Thông tin chung về sáng kiến
1.Tên sáng kiến:
Một số kinh nghiệm nâng cao chất lợng dạy chính tả ở
Tiểu học.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục Tiểu học.
3. Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ ngày 15 tháng 8 năm 2009
4. Tác giả: Nguyễn Thị Kiều Vân
Năm sinh: 25 tháng 5 năm 1974
Nơi thờng trú: Tân Khánh, Vụ Bản, Nam Định.
Trình độ chuyên môn: Cao đẳng S phạm Tiểu học.
Chức vụ công tác: Giáo viên.
Nơi làm việc: Trờng Tiểu học B Minh Thuận.
Địa chỉ liên hệ: Trờng Tiểu học B Minh Thuận , Vụ Bản, Nam Định.
Điện thoại: 012 949 88267.
5. Đồng tác giả: Không.
6. Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trờng Tiểu học B Minh Thuận.
Địa chỉ: Minh Thuận, Vụ Bản, Nam Định.
Điện thoại: 03503980570
I.Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến:
Chúng ta đều biết rằng: Nhân cách của con ngời chỉ có thể đợc hình thành
thông qua hoạt động giao tiếp. Để xã hội tồn tại và phát triển, để giao tiếp đợc
thuận lợi, mỗi dân tộc, mỗi quốc gia đều có một ngôn ngữ riêng. Tiếng Việt là
một ngôn ngữ thống nhất trên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam. Trong cuộc sống hàng
ngày của chúng ta không chỉ lúc nào cũng giao tiếp bằng ngôn ngữ nói mà ngôn
ngữ viết đóng vai trò quan trọng của Tiếng Việt nói riêng và trong tiếng nói của
các quốc gia nói chung. Yêu cầu đầu tiên và tối quan trọng của ngôn ngữ viết là
phải viết đúng chính tả. Có nghĩa là khi thể hiện ngôn ngữ viết cần phải tuân theo
hệ thống các quy tắc về cách viết thống nhất cho các từ của một ngôn ngữ . Hay
nói cách khác, chính tả là những chuẩn mực của ngôn ngữ viết đợc thừa nhận
những năm tháng trong thời kỳ học tập ở nhà trờng cũng nh suốt cả cuộc đời.
Chính tả có tầm quan trọng nh vậy nên môn học này cần phải đợc coi trọng
ở các trờng Tiểu học. Nhng trên thực tế ở một số vùng miền núi, vùng nông thôn
(các em ít đợc giao lu, va chạm với thế giới bên ngoài) hiện tợng học sinh viết sai
chính tả là khá phổ biến. Cụ thể trên địa bàn trờng tôi đang giảng dạy, hiện tợng
học sinh viết sai chính tả nhất là những âm dễ lẫn lộn nh : l - n, s x, tr ch, r
d gi, dấu sắc và dấu ngã. Vấn đề này có thể do học sinh phát âm sai (tiếng
địa phơng) dẫn đến hiểu sai và viết sai chính tả. Bên cạnh đó hệ thống sách giáo
khoa, bài tập chính tả cha xây dựng theo vùng, miền. nên việc dạy và học chính tả
còn gặp nhiều khó khăn.
Trớc tình hình nh vậy, việc nhìn nhận lại thực trạng về việc dạy chính tả để từ
đó tìm ra một số giải pháp hữu hiệu nhằm nâng cao chất lợng học chính tả c
!
"#"$ %&' ()*+ ()"$
!(%,-' ()".&)
/0%)1*& 2 )34
/0%)56"7&"8)491:;*1:<)
%=>"
? =2 "74-*)@0A-/0%9
5$ "!#5"$$)*B0/0
- "$CD
!"75@#/0%E@B)9
4FG7 H2 6I"*)(561"55"7"$
-8*J
""#$%&'()
*#+,-.
1.1. Mi quan h gia õm ch v ngha
K3LGM&@- %-')L
% LGM& %-'@*N,@I"#7&
h)@&!@IGM&WA!I@1B!
*A@57P$
\ !]
c1c 1\1U]
2\+2 !]
a.4AGM&WDiA&#".&
T5=X/b"A("0/&b@cc7&P
Di*="#X/bSj>1"0/&k
@"5C**1****Q(%1X/b861B-
94GM&5b@1jQDi"A^%Di
" 1\**1****]^**1****"$ 5
4I ,^4k^"5"$ U%@
BQ(%52 &DF"i*DF1ji*DF"i*DF1ji#
63(!$DiDi/J1);1#
> %-@
G4>#64-*&<"I4"7)
/0%*A.)47
@"I*"ZF)N"7X/b;)b7"7
>@&)
Q(%&bL% L&"$ %-'/0%)
56C)2 %"$Z0L2 !GB4 %-
'/0%)S1 J*)86@L"I
l
/#+01
G4mS9 +G7 (&12 "(
')3)2 *'"#X/b$ 4(J
(*-4J2 b7% !".&2 450
-(/ %LG7 DG=4J2 "A"
/ %4= #i@ 5+Lf-K1F)2 % ((
&"0*".&"#7&97 g/0%)
'4>ST4&"+>/0%
/b2 4^0S>"+>*8''u
()p"78"8)G4
0- "$*B<"#!1-!& ',)
91!l "#" ;
f> G+!
3,)F'
Evwc /cc4v4cvc<vc M/
lh e xS kS kS
GJ$#)/0%)L-G7 4>
)5"4^"A"`"#"0L-1B"Z"$ &+
/0%B)GM&"#1a4
4F0&/0%BGM&5 *
/0%)54-Wu
Q"5$ -44FW.$ 88$A/
4s1:;TZ04-/["
#)LW$ 0R.&>
^"@%A&W4>^S1B5"$ 1&"7"0
k
>A _J) !R71'b^40%^
4>) _5-"7-5"L1&*4^"A
8'"#2 %')*^1:;*1:<))*y
"#52 S@*
/#7-+23889:);<
G4>)1z"I4PBGM&9G7 {|g"`<
"I"#4"7))/0%3(
4{|gp1"/0*#>=1!> 48"=/q"
15
G %-$0{|gW""ZA/ /0%4)>
-575A/ /0%)4{|gGM&==0=
MQCg"D !i 1B".54!2 &*b=*@
^415<"IN"7"8T ".54@ CDuS
!4"Zi.4=DG+2 !i^/q/"8
Bờn c!nh # mun h$c sinh vi&t 'ng gi(o viờn ph*i n+m c m-t s
c(c quy lu/t sau:
n % (@!@" 417 @GM&K4 chữ viết
K3@" "#@!4A4`417 @M&0
4=4F#".& C
~3b@B\***]1B< &4@5@"&
\ @* **;* -* %]
~b@*4< &4@5@"&Q"5/Jv o quy luật này
ta có thể phân biệt đợc l/ n ;r/d/gi vì:
.Đi với âm đầu l/d là các bộ phận: uâ, uơ, oa, oă, oe, uy.
.Nh vậy các âm n, r, gi sẽ không xuất hiện trong các tiếng có các bộ phận nói trên.
+ | v | chỉ kết hợp với các âm không tròn môi, không kết hợp với các nguyên âm
tròn môi.
2. Sự thể hiện của âm chính trong âm tiết tiếng Việt trong chữ viết:
Cơ bản các âm chính khi đọc và viết có sự thống nhất, song một số trờng hợp
sau ta cần lu ý.
a.Với nguyên âm đơn:
/i/ Đợc viết là y khi đứng trớc sau âm đệm hoặc khi đứng một mình trong âm
tiết.
Ví dụ : quý , ý ,
| i | Đợc viết là i trong các trơng hợp còn lại
| ă | Đợc viết là a trong các vần có ay, au.
/ ă / Đợc viết là ă trong các trờng hợp còn lại
b.Với nguyên âm đôi:
- / iê / khi viết có các trờng hợp sau:
+ Viết là iê trong âm tiết có âm đầu, không có âm điệm, có âm cuối.
+ Âm đệm không xuất hiện trớc các nguyên âm hàng sau tròn môi.
5. Quy luật phân bố thanh điệu trong các kiểu âm tiết Tiếng Việt trong chữ viết.
+ Những âm tiết có âm cuối là phụ âm tắc( p, t, c, ch) thì chỉ xuất hiện hai
thanh điệu sắc và nặng.
+ Những kiểu âm tiết khác xuất hiện trong cả 6 thanh.
+ Trong các từ láy đôi tiếng Việt thanh điệu của hai âm tiết đợc phân theo quy
tắc cùng âm vực (cùng trầm hoặc cùng bổng)
Ví dụ: đo đỏ, nhỏ nhắn, bẽ bàng, sừng sững, nằng nặng
Chú ý: Có khoảng 20 trờng hợp ngoại lệ (không nhiều) dấu thanh không theo quy
tắc trên, rất mong các giáo viên hớng dẫn đúng để học sinh không mắc phải lỗi
này.
Ví dụ: khè khẽ
6. Các mẹo chính tả cần thiết:
Một điều rất quan trọng trong dạy chính tả cho học sinh vùng phơng ngữ là dạy
cho các em biết đợc một số luật chính tả. Mẹo đợc hiểu nh cách làm độc đáo
giúp học sinh phân biệt, ghi nhớ đợc cách viết đúng những từ ngữ hay nhầm lẫn
trong khi viết chính tả. Sự tìm ra các mẹo chính tả dựa vào các cơ sở sau:
+ Sự kết hợp trong cấu trúc âm tiết.
+ Sự láy âm, điệp âm.
+ Mẹo từ Hán Việt.
+ Mẹo nghĩa của từ.
+ Mẹo phân biệt l / n.
Cụ thể nh :
+ Các con chữ phụ âm kết hợp với các con chữ nguyên âm để tạo nên phụ
âm đơn nh gi, qu. Con chữ phụ âm đi trớc, con chữ nguyên âm đi sau. trong
thực tế chính tả, khi xuất hiện q thì nhất thiết có u đi kề liền. Đây là luật
chính tả mà học sinh cần nắm vững.
+ Các con chữ kết hợp vớp nhau để tạo nên phụ âm đơn.
Ví dụ: ngh, ng, gh, tr Trong tiếng Việt dùng 9 kí hiệu phụ âm
- Mẹo 5: Những chữ không biết đợc l hay n nhng đồng nghĩa với một từ
khác viết với nh thì chữ ấy là l.
Ví dụ: lăm le (nhăm nhe)
lỡ làng (nhỡ nhàng)
Mẹo phân biệt ch với tr
- tr không đứng trớc những chữ bắt đầu bằng âm đệm nhng ch thì có.
Ví dụ: Ôm choàng, bị choáng, choang choang,
- tr không bao gờ láy với ch và ngợc lại. Do đó chỉ có những từ láy cùng
âm tr hoặc ch và ngợc lại.
Ví dụ: chăm chỉ, trâng tráo, trân trân
- Với những từ chỉ đồ dùng trong gia đình thì thờng viết là ch.
Ví dụ: chyên, chổi, chõng, chạn, chén
Mẹo phân biệt s với x
- Các từ chỉ thức ăn hoặc đồ dùng liên quan đến thức ăn hoặc đồ dùng liên
quan đến thức ăn thì viết là x.
Ví dụ: xôi, xào, xong
- Những từ chỉ thiên nhiên hoặc chỉ tên cây cối, các loại quả thì viết là s.
Ví dụ: ngôi sao, cây sen, cây súng, cây si
Trên đây là một số mẹo luật nhận diện chữ cái phân biệt l/n trong khi viết
chính tả mà mỗi giáo viên thuộc phơng diện phơng ngữ
Bắc bộ nói chung và giáo viên B Minh Thuận nói riêng cần nắm đợc để hớng dẫn
các em viết chính tả.
7. Một số điểm cần l u ý khi dạy theo quy trình một tiết chính tả theo h ớng đổi
mới.
- Bớc câu hỏi gợi ý tìm hiểu nội dung đoạn viết là bớc có hiệu quả chính tả thấp.
Vì nội dung hầu hết các em đã nắm đợc thông qua các bài tập đọc. Bớc này không
nên kéo dài, nếu kéo dài sẽ lãng phí thời gian. Giáo viên nên tăng cờng cho luyện
tập (với những bài chính tả so sánh mà nội dung bài không có trong danh sách tập
đọc thì giáo viên có thể hỏi qua về nội dung đoạn viết).
lớp trên và có khả năng giao tiếp với xã hội một cách tự tin, chững chạc và nó sẽ
góp phần ổn định mặt bằng chung về dân trí trong cả nớc, đem lại những nguồn
lợi vô giá cho đất nớc (đặc biệt là những vùng còn ảnh hởng cục bộ do tiếng địa
phơng).
4.3.Hiệu quả trực tiếp đối với lớp thử nghiệm:
Qua việc tìm hiểu thực tế là: Tìm đợc những trọng điểm chính tả và áp dụng
sáng tạo những luật chính tả, mẹo chính tả, quy luật phân bố các âm, vần trong
tiếng Việt cho học sinh trên xã Minh Thuận. Qua một thời gian thực hiện, kết quả
thu đợc nh sau:
e
Lớp
T.số học
sinh
Các lỗi chính tả thờng mắc
l/n; ~/./ tr/ch; s/x; r/d/gi Cấu trúc âm tiết
5B 24 2 em 2 em không
V. Một số đề xuất, kiến nghị để áp dụng sáng kiến.
Để chủ trơng đổi mới phơng pháp dạy học nói chung, việc dạy chính tả cho
học sinh tiểu học đạt hiệu quả cao hơn tôi có một đề xuất nh sau:
- Đối với công tác quản lý:
Cần có hớng dẫn cụ thể giúp các cấp cán bộ quản lý, giúp giáo viên có nhận
thức đúng đắn hơn, đầy đủ hơn về đổi mới phơng pháp dạy học.
Cần biên soạn những tài liệu hớng dẫn về đổi mới phơng pháp dạy học phù
hợp, cụ thể với từng phân môn theo từng khối lớp.
Giáo viên sau khi học tập nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ (ở các
lớp học cao đẳng, đại học) cần có chế độ chính sách rõ ràng, tạo điều kiện cho
họ yên tâm công tác, thúc đẩy ý thức tự học ở mỗi ngời.
- Đối với giáo viên Tiểu học:
Phải kiên trì thực hiện đổi mới phơng pháp dạy học. Cần nắm bắt rõ năng
lực học tập của từng đối tợng học sinh để giảng dạy có hiệu quả. Tự học và tự bồi
phòng giáo dục - đào tạo
(xác nhận, đánh giá xếp loại)
các phụ lục kèm theo sáng kiến
Danh mục các tài liệu tham khảo
1. Từ điển tiếng Việt.
2. Từ điển chính tả.
t
3. Gi¸o tr×nh tiÕng ViÖt I
(Dµnh cho häc viªn ngµnh Gi¸o dôc TiÓu häc. Nxb ®¹i häc s ph¹m)
k
Copyright: Tài liệu đại học ©