BÒ
GIAO
DUO VÀ DÀO TAO
• • •
DAI
HOC
QUÓC
GU
HA
NÓI
TRUÒNG DAI
HOC
KHOA
HOC
TUNHIÈN
****
CAO
XUAN
THINH
DÙNG TRYPSIN THÈM AXIT AMIN TÀCH
TÉ BÀO PHÒI GÀ VÀ DANH GIÀ SUPHÀT
TRIÉN
CÙA TÈ BÀO DÒ
LUAN AN THAC
S?
KHOA HOC HOA HOC
Qiuyèn
ngành:
Hoà
HOu
co

1.1.3. Siéu càu trùc cùa càc vùng lién két giua càc
té
bào 10
7.7 ^.
Suphàn
chia
té
bào
19
1.2. Trypsin
19
7.2.7. Càc tién chat cùa enzym
19
7.2.2. Hogt hoà trypsinogen 20
1.2.J?.
Dàc diém cùa trypsinogen - co
che
thuy phàn
protein,
dnh
huòiìg
cùa nhiet dò
va pll dai
vói trypsin 23
1.2.4.
Nhoni
hydroxyl cùa serin 28
7.2.5.
Axit amin 30
CHUONG 2. VÀT LIÈU VÀ PHUONG PHÀP

VÀ THÀO LUÀN 40
3.1.
So
té bào song /
mi dirgc
tàch
tir
phói gà 40
3.2. So té bào chét /
mi
dugc tàch tir phói gà 42
3.3.
So té bào song / gam
dirgc
tàch tir
phòl
gà 43
3.4. So té bào chét / gam
dirgc
tàch tir phói gà 44
3.5.Ty
le té bào song / tong so té bào
(%)
tàch
tir
phói
gà 45
3.6. Quan sàt
sir
phàt

dùng mói
truàng eó huyét thanh gà
va mot sÓ
muói khoàng
de cà''y
virut
vaexin.
Khóng
lAu ve
sau, Gey da eó
mot
dóng góp dàng ké : óng
de xuA't
phuang
phàp quay tròn lién tue càc óng nghiém nuói té' bào dà cày virut
vaexin va
bÀng ky thuAt này Gey dà thu hoach dugc lugng virut lón han gA'p bòi.
Cilng
trong
nhiTng
nàm 50, Enders, Wella
va
Robbins thue hién nhiéu
thf
nghiém cày virut trén té bào
nguòi
nuói in vitro, chù yéu là càc nguyén bào
xa (fibroblast) tu tÓ
chirc
da

hoàn
thién sé tao diéu kién thuAn
Igi
hon nùa cho viéc san
xuà't
càc
vaexin va
nghién
ciru
sinh y hoc.
Bang
phuang phap trypsin hoà nguòi ta dà tàch dugc càc té bào riéng
ré
tìrmó
[3]. Trypsin là
mot
trong nhung enzym phAn giài protein dac hiéu nhA't
san eó
va
cung dugc su dung róng rai nhàt [9]. Trypsin vói
net
dàc tnrng cùa
chuói peptit lién quan dé'n nhóm eaeboxyl cùa càc axit amin ea ban [22]. 0
diéu kién
thieh
hgp trypsin boat dóng
rat
huu hiéu trong viéc tàch mó, nhung
trypsin
sé

cùru
ành
huong
cùa trypsin
va
trypsin
co
axit
amin dén
sir
tàch
té
bào phói gà.
2) Dành già
sir
phàt trién cùa hai nhóm té' bào tàch
dugc theo càc phuang phàp trén.
Chuong
1
TÓNG QUAN
1.1.
Té
bào.
7.7.7,
Saluge
lich
sùtébào
hgc.
Té bào dugc Robert Hook phàt hién
lÀn

tap.
Tu
quan diém té bào là "xoang róng" dà chuyén sang quan niém té bào là
khói té bào chat eó chùa nhàn (R. Brawn, 1831)
va
dugc giói han bòi màng
té bào [4]. Nhiéu
qua trình
sinh
ly
quan trong cùa té bào dugc nghién cuu
làm
ca sa cho
sir
phàt trién cùa di truyén hoc , sinh ly hoc
va
phói sinh hoc a
cuòi théky
XIX
va
dàu
théky
XX
[21].
Ca thè ehi
song
trong
tiiròng
hgp néu càc hgp phÀn cùa nò dugc càu tao
tir le

thè
ky
19.
Hoc thuyét cho rÀng:
+
Mèi ca
thè song
déu eó càu tao té bào
va
san
phàm
boat dóng
song
cùa
té bào.
+
Càc té bào mói duae
hình
thành
ti^
su phAn chia té bào cu
+
Thành phàn hoà hoc
va
su chuyén hoà cùa chùng
rat gió'ng
nhau. Boat
tinh
ca
thè

cùa trypsin. Chùng tói quan tAm
rat
nhiéu dé'n
cA'u tiijc
cùa màng, dac biét
dé'n càc phàn biét hoà cùa màng nói giua càc té bào vói nhau. Màng bào
tuong
là màng ngàn, giói han su ngA'm thu dóng dàn dé'n két qua là màng dò
chi cho phép càc chA't di qua theo gradien nóng dò, nguòi ta thày ràng
niróc
va
nhung chA't eó
kliói
lugng phAn
tir
nhò di qua màng ngàn do mot eàch tu
do.
Su vAn chuyén
mot so chat
nhu duòng, axit amin
co
su tham
già
cùa càc
enzym. Càc
enzynì
làm tàng
toc
dò thAm thà'u cùa càc
chat

-
Càc ch^t
chùa trong té' bào bi chày ra, dàc biét là khi thié'u
Ca^^
khi té'
bào bi tén
thircfng.
- Càc
loai
phàn tu ngà'm vào
tè'
bào
khòng
cùng
tó'c
dò
nhir
nhau.
-
Nhùng
ion cùng nhu phàn
tir
mang dién tfch
thàm nhàp
vào té' bào
chàm
han nhùng phan
tir
khòng mang dién
tich.

dóng men
ò
màt ngoài màng bào tuong. Tu
dò
két luàn màng bào tuong
dugc
tao thành bòi lipit
va
protit.
Bang
phuong phàp hoà hoc té' bào, nguói ta
còli
chùng minh su
co
màt mot
lóp chat co tinh chat
cùa polysaccarit o trén
màt té' bào. Phàn tfch hoà hoc, nhàn thày màng bào tuong tàch rói
co
lipit,
protit vói
so
lugng tuong duong, dóng thòi
co
thém polisaccarit [28].
Màng bào tuong là
mot
màng
dàm,
day eàch

tonofilaments là
mot
thành phàn cùa bó
xuong té
bào, là
chat
sùng cùa té' bào
nguòi ta dành già
rat
cao già tri cùa gangliosit eó trén màng té bào.
Nhfmg
chat
này tuong tu nhu photpholipit nò là
mot ehuói
ki nuóc, nhung phàn eó
ciré thi dai va
két thue boi axit
neuramin,
cài
ma
co
mot
nhóm eaeboxyl
tir
do.
Cuc cuòi cùa phAn tu
chùra
N-axetyllactosamil,
glaetosamil
va diròng

Su biét hoà màng bào tuong
va
su két dinh.
Càc té bào canh nhau cùa co thè dugc ngan eàch nhau boi nhung khoàng
gian bào, giàn doan tùng quàng tuy theo càc kiéu phùe hgp lién két. Càc té
bào dugc ràp lai vói nhau qua càc móng.
Càc khoàng gian bào: Càc té bào khòng dfnh vói nhau trén suót chiéu
dai
cùa chùng. Trong biéu mó hình
lang
kmh don giàn thày eó nhung
kè
ho giua
càc té bào, dò là càc khoàng gian bào. 0 dinh eó
mot
càu trùc ggi là khung té
bào,
co
tàc
diing
ngàn khóng cho dich lién bào thoàt ra
va
khóng cho
chat
liéu
bé mat biéu mó nhAp vào khoàng gian bào. Khoàng gian bào eó
kieh
lluróc
tuong dói
bang

thà'y
co
nhùng kè
ho
giùa càc tè' bào,
dò
là càc khoàng gian bào. Khoàng gian bào
co
kfch thuóc
tucmg
dÓi hàng djnh [11].
Trong gian bào
co
djch khe vàn
chuyè'n
càc
chà^t
nuói duòng, càc chà't tié't
va
càc chat thài [15]. Tai
mot
sÓ vùng càc màng tè' bào
dinh
lai vói nhau. Càc
vùng lién két này góm càc
kiè'u
lién két khàc nhau: (hình 2, 3, 4, 5a, 5b, 5c,
5d,5e
)
- Càc lién két kiéu chat.

chuyén giùa càc té' bào.
Vi
vày viéc trao dói ó
day
là giùa hai té' bào, chù
khòng phài là qua càc gian bào. Mòi màng
té'bào
thuóc lién két kiéu chat déu
co
chùa pròtéin dugc ggi là càc connexin [4] (càc
chat
nói )(hình 2).
10
Hình 2- Lién két kiéu chat
b.
Càc lién két kiéu
khe.
Dò là càc vùng chuyén biét tai màng cùa hai té bào
làn
càn, nói hai màng
\:Ì\
vói nhau. Néu càt theo hình thuóc thg, lién ké't khe góm eó bay lóp :
- Càc là (hai là dàm
va
mot là sàng ) cùa mot trong hai
té
bào.
- Khoàng gian bào eó chiéu
day
2-3 nm.

bào ké cà càc gian bào nhò. Nén dùng
chat
Nitratlanthan làm
chat
dành dàu
[10].
Qua hién vi dién
tu,
chat
này
due va de
phàt hién. Néu
ngàm mot
tÓ
chùc
trong dung dich Nitratlanthan
thi de
phàt hién dugc
tà^t
cà càc khoàng
gian bào. Càc phàn
tu
hgp thành connexon
(mot
hexame) càc connexon cùa
hai màng té bào làn càn dugc lién két vói nhau. Connexon
co
duòng
kinh
là 6

càc màng té bào là càc càu nói, hình dàm (hình 4).
Hình 4 - Lién két kiéu càu nói
d. Càc lién két kiéu desmosom.
Giùa càc té bào biéu mó chùng ta hay thA'y desmosom. Cài này dugc nhìn
thày
nhuòm
màu tói trén kmh hién vi quang hoc, cài ma nguòi ta cho là cài
13
càu giùa càc
té
bào, nhùng sgi mòng euón vào desmosom
txi
dAy nguòi ta tin
ràng thóng qua càc càu eó
thè
dua
tu
té bào này sang té bào kia. Cuòi cùng
kinh
hién vi dién tu da làm sàng tò càu bòi khóng eó vàn
de ve
su lién nhau
giùa càc té bào (hình 5a).
M
<-•«
».*
*
':\
\
wi

ben
canh
nò co mot chft
màu
tèi co thè gap
nhung thóng thuòng khóng
co
sgi
ta.
Giùa càc bé màt té bào tiép xùc vói nhau
co
nhiéu hình
thùc
cài ràng
Urge co thè
quan
sàt.
Mot
trong
vf dii
mmh hoa là (hình 5d).
ifi
Desmosom là phàn
day
lén tal chó cùa càc màng té bào
dÓi
dién vói
nliau,
tu
nhung cài

bào bièu
mO.
15
Hình 5(d)- Lién két kiéu desmosom
Nhung Desmosom
va
phàn
"Khoà"
ben
canh bé màt chay theo làn
song
dà làm cho mÓi lién két
chat che
hcfn.
Day
là càc
he
phùc tap nhàt, biét hoà ò
mùc
cao nhàt,
de
lién két càc té
bào vói
nliau,
dugc phàn
bÓ
thành càc diém déu dàn doc theo duòng bién
giùa hai té bào làn càn. Hình
trai
xoan duòng

gian bào là 24 nm,
co
khi lón tói 50 nm
(tniòng
hgp desmosom
da dugc biét hoà cao dò) [26].
- Càc thành phàn ngoai té bào:
"ào"
khoàng gian bào cùa desmosom
co
chùa càc
chat
hoà hoc
giÓng nJiU
cùa
"ào".
0
day
"ào"
trò nén dàm hon eó
vai trò nhu xi màng gàn càc desmosom vói nhau
[31]
(hình 5e).
Demosom
Demosom
PHUC
HO? CÀC
DlEM
NOI
GIUA

de
nói
tié'ng:
*'té
bào sinh ra
tu
té bào eó
tiiróe"
[5].
Tu
té bào con mói dugc sinh ra
bang
con duòng trao dói chA't tang truòng
kJió'i
lugng té bào
chat va
nhàn dàp
ùng càc boat dòng
song.
Té bào
tàng
truòng dén
mot
mue dò nào dò
thi
phAn
chia ra thành càc
té
bào mói
[16].

eó hiéu qua trong viéc tàch mó
nhiéu hon. Hoat tmh cùa trypsin bi
IJTC
che'
bòi
Ca^^
va
Mg^^.
Vi
vày, trypsin
nén dugc chuAn bi vói
sir vAng
mat cùa càc muói này.
7.2.7.
Càc tién chat cùa enzym
PhÀn lón càc enzym
dirgc
tóng hgp thành càc phàn tu enzym eó boat
tinh,
nlìtrng co
nhiìng
enzym dugc tóng hgp qua 1 dang trung gian khóng eó boat
tùih
xùc tac goi là zymoenzym hay proenzym. Dò là nhung tién chA't
de
tao
(hành enzym, chù khóng phài là enzym thue su. Nhung chà't này phài trai qua
I qua trình bién dói,
sAp
xép

hoàc da
tao ra tàm boat dòng cùa enzym.
Qua
trình hoat hoà eó thè là
qua
trình tu xùc
tàc hoàc do 1 enzym khàc xùc tàc [1].
Hoat dòng cùa trypsin là hién tugng tóng hgp ra càc zymogen eó
mot
y
nghTa sinh hoc quan trong, eó thè nói ràng, càc proteaza trong óng tiéu hoà
dugc tóng hgp qua giai doan
tmng
gian nhu vày ehinh là
mot
ca
che
tu bào
ve
cùa ca thè
vi
néu khòng nhu vày thi ehinh càc tuyén da tóng hgp nén càc
loai enzym này sé bi tiéu hùy bòi
ehnih
nhung enzym do chùng tóng hgp nén
[6].
Ò
loài ngiròi va
nhiéu
locii

long lai
trong truòng phài cùa Northrop. Trypsinogen tinh thè eó thè boat hoà
bang ehmh
trypsin va nhu vày vói nhùng diéu kién thieh hgp,
qua
trình tu xùc
tàc dà dugc thue hién. Trypsinogen cùng duge boat hoà
bang
enterokinaza,
mot
enzym thùy phàn protit eó trong dich tié't cùa ruót
va
1 sÓ enzym tuang
tu
tu
nguón
góc
khàc nhau, vi
dii
nhu
"kinaza^'
cùa penicillinum sp. TA't cà
càc
triròng
hgp déu san
xuA't
ra cùng 1 loai trypsin.
20
Trong
qua

va
pH thàp
sé làm tàng hiéu
suA't
enzym eó hoat tinh, nhung ò pH thàp thi
toc
dò boat
hoà kém [2].
Hai phàn ung
Ccinh
tranh nhau trong
qua
trình hoat hoà trypsinogen eó
thè
biéu thi nhu sau:
Trypsin
^
.
Trypsinogen *- Trypsni + Hcxapcpiil
(a)
Hoac
"kina/a"
Trypsinogen
irypsin ^
Protein khóng co hoat tinh enzym (b)
Kinaza cùa nàm
mÓc
eó su khàc biét
rò lét
vói càc

eàch su dung eaeboxylpeptitaza. Diéu dò eó thè là do
cA'u
trùc vòng a
dàu này, nhung do su càn tra khóng gian nào do nén eaeboxylpeptitaza
21
khóng tàc dóng dugc. Nguòi ta da chung minh
ràng,
mot
doan 6 axit amin dà
tàch ra khòi trypsin trong
qua
trình boat hoà
va
nguòi ta cùng phàn
làp
duge
1 hexapeptit góm 6 axit amin
(Val-Asp-Asp-Asp-Asp-Lys).
Su
loai
bò
hexapeptit dà làm cho phàn
tir
thay dói hình dang khòng gian
va
eó le vi
thè
da tao diéu kién cho su hình thành tàm boat dòng cùa enzym [1]. Trypsin
dugc boat
boa

bé
gay trong
qua
trình boat hoà.
Ngoài ra, nguòi ta cùng nghién cuu su boat
boa
cùa nhiéu trypsinogen
tu
tuy cùa dòng vAt khàc. Trong khi boat hoà trypsinogen
tiiy
Ign,
nguòi ta thà'y
oetapeptit (-Phe-Thr-Pro-Asp
4-Lys-)
da duge giài phóng ra. Khóng gió'ng
nhu
triròng
hgp cùa bò, nguòi ta dà xàc dinh duge axit amin C tàn cùa
trypsinogen trong
tiiy
ign
va
xàc dinh
dirge
chuói thu tu ò dAu này
là Ala-Asp
(NH^
hoac là
Ileu-Ala-Glu
(NH^).

tiiy.
Qio
dé'n khi eó su biéu hién cùa nhiéu
locii
protein
hocit
dòng
trong dich tuy, tbì nguòi ta vàn tin ràng
qua
trình này ehi
chua
duy nhA't
I
loai
proteaza, co tén là trypsin. Hón hgp cùa càc enzym thùy phAn protein trong
dich
tiiy
eó thè duge bÓ nbiém
mot
eàch thieh hgp han bòi
tiiy
tang, trypsin
dirge
An dinh cho
mot
trong càc proteaza,
va
chymotrypsin dugc An dinh cho
mot
proteaza khàc. Su hién dién cùa

dac
tiirng ve
góc cùa chùng. Chymotrypsin xùc tàc cho
qua
trình
thùy phAn càc chuói peptit
ve phfa
C tàn cùa càc chuói
ben
hydrophobic lón.
Trypsin xùc tàc cho qua trình thùy phàn cùa càc chuói peptit
ve
phia C tàn
cùa càc chuói
ben
ca bàn cùa arginili
va
lysin. Elastaza thuòng xùc tàc cho
23
qua
trình thùy phàn cùa càc chuói peptit trong
dò
1
glycin
hoàc 1 phàn cùa
alanin bó sung cho phàn
axyl
[13] (hình 6).
ehymofryp Mnogen
Hình 6- Sa

sÓ
qua
trình
tliuy
phàn protein
co
thè dién ra
Ò
pH thàp = 6 [7]. GiÓng nhu pepsin,
trypsin dugc tìm thày là
mot endopeptidaza ma co
tàc dung tói càc lién két
CO-NH trong càc co
chat
tÓng hgp cùa càc càu trùc don
giàn.
Tu
càc nghièn
cuu này cùa Bergmann
va cOng
su, nguòi ta di dén két luàn ràng
net
dàc
tnrng cùa trypsin là truc tiép
tliùy
phàn càc lién két peptit
de
tao thành
dufti
L-arginin hoàc

va
càc peptitlysin tÓng hgp
dugc tao bòi càc phàn ung
tiìing
hgp. Trypsin tinh thè eó thè
co
tàc dung tói
càc lién ké't este cùng nhu tói càc lién ké't amit, vói diéu kién là eó càc yéu
càu dàc biét khàc cùa enzym
ma
dà
de càp
a trén. Nhu vày, trypsin thùy phàn
benzoyl-L-arginin methyl este, nhung khóng thùy phàn
benzoyl-L-leuein
metyl
este, trong khi dò chymotrypsin eó khà nàng thùy phàn
tà't
cà càc lién
két este
[19J.
H2N C
NH
NH2
Il
I I
'
HN {Cìhh (CTl2)4
Q,H,,CO-NH(^HCX)-Ì-NH2-a
a

7
e. Anh
huòiig
cùa nhiet dò
va
pll ddi vói trypsin.
- Anh buòne cùa
nhiét
dò.
25

Trích đoạn phóng deli 60.000)

---