Đặng Văn Chiêu – THCS Phong Thạnh Tây B
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
MÔN: NGỮ VĂN 9
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian đề)
Câu 1 (1,5 điểm)
Trình bày ngắn gọn chất thơ trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn
Thành Long.
Câu 2 (3,5 điểm)
Anh / chị nghĩ như thế nào về câu nói:
"Đời phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố"
( Trích Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm)
Câu 3 (5 điểm)
Trong bài “Nguyễn Du, nhà thơ lớn của dân tộc Việt Nam”, nhà nghiên cứu
văn học Nguyễn Khánh Toàn viết:
“Một tâm hồn không bị sóng gió vùi dập, một trái tim không hồi hộp trước
những nỗi cay đắng của bức tranh thế sự, một lương tâm không phẫn nộ trước
những thói đời vô nhân bạc nghĩa, thì nghệ sĩ, dẫu có tài lỗi lạc đến đâu cũng
không tìm ra được những âm điệu, những vần thơ khiến cho người trong cuộc nghe
như khóc, như than, như uất ức, như oán hờn. Làm sao mà rung động và gợi lên
một tiếng dội trong lòng hàng triệu người? Lời văn chỉ là lời văn, có thể rất thanh
tao, hào nhoáng, nhưng không thể làm cho đất bằng nổi sóng, nếu từ trong đáy
lòng nghệ sĩ không bốc lên một nhiệt tình sâu sắc, một ngọn lửa căm thù.”
(Trích " Tập nghị luận và phê bình văn học", NXBGD 1973-Trang 195)
Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy phân tích một số đoạn trích trong tác phẩm
"Truyện Kiều" của Nguyễn Du để làm sáng tỏ ý kiến đó.
HẾT
Đặng Văn Chiêu – THCS Phong Thạnh Tây B
HƯỚNG DẪN CHẤM THI CHỌN HSG
MÔN: NGỮ VĂN 9
A. YÊU CẦU CHUNG
- Giám khảo phải nắm được nội dung trình bày trong bài làm của học sinh để đánh giá

- Biết cách làm kiểu bài nghị luận xã hội, kết hợp các thao tác: giải thích,
phân tích, chứng minh.
- Viết đủ và rõ bố cục; luận điểm đúng đắn, rõ ràng, sáng tỏ.
- Diễn đạt lưu loát.
b. Về kiến thức
Bài viết có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần có các ý cơ
bản sau:
1 - Nêu nhận định chung và trích dẫn câu nói: Cuộc sống đầy những chông gai
thử thách, đừng bao giờ đầu hàng trước số phận mà hãy tự vươn lên đối đầu
với mọi chông gai và khẳng định ý nghĩa của câu nói.
0,25
2
a/Giải thích khái niệm của đề bài (câu nói)
+ Giông tố ở đây dùng để chỉ cảnh gian nan đầy thử thách hoặc việc xảy ra
dữ dội . Đó có thể là một căn bệnh hiểm nghèo, một đổ vỡ trong kế hoạch
0,5
Đặng Văn Chiêu – THCS Phong Thạnh Tây B
làm ăn, một thất bại trong học tập, một phá sản trong kinh doanh
+ Câu nói khẳng định: cuộc đời có thể trải qua nhiều gian nan nhưng chớ cúi
đầu trước khó khăn, chớ đầu hàng thử thách, gian nan. ( Đây là vấn đề nghị
luận)
0,25
0,25
3
b/Giải thích, chứng minh vấn đề: Có thể triển khai các ý:
+ Cuộc đời của con người thường có nhiều khó khăn, thử thách, nhiều thăng
trầm trong cuộc sống, chúng ta phải biết vươn lên, vượt qua mọi thử thách
của cuộc đời, đừng vì khó khăn, trắc trở ngay trước mắt mà vội vàng từ bỏ.
Đừng bao giờ “ngại núi, e sông” hoặc “Đời phải trải qua giông tố nhưng
không được cúi đầu trước giông tố”. Cuộc sống không phải lúc nào cũng

0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
5
- Khẳng định ý nghĩa của câu nói và lời nhắn nhủ của mình với mọi người và
0,25
Đặng Văn Chiêu – THCS Phong Thạnh Tây B
nhất là với các bạn trẻ trong XH ngày nay
3
Nghị luận văn học
5,0
1. Về kĩ năng:
- Phải hiểu đúng ý kiến của Nguyễn Khánh Toàn.
- Phải làm sáng tỏ ý kiến đó bằng việc phân tích tác phẩm "Truyện Kiều"
của Nguyễn Du.
- Bài viết có bố cục chặt chẽ, câu chữ, đoạn văn rõ ràng, mạch lạc; bài viết
giàu sức gợi cảm, câu từ trau chuốt, trong sáng; không mắc các lỗi chính
tả.
- Các dẫn chứng được trích dẫn hợp lí, phù hợp với nhận định
2. Về kiến thức:
Bài viết có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần có các ý cơ
bản sau:
1
- Dẫn dắt hợp lí.
- Nêu được nhận định ở đề bài và đánh giá khái quát nhận đính đó.
0,25
0,25
2

cái lương tâm không thể làm ngơ trước số phận con người.
- Cách nói phủ định của phủ định là nhằm khẳng định (không thế này…
không thế này… thì không thế kia; cái này chỉ là cái này… nếu không …).
Cách nói ấy làm tăng sức nặng, tạo ra được ấn tượng mạnh mẽ, hấp dẫn của
vấn đề cần trình bày với người đọc, người nghe.
0,5
4
c) Làm sáng tỏ ý kiến: Để làm sáng tỏ ý kiến trên, thí sinh phải phân tích
"Truyện Kiều" và chỉ ra được:
- Tác phẩm "Truyện Kiều" là sự cảm thông sâu sắc của Nguyễn Du về cuộc
đời của các nhân vật, đặc biệt là nhân vật Thuý Kiều. Thí sinh có thể trình
bày theo nhiều cách khác nhau và có thể có những ý kiến riêng, miễn sao
phải phù hợp với yêu cầu của đề bài. Dù lựa chọn cách nào thí sinh cũng cần
trình bày được một số yêu cầu sau:
+ Tiếng nói ca ngợi những giá trị, phẩm chất đẹp đẽ của con người.
+ Tiếng nói đồng tình với những khát vọng công bằng, giải phóng con người,
tình yêu trong sang thủy chung vượt trên lễ giáo phong kiến
+ Tiếng nói đồng cảm với những số phận bi kịch của con người nhất là người
phụ nữ.
- Tiếng nói lên án những thế lực bạo tàn, sức mạnh của đồng tiền làm đảo
điên XH và đày đọa con người.
2,0
1,5
0,5
0,5
0,5
0,5
5
- Đánh giá chung nhận định của Nguyễn Khánh Toàn và khái quát lại vấn đề
vừa chứng minh.