SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
TRƯỜNG TRƯỜNG THCS TÔ HOÀNG
Quận Hai Bà Trưng
**************
ĐỀ TÀI DỰ THI KHOA HỌC, KỸ THUẬT
DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CẤP THÀNH PHỐ
LẦN THỨ TƯ (NĂM HỌC 2014 - 2015).
Tên đề tài:
NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG KHỬ ĐỘC CỦA MỘT SỐ CÂY GIA VỊ LÀ MÀU
TRONG PHÒNG BẾP
Lĩnh vực: Môi trường
NGƯỜI HƯỚNG DẪN
1. TS. Mai Xuân Thành
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
2. Nguyễn Thùy Vân
Giáo viên trường THCS Tô Hoàng
TÁC GIẢ:
1. Dương Tuấn Anh
Lớp: 9D Trường THCS Tô Hoàng
2. Nguyễn Thu Hằng
Lớp: 8D Trường THCS Tô Hoàng
Hà Nội, tháng 11 năm 2014
Trồng cây gia vị lá màu trong phòng bếp
MỤC LỤC
PHẦN I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 4
PHẦN II. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ ĐIỂM MỚI, SÁNG
TẠO CỦA ĐỀ TÀI 5
1. Thực trạng môi trường không khí của các căn hộ trong thành phố
5
2. Cải thiện môi trường trong các căn hộ và phòng bếp 5
3. Điểm mới của đề tài: 5

trường không khí len lỏi vào từng căn hộ. Trong một ngôi nhà phòng bếp trở
nên ô nhiễm hơn bao giờ hết, nhất là khi các thực phẩm được ngâm tẩm các hóa
chất bảo quản và tẩy rửa vô cùng độc hại, trong khi nấu nướng chế biến thức ăn
các chất này bị bay hơi hoặc bị đốt cháy không những tạo ra khí CO mà còn
sinh ra nhiều các chất độc hại khác nữa.
Trồng cây là một trong các biện pháp để giảm thiểu ô nhiễm môi trường
không khí. Đối với nhiều hộ gia đình ở thành phố, đặt các chậu cảnh một phần
là do sở thích và phần khác là nhằm đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ. Nhiều hộ gia
đình trong thành phố đã tận dụng ban công hoặc sân thượng để trồng cây cảnh
hoặc trồng rau. Các chậu cảnh thường được đặt ở các hành lang hoặc phòng
khách nơi có nhiều ánh sáng hơn trong ngôi nhà. Tuy nhiên, việc trồng rau gia
vị trong phòng bếp thì hầu như không có ai thực hiện vì phòng bếp thường là
nơi thiếu ánh sáng và không phù hợp cho sự phát triển của cây xanh. Qua sách
báo chúng em được biết các cây gia vị do có các tinh dầu hoặc chứa các chất có
khả năng sát khuẩn nên nó có khả năng khử mùi, khử độc. Các cây lá màu lại có
khả năng sống dài ngày hơn trong điều kiện thiếu sáng như trong phòng bếp.
Qua tìm hiểu chúng em biết được mỗi loài cây thường có khả năng khử một số
chất gây độc nhất định nên chúng em nảy ra ý tưởng và đi đến quyết định thực
hiện đề tài: “Nghiên cứu khả năng khử độc của một số cây gia vị lá màu
trong phòng bếp” để tìm ra được tổ hợp cây có khả năng khử độc tốt nhất. Đề
tài được kỳ vọng mang lại những lợi ích sau:
• Về sức khỏe con người: Góp phần tạo ra rau gia vị sạch, lọc không khí
độc hại ảnh hưởng đến sức khỏe của mọi người trong gia đình.
• Về môi trường: Giúp làm sạch không khí.
• Về mặt nghiên cứu khoa học: Đưa ra ý tưởng nghiên cứu về cải thiện
môi trường trong phòng bếp.
• Về tính ứng dụng: Có thể thực hiện ở mọi gia đình, sản phẩm ngoài việc
khử độc trong phòng bếp còn có thể sử dụng làm gia vị trong các bữa ăn
hàng ngày.
4

thuốc thì rất phong phú và đa dạng. Các nghiên cứu không những đã tìm ra
được các chất có trong từng loại cây mà còn dùng làm các vị thuốc đông y rất
hiệu quả mà sẵn có. Tuy nhiên, việc ứng dụng chúng vào làm các chậu cảnh thì
hoàn toàn chưa có cũng như chưa tìm hiểu tính khử khí độc của chúng trong
điều kiện sống như trong phòng bếp. Sự phối hợp giữa các cây tạo thành các tổ
hợp cây để có khả năng khử các khí độc trong phòng bếp là hoàn toàn chưa có
nên việc nghiên cứu khả năng khử độc của từng loại cây cũng như tổ hợp các
loài cây là rất cần thiết.
5
Trồng cây gia vị lá màu trong phòng bếp
PHẦN III. QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ
1. Quá trình nghiên cứu
Quá trình nghiên cứu được tiến thành theo các bước sau:
- Xác định nội dung và mục đích nghiên cứu
- Tìm hiểu về cây gia vị và các đặc điểm sinh học
- Đưa ra giả thuyết khoa học
- Chuẩn bị vật liệu nghiên cứu
- Trồng và chăm sóc cây
- Tiến hành nghiên cứu về:
+ Khả năng sống của cây gia vị trong điều kiện phòng bếp
+ Khả năng khử độc của 4 cây gia vị
- Đưa ra kết quả nghiên cứu
- Phân tích và kết luận
2. Nội dung và mục đích nghiên cứu của dự án:
Nghiên cứu khả năng khử các khí thường có trong phòng bếp như: khí
cháy, CO
2
, CO, H
2
S, SO

nâu hay màu xanh lục có lông nhám. Hoa nhỏ, màu trắng hay tím, mọc đối, 4
tiểu nhị không thò ra ngoài hoa. Toàn cây có tinh dầu thơm và có lông.
Không chỉ dùng làm rau gia vị thơm ngon, Tía tô còn được sử dụng làm
thuốc được dùng phổ biến trong y học cổ truyền được gọi là cây thuốc nam. Tía
tô có loại mép lá phẳng, màu tía nhạt, ít thơm và có loại Tía tô mép lá quăn,
màu tía sẫm, mùi thơm nồng. Tía tô có vị cay, tính ấm, có tác dụng trị cảm lạnh,
đầy bụng, nôn mửa. Cành Tía tô có vị cay ngọt, có tác dụng an thai, chống nôn
mửa, giảm đau, hen suyễn. Ngoài ra, với giá trị dinh dưỡng cao, giàu vitamin A,
C, giàu hàm lượng Ca, Fe, và P Tía tô có tác dụng làm đẹp da. Tía tô tốt cho
phế quản, phổi. Theo Đông y, phổi tốt sẽ giúp thần sắc tươi tắn, da hồng hào.
Chính vì thế, nhiều người đã dùng Tía tô như một bài thuốc làm đẹp da dễ tìm
mà lại ít tốn kém, nhưng hiệu quả. Ở một số nước nhiều nhất là Nhật Bản, người
nhật rất ưa dùng Tía tô để làm trà pha uống hàng ngày, hoặc dùng nước nấu cây
Tía tô để tắm rửa bảo vệ da, dưỡng da tươi mịn, giảm trừ vết nhăn, vết nám, cải
thiện khô ngứa da vì Tía tô có tác dụng làm ẩm da, dịu da, tăng cường trao đổi
chất. Khi da bị mẩn ngứa do tiếp xúc ánh nắng mặt trời, do côn trùng người ta
vò lá Tía tô vào chậu nước tắm và dùng bã xát trực tiếp vào da. Trong nha khoa,
người ta dùng trà Tía tô để súc miệng như một loại nước tẩy sạch răng miệng,
làm thơm miệng. Ngoài ra, theo kinh nghiệm dân gian, có thể dùng Tía tô để
chữa trị mụn thịt, mụn cóc. Theo đó, vò nát (hoặc giã nát) lá Tía tô, chà lên mụn
7
Trồng cây gia vị lá màu trong phòng bếp
thịt, hoặc mụn cóc. Sau đó, dùng gạc để quấn chặt hoặc dùng băng dính cố định
chỗ đắp. Thực hiện liên tục trong vài tuần, các mụn thịt, mụn cóc sẽ nhỏ lại và
biến mất. Da sẽ trở lại mịn màng.
Trong gia đình em, Tía tô được dùng để giải cảm và chữa mụn cơm nước.
Mụn cơm nước gây ngứa ngáy, khó chịu và thường mọc trên mặt. Khi bị mụn
cơm nước, ta chỉ cần giã lá Tía tô rồi lấy nước bôi lên chỗ bị mụn, sau khoảng
chừng nửa tháng là khỏi và không để lại sẹo.
3.2. Cây Rau răm

giống như một hoa đơn độc. Toàn cây vò có mùi tanh như mùi cá.
Theo Đông y, tính vị Diếp cá hơi lạnh, cay, hơi độc, đi vào kinh phế. Tác
dụng chữa trĩ, đinh nhọt, sởi, đau mắt đỏ do vi khuẩn mủ xanh, bí tiểu tiện, phụ
nữ kinh nguyệt không đều, có thể phối hợp với một số vị thuốc Nam khác chữa
sốt xuất huyết. Thường dùng dưới dạng sắc hoặc ép nước cốt - chế dầu dấp cá
để nhỏ mắt. Trong gia đình, cây Diếp cá hay được dùng để ăn sống và ăn kèm
với các rau thơm khác. Diếp cá có mùi tanh, nếu không quen ngửi sẽ rất khó
chịu.
3.4. Cây Húng quế.
Húng quế (tên khoa học: Ocimum basilicum), còn gọi là rau quế, é quế,
húng giổi, húng dổi, húng chó hay húng lợn là một loài rau thơm đa niên
thuộc họ Hoa môi. Cây cao chừng 0,3m, lá rậm, xanh thẫm, mùi vị nồng tương
tự hương vị quế. Ở một số nơi trên thế giới, Húng quế được dùng làm gia vị.
Húng quế châu Âu (basil) có mùi hăng đậm, thường dùng làm gia vị cho các
món như mì, sa-lát, thịt nướng, làm các loại xốt cà chua, xốt pho mát, xúp cà
chua, xúp pho mát Cây Húng quế là một loại thảo dược dùng được trong cả
ẩm thực phổ biến trong các món ăn Âu Á. Ngoài hương vị hấp dẫn dùng để làm
gia vị, Húng quế còn có tính chất tăng cường sức khỏe đáng kể và có tác dụng
chữa một số bệnh. Có thể kể đến một số công dụng của Húng quế quế nói chung
như sau: Theo một nghiên cứu được công bố trong năm 2010 trên Tạp chí Sản
khoa và Phụ Khoa của Đài Loan thì Húng quế có thể giúp giảm cholesterol,
chống ung thư và tăng cường hệ thống miễn dịch. Một thành phần hóa học của
Húng quế, được gọi là axit caffeic, đã được thử nghiệm trong nghiên cứu này,
tại Trường Đại học Y Chung Shan, Đài Trung, Đài Loan, và được kết luận là có
hiệu quả chống lại ung thư cổ tử cung. Một số hợp chất trong Húng quế ngọt có
thể có thể có tác dụng bảo vệ gan, theo một nghiên cứu tiến hành tại Đại học
Mansoura, Ai Cập. Trong một nghiên cứu khác, các nhà khoa học lấy 6 hợp
chất trong Húng quế quế được trích xuất và thử nghiệm khả năng bảo vệ chống
lại căng thẳng oxy hóa gan. Kết quả là, tất cả các hợp chất này đều có tác dụng
bảo vệ gan. Các nhà nghiên cứu đã báo cáo của một nghiên cứu được tiến hành

6. Trồng và chăm sóc cây
Cây giống mua về được trồng vào các bình và chậu đã chuẩn bị sẵn.
Sau khi trồng để cây ở hành lang nơi tránh ánh nắng trực tiếp và tưới
nước hàng ngày thông qua phun bằng bình xịt.
Cây sống tốt, ổn định được tiến hành làm thí nghiệm.
10
Trồng cây gia vị lá màu trong phòng bếp
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1 Khả năng sống của cây gia vị trong điều kiện phòng bếp
Cây trồng sau khi ổn định mỗi loại được phân làm 2 một để ở ngoài hành
lang nơi có ánh sáng tốt và thường xuyên 5 ngày/lần xoay chậu, một được đưa
vào trong phòng bếp để theo dõi thời gian có thể sống được trong môi trường
ánh sáng của phòng bếp.
Quan sát cùng điều kiện để rút ra khả năng sống trong điều kiện thiếu
sáng của từng loài cây khác nhau.
7.2 Đo các chỉ số khử khí độc của cây
Chúng em đã tiến hành đo sơ bộ khả năng khử độc và khử khí cháy tại
nhà. Kết quả cho thấy, 4 loại cây gia vị này, đặc biệt là diếp cá có khả năng khử
khí cháy rất tốt. Tuy nhiên, để đảm bảo tính khoa học của nghiên cứu, chúng em
đã nhờ đến “ Trung tâm phân tích và chứng nhận chất lượng sản phẩm nông
nghiệp Hà Nội” tiến hành kiểm định một cách độc lập. Do thời gian có hạn nên
trung tâm đã thiết lập một hộp có thể tích cố định 16 lít, sau đó tạo môi trường
tương tự trong phòng bếp, đo sự biến đổi hàm lượng các khí trong khoảng thời
gian gần 4 giờ 45 phút, tiếp theo các cây lần lượt được đặt vào hộp tạo môi
trường giả định và theo dõi sự biến động của các khí trong 4 giờ 45 phút.
Sau khi theo dõi khả năng khử độc của các loài cây, lần lượt tạo ra các tổ
hợp hai loại cây, ba loại cây và cả bốn loại cây để đo khả năng khử các loại khí
độc.
8. Kết quả nghiên cứu
8.1 Khả năng sống của cây gia vị trong phòng bếp.

CO
2
(ppm)
CO
(ppm)
H
2
S
(ppm)
SO
2
(ppm)
O
2
PID
(ppm)
21/11/14 19h15
ĐK
ban
đầu
0 645 0 0 0
20.
6
0
12
Trồng cây gia vị lá màu trong phòng bếp
Ngày
Thời
gian
Nội

19h45
Theo
dõi
tính
ổn
định
của
môi
trườn
g
1.4 8 0.5 0.6
20.
5
3.4
20h0
0
1.4 8 0.5 0.6
20.
5
3.4
20h1
5
1.4 8 0.4 0.6
20.
5
3.4
20h3
0
1.4 8 0.5 0.6
20.

1.3 8 0.5 0.6
20.
5
3.4
22h15 1.4 8 0.5 0.6
20.
5
3.4
22h3
0
1.4 8 0.5 0.6 20.
5
3.4
13
Trồng cây gia vị lá màu trong phòng bếp
Ngày
Thời
gian
Nội
dung
Nồng độ các khí
Khí
cháy
%
CO
2
(ppm)
CO
(ppm)
H

23h45 1.3 8 0.5 0.6
20.
5
3.4
Trước tiên tạo ra môi trường giống như môi trường trong phòng bếp, đo
sự biến động của các khí trong thời gian 4 giờ 30 phút. Kết quả thu được ở bảng
2 không có sự biến động của các loại khí.
Khi nghiên cứu khả năng khử độc của các khí cháy thu được kết quả ở
bảng 3. Từ bảng 3 cho thấy, chỉ trong khoảng thời gian 30 phút đến 60 phút cả 4
loại cây đề có thể khử được các khí cháy trong đó Diếp cá và Húng quế có khả
năng khử tốt hơn Tía tô và Rau răm.
Bảng 3. Khả năng khử các khí cháy của bốn loại cây gia vị lá màu.
Thời gian Nội dung
Nồng độ khí cháy %
Tía tô Rau răm Diếp cá Húng quế
19h20
ĐK ban
đầu
0 0 0 0
19h30
Tạo môi
trường
2.4 2.3 1.7 1.9
19h45
Theo dõi
tính khử
1.7 1.7 1.4 1.1
20h00 0.8 1.2 0.4 0.6
14
Trồng cây gia vị lá màu trong phòng bếp

20h00 9 13 14 11
20h15 8 13 12 9
20h30 8 13 11 8
20h45 7 15 9 5
21h00 7 15 9 4
21h15 6 15 7 2
21h30 5 16 6 1
21h45 5 17 5 0
22h00 5 17 5 0
22h15 4 18 5 0
22h30 4 18 5 0
22h45 4 21 4 0
23h00 4 21 4 0
23h15 3 21 4 0
23h30 3 23 4 0
23h45 3 23 4 0
Khi nghiên cứu về khả năng khử khí H
2
S của bốn loài cây được kết quả ở
bảng 5. Có thể quan sát thấy đối với cây Diếp cá sự biến động về nồng độ H
2
S
có phần bất thường, ba loài còn lại đều có khả năng khử H
2
S rất tốt, chỉ sau
khoảng 130 phút cả ba đều khử hết nồng độ H
2
S trong môi trường.
Bảng 5. Khả năng khử khí H2S của bốn loại cây gia vị lá màu.
16

19h20
ĐK ban
đầu
0 0 0 0
19h30
Tạo môi
trường
0.6 0.7 0.6 0.6
19h45
Theo dõi
tính khử
độc của cây
0.6 0.4 0.6 0.6
20h00 0.6 0.3 0.6 0.6
20h15 0.6 0.3 0.6 0.6
20h30 0.5 0.2 0.3 0.6
20h45 0.5 0.1 0.3 0.5
21h00 0.5 0.1 0.3 0.5
21h15 0.5 0 0 0.5
17
Trồng cây gia vị lá màu trong phòng bếp
Thời gian Nội dung
Nồng độ khí SO2 ppm
Tía tô Rau răm Diếp cá Húng quế
21h30 0.5 0 0 0.4
21h45 0.5 0 0 0.4
22h00 0.5 0 0 0.4
22h15 0.5 0 0 0.4
22h30 0.4 0 0 0.3
22h45 0.4 0 0 0.3

2
đều tốt nhưng Rau răm là tốt nhất.
Khả năng khử H
2
S
Diếp cá không có khả năng khử H
2
S
4 loại cây gia vị lá màu là tía tô, húng quế, diếp cá, rau răm có khả
năng khử một số khí thải độc hại sinh ra trong quá trình nấu thức ăn, cây có
thời gian sống lâu hơn so với cây có diệp lục màu xanh.
Trong 4 cây gia vị nói trên, trừ rau răm thì 3 loại cây còn lại là diếp cá,
tía tô, húng quế có thể đem trồng trong phòng bếp để cải thiện môi trường.
Kết luận về việc trồng theo tổ hợp các loài cây có khả năng khử độc tốt
hơn so với trồng độc lập từng loài cây hay không sẽ được đưa ra vào cuối
tháng 12 năm 2014.
19
Trồng cây gia vị lá màu trong phòng bếp
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Đặng Mạnh Đoàn, Trần Thị Diệu Hằng, Phan Ban Mai, Thực Trạng ô
nhiễm môi trường không khí Hà Nội và kiến nghị nhằm giảm thiểu ô nhiễm,
Tuyển tập báo cáo hội thảo khoa học lần thứ 10, Viện Khoa học kỹ thuật thủy
văn và môi trường.
[2].http://moitruong.xaydung.gov.vn/moitruong/module/news/viewcontent.asp?
ID=557&langid=1
[3].http://www.tienphong.vn/xa-hoi/ha-noi-hung-chiu-80000-tan-khoi-bui-moi-
nam-84830.tpo
[4].http://dangcongsan.vn/cpv/Modules/Preview/PrintPreview_En.aspx?
co_id=10008&cn_id=189447
[5].http://kenhsinhvien.net/topic/nguyen-nhan-o-nhiem-moi-truong-khong-khi-