MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRONG TRƯỜNG MẦM NON
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Lý do chọn đề tài.
Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng
thúc đầy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy
nguồn lực con người. Đây là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân. Trong đó, nhà giáo và
quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt giữ vai trò quan trọng.
Trong lịch sử nước ta, “Tôn sư trọng đạo” đó là truyền thống quý báu của dân tộc,
nhà giáo bao giờ cũng được nhân dân yêu mến và kính trọng. Những năm qua, chúng ta
đã xây dựng được đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý ngày càng đông đảo, phần lớn có ý
thức đạo đức và ý thức chính trị tốt, trình độ chuyên môn nghiệp vụ ngày càng nâng cao.
Đội ngũ này đã đóng góp một phần quan trọng trong việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân
lực, bồi dưỡng nhân tài góp phần vào sự nghiệp cách mạng của nước ta.
Tuy nhiên, trước những yêu cầu mới của sự nghiệp giáo dục trong thời kỳ công
nghiệp hóa, hiện đại hóa, đội ngũ nhà giáo còn có những bất cập và hạn chế. Đặc biệt là ở
vùng sâu vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số nói chung
và trường Mầm non chúng tôi nói riêng. Chất lượng chuyên môn nghiệp vụ của một số
giáo viên chưa đáp ứng yêu cầu, còn truyền đạt lý thuyết nhiều, ít chú ý đến năng lực sáng
tạo, kỷ năng thực hành, năng lực tự học của học sinh. Một số bộ phận nhà giáo còn có
những biểu hiện không toàn tâm toàn ý phục vụ sự nghiệp giáo dục. Thiếu gương mẫu
trong đạo đức lối sống, nhân cách đạo đức nghề nghiệp, chưa làm gương sáng cho học
sinh noi theo.
Trước tình hình trên, đòi hỏi người cán bộ quản lý phải có giải pháp nâng cao chất
lượng đội ngũ giáo viên. Đây là nhiệm vụ vừa đáp ứng nhu cầu trước mắt, vừa mang tính
chiến lược lâu dài, thực hiện thành công sự nghiệp giáo dục. Chính vì vậy tôi chọn vấn đề
: “Một số giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trong trường Mầm
non” làm đề tài nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm trong năm học 2013 – 2014.
2. Mục đích:
Trên cơ sở những vấn đề lý luận chung về vị trí, vai trò của đội ngũ giáo viên; đề
tài đi sâu khảo sát, phân tích, thực trạng của đội ngũ giáo viên trường MÇm non chúng tôi,
Nếu nghiên cứu thực trạng về đội ngũ giáo viên mầm non một cách nghiêm túc,
đưa ra các biện pháp có tính khả thi sẽ góp phần:
- Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý, phụ huynh và toàn xã hội biết
được tầm quan trọng của việc bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non;
2
- Giúp giáo viên được bồi dưỡng một cách bài bản, phù hợp khả năng và năng lực
chuyên môn của bản thân, có trách nhiệm, có hứng thú, yêu nghề mến trẻ, có sáng tạo
trong đổi mới nội dung, phương pháp dạy học.
- Tránh được hiện tượng dạy thêm, học thêm và tránh được dư luận xã hội về giáo
viên mầm non như hiện nay;
- Tạo niềm tin cho phụ huynh có con nhỏ dưới 6 tuổi. Tạo sự tin tưởng của xã hội
về Ngành giáo dục nói chung và bậc học mầm non nói riêng;
- Giúp các nhà quản lý giáo dục biết được thực trạng của đội ngũ giáo viên mầm
non hiện nay để có những giải pháp khắc phục phù hợp, kịp thời.
8. Thời gian nghiên cứu và thực hiện đề tài:
Từ tháng 8 năm 2013 đến tháng 4 năm 2014.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1. Cơ sở khoa học:
1.1. Cơ sở lý luận:
1.1.1. Quan điểm của Đảng và nhà nước ta về giáo dục Mầm non.
Đảng và nhà nước ta thực sự coi giáo dục là quốc sách hàng đầu. Từ đó đã xác
định mục tiêu, nhiệm vụ của giáo dục là: “Tiếp tục nâng cao chất lượng toàn diện, đổi
mới nội dung, phương pháp dạy và học… phát huy tinh thần độc lập tính sáng tạo của học
sinh… thực hiện giáo dục cho mọi người, cả nước thành một xã hội học tập”.
Đối với giáo dục mầm non, Bộ Chính trị vừa ban hành Chỉ thị số 10-CT/TW ngày
05 tháng 12 năm 2011 về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, củng cố kết quả phổ
cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở, tăng cường phân luồng học sinh sau trung học
cơ sở và xóa mù chữ cho người lớn. Trong đó xác định rõ Mục tiêu tổng quát là: "Nâng
cao trình độ dân trí một cách toàn diện, mở rộng giáo dục mầm non, hoàn thành mục tiêu
phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi. Thực hiện phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ
cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và tu dưỡng, rèn luyện đạo đức lối sống, không có
giáo viên vi phạm đạo đức nhà giáo. Tăng cường sự giúp đỡ, giao lưu, chia sẻ kinh
nghiệm trong thực hiện công tác giáo dục mầm non giữa các trường mầm non công lập và
các cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập trên địa bàn.
Thực hiện quản lí, đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp
giáo viên mầm non (ban hành theo Quyết định số 02/2008/QĐ-BGDĐT ngày 22 tháng 01
năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) và đội ngũ Hiệu trưởng, Hiệu phó
trường mầm non theo Chuẩn hiệu trưởng trường mầm non (ban hành theo Thông tư số
17/2011/TT-BGDĐT ngày 14 tháng 4 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)
đảm bảo chất lượng của đội ngũ tương xứng với trình độ được đào tạo, bồi dưỡng.
Về chính sách đối với giáo viên, nhân viên: Các sở giáo dục và đào tạo tích cực
tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện chế độ, chính sách về đào tạo, tuyển dụng giáo
viên, nhân viên (kế toán, văn phòng, y tế, nuôi dưỡng ) các trường mầm non phù hợp với
quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non. Nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ
chức chính trị, đoàn thể để cùng chăm lo bảo vệ lợi ích chính đáng của giáo viên mầm
non, đặc biệt là giáo viên mầm non ngoài biên chế trong các trường công lập, dân lập,
4
đảm bảo cho giáo viên mầm non được hưởng lương theo ngạch bậc và nâng lương theo
định kỳ.
Rà soát đội ngũ cán bộ quản lý, kịp thời bổ sung ở những nơi còn thiếu. Đảm bảo
cán bộ quản lý, chỉ đạo giáo dục mầm non các cấp có đủ năng lực chuyên môn, nghiệp
vụ, phẩm chất đạo đức, góp phần chỉ đạo triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ chính trị
của ngành, thúc đẩy sự phát triển nhanh, mạnh và bền vững cấp học giáo dục mầm non ở
từng địa phương".
1.1.2. Quan điểm của Chủ Tịch Hồ Chí Minh về giáo dục trẻ em.
Quan điểm của Chủ Tịch Hồ Chí minh về giáo dục trẻ em được hình thành trong
suốt quá trình hoạt động cách mạng và lãnh đạo cách mạng Việt Nam của Người. Theo
quan điểm của Người, trẻ em cũng như mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội phải có quyền
được sống, quyền được tự do, học hành, quyền được hưởng hạnh phúc, Quyền được
hưởng thụ giáo dục là nhu cầu thiết yếu của mỗi con người, như cơm ăn, áo mặc.
- Trẻ em trong độ tuổi mầm non là thời kì phát triển đặc biệt của bộ não, nó đặt nền
móng cho việc học tập về sau cho mỗi con người (nghiên cứu mới đây của một số nhà
khoa học châu Mỹ-Latinh, công bố trong Hội thảo quốc tế về Giáo dục mầm non tại Mê-
hi-cô đã cho rằng thời kì mầm non bộ não của trẻ có thể phát triển tới 80% sự hoàn thiện).
- Tuy không phải là trực tiếp, nhưng kết quả khả quan ở giáo dục mầm non sẽ có
ảnh hưởng tích cực, góp phần thực hiện một số mục tiêu có tính quốc gia và tính toàn cầu
về các lĩnh vực giáo dục - kinh tế - xã hội như: Nâng cao kết quả học tập khi trẻ vào tiểu
học, phát triển trí tuệ, thể chất, tình cảm, xóa đói giảm nghèo.
- Nếu ngay từ mầm non, trẻ được phòng ngừa, tăng cường khả năng đề kháng đối
với một số bệnh tật, khiếm khuyết thì sẽ giảm chi phí rất nhiều so với sau này, nhất là có
thể tránh cho trẻ phải chịu thiệt thòi suốt đời vì một di chứng nào đó mà lẽ ra có thể can
thiệp khi còn ấu thơ.
- Giúp cho trẻ em (nhất là tại các nước đang phát triển) có thể được hưởng phúc lợi
xã hội, giảm nguy cơ trẻ phải lâm vào hoàn cảnh sống cực kỳ nghèo khổ hoặc bị tử vong
với những căn bệnh có thể phòng ngừa được.
- Chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non là thực hiện cam kết quốc tế của hầu hết các
nước đối với Công ước về Quyền trẻ em (Việt Nam là một trong những nước đầu tiên kí
cam kết này).
1.1.3.2. Vai trò của giáo viên Mầm non
Nhà giáo là một chủ thể có vai trò quan trọng hàng đầu trong quan hệ giữa người
dạy và người học - mối quan hệ trọng tâm của giáo dục. Mục đích của nền giáo dục nước
ta là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện: Có đạo đức, tri thức, sức khoẻ,
thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc, hình thành và bồi
dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân. Nhà giáo là người trực tiếp tác động
đến quá trình phát triển về đạo đức, tri thức và nhân cách của người học.
Từ ngàn đời nay, nhà giáo luôn được coi trọng. “Tôn sư trọng đạo” là một truyền
thống tốt đẹp của nhân dân ta và không ngừng được vun đắp, phát triển. Xuất phát từ
6
truyền thống của dân tộc, nhà giáo có một vị trí, vai trò vô cùng quan trọng trong xã hội.
Vì lẽ đó, nhà giáo có một trọng trách hết sức to lớn trong sự nghiệp trồng người.
- Căn cứ Quyết định số 09/2005/QĐ-TTg phê duyệt đề án “Xây dựng nâng cao
chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005 - 2010”.
7
- Căn cứ Quyết định 239/QĐ-TTg của Thủ Tướng Chính phủ ngày 9/2/2010 phê
duyệt đề án phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi giai đoạn 2010- 2015.
- Chỉ thị số 3398/CT-BGD ĐT “Tổ chức bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn
nghiệp vụ cho cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên các cơ sở giáo dục mầm non Đặc biệt
chú trọng nội dung bồi dưỡng về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra tự đánh giá”
1.2. Cơ sở thực tiễn:
1.2.1. Đặc điểm tình hình của địa phương:
Xã tôi là một xã vùng nông thôn, có tổng diện tích đất tự nhiên là 843,59ha, là 1 xã
nằm 2 bên trục đường tỉnh lộ 7, cách trung tâm huyện Lộc Hà khoảng 8 km. Phía Bắc
giáp xã Bình Lộc, xã Tân Lộc, Phía Đông Nam giáp xã Thạch Bằng, phía Tây giáp xã Ích
Hậu, phía Nam giáp xã Thạch Mỹ, xã Thạch Sơn huyện Thạch Hà.
Xã chúng tôi có 6818 nhân khấu, với số hộ gia đình: 1570 hộ. Số dân cư được phân
chia thành 08 thôn xóm trên toàn xã. Số hộ nghèo có tới 228 hộ, chiếm tỷ lệ: 14,52%
- Về phát triển kinh tế:
Dưới sự lãnh đạo của Ban chấp hành Đảng bộ xã và sự điều hành của chính quyền,
kinh tế xã nhà trong những năm qua liên tục tăng trưởng, phát triển kinh tế của xã phải
tiến hành theo đa ngành, đa nghề, song hoạt động nông nghiệp vẫn là nguồn kinh tế chủ
đạo của địa phương. Khai thác thế mạnh về diện tích đất nông nghiệp cùng với địa hình
thuận lợi cho việc sản xuất nông nghiệp và phát triển trang trại, nuôi hải sản từng bước
phát triển có chiều sâu.
Hiện nay trước tình hình hội nhập và phát triển, trình độ nhận thức của nhân dân
ngày càng được nâng lên, nhất là những Đảng viên nghĩ hưu, đảng viên công nhân viên
chức có nhiều kinh nghiệm trong công tác tổ chức lãnh đạo, chỉ đạo.
Ngoài ra một số doanh nghiệp tư nhân đóng trên địa bàn, một số chủ thầu xây dựng
đã giải quyết việc làm cho nhiều lao động trong xã.
Thu nhập ngành thương mại, dịch vụ chiếm 20% tổng thu nhập, thu nhập từ nông
nghiệp và các nguồn khác chiếm 80%. Tổng thu nhập năm 2013 so với cùng kỳ năm 2012
nhận đạt chuẩn Quốc gia mức độ I. Trường Mầm non chúng tôi được đánh giá có chất
lượng dạy học tốt, là trường có cơ sở vật chất, khuôn viên, môi trường xanh, sạch, đẹp, an
toàn và thân thiện phù hợp với giáo dục mầm non.
Xã hội hóa giáo dục phát triển nhanh chóng, hiện nay có 8/8 thôn đã có chi hội
khuyến học. Công tác chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân ngày càng được nâng lên, trạm y
tế xã đạt chuẩn, tất cả các chương trình, mục tiêu y tế, vệ sinh phòng bệnh, phòng dịch,
tiêm chủng được mở rộng trong nhân dân qua các y tế viên (y tế thôn) của từng thôn, qua
các cuộc họp, các đợt tuyên truyền và phát động của trung tâm y tế nên trong thời gian
qua vệ sinh môi trường xã nhà luôn sạch, đẹp, không có tình trạng môi trường bị ô nhiễm
gây hậu quả không tốt đối với con người.
Công tác xoá đói giảm nghèo đạt kết quả tốt, hằng năm đã tổ chức điều tra chính xác
hộ nghèo và nguyên nhân của đói nghèo. Qua đó, vừa động viên giúp đỡ hướng dẫn hộ
nghèo làm ăn kinh tế để họ vươn lên khá giả. Đồng thời, đã tạo ra được phong trào cộng
9
đồng giúp đỡ các hộ nghèo thường xuyên, có hiệu quả, việc xóa nhà tranh tre cho các hộ
nghèo và gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn cơ bản đảm bảo.
Việc thực hiện chính sách xã hội đối với gia đình liệt sỹ, thương bệnh binh và người
có công với nước, cán bộ tiền khởi nghĩa và các đối tượng xã hội khác luôn được quan
tâm, phong trào “đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn” gần gũi giúp đỡ các gia đình
chính sách luôn được nhân dân, các tổ chức ban ngành, đoàn thể các cấp hưởng ứng đầy
trách nhiệm.
- Về Quốc phòng - An ninh:
Thường xuyên được sự quan tâm của Đảng bộ và chính quyền địa phương nên an
ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội luôn được giữ vững và ổn định, đặc biệt chú trọng
công tác phòng ngừa và xây dựng thế trận an ninh nhân dân, phát động phong trào bảo vệ
an ninh quốc gia, chỉ đạo xây dựng xóm an ninh tự quản, gia đình an toàn làm chủ. Công
tác quân sự địa phương có bước phát triển tốt, hằng năm làm tốt công tác huấn luyện quân
sự sẵn sàng chiến đấu, tuyển và giao quân đạt chỉ tiêu cấp trên giao, không có quân nhân
nào đào ngũ, bỏ ngũ, làm tốt công tác chính sách hậu phương quân đội.
Nhìn chung những kết quả đạt được về phát triển kinh tế, chính trị, văn hoá - xã hội,
và đổi mới quản lý giáo dục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện”, trường chúng tôi đã
quan tâm đến công tác nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên, tích cực
tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin nhằm đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới
kiểm tra đánh giá đối với giáo viên và học sinh. Đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang
thiết bị, đồ dùng dạy học nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy. Thực hiện nghiêm túc chương
trình, kế hoạch giảng dạy, các phong trào văn nghệ, thể dục thể thao nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện.
Trường tuy đã đạt chuẩn và chuyển sang trường công lập năm học 2010 - 2011,
nhưng là đơn vị đóng trên địa bàn thuần nông, tỷ lệ con hộ nghèo khá cao (chiếm 30%
tổng số trẻ ), kinh tế của địa phương hạn hẹp nên các cơ sở vật chất chưa được đầu tư bổ
sung hàng năm kịp thời theo yêu cầu đòi hỏi xã hội.
1.2.3. Thực trạng của Trường mầm non chúng tôi:
Trường chúng tôi thuộc trường nằm trong vùng nông thôn nghèo, kinh phí đầu tư
của địa phương hạn chế. Phụ huynh các cháu chủ yếu là thuần nông nên kinh tế gia đình
có phần eo hẹp, dẫn đến một số trẻ chưa được học ở các lớp 1 tuổi, 2 tuổi, 3 tuổi dẫn đến
tỷ lệ huy động trẻ nhà trẻ đạt 18,96%.
Giáo viên có trình độ trên chuẩn cao song trình độ chuyên môn áp dụng vào thực
tế chưa đáp ứng với nhu cầu của trẻ. Chất lượng đội ngũ giáo viên chưa đồng đều, giáo
viên dạy giỏi cấp tỉnh còn hạn chế, một số giáo viên mới ra trường chưa nắm vững
chương trình giáo dục mầm non hiện hành và ứng dụng công nghệ thông tin vào soạn
giảng còn nhiều yếu kém, kinh nghiệm giảng dạy, lên kế hoạch, thiết kế giáo án chưa
sáng tạo, còn rập khuôn máy móc, tổ chức các hoạt động cho trẻ ôm đồm. Đồ dùng, đồ
chơi, trang thiết bị dạy học đã có song chưa phong phú, sắp xếp, trang trí các góc chưa
khoa học, chưa phù hợp theo chủ đề, chủ điểm, chưa tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia
hoạt động
Trường đã chuyển vào công lập nhưng giáo viên ngoài biên chế còn nhiều (8/20
chiếm tỷ lệ: 40%) mức lương thấp, công việc, áp lực nhiều nên nhiều giáo viên còn khó
khăn vất vả, chưa thực sự yên tâm công tác.
11
1.2.3.1. Nguyên nhân của những hạn chế
Tập trung quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần
thứ XI, xây dựng và nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, đảm bảo về số lượng và chất
12
lượng đáp ứng yêu cầu đổi mới về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức. Đưa
trường mầm non chúng tôi ngày càng phát triển, nâng cao chất lượng về công tác chăm
sóc giáo dục trẻ phù hợp với xu thế phát triển của đất nước trong thời kỳ mới.
2.2. Giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non tại
trường chúng tôi.
2.2.1. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và chính quyền địa phương đối với việc
nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường Mầm non.
Tăng cường công tác phổ biến, quán triệt sâu rộng các chủ trương, đường lối của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; vị trí và tầm quan trọng của giáo dục - đào tạo
đối với sự phát triển đất nước nói chung và đối với sự phát triển giáo dục của địa phương
nói riêng nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, trách nhiệm và hành động của các
cấp uỷ, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và các tầng lớp nhân dân; trong mỗi
gia đình, dòng họ và cộng đồng dân cư đối với sự nghiệp phát triển giáo dục của xã trong
tình hình mới;
Căn cứ thực tế công tác giáo dục của địa phương, cấp uỷ xây dựng nghị quyết lãnh
đạo; chính quyền, cơ quan quản lý giáo dục, trường học xây dựng kế hoạch, chương trình
hành động, xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm, đề ra giải pháp cụ thể, sát với tình hình theo
hướng đổi mới, nâng cao chất lượng, phát triển toàn diện, bền vững;
Phát huy vai trò của các đoàn thể nhân dân (hội Cựu chiến binh, Phụ nữ, Đoàn
thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Nông dân, Công đoàn), các tổ chức kinh tế, xã hội,
Ban đại diện cha mẹ học sinh, hội Khuyến học, hội Cựu giáo chức, trong công tác phối
hợp, động viên các lực lượng xã hội tham gia thực hiện nhiệm vụ phát triển giáo dục và
công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định, quy chế về giảng dạy, học tập, thi
tuyển, quản lý tài chính, tài sản…Tranh thủ sự giúp đỡ của Phòng Giáo dục và Đào tạo,
các ngành của huyện và các trường Tiểu học, Trung học cơ sở đóng trên địa bàn xã. Đẩy
mạnh công tác xã hội hóa giáo dục, huy động mọi nguồn lực phát triển giáo dục - đào tạo;
đảm bảo công bằng và hướng tới xã hội học tập;
buổi học đều có bài thu hoạch kiểm tra việc hiểu nội dung, các chủ trương đó như thế nào,
việc học tập các chủ trương, đường lối phải được cụ thể hóa với nhiệm vụ của bậc học.
Tổ chức cho giáo viên học tập nhiệm vụ năm học của ngành, nội qui quy chế của nhà
trường, tiếp thu những chính sách đổi mới về giáo dục nói chung và giáo dục mầm non
nói riêng. Từ đó giúp cho giáo viên nhận thức và xác định đúng vị trí của mình trong giai
đoạn hiện nay.
Hưởng ứng cuộc vận động “Hai không” với 4 nội dung trọng tâm do Bộ Giáo dục và
Đào tạo phát động, trước hết cần phải chuẩn bị những nội dung để cho giáo viên biết
mình cần phải làm gì. Vấn đề thứ nhất là vấn đề dạy học như thế nào để phát huy tính tích
cực ở trẻ, vì vậy đòi hỏi giáo viên lên lớp phải tận tụy, phải chuẩn bị đồ dùng dạy học thật
đầy đủ và chu đáo, áp dụng đổi mới hình thức, đổi mới phương pháp dạy học một cách
hợp lý. Vấn đề thứ hai đó là chúng ta chăm sóc giáo dục trẻ với mục tiêu phát triển toàn
diện nên tất cả các nội dung phải được cân bằng, như vậy kết quả mới thực chất. Một vấn
đề nữa là việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” được cụ thể hóa
bằng các buổi nói chuyện về Bác Hồ, thi kể chuyện về tấm gương đạo đức của Người
trong tập thể giáo viên, từ đó giúp giáo viên thấm nhuần tư tưởng của Người. Việc học tập
14
tư tưởng chính trị là việc làm thường xuyên thông qua các cuộc họp hội đồng, chi bộ,
công đoàn từ đó giúp giáo viên có lập trường tư tưởng tốt, xây dựng khối đoàn kết nhất trí
cao.
Bồi dưỡng giáo viên trở thành những tuyên truyền viên để tuyên truyền giáo dục
mầm non cho cha mẹ trẻ và cộng đồng về nuôi dạy con theo khoa học. Làm tốt công tác
phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi. Tuyên truyền để huy động trẻ ra lớp đạt chỉ
tiêu.
2.2.3. Nâng cao ý thức trách nhiệm nghề nghiệp:
Để nâng cao ý thức trách nhiệm của đội ngũ giáo viên, chúng tôi đã tạo điều kiện
cho giáo viên nghiên cứu luật giáo dục; điều lệ trường mầm non; chuẩn nghề nghiệp giáo
viên mầm non; Hướng dẫn giáo viên tự đánh giá theo qui định chuẩn nghề nghiệp giáo
viên mầm non (theo quyết định 02/2008/QĐ-BGD-ĐT), để giáo viên thấy được mình còn
thiếu những vấn đề gì so với chuẩn và động viên giáo viên tự học, tự bồi dưỡng phấn đấu
được qua lý thuyết.
Tạo điều kiện cho tất cả giáo viên được tham gia dạy mời đồng nghiệp dự giờ và
tạo điều kiện cho tất cả giáo viên được dự giờ đồng nghiệp, được đánh giá, nhận xét, bổ
sung và đúc rút kinh nghiệm qua các tiết dạy mẫu, dạy thể nghiệm, dạy thao giảng. Qua
đó tạo điều kiện cho giáo viên được cọ xát nhiều hơn, giúp giáo viên tự tin, chủ động và
sáng tạo trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ.
2.2.4.1. Xác định nội dung, chương trình và lên kế hoạch bồi dưỡng
Tăng cường bồi dưỡng đội ngũ giáo viên để đổi mới phương pháp dạy học cần phải
triển khai một cách hợp lý, xây dựng hệ thống kế hoạch chương trình, nội dung bồi dưỡng
bao gồm chính trị tư tưởng, kiến thức văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ, năng lực sư phạm
và các kiến thức bổ trợ khác để bổ sung kiến thức, tăng vốn hiểu biết cho giáo viên, hình
thành năng lực truyền đạt kiến thức, giúp cho giáo viên tư duy, sáng tạo có thói quen tự
học, tự bồi dưỡng. Nội dung bồi dưỡng phải kết hợp kiến thức cơ bản với thực hành, rèn
luyện kỹ năng tay nghề, năng lực sư phạm và tổ chức bồi dưỡng cho giáo viên vào thời
điểm thích hợp. Kế hoạch bồi dưỡng của trường chúng tôi trong năm qua bao gồm:
- Động viên, khuyến khích giáo viên học tin học vào tháng 6/2013(vào dịp hè).
- Bồi dưỡng tư tưởng chính trị, nhận thức cho giáo viên vào tháng 8, tháng 11/2013.
- Bồi dưỡng phương pháp giảng dạy: Tháng 9, tháng 10/2013 kết hợp bồi dưỡng qua
chuyên đề, bồi dưỡng thường xuyên, bồi dưỡng qua các đợt thao giảng trong cả năm học.
- Bồi dưỡng thiết kế bài giảng bằng giáo án điện tử vào tháng 9/2013
- Bồi dưỡng kỷ năng làm đồ dùng, đồ chơi vào tháng 11, tháng 12/2013
- Tổ chức thao giảng 4 đợt 20/10, 20/11, 22/12, 08/03 hàng năm.
- Bồi dưỡng giáo viên yếu; phát hiện và bồi dưỡng giáo viên có năng lực thường
xuyên.
- Tổ chức thi giáo viên giỏi vào tháng 2 hàng năm.
16
- Tổ chức viết sáng kiến kinh nghiệm vào tháng 12 hàng năm.
- Tham quan trường bạn: Trường mầm non Thị Trấn Đức Thọ; trường mầm non Đức
Yên; trường mầm non Tùng Ảnh - huyện Đức Thọ. Trường mầm non Thiên Lộc – huyện
Can Lộc.
Triển khai toàn trường: Việc triển khai thực hiện khi có Hiệu phó phụ trách chuyên
môn giỏi hướng dẫn, nếu triển khai không chuyên sâu về chuyên môn thì khi thực hiện sẽ
có những bước đi không đúng hướng.
Thể hiện chuyên đề: Về lý thuyết tôi Hiệu phó phụ trách chuyên môn trực tiếp lên
lớp. Sau đó chọn giáo viên giỏi, soạn bài kỹ, có sự giúp đỡ của phó hiệu trưởng phụ trách
chuyên môn. Trước khi dạy thể nghiệm phải tổ chức dạy thử, dạy thể nghiệm xong, tổ
chức rút kinh nghiệm để đánh giá xếp loại tiết dạy. Cũng có những chuyên đề, tôi để cho
giáo viên tự soạn bài và tổ chức cho đồng nghiệp dự giờ, sau đó tổ chức thảo luận, đánh
giá từ giáo án đến các bước lên lớp chổ nào được, chổ nào chưa được.
Triển khai đại trà: Ban giám hiệu và tổ trưởng dự giờ góp ý từng tiết dạy cho từng
giáo viên trong tổ, tổ chức cho giáo viên dự giờ, thăm lớp lẫn nhau, cách làm này vừa
khắc sâu nội dung chuyên đề vừa khơi dậy được tiềm năng đội ngũ để người biết trước
giúp đỡ người chưa biết và người chưa biết cần cố gắng học tập để vươn lên cùng tiến bộ.
2.2.4.5. Bồi dưỡng thông qua sinh hoạt cụm chuyên môn liên trường.
Đây là dịp tốt để cho toàn thể cán bộ và giáo viên có điều kiện học hỏi qua các giờ
dạy mẫu, bổ sung hồ sơ bài soạn và đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực.
Bản thân tôi là Cụm trưởng phụ trách chuyên môn của Cụm chuyên môn liên trường nên
có nhiều thuận lợi trong việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo cụm. Đầu năm tôi tổ
chức họp ban giám hiệu, chủ tịch công đoàn các trường trong Cụm để lập kế hoạch tổ
chức chuyên đề cụ thể cho từng tháng về các hoạt động mà các trường cần trong năm học.
Thông báo cho Phòng giáo dục về kế hoạch của Cụm trong năm, sau học kỳ I, cuối năm
tổ chức họp Cụm có sự chứng kiến của cán bộ, lãnh đạo Phòng giáo dục và đào tạo để
đánh giá, nhìn lại những gì trường mình, trường bạn đã làm được và những vấn đề còn
hạn chế, tồn tại. Trường chúng tôi luôn đăng ký tổ chức các hoạt động để mời toàn thể
cán bộ, giáo viên trong Cụm và Lãnh đạo Phòng giáo dục – đào tạo về tham gia chỉ đạo,
góp ý kiến. Biện pháp này không chỉ bồi dưỡng cho cán bộ, giáo viên về phương pháp tổ
chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ mà còn bồi dưỡng cho giáo viên một số kỷ
năng sống cần thiết. Tạo được niềm tin, sự phấn khởi và khuyến khích được sự sáng tạo
trong tập thể giáo viên.
2.2.4.6. Bồi dưỡng về ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.
biên bản ghi lại quá trình đánh giá kết quả hoạt động trong thời gian qua và kế hoạch tiếp
theo cho tháng tới.
2.2.4.8. Bồi dưỡng chuyên môn qua lớp điểm:
Phân công dạy lớp điểm phải là giáo viên có năng lực chuyên môn, nhiệt tình; ưu
tiên đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy - học cho lớp điểm đầy đủ hơn. Tổ chức cho
giáo viên lớp điểm dạy mẫu và tổ chức các hoạt động cho giáo viên khác tham dự. Ban
giám hiệu cùng các tổ chuyên môn phải xây dựng, chuẩn bị chu đáo các tiết dạy mẫu để
người dự được học tập, rút kinh nghiệm và vận dụng vào lớp của mình phụ trách, xây
dựng lớp điểm toàn diện về mọi mặt: Chất lượng giảng dạy, nề nếp học tập, vệ sinh, đồ
dùng - đồ chơi làm từ phế liệu sẵn có, trang trí lớp đa dạng và phong phú.
2.2.4.9. Tổ chức bồi dưỡng thông qua thao giảng, thi giáo viên giỏi
Hình thức này giúp giáo viên học tập được kinh nghiệm của nhau, đồng thời là dịp
để thể hiện năng lực, sự sáng tạo của mỗi giáo viên khi đã được tiếp thu phần lý thuyết và
19
dự giờ đồng nghiệp. Nhằm phân loại giáo viên để có phương pháp, biện pháp tăng cường
bồi dưỡng kịp thời, phù hợp.
Đối với giáo viên còn yếu, giáo viên mới, phải chú trọng bồi dưỡng thêm phương
pháp, hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục, chúng tôi phân công giáo viên giỏi hướng
dẫn, kèm cặp, cuối mỗi chủ đề tôi mời tổ trưởng và các giáo viên đó về văn phòng họp để
nêu ra những thắc mắc, chưa hiểu sau đó tôi giải đáp và hướng dẫn tỷ mỷ phương pháp
của từng bộ môn, tăng cường công tác thăm lớp dự giờ, chỉ ra những tồn tại và cách khắc
phục, những mặt sáng tạo cần phát huy. Từ các biện pháp đó tôi thấy rằng giáo viên yếu
đã nắm được phương pháp tốt và kỹ năng thực hành cũng nâng lên rõ rệt.
Đối với giáo viên khá - giỏi: Cần có biện pháp bồi dưỡng riêng, ở những giáo viên
này đòi hỏi phương pháp cũng như lý thuyết phải thật vững, bồi dưỡng năng lực sư phạm,
kỹ năng, tác phong, sự sáng tạo, linh hoạt cho giáo viên. Ngoài ra, tôi còn bồi dưỡng cho
giáo viên cách thiết kế và trình chiếu bằng giáo án điện tử.
Tổ chức các hội thi có tác dụng rất lớn trong việc nâng cao năng lực chuyên môn,
bồi dưỡng toàn diện cho giáo viên. Vì vậy, phải có kế hoạch chỉ đạo thực hiện một cách
nghiêm túc và khoa học.
Muốn xây dựng tập thể nhà trường thành một khối thống nhất thì trước tiên người
cán bộ quản lý phải là người trung tâm xây dựng khối đoàn kết trong nhà trường, phải
thực sự là con chim đầu đàn, gương mẫu trong công tác, trong sinh hoạt, đầu tư thời gian
nghiên cứu, học hỏi để nâng cao trình độ lý luận chính trị, đạo đức nghề nghiệp, cập nhật
thông tin kịp thời và nắm vững kiến thức về giáo dục mầm non. Là người cán bộ quản lý
phải luôn gần gũi để tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng, hoàn cảnh từng giáo viên, qua đó có
biện pháp giúp đỡ kịp thời, tạo được niềm tin thật sự của tập thể giáo viên. Đội ngũ cán
bộ quản lý phải luôn thống nhất về quan điểm chỉ đạo, tâm huyết với nghề, luôn biết phối
kết hợp với các đoàn thể trong trường, địa phương để làm tốt công tác giáo dục tư tưởng,
xây dựng nhà trường thực sự là tổ ấm, đảm bảo dân chủ, kỷ cương, tình thương, trách
nhiệm để giúp đỡ nhau trong công tác, trong cuộc sống đời thường và từ đó tạo nên cuộc
sống gắn bó với nhau, cùng nhau yên tâm công tác.
Với trách nhiệm là cán bộ quản lý chỉ đạo hoạt động chuyên môn tôi luôn chú
trọng việc xây dựng kế hoạch và chỉ đạo thực hiện theo kế hoạch, chỉ đạo thực hiện kiểm
tra, đánh giá sự phát triển về kỷ năng, kiến thức của trẻ, phương pháp dạy của giáo viên,
đánh giá, khảo sát chất lượng giáo dục, xây dựng kỷ cương, nề nếp trong nhà trường, phát
huy tinh thần tự học, tự bồi dưỡng nâng cao năng lực sư phạm, rèn luyện kỹ năng sống
cho cán bộ, giáo viên và học sinh nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục trẻ đáp ứng với
yêu cầu đổi mới trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đòi hỏi người cán
bộ quản lý cần đổi mới, nâng cao năng lực quản lý, đặc biệt là chú trọng công tác kiểm
tra, giám sát các hoạt động giáo dục.
Công tác kiểm tra hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ trong nhà trường có vai trò rất
quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên. Vì vậy, thường xuyên
kiểm tra việc thực hiện chương trình kế hoạch của giáo viên để có biện pháp điều chỉnh,
uốn nắn, chỉnh sửa kịp thời những sai lệch của giáo viên trong quá trình thực hiện kế
hoạch chuyên môn của nhà trường. Kiểm tra nhằm tạo nề nếp làm việc nghiêm túc cho
giáo viên, kích thích họ giảng dạy tốt hơn, đảm bảo yêu cầu chất lượng đề ra. Thông qua
21
các hình thức kiểm tra định kỳ, kiểm tra chéo, kiểm tra đột xuất không báo trước, sau mỗi
đợt kiểm tra có đánh giá xếp loại khen thưởng, nhắc nhở giáo viên chưa đạt yêu cầu.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ, nhà trường kết hợp với
ban chấp hành công đoàn tổ chức tốt các cuộc vận động, các phong trào thi đua trong nhà
trường, cụ thể:
22
Cuộc vận động “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”;
Cuộc vận động “Kỷ cương – tình thương – trách nhiệm”; Tích cực học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Cuối năm có sơ kết đánh giá, nêu gương điển hình, đề
nghị công đoàn ngành khen thưởng, nhà trường tổ chức khen thưởng.
Các phong trào: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”; phong trào:
Giỏi việc trường, đảm việc nhà” Phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm…
Tổ chức thi giáo viên giỏi trường, bồi dưỡng giáo viên tham gia dự thi giáo viên
giỏi các cấp; Tổ chức thao giảng chào mừng các ngày lể lớn trong năm học như: 20/10;
20/11; 22/12; 8/3; 26/3 ); Thực hiện tốt nội quy, quy chế nhà trường, Qua mỗi đợt phát
động thi đua nhà trường đều có sự đánh giá, xếp loại và khen thưởng rõ ràng.
Hàng năm có đánh giá xếp loại thi đua đối với từng cá nhân, tổ, nhóm lớp và yêu
cầu phải có bản tự đánh giá thi đua của cá nhân, tổ trưởng chuyên môn đánh giá, xếp loại,
sau đó Ban giám hiệu đánh giá, xếp loại thi đua theo học kỳ và cuối năm.
Để động viên những giáo viên có thành tích trong các đợt thi đua. Nhà trường đã
kịp thời tổng kết khen thưởng đến tận từng giáo viên. Nhất là vào ngày tổng kết cuối năm
học trường đã thực hiện đúng với quy chế thi đua khen thưởng của kế hoạch đầu năm,
phát thưởng động viên kịp thời. Đồng thời tham mưu địa phương phát thưởng đối với
những giáo viên có thành tích.trong công tác giảng dạy. Nhờ vậy mà phong trào thi đua
thật sự có tác dụng thúc đẩy nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn cho giáo viên.
2.2.8. Chế độ chính sách đối với giáo viên
Muốn giáo viên thực sự tâm huyết, tự giác tu dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn
thì việc chăm lo đời sống cho giáo viên rất quan trọng. Việc tạo điều kiện giúp đỡ giáo
viên có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn về kinh tế. Xoa dịu nỗi vất vả, căng thẳng, mệt
nhọc, tổ chức tốt các ngày lễ để tạo niềm vui, tinh thần cho giáo viên. Thành lập hội
khuyến học trong nhà trường để có quà tặng cho các cháu đạt thành tích cao trong học tập
kể cả con em giáo viên trong nhà trường. Hàng năm tổ chức trao tặng vào dịp tổng kết
ủng hộ tài chính cho giáo dục và đào tạo. Trong năm qua trường tôi đã quyên góp được
30 triệu đồng từ các doanh ghiệp và cá nhân qua diễn đàn chăm sóc trẻ thơ, 02 tivi, 02
đầu đĩa, xây dựng 24 bồn hoa, cây cảnh từ hội cha mẹ học sinh; 01 tyvi của hội con em xa
quê; Năm 2007 trường đã vận động được cá nhân con em của địa phương xa quê làm ăn
thành đạt ủng hộ từ thiện 3,8 tỷ đồng để xây dựng trường.
Phát huy tốt nội lực trong việc xây dựng cơ sở vật chất, xây dựng đội ngũ, có kế
hoạch lâu dài, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, xây dựng lòng tin trong
học sinh, trong phụ huynh học sinh cũng như cộng đồng dân cư làm cơ sở, làm chỗ dựa
cho việc xã hội hoá công tác giáo dục với tư cách là cơ quan chuyên môn tham mưu với
lãnh đạo, với cộng đồng
Nhà trường phải có những biện pháp mềm dẻo, việc làm phù hợp để tạo môi
trường thuận lợi cho cộng đồng tham gia vào xã hội hoá giáo dục và mọi việc làm đều
hướng đến mục đích của giáo dục, tạo một môi trường thuận lợi để mỗi người thực hiện
24
quyền được học và học tập suốt đời cũng như vì sự phát triển của cả cộng đồng trong
tương lai.
2.3. Bồi dưỡng kỷ năng trang trí lớp, xây dựng môi trường giáo dục và cảnh
quan sư phạm.
Để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên thì việc bồi dưỡng kỷ năng trang trí lớp,
xây dựng môi trường giáo dục phong phú, hấp dẫn, thân thiện và an toàn cho trẻ hoạt
động có vai trò rất quan trọng. Nó là điều kiện tốt nhất để giáo viên vận dụng linh hoạt,
sáng tạo các phương pháp chăm sóc giáo dục trẻ. Và tạo cơ hội cho trẻ được bộc lộ khả
năng của mình, giúp trẻ tìm tòi, khám phá và phát hiện những điều mới lạ về thế giới
xung quanh, môi trường đa dạng, phong phú, phù hợp tạo điều kiện cho cô và trẻ phấn
đấu, tạo ra mối quan hệ mật thiết giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ. Vì vậy, phải bồi dưỡng
giáo viên có ý thức tổ chức, sắp xếp, trang trí lớp và bố trí các góc hoạt động phù hợp với
phòng học, với tâm sinh lý của trẻ sao cho có tác động mạnh đến trẻ, khích thích được
tính tò mò, thích khám phá, tìm hiểu và giúp trẻ tích cực chủ động tham gia vào hoạt
động, tạo điều kiện cho trẻ thường xuyên được hoạt động trong đó.
Các góc chơi được bố trí theo dạng mở, được trang trí, sắp xếp gọn gàng, ngăn