- 1 -
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ
KHOA KỸ THUẬT – CÔNG NGHỆ
Đề tài:
Tìm hiểu sơ lược về mạng điện hộ gia đình và cách lấp
đặc mạng điện an toàn, tiện ích trong mạng điện hộ gia
đình.
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Mẫn Nhân
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Chí Thắng
Cần thơ, ngày 22 tháng 12 năm 2014
Mục lục:
Lời cảm ơn 4
Lời nói đầu 4
CHƯƠNG 1: TÌM HIỂU VỀ MẠNG ĐIỆN HỘ GIA ĐÌNH. 6
I – ĐẶC ĐIỂM VÀ YÊU CẦU CỦA MẠNG ĐIỆN HỘ GIA ĐÌNH 6
1.Đặc điểm của mạng điện hộ gia đình 6
2. Yêu cầu của mạng điện trong nhà 7
II – CẤU TẠO CỦA MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ 8
III – THIẾT BỊ ĐÓNG – CẮT MẠCH ĐIỆN 9
1. Công tắc điện 9
2. Cầu dao 11
IV – THIẾT BỊ LẤY ĐIỆN 12
1. Ổ điện 12
2. Phích cấm điện 13
- 2 -
V – THIẾT BỊ BẢO VỆ CỦA MẠCH ĐIỆN TRONG NHÀ 13
1. Cầu chì 13
2. Aptomat (cầu dao tự động) 15
CHƯƠNG 2: LẮP ĐẶT MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ ĐƠN GIẢN 16
I – LẮP MẠCH ĐIỆN HAI CÔNG TẮC BA CỰC ĐIỀU KHIỂN MỘT ĐÈN 16
một cách thuận lợi hơn. Ngay từ khi bắt đầu thiết kế và xây dựng, thì việc chuẩn bị, lên kế
hoạch lắp đặt hệ thống điện là rất cần thiết để đảm bảo yếu tố: An toàn, thẩm mĩ và tiết
kiệm cho ngôi nhà. Vì vậy bài báo cáo này sẽ trình bày đặc điểm, cấu tạo trong mạng điện
trong hộ gia đình để các hộ gia đình hiểu rỏ hơn về mạng điện hộ gia đình, cũng như
những cách lấp đặt mạng điện an toàn và tiện ích trong mạng điện hộ gia đình, để giúp
cho căn hộ của các hộ gia đình thêm thẩm mĩ, hửu ích và không kém phần an toàn để bảo
- 4 -
vệ sự an toàn cho các thành viên trong gia đình của các hộ gia đình khi sử dụng các thiết
bị điện trong mạng điện hộ gia đình. Trong đề tài “Tìm hiểu sơ lược về mạng điện hộ gia
đình và cách lấp đặc mạng điện an toàn, tiện ích trong mạng điện hộ gia đình”, đối tượng
nghiên cứu là hệ thống mạng điên hộ gia đình, gồm có các thiết bị và các cách chọn lựa
thiết kế để giúp cho phù hợp với căn hộ của chúng ta, làm nó tiện lợi và an toàn hơn. Các
phương pháp nghiên cứu đề tài “Tìm hiểu sơ lược về mạng điện hộ gia đình và cách lấp
đặc mạng điện an toàn, tiện ích trong mạng điện hộ gia đình” gồm có: phương pháp
nghiên cứu tài liệu; phương pháp nghiên cứu giảng dạy nêu vấn đề; phương pháp nghiên
cứu phân tích hệ thống.
- 5 -
CHƯƠNG 1: TÌM HIỂU VỀ MẠNG ĐIỆN HỘ GIA ĐÌNH
I – ĐẶC ĐIỂM VÀ YÊU CẦU CỦA MẠNG ĐIỆN HỘ GIA ĐÌNH.
1. Đặc điểm của mạng điện hộ gia đình.
- Mạng điện hộ gia đình là mạng điện có điện áp thấp, nhận điện năng từ hệ thống điện
quốc gia phân phối để cung cấp điện cho các dồ dùng điện trong hộ gia đình. Ở nước ta,
mạng điện trong nhà được cấp điện áp là 220V (h 1.1.1).
Hình 1.1. Sơ đồ mạch điện tù mạng điện quốc gia vào nhà
- 6 -
- Trong các hộ gia đình điều có các thiết bị điện khác nhau và chúng rất đa dạng như:
bóng đèn, nồi cơm điện, quạt điện, bàn là điện, (h 1.1.2).
Hình 1.1.2. Đồ dùng điện
- Mổi đồ dùng điện đêu tiệu thụ một mức điện năng khác nhau. Có đồ dùng điện cống
suất nhỏ ( tiêu thụ ít điện năng), nhưng lại có những đồ dùng điện có công suất lớn (tiêu
Hình 2.1.2 Cấu tạo mạch điện phức tạp
(1) Hộp phân phối; (2) Aptomat tổng;
(3) Các Aptomat nhánh; (4) Đồ dùng điện;
(5) Ổ điện.
III – THIẾT BỊ ĐÓNG – CẮT MẠCH ĐIỆN.
1. Công tắc điện.
- Công tắc là tên của một thiết bị trong mạch điện, hoặc một linh kiện trong thiết bị
điện; nó được sử dụng với mục đích để đóng/bật – ngắt/mở/tắt dòng điện hoặc chuyển
hướng trạng thái đóng-ngắt trong tổ hợp mạch điện có sử dụng chung một công tắc. Hay
rõ hơn, trong mạch điện, một công tắc có thể cùng lúc chuyển trạng thái đóng-ngắt cho
1 hoặc nhiều mạch điện thành phần. Cầu dao, khóa điện, Rơ-le, là những dạng công
tắc đặc biệt.
- Công tắc được cấu tạo gồm 3 phần:
+ Phần vỏ: được tạo thành bởi vật liệu cách điện.
+ Phần cực động: được liên kết với nút bật-tắc ở phần vỏ cách điện.
+ Phần cực tỉnh: được lấp trên thân, có vít để cố định đầu dây dẫn điện của mạch điện.
- Công tắc điện rất đa dạng nên nó được chia ra thành nhìu loại.
+ Dựa vào số cực người ta chia ra: công tắc 2 cực, công tắc 3 cực,
- 9 -
+ Dựa vào thao tác đóng – cắt người ta có thể phân loại chúng thành: công tắc bật (1)
(2), công tắc bấm (3), công tắc xoay (4), (h 3.1.1).
1 2 3 4
Hình 3.1.2 Công tắc điện
- Ngày nay với thời đại khoa học, công nghê – kĩ thuật thì con người đã cho ra đời nhìu
loại công tắc khác với kểu dáng đẹp làm cho căn hộ của chúng ta thêm sang trọng và
đẹp hơn. Loại công tắc hiện nay được sử dụng nhìu nhất trong các căn hộ, chung cư, cơ
quan phòng làm việc là loại công tắc âm tường với các tính năng ưu việt không chiếm
nhìu không gian mà còn tiện lợi hơn với các loại công tắc có núc công tắc hình móc, với
các công tắc đầy màu sắc thì nó sẽ làm cho căn hộ, căn phòng của chúng ta có thêm
nhiều điểm nhấn làm cho căn hô, căn phòng không còn đơn điệu với một màu tường (h
- Ổ điện là thiết bị lấy điện cho các đồ dùng điện như : bàn là, bếp điên, tủ lạnh,
- Ngày nay theo thời đại công nghệ người ta đã thiết kế ra các loại ổ điện âm tường kết
hợp chung với các loại ổ cấm khác như ổ cấm cáp các loại, ổ cấm usb, (h 4.1.1).
- 12 -
Hình 4.1.1 Ổ cấm âm tường
2. Phích cắm điện
- Phích cắm điện dùng cắm vào ổ điện, lấy điện cung cấp cho các đồ dùng điện.
- Phích cắm điện có nhiều loại: tháo được, không tháo được; chốt cắm tròn, chốt cắm
dẹt, phích cắm đa năng, (h 4.2.1)
- Khi sử dụng, ta phải chọn loại phích cắm điện có loại chốt và số liệu kĩ thuật phù hợp
với ổ điện.
1 2 3
4
Hình 4.2.1 Phích cấm điện
1. Phích cắm chốt dẹp
2. Phích cắm chốt tròn
3. Phích cắm 3 chốt
4. Phích cắm đa năng
V – THIẾT BỊ BẢO VỆ CỦA MẠCH ĐIỆN TRONG NHÀ.
1. Cầu chì
- Cầu chì là loại thiết bị điện dùng để bảo vệ an toàn cho các đồ dùng điện, mạch điện
kki xảy ra sự cố ngắn mạch hoặc quá tải.
- 13 -
- Cầu chì gồm ba phần: vỏ; các cực giữ dây chảy và dây dẫn điện; dây chảy
+ Vỏ cầu chì thường được làm bằng sứ hoặc thủy tinh, bên ngoài ghi điện áp và dòng
điện định mức.
+ Các cực giữ dây chảy và dây dẫn được làm bằng đồng.
+ Dây chảy thường được làm bằng chì.
Dây chảy
Các cực giữ dây chảy
1. Dụng cụ, vật liệu và thiết bị.
- Dụng cụ: kìm điện, kìm tuốt dây, dao nhỏ, tua vít, khoan điện, bút thử điện.
- Vật liệu và thiết bị: dây dẫn điện, bóng đèn, đui đèn, công tắc ba cực, cầu chì, bảng
điện, băng cách điện, giấy ráp.
2. Cách thực hiện.
- Vẽ sơ đồ lắp đặc mạch điện hai công tắc ba cực điều khiển một đèn. Mạch điện nầy
thích hợp với những trường hợp muốn đóng cắt đèn ở hai nơi như hành lang, cầu thang,
buồng ngủ,
Hình 1.1.1 Đèn cầu thang
- 16 -
Bước 1: Vạch dấu.
- Vạch dấu vị trí các thiết bị điện và đèn;
- Vạch dấu đường đi dây của mạch điện.
Bước 2: Khoan lỗ bảng điện.
- Khoan lỗ bắt vít;
- Khoan lỗ luồn dây (nếu đi đường điện ngầm)
Bước 3: Lắp đặt thiết bị điện của bảng điện.
- Xác định các cực của công tắc;
- Nối dây các thiết bị đóng cắt, bảo vệ trên bảng điện;
- Lắp đặt các thiết bị điện vào bảng điện.
Bước 4: Nối dây mạch điện.
- Lấp đặt dây dẩn từ bảng điện ra đèn;
- Nối dây vào đui đèn
Bước 5: Kiểm tra
- Kiểm tra sản phẩm đạt các tiêu chuẩn:
+ Lắp đặt đúng theo sơ đồ;
+ Các mối nối đảm bảo an toàn điện, chắc và đẹp;
+ Mạch điện đảm bảo thông mạch.
- Nối mạch điện vào nguồn điện và cho vận hành thử.
II – LẮP ĐẶT DÂY DẪN CỦA MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ.
như tường, trần, sàn bê tông, và các phần tử kết cấu khác của ngôi nhà. Cách lắp đặt
này đảm bảo được vẻ đẹp mĩ thuật và cũng tránh được tác động của môi trường đến dây
dẫn. Tuy nhiên, mạch điện lắp đặt ngầm khó sửa chữa khi bị hỏng.
- Việc chọn phương thức đặt dây điện ngầm phải phù hợp với môi trường xung quanh,
với yêu cầu sử dụng, đặc điểm của kết cấu, kiến trúc công trình và kĩ thuật an toàn điện
(h 2.2.1).
Hình 2.2.1 Lắp mạng điện ngầm
- 19 -
Tài liệu tham khảo
- Công nghệ 8 của Nhà xuất bản Giáo dục – Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- Công nghệ 9 của Nhà xuất bản Giáo dục – Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- Kênh tin tức suadiennuocchanoi.vn và danhviet.com.vn
- 20 -