B GIÁO D C VÀ ÐÀO T O
TRU
NG Ð I H C NÔNG NGHI P H
À N
I
NGUY
N MAI TH
OM
NGHIÊN C
U CH N T O V
À NHÂN GI
NG
CÂY HOA H
NG (
ROSA
SPP. L.
) NANG SU
T,
CH
T LU NG CAO
CHO M
T S T NH MI N B C VI T NAM
Chuyên ngành: Di
truy
n v
n Tú Ngà
2.
PGS.TS. V
u Van Li t
1. Ph
n bi n 1:
GS.TS. Nguy
n Xuân Linh
2. Ph
n bi n 2:
PGS.TS. Nguy
n Th Ng c Hu
3. Ph
n bi n 3:
PGS.TS. Ðoàn Th
Thanh Nh
àn
Lu
n án dã
du
c b o v tru c h i d ng ch m lu n án c p Nh
à nu
c
h p t i Tru ng Ð i h c Nông nghi p
M U
1.
Tí
nh c
p thi
t c
a tài
Hoa luôn luôn có trong d i s ng tinh th n c a con ngu i, vì hoa là k t tinh
nh
ng di u k di u nh t trong th gi i c cây ban t ng cho loài ngu i
.
Xã h
i
ngà
y
cà
ng
phá
t tri
n, con ngu
i có di u ki n hu ng d n d i s ng tinh th n nhi u h
on và v
d p c a hoa d
ã
di vào m
i gia d
ình nh
tuy
n ch n gi ng m i t nh ng gi ng nh p n i, sau dó các gi ng du c tr ng theo
kinh nghi
m truy n th ng.
Các công tác khác v gi ng hoa h ng nhu luu gi , b o t n, nghiên c u và phát
tri
n ngu n gen hoa h ng r t ít du c quan tâm
nên ngu
n gen hoa h ng có ngu n g c
d a ph
uong ngày càng b
l n t p v
à thoái hóa.
Chính vì v y, so v i các lo i cây tr ng khác, b gi ng hoa h ng còn r t khi
êm
t n, d c bi t là có quá ít nh ng gi ng hoa h ng ph
ù h
p v i di u ki n t ng vùng sinh
thái c
th , d n t i th m nh v gi ng trong s n xu t ch
ua du
c phát huy [3]. Ði u dó
cho th
y s n xu t hoa h ng ch
ua phát tri
n dúng v i ti m nang c a d t nu c.
Ð
c Vi
t Nam"22. M
c ti
êu c
a d t
ài
- Thu th p và dánh giá t p doàn công tác m u gi ng hoa h ng trong nu c và nh p
n i, l
àm co s
cho công tác ch n t o gi ng;
- T o ngu n v t li u ph c v cho công tác ch n gi ng hoa h ng b ng phuong pháp
x lý d t bi n;
- Tuy n ch n du c 1 - 2 dòng, gi ng hoa h ng có tri n v ng, nang su t, ch t lu ng
hoa cao d
gi i
thi
u v
ào s
n xu t;
- Xác d nh các bi n pháp k thu t nhân gi ng vô tính cho gi ng hoa h ng tri n v ng
- Ð xu t m u gi ng hoa h ng JP30 (Ph n h ng Nh t B n) và Q6 (Nhung den
Kunming) có tri n v ng n d nh v i các vùng sinh thái Hà N i, Vinh Phúc và Thanh
Hóa và xác d nh d tuong d ng di truy n và kho ng cách di truy n gi a 10 m u
gi
ng có tri n v ng b ng ph
uong pháp ch
th
phân t PCR -
RAPD
- Xây d ng qui trình nhân gi ng b ng phuong pháp giâm và ghép cho m t s d
òng
hoa h
ng có tri n v ng.
4
.
Ý ngh
a khoa
h
c
và
th
c ti
n
4.1
.
- Ðã t o du c m t s bi n
d hình thái hoa có giá tr b ng x lý Co
60
,
dây là nh ng
ki
u hình m i cây hoa h ng làm phong phú hon cho ngu n v t li u ch n t o gi ng
hoa h
ng m i.
4.2
.
Ý ngh
a th
c ti
n
- Ch n
,
t
o du
c
1
-
2
gi
ng hoa h
ng
có
- Các ki u bi n d hình thái hoa d p, l m t t o du c t gây d t bi n có th nhân
nhanh hoàn thi n quá trình t o gi ng m i và gi i thi u cho các vùng tr ng hoa d
tang thêm m
t h
àng hoa h
ng m i cung c p cho th tru ng.
5
. B
c c c a lu n án có
N i dung chính c a lu n án th hi n trong 160 trang, g m 5 trang m d u, 34
trang t ng quan, 9 trang V t li u, N i dung và Phuong pháp nghiên c u, 90 trang k t
qu
nghiên c u và th o lu n. Toàn b ph n này có 44 b ng bi u, 8 hình và các hình
nh thí nghi m.
Ph n ph l c bao g m các nh minh h a, k t qu phân tích x lý s
li
u.
CHUONG 1
T
NG QUAN V
V
N Ð
NGHI
ÊN C
th
Vi t Nam dã và
dang
du
c các nhà khoa h
c ti
n hành và d
t du
c nh
ng thành công dáng k
.
4
- T o nh ng ki u bi n d
m i t
d t bi n hoa h ng là v t li u ch n t o gi
ng
hoa h ng m i có màu s c hoa m i là hu ng di quan tr ng trong công tác ch n t
o
gi
ng hoa h
ng
Vi t Nam. Hu ng di này d
ã
2.1. V
T LI U NGHI
ÊN C
U
-
Ngu
n v t li u nghi
ên c
u trong các thí nghi m l
à
44
m u gi
ng hoa h
ng
có ngu
n
g c d a phuong và nh p n i. Các m u gi ng du c thu th p có ngu n g c t
Trung
Qu
c (26 m u gi ng), Nh t B n (5 m u gi ng), Hà Lan (1 m u gi ng), Pháp (1 m u
gi
ng), cung nhu du c thu th p t các d a phuong trong nu c nhu: Hoà Bình, Phú
Th
, Thanh Hóa, Ð
à L
t … M u gi ng thu th p l
à do
n c
ành dùng làm m
ình thái hoa màu s
c m i l có giá tr d t o gi ng m i.
- 12 dòng có tri n v ng tuy n
ch
n t t p doàn nghiên c u l
à
HB2, P3 (dc), Q6, TH8,
Q11, ÐL13, Q15, Q23, Q25, JP30, JP31, JP32 du c
s d ng trong thí nghi m d so sánh
dánh giá t
i m t s t nh khác nhau mi n B c Vi t Nam
.
- Các m u gi ng hoa h ng có tri n v ng tuy n ch n t t p do
àn
du c s d ng trong
các thí nghi
m nghi
ên c
u nhân gi ng vô tính5
2.2. N
I DUNG NGHI
ÊN C
U
n ch n t t p do
àn
2.3. PHUONG PHÁP NGHIÊN C
U
2.3.1
.
Phuong
phá
p thu th
p v
à dánh giá ngu
n gen
- Thu th p và dánh giá ngu n gen hoa h ng th c hi n theo IPGRI (2001) [96], [97],
[120], [148] và theo Giáo trình ch n gi ng cây tr ng (2005), Tru ng Ð i H c Nông
nghi
p H
à N
i [19].
- Thí
nghi
m t p doàn b trí tu n t
,
không l
p
l i trên d t phù sa c sông H ng không
du
)
- Phân bón cho thí nghi m 20 t n phân chu ng ho i m c + 200 kg d m + 300 kg lân
+ 200 kg
kali (d
m, lân, kali d ng th
uong ph
m) + 100 kg vôi b t/ha.
2.3.2. Phuong pháp dánh giá m
c d da d ng di truy n c a t p do
àn
- Phân tích da d ng di truy n d a trên d c di m ki u hình v i
36
tính tr ng
,
phân
nhóm ngu n v t li u theo mô hình th ng kê sinh h c d a trên ki u hình c a
Mahananobis (1928)
[113]
, b ng chuong tr
ình
NTSYS pc 4.0 [134] du c th c hi n
t i Trung tâm t
ài nguyên th
c v t.
2.3.3. Phuong pháp x
lý phóng x
ng phát tri n t t.
-
X
lý phóng x
Co
60
t
i Khoa Máy -
V
t lý Phóng x , B nh vi n K, H
à N
i.
- Nh ng cá th phát tri n t m t ghép tr c ti p ch u tác d ng c a tác nhân gây d t
bi
n g i l
à M
1
V
1
,
- Nh ng cá th M
1
V
1
du c ch n ra t nam d u c t m t ghép nhân vô tính d t o ra
M
1
n d du c ch n v
à dánh giá chún
g qua các th
h vô tính M
1
V
1
, M
1
V
2
,
M
1
V
3
[13], [34].
2.3.4. Phuong pháp b
trí thí nghi m so sánh các m u gi ng tri n v ng t i H
à
N i, Vinh Phúc v
à Thanh Hóa
- Thí nghi m du c b trí theo phuong pháp kh i ng u nhiên d y d RCB v i 3 l n
nh
c l i, di n tích m i ô thí nghi m là 10 m
2
. M t d 8 cây/m
2
gi
ng
hoa h
ng có tri n v ng-
Nghiên c
u nh hu ng c a th i v ghép trong v Xuân v
à v
Thu d n t l b t
m m v
à sinh tru
ng phát tri n c a cây con hoa h ng tri n v ng.
- Nghiên c u nh hu ng c a m t s lo i g c ghép d n t l b t m m và sinh tru ng
phát tri
n c a cây con hoa h ng tri n v ng
-
Nghiên c
u nh hu ng c a ph
uong pháp ghép d
n t l b t m m v
à sin
h
-
Nghiên c
ành d
n t l b t m m v
à sinh tru
ng phát
tri
n c a c
ành giâm dòng hoa h
ng tri n v ng
- Nghiên c u nh hu ng c a m t s lo i phân bón d n t l b t m m và sinh tru ng
phát tri
n c
ành giâm dòng ho
a h
ng tri n v ng [41]
2.3.6. Phuong pháp dánh giá s
khác bi t di truy n c a 10 d
òng có tri
n v ng
- Phân tích 10 dòng hoa h ng có tri n v ng dã so sánh t i các d a phuong thu c mi n
B c Vi t Nam, dánh giá s da d ng di truy n b ng phuong pháp dánh d u phân t
RADP
-
PCR, th
c hi n t i Vi n Di truy n Nông nghi p.
-
Tách chi
à Phát tri
n nông thôn [2],
[5].
2.3.8. Phuong pháp phân tích và x
lý s li u
Các s li u
du c
phân tích theo phuong pháp th ng kê sinh h c, s d ng các
ph
n m m x lý th ng k
ê nông nghi
p
:
- IRRISTAT 5.0 [9]: Ph n m m phân tích th ng kê nông nghi p c a
Vi n Lúa
qu
c t IRRI -
Phi
lippin;
- NTSYS pc 4.0 [134]:
ph
n m m
K T QU NGHI
ÊN C
U V
À TH
O LU N
3.1. THU TH
P, ÐÁNH GIÁ T P ÐO
ÀN M
U GI NG T NGU N Ð A
PHUONG VÀ NH
P N I
Xây d ng t p doàn hoa h ng phong phú v ch ng lo i, ngu n g c xu t x và da
d ng v màu s c là nhi m v quan tr ng d u tiên c a nhà ch n gi ng. K t qu thu
th
p t p do
àn hoa h
ng nghi
ên c
u du c tr
ình bày
b ng 3.1.
B ng 3
.1:
K t qu thu th p c
ác m
u gi ng cây hoa h ng
Vi
t Nam
Hòa Bình
2003
2
Nhung Nông C
ng
TH8
Vi
t Nam
Thanh Hóa
2004
3
Tr
ng h ng
ÐL13
Vi
t Nam
Q1
Trung Qu
c
Mê Linh
2003
7 Ð c
Q4
Trung Qu
c
Mê Linh
2003
8 Ð nhung t
uoi
Q5
Trung Qu
c
Mê Linh
ng vi n d
Q9
Trung Qu
c
Mê Linh
2003
12
Tr
ng
Q10
Trung Qu
c
Mê Linh
2003
13
Tr
ng xanh
Mê Linh
2003
16
Ph
n h ng
Q16
Trung Qu
c
Mê Linh
2003
17
Vàng nh
t
Q
17
Trung Qu
c
Konming
2003
20
Ð a b
ình chQ23
Trung Qu
c
Gia Lâm
2003Hoa
c t
cành
21
Ð c
à phê
Q24
Trung Qu
c
Gia Lâm
2003
24
Màu tàu
Q27
Trung Qu
c
Tây T
u
2003
25
Hai màu
Q29
Trung Qu
c
Tây T
u
28
Vàng xanh nh
t
JP21
Nh
t B n
Chi Ba
2004
29
Ph
n h
ng
JP30
Nh
t B n
Chi Ba
2004
HL33
Hà Lan
Tây T
u
2003
33
Ð Pháp
P3
Pháp
Tây T
u
2003
34
Ti
u mu i d phai
ÐL35
Vi
t Nam
Ðà L
t
2003
37
Ti
u mu i hoa nh
ài
Q36
Trung Qu
c
Ðà L
t
2004
38
Ti
u mu i kem ngh
Q37
Trung Qu
c
Ðà L
t
2004
Ti
u
mu
i
41
Ti
u mu i d nhung
Q41
Trung Qu
c
Ðà L
t
2004
42
44
T
m xuân
VN43
Vi
t Nam
Mê Linh
2003
K t qu
thu th p du c c
th
l
à:
11 m u gi ng có ngu n g c Vi t Nam, các
m u gi ng này có th d
ã
du
c nh p n i lâu d i và du c tr ng t i các d a ph
uong
trong nu c, 26 m u
gi ng
nh
10
gi
ng hoa h ng thu
th p trong t p doàn th hi n hình 3.1. Trong dó Trung Qu c
chi
m t l cao nh t 60%, Vi t Nam 25%, Nh t B n 11%, H
à Lan 2% và Pháp 2%.
3.1.2.2. Phân nhóm t
p do
àn theo m
t s d c di m h
ình thái
D a theo thang di m (Quy ph m kh o nghi m DUS gi ng hoa h ng) dánh giá
m t s d c di m hình thái chính trên cây hoa h ng c a các m u gi ng trong t p do
àn
nghiên c u, chúng tôi ti n hành phân nhóm các m u gi ng, k t qu phân nhóm
nhu
sau (
b ng 3.2).
B ng 3.2. Phân nhóm t p do
àn theo m
t s d c di m h
ình thái
26
4 Ð
sâu rang cu
a 3
19
22
5
Gai lá
4
40
6 M
t c
t ngang lá chét
1
10
13
19
1
Ghi chú: - Lá (Màu xanh vào th i di m hoa n d u tiên): R t nh t 1, Nh t 3,
Trung bình 5,
Ð m 7, R t d m 9;
- D ng khóm: B i h p 1, B i 3, b i r ng 5, b i ph ng 7, b
các m
u gi ng trong t p do
àn du
c phân th
ành 3 nhóm,
các m
u gi ng ch y u có m
àu lá xanh trung bình (
di
m 5) 18 m u gi ng, xanh nh t (di m
3) và xanh d
m (di m 7) m i nhóm có 13 m u gi ng.
D a v
ào d
ng khóm, phân th
ành 4 nhóm: trong dó d
ng b i h p (di m
1) chi
m da s
33 m
u gi ng, d ng b i (di m 3) có 8 m u gi ng, c
òn l
i 2 m u gi ng có d ng b i r ng v
à 1
m u gi ng có d ng b
ò.11
D a v
ào hình d
ng m t c t ngang lá chét phân thành 5 nhóm gi ng: M t c t ngang lá
chét lõm (
di
m 1) có 1 m u gi ng, h
oi l
õm (
di
m 3) 10 m u gi ng, ph ng (di m 5) 13 m u
gi
ng, h
oi l
i (di m 7) 19 m u gi ng, l i (di m 9) 1 m u gi ng.
3.2. ÐÁNH GIÁ S ÐA D NG DI TRUY N C A CÁC M U GI NG HOA
H NG TRONG T P ÐO
ÀN NGHIÊN C
U
D a tr
ên
k
t qu
kh
o sát,
dánh giá
36 ch
ti
êu hình thái (lá, thân, gai, r
u
Nhóm I
8
I.1
Q36;
1
I.2
Q40, Q39, Q37, ÐL38, Q41, ÐL35, ÐL42.
7
Nhóm II
34
II. 1
PT28;
1
II. 2
Q25, Q24, J20P, JP32, Q29, JP31, ÐL18;
7
II. 3
Q11, Q10, PT14, JP30, JP21, Q12, ÐL13, Q9;
12
M c d da d ng di truy n c a v t li u nghi
ên c
u th hi n m c cao.
Trên cây phát
sinh,
m c d tuong d ng 0,34 t c khác bi t t i 66%, t 42 gi ng hoa h ng nghiên c u
du
c phân th
ành hai nhóm l
n tách bi t r
õ ràng:
Nh
óm l n th I: Bao g m 8 m u gi ng hoa ti u mu i v i d ng hoa chùm, có ngu n g c
d a ph
uong và nh
p n i.
Nhóm l n th II:
Bao g m 34 m u gi ng d u là hoa c t c
ành,
trong dó t i h s
tuong d
ng 0,50 phân ra 6 nhóm nh
N u xét m c h s tuong d ng là 0,5 có th chia các m u gi ng trong t p
NG HOA H NG
3.3.1.1.
nh hu ng c a li u lu ng
Co
60
d
n kh nang s ng sót c a m t ghép sau x lý
X lý phóng x tia
Co
60
trên m t s m u gi ng hoa h ng trong dó
02
m u
gi
ng d a ph
uong
là Com Phú Th , Nhung Ðà B c
và 03 m u
gi ng nh p n i
Ð
Pháp,
Ð nhung th m và Vàng nh t
.
n d
u l
à 59,86%, d
n tu n 4
d t 80,26% và gi n d nh.
li
u lu ng x lý 4
krad
c a P3 t l b t m m sau 35
ngày ghép là 55,34% và t
l s ng sót cu i c
ùng ch
c
òn 42,49 %.
V i các li u gamma th p h
on (1
-
3 krad) các công th
c du c x lý nh
ìn chung
d u
có t l b t m m cung nhu t l s ng sót cu i cùng gi m di so v i d i ch ng, trong dó
li
u x lý c
àng cao m
c gi m c
àng nhi
u h
hi
n du c nh ng bi n d trên hoa là m t trong nh ng yêu c u quan tr ng nh t c a x
lý tia gamma d i v i cây hoa h ng. Trong thí nghi m này chúng tôi dã thu
du
c
nhi
u bi n d khác nhau v h
ình thái và c
u trúc hoa.
V hình thái: S cánh hoa bi n d i tang ho c gi m tùy t ng m u gi ng x lý.
h u h t các công th c x lý cánh hoa nh di nhi u so v i d i ch ng. Ð c bi t xu t
hi
n nhi u công th c x lý 3 krad và 4 krad. S lu ng cánh hoa/bông gi m xu t
hi
n gi ng Q7 và P3 v i t n s khá cao, nhung l i không xu t hi n các gi ng c
òn
l i. Trong khi dó, s lu ng cánh hoa/bông tang xu t hi n t t c các gi ng x lý. 14
B ng 3.12: Các bi n d xu t hi n tr
ên cây hoa h
ng sau x lý th h M
1
V
1
M u
gi
D ng
cánh
hoa
khác
Kh
m
màu
s c
cánh
hoa
Tang
s
cánh
hoa
Gi
m
s
cánh
hoa
Bi
n
d
- - - - - - - - -
1
- 4 4 3 5 2 1 1
12,38
2
- - - 1 2 - 1 2
6,90
3
- 2 2 - 2 - 1 2
36,36
4
- 2 2 - - - 4 1
26,36
P3
ÐC
- - - - - - - - -
1
- - - 2 - - - 1
6,45
2
- - - - - 3 - -
8,33
- - - - - - - - -
1
1 - - 1 - 1 - -
14,29
2
2 - - 2 2 - - -
46,15
3
3 - - 2 2 - - -
46,67
Q17
ÐC
- - - - - - - - 15
3.3.3.2. K
t qu phân l p m t s d ng bi n d h
ình thái hoa h
ng th h M
1
V
3
công th c x lý li u lu ng 3 krad v i m u gi ng P3 dã thu
du
c d ng d t
bi
n kh m hoa (1/2 m
àu h
ng v
à 1/2 màu d
).m u gi ng Q7 -
2 krad d
ã thu
du
c bông hoa có v t xu c m
àu sáng, pha các
tia màu sáng xen l
n cánh hoa t trong g n nh nh y ra cánh phía ngo
ài.
B ng 3.17: Ð c di m h
ình thái c
u trúc hoa c a nh ng
bi
n d
thu du
c sau x lý tia gamma ngu n v t li u cho công tác ch n gi ng
(di
m)
Q7
2
51,80
24,5
9,4
Ð
-
tia tr
ng
5
2
37,54
19,8
2,5
Ð
-
H
ng
5
3
k t qu x lý
tia gamma cho 5 m u gi ng hoa h ng dã ch n ra du c ba dòng bi n d v màu s c
hoa t các công th c Q7 - 2 krad và P3 - ( 2-3 krad). Ðây là nh ng v t li u có giá tr
d ch n t o gi ng hoa h ng m i.
3.4. ÐÁNH GIÁ KH NANG SINH TRU NG PHÁT TRI N, NANG SU T
VÀ CH T LU NG HOA C A M T S M U GI NG HOA H NG CÓ
TR
I N V NG T I M T S T NH MI N B C VI T NAM
Các ch tiêu v ch t lu ng hoa quy t d nh gi ng dó có du c ua chu ng trên th tru ng
hay không, còn n
ang su
t l i quy t d nh d n hi u qu s n xu t hoa c a ngu i tr ng hoa. K t
qu
theo dõi nang su t và ch t lu ng
hoa c a các m u gi ng có tri n v ng du c trình bày
trong b
ng 3.21:16
B ng 3.21: Nang su t v
à ch
t lu ng hoa c a các m u gi ng hoa h ng
có tri
Ð
b n
d
ng ru
ng
(ngày)
1
HB2
98.000
Ð
nhung
9
6,7
9,6
2
P3 (dc)
129.000
Ð
th
m 5
7,6
11,5
7
7,4
10,9
6
ÐL13
76.000
Tr
ng h
ng
7
5,6
9,2
7
Q15
117.000
Màu kem
7
6,9
11,7
8
Q23
6,5
10,6
11
JP31
129.000
Vàng vi
n d
5
6,5
9,6
12
JP32
140.000
Vàng chanh
7
6,8
10,4
LSD (5%)
Tóm l i, k t qu theo dõi các ch tiêu v nang su t hoa v th nh t c a các
m u gi ng có tri n v ng dã cho k t qu t t. Ð c bi t là 2 m u gi ng Q6 và JP30 d
ã
có k
t qu vu t tr i so v i các m u gi ng c
òn l
i.17
B ng 3.
22: Các m
u gi ng hoa h ng có
tri
n v ng du c dánh giá theo
ch s ch n l c (Selindex)
TT
M
u
gi
ng
Ch s
ch
n
d
m
den
1
JP30
55,29
156.000
8,70
10,6
5,12
6,89
2 P
3 (d/c)
56,51
129.000
9,0
11,5
5,12
9,34
5
Q6
57,15
153.000
10,52
9,6
7,19
0,00
6
Q15
58,26
117.000
9,16
11,7
11,90
19,00
9
Q11
60,29
107.000
8,90
10,9
4,71
17,50
10
HB2
63,02
98.000
8,67
9,6
9,2
12,43
15,09 3.4.3. Phân tích tính
n d nh nang su t c a các ki u gen v i môi tru ng
Hình 3.5:
Ði
m n d nh nang su t gi a các m u gi ng v
à các d
a di m tr ng
(Theo chuong tr
ình c
a GGEBIPLOT)18
Ghi chú:
S ký hi u t
ên m
u gi ng tr
ên t
a d
G10
JP30
G2
P3 (d/c)
G5
Q11
G8
Q23
G11
JP31
G3
Q6
G6
ÐL13
G9
Hình 3.6:
Ði
m kho ng cách m u gi ng v
à di
m trung b
ình
K t qu tính t a d kho ng cách 12 m u gi ng d n tr c di qua di m trung b
ình
cho ta hình
nh v d n d nh c a 12 m u gi ng v
à 3 d
a di m tr ng t i h
ình 3.6: C
an
19
c vào hình chi u trên tr c 1 (theo hu ng Tây Nam – Ðông B c), có th th y m u
gi
ng JP30, Q6 có nang su t trung bình cao nh t và tuong duong nhau. Ti p d n l
à
m u gi ng JP32 (G12). Các m u gi ng HB2 (G1), P3 (G2) có nang su t trung b
ình
th
p. Các m u gi ng JP31 (G11) và TH8 (G4) n m xa tr c 1 (theo hu ng song song
v i tr c 2). Nh
u v
y, có h s bi n d ng xung quanh du ng h i qui cao t c l
à kém
Hà N
i.
3.4.4. Kh
o sát s da d ng di truy n c a các m u gi ng có tri n v ng b ng phân
tích ADN qua nhân b
n ng u nhi
ên
PCR
-
RAPD
.
Phân tích 10 m u gi ng hoa h ng có tri n v ng du c dánh giá di n h
ình
uu tú
c a t p do
àn và d
ã kh
o nghi m các d a ph
uong du
c dánh giá s da d ng di truy n
b ng ph
uong pháp dánh d
u phân t
PCR
-
RAPD.
Hình 3.7: K
m m u gi ng s 6, 7, 8; (ÐL13, HB2 v
à Q15);
Nhóm IV: G
m m u gi ng s 9; (JP30);
Nhóm V : G
m m u gi ng s 10; (Q11).
Nhu v y, 10 m u gi ng du c tuy n ch n trong quá trình nghiên c u c a d t
ài
qua phân tích da d ng di truy n b ng c 2 phuong pháp (phuong pháp th ng kê di
truy
n v
à phuong pháp phân tích ADN) d
u cho th y chúng ho
àn toàn khác bi
t nhau
v b n ch t di truy n.
Trên co s kh o nghi m m t s m u gi ng tri n v ng t i các
d a phuong, chúng tôi dã nh n th y 2 m u gi ng JP30 và Q6 có nhi u uu di m v
nang su t, ch t lu ng hoa, màu s c hoa, ch ng ch u v i sâu b nh t t và d c bi t l
à
n
d nh v i môi tru ng.
3.5. NGHIÊN C U K THU T NHÂN GI NG VÔ TÍNH CÂY HOA H NG
V I M U GI NG TRI N V NG
à sinh tru
ng.
Th
i v ghép m t cho 3 m u gi ng HB2, JP30 và Q6 hoa h ng trong v Thu t t
nh
t là th i v VII (15/09). Khi nhi t d và d m thích h p, nhi t d chênh l nh
ngày và dêm cao, thúc d y quá trình sinh tru ng c a cành ghép. Ngoài ra, trong th i
v VI, cành ghép c a các m u gi ng th hi n kh nang sinh tru ng khá, nên có th
ghép vào th
i v VI khi c n nhân gi ng các m u gi ng hoa h ng n
ày.21
3.5.2. Ng
hiên c
u m t s lo i g c ghép cho m u gi ng hoa h ng tri n v ng JP30
B ng 3.32: nh hu ng c a g c ghép d n nang su t v
à ch
t lu ng hoa c a cây ghép
JP30
TT
G c
ghép
Chi
1
PT28
54,06
0,45
7,90
6,8
9,5
1,7
2
VN43
55,50
0,45
7,86
6,6
8,9
1,9
3
HB44
t.
Do dó, g
c ghép t m xuân (VN43) l
à g
c ghép ch y u du c s d ng trong s n xu t d l
àm
g c ghép. Trong k t qu nghi
ên c
u c a chúng tôi, k t h p k t qu phân tích v sinh tru ng,
phát tri
n c a m m ghép sau b t m m v
à nang su
t thu hoa d t 1 chúng t
ôi nh
n th y khi s
d ng g c ghép gi ng d a ph
uong là h
ng C
om Phú Th
(PT28) th
ì cây ghép sinh tr
u ng phát
tri
n không thua kém so v i g c ghép t m xuân (VN43). K t qu trong thí nghi m bu c d u
cho th y có th s d ng g c ghép PT28 trong s n xu t t o s da d ng v g c ghép d gi m
nguy co lây nhi
m b nh.
3.5.3. Nghiên c u nh hu ng c a hai phuong pháp ghép m t nh có g và ghép
do
ành t
th i v II (5/3) d n h t th i v III v n cho t l c
ành giâm ra
r cao và sinh tru ng t t. Tuy nhiên, không nên giâm cành khi nhi t d còn quá th p
(th
i v I) nh hu ng d n kh nang sinh tru ng c a cành giâm. Th i gian giâm c
ành
t t nh t trong v Xuân l
à t
05/03 – 25/03.
22
K t qu nghiên c u cho th y, th i v giâm cành thích h p nh t trong v Thu l
à
th
i gian t 25/8 – 15/9. N u s m hon (th i v V), do nhi t d cao t l b t m m v
à
ra r kém. Ngu c l i n u giâm cành mu n vào tháng 10 (th i v VIII) khi nhi t d
gi
m cung l
àm cho ch
t lu ng c
ành giâm ra r
v
à b
t m m gi m.
3.5.5
. Nghiên c u nh hu ng c a chi u dài cành giâm d n tình hình sinh tru ng
ng JP30
Ð tìm giá th phù h p cho
giâm cành chúng tôi dã s d ng 3 lo i giá th khác
nhau so v i giá th thông d ng làm d i ch ng (xem phuong pháp nghiên c u).
Giâm trên n n d t bùn ao + tr u hun là thích h p nh t d i v i cành giâm hoa
h ng. Ði u này du c gi i thích là k t qu ph i tr n gi a giá th có d thoáng cao,
thoát nu c t t (tr u hun), k t h p v i giá th có kh nang gi nu c t t (d t bùn ao)
là thích h
p nh t cho c
ành giâm hoa h
ng ra r (b ng 3.41). Ngo
ài ra, uu th
c a n n
giâm này là d
t b
ùn ao có t
l acid humic cao, kích thí
ch quá trình hình thành callus
và t
o r thu n l i. Giá th n
ày d
ã
du
c Trung tâm Phát tri n VAC -
Tru
ng Ð i h c
Nông nghi p Hà N i nghiên c u giâm cành cho m t s d i tu ng cây an qu và k t
nang ch ng ch
u sâu b
nh c
a cành giâm
hoa h
ng. Ð
c bi
t d
i
v
i b
nh ph
n tr
ng, t
l
này gi
m rõ r
t (0,00%
-
1,24%) khi
s
d ng atonik 1.8DD và Ð u trâu 902 so v i d i ch ng (5,0%) ho c phun các lo
i
ch
ph
m khác (4,0
–
6,0%).
- Nhóm hoa c t cành có d c di m thân, cành lá sinh tru ng phát tri n m nh, ra
hoa don, kích thu c hoa to, màu s c d p da d ng. G m 33 m u gi ng, trong dó m t
s m u gi ng hoa có màu m i l nhu nhung den (Q6), tr ng h ng vi n d (Q9), ph n
h ng (JP30),
vàng vi
n d (JP31)… dây l
à nh
ng v t li u quý ph c v cho công tác ch n
t o gi ng hoa.
-
Nhóm hoa ti
u mu
i có d
c di m sinh tru ng d ng b i; thân, c
ành th
p, nh ; ra
hoa don ho c hoa chùm, nhi u hoa/cây, kích thu c hoa nh . G m 8 m u gi ng, trong
dó các m u gi ng ti u mu i cánh sen d m (ÐL38), ti u mu i hoa nhài (Q36) và ti u
mu
i sen nh t (Q39) có ki u ra hoa kép, hoa nh thích h p cho s n xu t hoa ch u,
hoa c
nh trang trí n i th t.
- Nhóm làm g c ghép có d c di m sinh tru ng kh e và ch ng ch u sâu b nh t t.
G m 3 m u gi ng, VN43 (T m xuân), PT28 (Com Phú Th ) và HB44 (Qu Ðà B c
Hòa Bình), dã tuy n ch n du c m t m u gi ng m i làm g c ghép là H ng Com Phú
Th
, th hi n
uu th
t l n.
3. K t qu x lý tác nhân d t bi n
Co
60
cho 5 m u
gi ng hoa h ng Q7, P3, HB2,
PT28 và Q17 d
ã thu
du
c nh ng bi n d h
ình thái hoa th
kh m di truy n n d nh qua
các th h t M
1
V
1
d n M
1
V
3
nhu: hoa d ch m tr ng, hoa d v ch h ng, cánh hoa
Copyright: Tài liệu đại học ©