NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
1
MỤC LỤC
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN................................................................................................................................1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ MÔN HỌC QUẢN TRỊ RỦI RO..............................................................................5
1.1 Quản trị rủi ro..........................................................................................................................................5
1.1.1 Khái niệm..........................................................................................................................................5
1.1.2 Mục tiêu của môn học.....................................................................................................................5
1.2 Nội dung của môn quản trị rủi ro............................................................................................................5
1.2.1 Tổng quan về rủi ro và quản trị rủi ro..............................................................................................6
đề nâng cao khả năng cạnh tranh của các ngân hàng thương mại trong nước với các ngân
hàng thương mại nước ngoài, mà cụ thể là nâng cao chất lượng tín dụng, giảm thiểu rủi ro
đã trở nên cấp thiết. Bên cạnh đó, tình hình kinh tế thế giới đang diễn biến phức tạp và
nguy cơ khủng hoảng tín dụng tăng cao. Việt Nam là một nước có nền kinh tế mở nên
không tránh khỏi những ảnh hưởng của nền kinh tế thế giới. Đứng trước tình hình đó, đòi
hỏi các ngân hàng thương mại Việt Nam phải nâng cao công tác quản lý rủi ro tín dụng,
hạn chế đến mức thấp nhất có thể những nguy cơ tiềm ẩn gây nên rủi ro.
Trước tính cấp thiết đó, đề tài “Rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt
Nam và các biện pháp hạn chế rủi ro” được tiến hành nghiên cứu những nguy cơ tiềm ẩn,
tình hình kinh doanh tín dụng thực tế tại các ngân hàng thương mại Việt Nam để từ đó tìm
ra nguyên nhân, đề ra giải pháp hữu ích cho việc quản lý rủi ro tín dụng trong hệ thống
ngân hàng thương mại.
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
-Đối tượng nghiên cứu là hoạt động tín dụng, quản lý rủi ro tín dụng của các ngân
hàng thương mại Việt Nam.
-Phạm vi nghiên cứu là các ngân hàng thương mại ở Việt Nam.
3. Phương pháp nghiên cứu:
3
Để phù hợp với nội dung, yêu cầu, mục đích của đề tài đề ra, phương pháp được
thực hiện trong quá trình nghiên cứu gồm tham khảo các sách về quản trị rủi ro, tham khảo
các tài liệu trên mạng internet, tạp chí chuyên ngành và hệ thống hoá.
4. Bố cục của đề tài:
Đề tài gồm lời mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung đề tài được trình bày
trong 3 chương:
- Chương 1: Tổng quan về môn học quản trị rủi ro.
- Chương 2: Thực trạng và giải pháp về rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại
Việt Nam.
- Chương 3: Nhận xét, đánh giá môn học.
4
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ MÔN HỌC QUẢN TRỊ RỦI RO
- Quản trị rủi ro và khủng hoảng của tác giả PGS.TS. Đoàn Thị Hồng Vân.
- Quản trị rủi ro và bảo hiểm trong doanh nghiệp của PGS.TS. Nguyễn Quang Thu.
- Rủi ro kinh doanh của TS. Ngô Thị Ngọc Huyền – Ths. Nguyễn Thị Hồng Thu –
TS. Lê Tấn Bửu – Ths. Bùi Thanh Tráng.
- Thanh toán quốc tế, PGS.TS Trần Hoàng Ngân – TS. Nguyễn Minh Kiều.
- Tài chính doanh nghiệp, TS. Nguyễn Minh Kiều.
- Nghiệp vụ ngân hàng hiện đại, TS. Nguyễn Minh Kiều.
Nội dung tóm tắt của bài giảng môn học quản trị rủi ro
Bài giảng bao gồm năm chương chính và ba phần trình bày một số rủi ro đặc thù như:
thanh toán quốc tế, rủi ro tín dụng và khủng hoảng tài chính ở Mỹ và một bài tập nghiên
cứu tình huống về hãng hàng không Lufthansa.
1.2.1 Tổng quan về rủi ro và quản trị rủi ro
Mục tiêu nghiên cứu:
- Nhận ra sự khác nhau giữa rủi ro theo trường phái tiêu cực và rủi ro theo trường
phái trung hòa.
- Phân biệt giữa rủi ro và bất định.
- Giải thích tính sợ rủi ro.
- Phân biệt giữa rủi ro thuần túy và rủi ro suy đoán.
- Phân biệt giữa rủi ro có thể phân tán và rủi ro không thể phân tán.
- Nhận biết ba cấp độ của sự bất định.
- Giải thích mối quan hệ giữa bất định và thông tin.
- Mô tả những vấn đề về đạo đức có thể liên quan đến khái niệm rủi ro và bất định.
- Định nghĩa quản trị rủi ro.
- Nhiệm vụ của nhà quản trị rủi ro.
- Quy trình quản trị rủi ro.
1.2.2 Nhận dạng rủi ro
Mục tiêu nghiên cứu:
- Các vấn đề về đánh giá rủi ro.
- Giải thích quá trình nhận dạng rủi ro.
6
- Giải thích sự khác nhau giữa kiểm soát rủi ro và tài trợ rủi ro.
- Giải thích mức độ kiểm soát của một tổ chức đối với rủi ro muốn được lưu giữ như
thế nào.
- Bốn thành phần thiết yếu của một giao dịch bảo hiểm.
7
- Ưu và nhược điểm của phương pháp chuyển giao không bảo hiểm.
- Những vấn đề cần xem xét khi chọn lựa giữa lưu giữ và chuyển giao.
1.2.6 Khủng hoảng tài chính ở Mỹ
Mục tiêu nghiên cứu:
- Quy trình nợ thế chấp nhà ở cấp một hay có rủi ro thấp nhất (Prime Mortgage).
- Các khoản vay thế chấp nhà ở cấp ba (Subprime Mortgage).
- Nguồn gốc của khủng hoảng.
- Khái niệm và vai trò của chứng khoán hóa.
1.2.7 Thanh toán quốc tế
Mục tiêu nghiên cứu:
- Tỉ giá hối đoái.
- Phương pháp biểu thị tỉ giá, đọc tỉ giá
- Xác định tỉ giá theo phương pháp tính chéo.
- Cơ sở xác định tỉ giá hối đoái.
- Những nhân tố ảnh hưởng đến sự biến động của tỉ giá hối đoái.
- Phương pháp điều chỉnh tỉ giá hối đoái.
- Đặc điểm, ưu điểm, chức năng của thị trường hối đoái.
- Nghiệp vụ giao ngay (Spot Operation).
- Nghiệp vụ Ác-bít (Arbitrage Operation).
- Nghiệp vụ mua bán ngoại tệ có kỳ hạn (Forward Operation).
- Nghiệp vụ hoán đổi (Swap Operation).
- Nghiệp vụ giao sau (Futures Operation).
- Nghiệp vụ quyền chọn (Option Operation).
1.2.8 Quản trị rủi ro tín dụng
1.2.8.1 Sơ bộ hoạt động kinh doanh của ngân hàng
Hoạt động ngân hàng
Xét trên phương diện chấp nhận rủi ro
Ngân hàng
Chấp nhận Tạo ra giá trị
Rủi ro Sử dụng nguồn lực
Hạn chế
Tiếp nhận và quản trị rủi ro
- Doanh thu của ngân hàng đến từ sự chấp nhận rủi ro và lấy một mức giá cho việc đó
khoản rủi ro = khoản doanh thu.
9
- Do đó, mục đích ở đây không phải giảm thiểu rủi ro mà là quản lý chúng một cách
đúng đắn.
Trách nhiệm đặc thù như các “Trung gian tài chính”
- Bên cạnh trách nhiệm then chốt là tạo ra giá trị cho cổ đông, các tổ chức tài chính
còn mang trách nhiệm xã hội trước các nhóm có quyền lợi liên quan khác: Người
gửi tiền, người vay và người tiêu dùng.
- Những người chịu ảnh hưởng bởi các quyết định của ngân hàng (trách nhiệm trước
xã hội và cộng đồng).
- Sự phát triển kinh tế của một quốc gia.
Áp chế tài chính (Financial Repression): khi chính phủ đánh thuế hay can thiệp làm
biến dạng thị trường tài chính nội địa.
Các công cụ áp chế tài chính:
- Trần lãi suất tiền gửi/cho vay của ngân hàng
- Dự trữ bắt buộc cao đối với các ngân hàng
- Tín dụng chỉ định đối với ngân hàng
- Sở hữu và quản lý ngân hàng thương mại
- Hạn chế sự gia nhập ngành tải chính
- Hạn chế, kiểm soát dòng vốn quốc tế ra vào
Tín dụng chỉ định là gì?
- Hình thức chính phủ chỉ đạo các tổ chức tài chính dành một tỉ lệ nhất định các
- Rủi ro công nghệ và rủi ro hoạt động
+ Hệ thống công nghệ hiện tại không đáp ứng hỗ trợ được cho quản lý danh mục
cho vay.
+ Hệ thống công nghệ hiện tại có thể bị hoạt động lỗi hoặc hỏng hóc.
- Rủi ro pháp lý (rủi ro tuân thủ): rủi ro dính líu vào giao dịch không đảm bảo các
điều kiện tuân thủ (sơ suất cố ý).
- Rủi ro tỷ giá: rủi ro khi tỷ giá có tác động đến các tài sản hoặc nguồn vốn của ngân
hàng có nguồn gốc hay được ghi giá bằng ngoại tệ.
Sơ lược về các công cụ quản trị rủi ro
- Quản trị tài sản nợ và quản trị thanh khoản
- Bảo hiểm tiền gửi và bảo lãnh cho các nghĩa vụ khác
- Quản trị hệ số an toàn vốn
- Đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ ngân hàng
- Đa dạng hóa về đại lý cả trong nước và quốc tế
- Sử dụng các công cụ phái sinh
- Quản trị chất lượng – quản trị danh mục sản phẩm theo người vay, theo ngành
- Chính sách tín dụng với quy trình tín dụng và phân quyền phê duyệt
- Quy định về chu trình theo dõi khách hàng và theo dõi quản lý các khoản vay
- Quy định về chu trình rà soát danh mục
Các rủi ro ngân hàng phải đối mặt
- Rủi ro thị trường: rủi ro lãi suất, tỷ giá hối đoái và chứng khoán
- Rủi ro tín dụng: rủi ro vỡ nợ và sự cố tín dụng
11