về động cơ đốt trong nói chung cũng nh
nguyên lí làm việc của các hệ thống trong động cơ đốt trong
vẫn luôn gắn liền với đời sống thực tiễn của họ. Chính vì vậy để
có thể hiểu và ghi nhớ sâu sắc hơn về nguyên lí làm việc của
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
3
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
1. Đại đa số học sinh của Trờng THPT Ba Vì là con em dân tộc
miền núi, trình độ nhận thức của các em không đồng đều. Địa
bàn khu vực còn non kém về nền công nghiệp. Tình trạng ngại
học, coi nhẹ môn học do đây không phải là môn thi tốt nghiệp
và thi vào Đại học, Cao đẳng Nên đã dẫn đến một thực tế
đáng buồn là kết quả, hiệu quả của giờ học cha cao, cha đạt đợc
mục đích, yêu cầu đặt ra.
2. Kiến thức về nguyên lí làm việc của các hệ thống trong động
cơ đốt trong là nội dung mang tính trừu tợng, học sinh không
thể trực tiếp quan sát, tri giác đợc. Để tiếp thu đợc nội dung này
học sinh phải hình dung, tởng tợng, phải thực hiện các thao tác
t duy dới sự hớng dẫn của giáo viên. Do đó đã gây ra nhiều khó
khăn cho học sinh trong việc tiếp nhận cũng nh khắc sâu kiến
thức của bài học, dẫn đến sự say mê, yêu thích môn học của
học sinh không nhiều, chất lợng và hiệu quả của giờ học cha
cao.
3.Trong khi đó xu hớng lựa chọn nghề nghiệp, sức thuyết phục
của chơng trình còn ở mức độ cha cao và tâm lí coi nhẹ môn
học của học sinh và còn rất nhiều lí do khác nữa đợc đa ra
để biện minh cho thực tế là chất lợng và hiệu quả của giờ học
cha cao. Song tôi thiết nghĩ mấu chốt của vấn đề là ở chỗ bản

Phơng pháp dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong động cơ đốt trong đang đợc sử dụng phổ biến hiện
nay đó là: Giáo viên hớng dẫn học sinh làm việc bằng cách
thông qua một số câu hỏi gợi mở, học sinh nghiên cứu sách
giáo khoa, quan sát sơ đồ cấu tạo rồi tiến hành t duy, hình
dung, tởng tợng và rút ra nguyên lí làm việc của hệ thống. Sau
đó giáo viên tóm tắt và kết luận lại cho học sinh về nguyên lí
làm việc của hệ thống dới dạng lí thuyết.
Với cách thực hiện nh trên đã đem lại kết quả đáng kể, nhng
vẫn còn nhiều hạn chế. Qua đó nó thể hiện đợc phong cách, ph-
ơng pháp và khả năng truyền đạt kiến thức của ngời giáo viên.
Tuy nhiên với cách thực hiện nh vậy cũng gây không ít khó
khăn cho cả giáo viên lẫn học sinh trong quá trình dạy và học.
Sau khi nghiên cứu kiến thức về nguyên lí làm việc của các hệ
thống trong động cơ đốt trong là những lí thuyết trừu tợng. Do
đó học sinh rất khó khăn trong quá trình tiếp nhận cũng nh
khắc sâu kiến thức.
II. Phơng pháp sử dụng hình ảnh động vào
giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một
số hệ thống trong phần động cơ đốt
trong
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
6
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
Bản chất của quá trình dạy học là quá trình tổ chức hoạt
động nhận thức cho học sinh dới sự hớng dẫn của giáo viên
nhằm đạt mục đích dạy học: Từ trực quan sinh động đến t duy
trừu tợng, từ t duy trừu tợng đến thực tiễn, đó là con đờng biện
chứng của sự nhận thức chân lí, nhận thức thực tại khách

III. vận dụng cụ thể:
1. Nguyên lí làm việc của hệ thống bôi trơn cỡng bức:
( Bài 25: Hệ thống bôi trơn - SGK Công nghệ 11)
* Tr ờng hợp 1 : Khi hệ thống làm việc bình thờng
Dầu bôi trơn chảy trong hệ thống theo hình ảnh động nh sau:
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
8
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
Giải thích nguyên lí theo sơ đồ dới dạng hình ảnh động
trên màn hình:
Khi động cơ làm việc, dầu bôi trơn đợc bơm dầu hút từ cacte
dầu đa qua lới lọc và bầu lọc để lọc sạch rồi đa qua van khống
chế đến đờng dầu chính rồi theo các đờng ống đến bôi trơn các
bề mặt ma sát của động cơ, sau đó trở về cacte.
Cact
e
dầu
Lới
lọc
Bơm
dầu
Bầ
u
lọc
Van
khốn
g chế
Đờng
dầu

Van
khốn
g chế
Đờng
dầu
chính
Bề mặt
ma sát
Van
an
toàn
* Tr ờng hợp 3 : Khi nhiệt độ của dầu cao quá giới hạn định
trớc
Dầu bôi trơn chảy trong hệ thống theo sơ đồ hình ảnh nh sau:
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
11
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
Giải thích nguyên lí dựa vào hình ảnh động trên sơ đồ:
Khi nhiệt độ của dầu vợt quá giới hạn định trớc thì van khống
chế đóng lại để toàn bộ lợng dầu chảy qua két làm mát dầu,
làm nhiệt độ của dầu giảm xuống. Khi đó dầu bôi trơn đợc bơm
dầu hút từ cacte dầu đa qua lới lọc và bầu lọc để lọc sạch rồi đa
qua két làm mát đến đờng dầu chính, theo các đờng ống đến
bôi trơn các bề mặt ma sát của động cơ, sau đó trở về cacte.
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
12
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
Cact

Giải thích nguyên lí theo hình ảnh trên sơ đồ:
Khi nhiệt độ nớc trong áo nớc còn thấp hơn giới hạn định mức
thì van hằng nhiệt chỉ mở cửa thông với đờng ống số 8 để nớc
chảy thẳng về bơm. Khi đó nớc làm mát đợc bơm nớc hút từ két
nớc đa đến các áo nớc để làm mát các chi tiết, sau đó đợc đa
qua van hằng nhiệt, theo đờng ống số 8 chảy thẳng về cửa trớc
bơm tạo thành vòng tuần hoàn khép kín.
Két
nớc
Bơm
nớc
áo
nớc
Van
hằng
nhiệt
Đờng
ống
số 8* Tr ờng hợp 2 : Khi nhiệt độ nớc trong áo nớc xấp xỉ giới
hạn định mức
Nớc làm mát chảy trong hệ thống theo sơ đồ hình ảnh nh
sau:
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
14
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.



Giải thích nguyên lí dựa vào sơ đồ hình ảnh:
Khi nhiệt độ nớc trong áo nớc vợt quá giới hạn định mức thì
van hằng nhiệt đóng hoàn toàn cửa đờng thông 8 chỉ mở cửa
thông với két nớc. Khi đó nớc làm mát đợc bơm nớc hút từ két
nớc đa đến các áo nớc để làm mát các chi tiết, sau đó đợc đa
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
16
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
qua van hằng nhiệt rồi chảy qua ngăn trên két nớc qua giàn ống
làm mát đến ngăn dới két nớc để làm mát trớc khi đa đến bơm
tạo thành vòng tuần hoàn khép kín.
Két
nớc
Bơm
nớc
áo
nớc
Van
hằng
nhiệtC. Kết luận:
I. Kết quả:
Sử dụng hình ảnh để giảng dạy phần nguyên lí làm việc
của một số hệ thống trong động cơ đốt trong là cách làm phù
hợp với thực tiễn của quá trình đổi mới phơng pháp dạy học
môn Công nghệ trong nhà trờng phổ thông, phù hợp với sự đổi

18
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
(Dạy theo hình thức không sử dụng hình ảnh)
Số
học
Mức độ nắm kiến thức
Tốt Khá Trung bình
Không nắm
đợc
37
Số l-
ợng
Tỉ lệ
Số l-
ợng
Tỉ lệ
Số l-
ợng
Tỉ lệ
Số l-
ợng
Tỉ lệ
5 13,5% 7 18,9% 22 59,4% 3 8,2%

Lớp 11A12 - Ban cơ bản.
(Dạy theo hình thức sử dụng tranh vẽ - Không sử dụng giáo
án điện tử)
Số
học

thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.
Tốt Khá Trung bình
Không nắm
đợc
35
Số l-
ợng
Tỉ lệ
Số l-
ợng
Tỉ lệ Số lợng Tỉ lệ
Số l-
ợng
Tỉ
lệ
20 57,1% 14 40% 1 2,9% 0 0

Bảng 2: So sánh mức độ nhận thức khi dạy phần nguyên lí
làm việc của hệ thống làm mát bằng nớc loại tuần hoàn c-
ỡng bức
.Lớp 11A14 - Ban cơ bản.
(Dạy theo hình thức không sử dụng hình ảnh)
Số
học
Mức độ nắm kiến thức
Tốt Khá Trung bình
Không nắm
đợc
44
Số l-

giáo án điện tử)
Số
học
Mức độ nắm kiến thức
Tốt Khá Trung bình
Không nắm
đợc
43
Số l-
ợng
Tỉ lệ
Số l-
ợng
Tỉ lệ Số lợng Tỉ lệ
Số l-
ợng
Tỉ
lệ
22 51% 18 32,5% 3 6,9% 0 0%
Mặc dù sự chuyển biến của học sinh cần có một quá trình
lâu dài. Nhng để quá trình đó thuận chiều thì đây là một thực tế
khả quan. Tôi rất tin vào cách làm này. Tôi đã và đang sử dụng
để giảng dạy tại trờng trung học phổ thông Ba Vì.
II. Kiến nghị, đề xuất:
1. Đối với giáo viên:
Trớc hết để phục vụ tốt cho giờ học này, ngời giáo viên
phải có sự chuẩn bị tốt ở nhà. Giáo viên phải chịu khó nghiên
cứu, chuẩn bị giáo án và xây dựng hệ thống câu hỏi phù hợp
một cách chu đáo và chính xác.
Giáo viên cần động viên, khuyến khích, tạo cơ hội và điều

cam oan õy l SKKN ca
tụi vit, khụng sao
chộp ni dung
ca
ngi khỏc
Ngi thc hin

Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
22
Sử dụng hình ảnh động vào giảng dạy phần nguyên lí làm việc của một số hệ
thống trong phần động cơ đốt trong . Môn công nghệ 11.

Phan Th Võn Anh
Mục lục
Trang
a. đặt vấn đề:
I. Lời nói đầu.
2
II. Thực trạng vấn đề nghiên cứu.
3
b. giải quyết vấn đề:
I. Phơng pháp dạy phần nguyên lí làm việc
5
II. Phơng pháp sử dụng hình ảnh động
5
III. Vận dụng cụ thể:
6
c. Kết luận:
Phan Thị Vân Anh Trờng THPT Ba Vì
23