PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ PLEIKU
TRƯỜNG MẦM NON 2/9
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: MỘT SỐ KINH NGHIỆM
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHUYÊN MÔN
MỘT SỐ KINH NGHIỆM
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHUYÊN MÔN
Lời mở đầu
Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến sự nghiệp giáo dục và đào
tạo. Đặc biệt trong thời kỳ đổi mới, Đảng ta đã khẳng định “ Giáo dục và
khoa học là quốc sách hàng đầu”. Hội nghị lần thứ tư BCHTW Đảng khoá
VII đã có Nghị quyết về tiếp tục đổi mới sự nghiệp giáo dục , lấy giáo dục
đào tạo và khoa học công nghệ làm yếu tố cơ bản, coi nguồn lực con người
là quí báu nhất, có vai trò quyết định. Nguồn lực đó là nguồn lao động có trí
tuệ cao, có tay nghề thành thạo, có phẩm chất tốt đẹp được đào tạo bồi
dưỡng và phát huy bởi một nền giáo dục tiên tiến, gắn với một nền khoa học
công nghệ hiện đại. Giáo dục phải làm tốt nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực
cho đất nước, đội ngũ lao động cho khoa học công nghệ.
Chính vì Đảng ta coi trọng nguồn lực của giáo dục là con người, nên
đã có rất nhiều chính sách nhằm tạo sự chuyển biến tích cực trong giáo dục.
Tập trung tạo điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất, về trang thiết bị để thực
hiện tốt việc dạy và học ở mọi cấp học, bậc học từ mầm non đến cao đẳng
,đại học. Nhất là trong năm học 2006-2007 ngành giáo dục và đào tạo cần
phải thực hiện tốt cuộc vận động “ Hai không” của Bộ Giáo Dục : Nói
không với tiêu cực trong thi cử, bệnh thành tích trong giáo dục.” Cần phải
dạy thực chất, học thực chất. Và năm học 2007-2008, 2008-2009 tiếp tục
thực hiện cuộc vận động “ Hai Không” theo 4 nội dung “ Nói không với tiêu
cực trong thi cử, bệnh thành tích , Nói không với việc ngồi nhầm lớp và
thành phố nhưng cơ sở vật chất chưa thể hiện là một trường Mầm non, vì
không có sân chơi, không có tường rào, diện tích tại khu vực chính chật hẹp,
nơi làm việc của ban giám hiệu giống một nhà dân.
- Đại đa số nhân dân trong phường sống bằng nghề buôn bán nên
kinh tế tương đối ổn định, nhưng những học sinh đến học ở trường đều là
con em của những hộ nghèo, có hoàn cảnh quá khó khăn. Họ không có đủ
điều kiện cho con em mình đi học bán trú nên mới chọn trường này .
- Cơ sở ở một số lớp còn qúa chật hẹp, xuống cấp ; còn nhiều lớp
dạy ở hội trường của tổ dân phố, một số lớp khác trang thiết bị bên trong
chưa đầy đủ.
- Chính quyền địa phương cũng rất quan tâm đến nhà trường nhưng
không còn nguồn đất và cũng không đủ lực để xây dựng một ngôi trường
mới nên các lớp mẫu giáo ở tổ dân phố chỉ được tu sửa hằng năm , và nhìn
vào thì vẫn rất tạm bợ, khó khăn vẫn tiếp nối khó khăn .
Có một số nguyên nhân chủ quan:
- Là một cán bộ quản lý mới về nhận công tác, mặc dầu có kinh
nghiệm nhưng cơ sở vật chất quá thiếu thốn như vậy lại càng khó khăn hơn
cho công tác quản lý.
- Đội ngũ giáo viên không còn trẻ nhưng cũng chưa gọi là già. Có
tinh thần trách nhiệm nhưng không ham học hỏi, không cầu tiến, không học
tập để nâng văn hóa , chuyên môn trên chuẩn nên phương pháp giảng dạy
vẫn còn theo lối mòn, cách soạn bài của giáo viên còn theo giáo án mẫu
không sáng tạo , ít lồng ghép tích hợp chương trình đổi mới vào giảng dạy
chương trình 26 tuần.
- Đồ dùng đồ chơi cho trẻ còn quá ít, đồ dùng dạy học của giáo viên
lại thiếu thốn. Cách sắp xếp trang trí lớp không đúng qui định, không gọn
gàng, không bắt mắt.
Xuất phát từ những lý do trên, với quá nhiều khó khăn như vậy bản
thân tôi luôn suy nghĩ phải làm gì và làm như thế nào để từng bước chấn
chỉnh nề nếp và nâng cao chất lượng. Sau một thời gian trăn trở tôi đặt
tình hình thực tế của từng lớp, từng giáo viên. Tôi không chỉ dự một tiết mà
đôi khi dự cả một buổi học, dự xoay vòng hết tất cả các tiết trên một giáo
viên để nắm bắt phân loại giáo viên. Thật là buồn khi đa số giáo viên trong
trường dạy rất bình thường , dạy rất đều đều không có gì sáng tạo cho tiết
dạy cả, mặc cho học sinh tiếp thu thế nào cũng được. Không quan tâm lo
lắng chất lượng , đồ dùng để dạy học GV sử dụng hình như cách đây đã hơn
5 năm, không có gì đổi mới , không có gì sáng tạo. Là trường không bán trú
các giáo viên chỉ dạy, dỗ chứ không chăm sóc ăn uống mà làm không hết
trách nhiệm. Đây chính là vấn đề mấu chốt vì sao trường Mầm Non Hội
Thương có số lượng học sinh giảm sút nghiêm trọng như thế. Nguyên nhân
một phần do cơ sở vật chất, do Ban Giám Hiệu, một phần do GV, nhưng nói
tóm lại là do hiệu trưởng . Tôi nghĩ là một hiệu trưởng ngoài đức và tài ra
cần có cái tâm và tầm nhìn , biết phát huy lợi thế của trường mình , tìm ra
điểm mạnh, yếu của từng giáo viên để phát huy. Chính vì vậy năm đầu tiên
về trường tôi đi sâu dự giờ nắm rõ trình độ chuyên môn của từng giáo viên
ví dụ như: Cô Thanh, Cô Yến, Cô Kim Hồng có những lợi thế về dạy môn
Giáo dục âm nhạc; Cô Huy, Cô Giang có khiếu về môn Làm quen môi
trường xung quanh, môn chữ cái, Cô Thu Hồng dạy thể dục rất phù hợp, Cô
Lơ lại dạy tốt môn Hoạt động tạo hình. Hoặc một số môn các cô lại dạy rất
yếu như môn Giáo dục âm nhạc có rất nhiều giáo viên hát sai: cô Lơ, cô
Huy, Thu Hồng. Cô Yến là giáo viên trẻ có năng lực nhưng không chịu
phát huy, ý thức kỷ luật rất kém , không chấp hành tốt những qui định về
chuyên môn của trường , thường xuyên đi trễ, bỏ lớp đi công việc riêng
không có lý do.
Dự giờ nắm bắt những ưu, khuyết điểm thôi vẫn chưa đủ. Mà qua dự
giờ tôi đã phân tích kỹ để giáo viên nhận ra những ưu, nhược điểm của mình
mà từ đó có hướng khắc phục ví dụ như cô Kim Hồng rất lúng túng khi có
người dự gìơ thăm lớp nên trong tiết dạy thường hay quên các bước lên lớp
mặc dầu đã chuẩn bị rất kỹ . Qua góp ý cô Kim Hồng đã khắc phục bằng
cách xem và thuộc giáo án trước khi lên lớp, chuẩn bị tốt đồ dùng nên tiết
lớp, của trường. Việc thu hút học sinh và gây cảm tình với phụ huynh là lớp
phải đẹp và bắt mắt. Không cần phải khéo tay , không vẽ đẹp thì chỉ cần
giáo viên chịu khó và cần cù, có thể tìm tòi sưu tầm những tranh ảnh đẹp
phù hợp với ngành học của mình để photo rồi chịu khó cắt xốp màu ghép
lại thêm một chút nét vẽ có màu sắc ngộ nghĩnh và cần thay đổi thường
xuyên theo chủ đề từng tháng để tránh nhàm chán . Bên cạnh đó tôi có một
lợi thế là có cô Giang có người thân vẽ đẹp tôi gợi ý cách sắp xếp trang trí
và chọn làm điểm để các lớp khác đến vừa dự giờ vừa học tập.
Nếu như quan tâm đến việc trang trí lớp mà không nói đến góc thiên
nhiên thì thật thiếu sót trong việc thực hiện hoạt động góc. Cũng như vấn đề
trang trí góc thiên nhiên các lớp ở trường tôi rất ít cây cảnh và càng không
có cây xanh trang trí trước mỗi lớp học. Cho nên trong Hội nghị Cán Bộ
Công Chức đầu năm tôi đưa chỉ tiêu này vào trong kế hoạch cho giáo viên
bàn bạc và trở thành nghị quyết. Sau đó tôi phát động phong trào “ Lớp
Sạch, Lớp Đẹp” ngay từ đầu tháng 9 . Kết quả là các cô thi đua nhau cố
gắng trang trí cho lớp của mình bổ sung thêm cây cảnh cho lớp mình, mỗi
người mỗi kiểu : cô Giang, cô Thu Hồng, cô Lơ năm học này sáng tạogóc
thiên nhiên bằng các chậu cây có lá rũ thành một giàn cây xanh rất đẹp và ai
cũng đạt giải .
Năm học này là năm học thứ hai thực hiện chuyên đề Hoạt Động
Góc, Giáo viên được học tập cách sắp xếp bố trí các góc phù hợp theo từng
chủ đề, chủ điểm. Phù hợp giữa các góc chơi với nhau, giữa trò chơi động
và trò chơi tĩnh. Phải tổ chức cho trẻ được học, được chơi thực sự ở các góc.
Thật là nhất cử lưỡng tiện ,sau khi tổ chức cho giáo viên học tập nắm bắt kỹ
chuyên đề và được đi thăm một số lớp điểm , Tôi triển khai thực hiện trên
diện rộng vấn đề trang trí ở tất cả các lớp. Còn soạn và thực hiện dạy trẻ
hoạt động ở các góc thì tôi lên kế hoạch dạy vào ngày thứ ba hàng tuần vào
học kỳ I và học kỳ II dạy vào ngày thứ năm và mỗi tuần đều có chú ý đến
môt góc chủ đạo phù hợp. Tuy nhiên việc thực hiện hoạt động góc rất khó
nếu không được trực tiếp dự giờ nên trong năm tôi đã đầu tư thêm đồ dùng
quả khả quan rất nhiều. Vì thế, ngay từ tháng tám đầu năm học tôi đã có kế
hoạch kiểm tra góp ý giáo án . Tôi không kiểm tra cuối tháng như những
năm trước vì kiểm tra như vậy sẽ khó khăn hơn khi soạn bài . Nếu như
những năm trước khi kiểm tra hồ sơ của giáo viên chúng ta không thể ghi
thẳng vào giáo án mà chỉ ghi vào sổ, khi soạn bài giáo viên lại không nhớ
đến, nên đâu lại vào đấy, kiểm tra tháng trước tháng sau lại cũng từng ấy
khuyết điểm. Kiểm tra trước ở đây có nghĩa là chúng tôi thu giáo án cũ của
năm học trước đánh dấu vào những thiếu sót tồn tại cụ thể trong giáo án cũ,
sẽ giúp giáo viên khi soạn giảng dễ sửa sai hơn và có thể sáng tạo hơn vì đa
số giáo viên soạn các bài đầu năm rất sơ sài, nhất là các tiết đưa trẻ vào nề
nếp chỉ soạn đủ các đề mục. Phần mục đích yêu cầu ghi không đầy đủ 3
phần: giáo dục, giáo dưỡng và rèn luyện kỹ năng, phần chuẩn bị ghi không
rõ ràng không cụ thể còn chung chung ,phần giảng bài rất sơ sài vì chuẩn
bị đồ dùng quá ít không cụ thể của cô của trẻ là những loại đồ dùng gì? là
những tranh gì? . Trong phần giảng bài thì ghi ngắn gọn, cung cấp kiến thức
chưa đầy đủ, giảng bài không sâu ví dụ như khi dạy môn Làm quen môi
trường xung quanh, làm quen với toán cô chỉ giảng có 2 loại đồ dùng còn lại
cô ghi tương tự như trên, những câu hỏi dành cho học sinh chỉ là những
câu hỏi quá đơn giản không có những câu hỏi nhằm phát huy tính cực chủ
động của học sinh . Bài soạn ít lồng ghép tích hợp chương trình đổi mới.
Không chịu khó sưu tầm những bài thơ câu đố, bài hát phù hợp với từng bài
mà bài dạy nào cũng hát bài “ Cháu yêu bà” không nghĩ ra cách giới thiệu
bài nào khác ngoài cách giới thiệu trực tiếp .Khi soạn bài, phần luyện tập
cho trẻ không có luyện tập cả lớp , càng không có luyện tập cá nhân nhất là
môn Làm quen với toán và làm quen với môi trường xung quanh ,chỉ soạn
đủ các đề mục. Còn đối với các hoạt động thì lại càng không có chất lượng
ví dụ như hoạt động Họp mặt đầu tuần cô soạn rất đơn giản , không có một
bài thơ hoặc một câu chuyện kể nào để lồng ghép giáo dục và do trình độ
của giáo viên còn hạn chế nên lỗi chính tả tôi cũng phải chỉnh sửa luôn.
Chính vì thế vào tháng Tám tôi vừa lên kế hoạch chuyên môn thật cụ thể và
chặt chẽ và có kế hoạch ngăn ngừa nên không có giáo án nào giống nhau và
cuối năm có 5 giáo án được xếp loạị tốt khi thi giáo viên giỏi cấp cơ sở.
4/ Một biện pháp không kém phần quan trọng để nâng cao chất
lượng đội ngũ đó là bồi dưỡng thông qua tổ chuyên môn :
• Cơ sở đề ra biện pháp này:
Dựa vào kết quả dự giờ của các đợt thanh tra, kiểm tra.
Căn cứ vào phương pháp giảng dạy của từng bộ môn của từng giáo
viên.
• Quá trình thực hiện biện pháp này là:
Tổ chuyên môn là người trực tiếp theo dõi và tham mưu cho ban
giám hiệu , thông qua tổ chuyên môn tôi sẽ biết những vấn đề còn khúc
mắc hoặc những khó khăn trong quá trình giảng dạy của giáo viên , đây là
một biện pháp hữu hiệu giúp hiệu trưởng đỡ vất vả, cho nên tổ trưởng
chuyên môn thuwongf được chon từ những giáo viên có năng lực, thông
minh và biết làm việc, cho nên việc chọn lựa cần phải biết nhìn người.
Theo kế hoạch qui định hằng tháng tổ chuyên mônn phải sinh hoạt
2 lần. Trước các buổi sinh haọt cần trao đổi với tổ trưởng những vấn đề cần
thiết trong tháng và từng tuần. Khi sinh hoạt tổ chuyên môn sẽ thống nhất
từng nội dung bài dạy, từng động tác cụ thể của một số môn học , tập động
tác thể dục phải phù hợp với các loại dụng cụ ,đưa trò chơi nào vào cho phù
hợp với phần luyện tập, phần trò chơi của môn Làm quen với toán, Làm
quen môi trường xung quanh và phù hợp với chủ điểm.
Chú trọng đến hoạt động kiến tập, thao giảng hàng tháng. Giáo viên
nào cũng phải được dạy . Có như vậy tay nghề của giáo viên mới được nâng
lên và giáo viên nào còn dạy yếu môn học nào thì lại dạy chính môn học đó.
Cũng qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, những bài hát trong
chương trình được thường xuyên luyện tập vì hơn 50% giáo viên trong
trường hát sai .Đồng thời ở mỗi lớp giáo viên đều có máy cát xét nên việc
luyên tập cũng thuận lợi hơn nhiều . Nhờ luyện tập và xướng âm kỹ nên hầu
hết giáo viên đã có tiến bộ rõ rệt.
việc đầu tư để viết sáng kiến kinh nghiệm càng phải sâu sắc và kĩ lưỡng
hơn. Cho nên muốn đạt sáng kiến loại tốt phải chuẩn bị ngay từ tháng 10 ,
phải dành nhiều thời gian để viết vì đến tháng 1 là hội đồng khoa học
Phòng giáo dục thành phố đã làm việc .Ngoài việc gợi ý đề tài cho phù hợp
với từng giáo viên, hướng dẫn cách viết đúng mẫu rồi đến phần khó khăn
nhất là phải có biện pháp hữu hiệu trong giảng dạy. Không những giáo
viên mà cả ban giám hiệu cũng phải suy nghĩ lại các biện pháp đã dạy xem
biện pháp nào đem lại kết quả khả thi nhất, phương pháp nào dạy sáng tạo
nhất mà người khác chưa tìm ra . Đồng thời phải tìm tòi, sưu tầm những ví
dụ phù hợp với thực tế giảng dạy và các phương pháp đã tìm ra, và phải
chuẩn bị từ đồ dùng đồ chơi đến những bài thơ, câu chuyện đều phải gần
gũi , phù hợp với trẻ. Qua đó đã giúp trẻ hứng thú thật sự và phát huy tính
tích cực chủ động trong khi học. Rồi trong cách viết bố cục cần phải chặt
chẽ, lôgic, câu cú suông sẻ , văn phong phải mạch lạc. Ban giám hiệu càng
phải góp ý chặt chẽ hơn, đọc đi đọc lại nhiều lần, chỉnh sửa lỗi chính tả thì
sáng kiến mới đạt chất lượng. Do đựơc đầu tư chuẩn bị kỹ về cách viết
sáng kiến kinh nghiệm nên trong năm học này trường tôi chuẩn bị 4 sáng
kiến đi thi thì đạt cả 4.
Sáng kiến đạt rồi , như vậy ngoài hai giáo viên được bảo lưu nhưng
còn hai giáo viên phải vượt qua một kỳ sát hạch nữa đó chính là 2 tiết
dạy. Cho nên cần phải chuẩn bị dạy thật tốt về đồ dùng cũng như phương
pháp lên lớp sáng tạo và một số yêu cầu cần thiết nữa. Nhờ sự kiên trì và nổ
lực của chính giáo viên và Ban Giám hiệu nên kết quả đã đạt như mong
muốn.
III/ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Từ những cách thức và biện pháp đã trình bày trên. Việc thực hiện
được thực không đơn giản mà gặp rất nhiều khó khăn và vất vả. Đến nay
chất lượng đội ngũ đã được nâng lên rõ rệt. Những kết quả đạt được như
sau:
* VỀ ĐỘI NGŨ:
- Người làm công tác quản lý phải có cái tâm, phải nhạy bén trước
tình hình thực tế của nhà trường và của địa phương. Phải luôn sáng tạo
mềm mỏng và linh hoạt.
Trên đây là một số bài học kinh nghiệm mà bản thân đã rút ra được
trong quá trình làm công tác quản lý. Rất mong được sự góp ý chân thành
của các cấp để công tác nâng cao chất lượng đội ngũ ngày càng tốt hơn. Tôi
chân thành cảm ơn