BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
MÔN: AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
Bài tiểu luận:

TPHCM tháng 05 năm 2011

Quá trình lao động tạo ra của cải vật chất cho xã hội, con người luôn phải tiếp xúc với
máy móc, trang thiết bị, công cụ và môi trường… Đây là một quá trình hoạt động phong phú,
đa dạng và rất phức tạp, vì vậy luôn phát sinh những mối nguy hiểm và rủi ro… làm cho
người lao động có thể bị tai nạn và mắc bệnh nghề nghiệp. Không chỉ ở nước ta, tai nạn lao
động là vấn đề luôn phát sinh ra trong quá trình hoạt động sản xuất ở bất kỳ quốc gia nào và
bất kỳ lúc nào.
Xây dựng là ngành sản xuất đang phát triển, thu hút nhiều lao động, góp phần phát triển
kinh tế. Song, xây dựng là ngành lao động tạo ra nhiều rủi ro, nguy hiểm cho người lao động.
Theo kinh nghiệm cho biết có nhiều trường hợp tai nạn lao động xảy ra do nguyên nhân
liên quan đến những thiếu sót trong hồ sơ thiết kế, chủ yếu là thiếu biện pháp bảo hộ lao động.
Điều quan trọng nhất trong thiết kế tổ chức xây dựng và thiết kế thi công là phải đề ra được
biện pháp thi công tối ưu với yêu cầu trước tiên là phải đảm bảo an toàn lao động, sau đó mới
đến vấn đề kinh tế và các yếu tố khác.
2
 !
"#$%"&'()*+,
-%'./01$
Trong quá trình lao động để tạo ra sản phẩm vật chất cho gia đình và xã hội, con người
phải làm việc trong những điều kiện nhất định, gọi là điều kiện lao động. Điều kiện lao động
nói chung bao gồm hai mặt: một là quá trình lao động, hai là tình trạng vệ sinh của môi trường
trong đó quá trình lao động thực hiện.
Những đặc trưng của quá trình lao động, tính chất và cường độ lao động, tư thế của con
người khi làm việc, sự căng thẳng của các bộ phận cơ thể, tình trạng vệ sinh môi trường sản

- Người lao động chưa được đào tạo một cách có hệ thống nên trong xử lý công việc, xử
lý tình huống còn lúng túng, thậm chí thao tác sai dẫn đến tai nạn lao động.
Qua phân tích trên ta thấy rằng điều kiện lao động trong ngành xây dựng có nhiều khó
khăn, phức tạp, nguy hiểm và độc hại, cho nên phải hết sức quan tâm đến cải thiện điều kiện
lao động, đảm bảo an toàn và vệ sinh lao động trong quá trình lao động.
4"#$$;>":$:;7/6/3./01$670$9:;<=$
4$;>":?-6"@6%@?86")A$)A$67B"
 06"@6%@
4
Thông thường tai nạn xảy ra do nguyên nhân này ít, nhưng khi xảy ra thì hết sức nghiêm
trọng. Những thiếu sót trong thiết kế như tính toán sai, bố trí kết cấu không hợp lý, lựa chọn
vật liệu không đúng… có thể dẫn đến tai nạn ngay khi chế tạo kết cấu hay khi thi công. Tai
nạn thường xảy ra như sụp đổ công trình khi tháo dỡ ván khuôn, đổ tường khi có gió bão.
Sụp nóc lò than ở Quảng Ninh
 06"@6%@+'5"&5)A$$"'
Để tạo ra bộ phận công trình cần có thiết kế biện pháp công nghệ như biện pháp chống đỡ
ván khuôn, biện pháp chống đỡ sạt lở vách đất khi thi công… Sự thiếu sót trong thiết kế biện
pháp công nghệ có thể dẫn đến sụp đổ công trình, gây tai nạn lao động.
 0%C6"D66")A$
Đây là nguyên nhân phổ biến trong xây dựng. Do tính đa dạng và phức tạp của công việc,
do thiếu hụt kiến thức chuyên môn, do trình độ nghiệp vụ của người thực hiện công việc thấp,
không nắm vững quy trình làm việc đảm bảo an toàn… Những yếu tố này trực tiếp gây ra tai
nạn lao động.
 06E)"F)6")A$
Đây là một trong những nguyên nhân cơ bản gây ra sự cố và tai nạn lao động hiện nay ở
các công trình xây dựng. Việc tổ chức thi công không khoa học không những làm giảm năng
5
suất lao động, chất lượng công trình mà còn liên quan rất nhiều đến vấn đề an toàn – vệ sinh
lao động, biểu hiện của công tác này ở chỗ:
- Bố trí ca, kíp không hợp lý hay kéo dài thời gian làm việc của công nhân dẫn đến tình

 P"A$6"=)"'$">()"M")&))"@1+,0"1./01$
Chế độ bảo hộ lao động gồm nhiều vấn đề như: chế độ làm việc, chế độ nghỉ ngơi, trang
bị các phương tiện bảo vệ cá nhân, chế độ nồi dưỡng độc hại… nếu không thực hiện một cách
nghiêm chỉnh sẽ làm giảm sức khỏe người lao động, không hạn chế được tai nạn và mức độ
nguy hiểm.
4Q$;>":<0(A67I$?8-%'.8(?')
- Làm việc trong điều kiện thời tiết khí hậu khắc nghiệt: nắng nóng, mưa gió, sương
mù…
- Môi trường làm việc bị ô nhiễm, chứa nhiều yếu tố độc hại.
- Làm việc trong môi trường áp suất cao hay quá thấp.
- Làm việc trong tư thế gò bó, chênh vênh nguy hiểm.
7
- Công việc đơn điệu, nhịp điệu lao động quá khẩn trương, căng thẳng vượt quá khả
năng giác quan của người lao động.
4R$;>":<0+,6":$I./01$
 "/06&)?D"8"%"A$S$%C6"D6H%"A$S$N;67B"
Người công nhân làm việc không đúng chuyên môn dẫn đến thao tác sai, xử lý tình
huống kém dẫn đến sự cố mất an toàn.
 5"3(%T.D6./01$
Ngoài việc vi phạm các quy định về an toàn trong quá trình làm việc, người công nhân
nếu thiếu ý thức, đùa nghịch trong khi làm việc, không sử dụng các phương tiện bảo vệ cá
nhân, tự ý làm những công việc không phải nhiệm vụ của mình… sẽ gây ra sự cố tai nạn lao
động.
Không tuân thủ an toàn và bảo hộ lao động trong lúc làm việc
 UF)%"VW?8673$6"&6:(.X
Tuổi tác, trạng thái sức khỏe, trạng thái thần kinh tâm lý có ảnh hưởng rất lớn đến vấn đề
an toàn vì khi đó khả năng làm chủ thao tác kém, thao tác sai hoặc nhầm lẫn,làm liều, làm ẩu.
8
Để chủ động phòng ngừa và hạn chế tai nạn lao động, Thanh tra Bộ Lao động - Thương
binh và Xã hội kết hợp với Thanh tra của 7 Sở Lao động - Thương binh và Xã hội và Công ty

C.
• Hỗn hợp dễ nổ có thể tích quá 5% thể tích không khí phòng.
- Hạng B: nguy hiểm cả cháy và nổ
• Chất khí có giới hạn nồng độ trên 10% thể tích không khí.
• Chất lỏng có khả năng bùng cháy ở nhiệt độ từ 28
o
C đến 61
o
C.
- Hạng C: nguy hiểm cháy
• Chất lỏng có nhiệt độ bùng cháy cao hơn 61
o
C.
• Bụi và chất xơ có giới hạn nổ lớn hơn 65g/m.
- Hạng D: không thể hiện đặc tính nguy hiểm của sản xuất (các chất, vật liệu không
cháy trong trạng thái nóng).
- Hạng E: không thể hiện đặc tính nguy hiểm của sản xuất (các chất không cháy trong
trạng thái nguội).
10
- Hạng F: nguy hiểm nổ
• Chất khí dễ cháy không qua pha lỏng.
• Bụi nguy hiểm nổ với số lượng có thể tạo nên hỗn hợp dễ nổ có thể tích vượt 5% thể
tích không khí phòng.
Việc thiết kế tổng mặt bằng đòi hỏi phải đảm bảo các yếu tố như: việc bố trí dây chuyền
sản xuất thuận lợi và hiệu quả, bảo đảm công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp, đặc biệt chú
ý đến vấn đề môi trường.
22 \&);>)?-)A$6&)/6085"e$)"&;HE
 Khoảng cách an toàn phòng cháy
Khoảng cách an toàn phòng cháy nhằm đảm bảo nếu không may có đám cháy xảy ra thì
không cháy lan sang các công trình lân cận. Khi thiết kế công trình, cần căn cứ vào tiêu chuẩn

≥ k
c
3
n
q
Trong đó: R
C
khoảng cách an toàn địa chấn không làm phá hoại ngôi nhà tính từ điểm nổ
k
C
hệ số phụ thuộc vào tính chất của đất
q khối lượng thuốc nổ (kg)
n chỉ số tác dụng của sự nổ
Nếu xét đến ảnh hưởng của sóng xung kính thì khoảng cách được xác định theo công
thức:
R
s
≥ k
s
q
Trong đó: R
S
: bán kính an toàn tính từ điểm nổ
q: khối lượng chất nổ
k
S
: hệ số phụ thuộc vào đặc tính chất nổ và điều kiện công phá (nếu đặt sâu trong
lòng đất hệ số này giảm 30-50%)
 Hệ thống đường vào và đường nội bộ xí nghiệp đối với công tác phòng cháy
12

'
hH
l
+
=
Trong đó: a: khoảng cách từ mép cửa trời đến mép mái
13
H: chiều ccao từ mép mái đến mặt đất
H’: chiều cao từ mép cửa trời đến mặt đất
h: chiều cao của nhà nhỏ chắn gió
l: khoảng cách giữa 2 nhà
- Khoảng cách vệ sinh từ các kho chứa vật liệu bụi đến các nhà phụ không nhỏ hơn
20m, đến các nhà phục vụ sinh hoạt không nhỏ hơn 50m.
- Khoảng cách từ các nhà sản xuất có mức ồn 90dB đến nhà ở không nhỏ hơn 100m.
- Khoảng cách giữa các nhánh nhà xây theo kiểu chữ U, chữ E lấy bằng nửa tổng chiều
cao của chúng nhưng không nhỏ hơn 15m đối với các ngành sản xuất có thoát ra chất độc hại.
- Trên tổng mặt bằng xí nghiệp phải có khu vực cách ly để xử lý, chứa các chất độc hại
thải ra trong sản xuất.
22"#$;@6f)6"@6,(+,0/608%"6"@6%@5":9Ig$K,
9h6
22>))"$
Để đảm bảo an toàn kỹ thuật an toàn vệ sinh lao động, khi thiết kế bất kỳ nhà xưởng nào
cũng cần chú ý tới các yêu cầu sau:
- Diện tích, chiều cao nhà xưởng, cấu tạo mặt bằng phải thỏa mãn các yêu cầu tối thiểu.
- Nhà xưởng phải cao ráo, sáng sủa, thông thoáng và tận dụng triệt để ánh sáng thiên
nhiên.
- Cách âm, cách rung tốt, đặc biệt đối với các máy có rung động lớn cần phải giảm sự
lan truyền của âm thanh và rung động.
- Cách nhiệt tốt, có khả năng chống nóng về mùa hè, giữ nhiệt về mùa đông.
- Kết cấu phải bền vững không chỉ về phương diện chịu lực mà còn cả chịu nhiệt, chịu

Các thiết bị cùng loại nên bố trí cùng 1 chỗ và thứ tự, các vị trí tiếp theo cần ưu tiên theo
thứ tự dây chuyền công nghệ để đảm bảo việc vận chuyển gần nhất.
Đối với các xưởng có chất dễ cháy nổ thì nên bố trí cách ly theo quy định, nếu lượng chất
dễ cháy nổ ít, ngoài quy định thì cần bố trí ở phía ngoài cùng, nơi dễ thực hiện công việc chữa
cháy và ít ảnh hưởng đến xưởng bên cạnh.
22QP@6)h"8K,9h6
Kết cấu nhà sản xuất cần đảm bảo độ bền chịu lực, chịu các tác động ăn mòn, chịu
nhiệt… cho nên tùy thuộc vào tính chất công việc, điều kiện khí hậu để bố trí kết cấu phù hợp.
Nền nhà sản xuất phải làm từ các thiết bị chống ẩm, chống thấm khí, bằng phẳng, không
trơn trượt, dễ cọ rửa.
Đối với nơi sản xuất có chứa các chất dễ cháy, nổ thì kết cấu nhà làm việc cần được trang
bị hệ thống báo cháy, chữa cháy phù hợp.
22Rf67i"85"G)?G
Nhà phục vụ sinh hoạt bao gồm phòng thay quần áo, tắm rửa, nghỉ ngơi, nhà vệ sinh…
cần bố trí sao cho thuận tiện, sạch sẽ, vệ sinh.
- Đối với phòng thay quần áo: gần nơi làm việc, trong phòng trang bị tủ đựng quần áo
và phải có phòng thay đồ nam riêng, nữ riêng.
- Phòng tắm nên bố trí gần phòng để quần áo, mỗi phòng tắm tối thiểu 1m x 0,85m và
bình quân cứ 8 người có một phòng đối với ngành sản xuất được xem là bẩn, 10 đến 12 người
đối với ngành sản xuất được xem là sạch.
- Nhà vệ sinh nên bố trí sao cho từ chỗ làm việc đến đó không quá 100m, số lượng bình
quân cứ 15 đến 35 người có một nhà kích thước tối thiểu 0,9m x 1,2m cửa mở ra ngoài và có
đầy đủ nước xối và rửa.
- Nhà nghỉ ngơi nên bố trí cách xa nơi làm việc có tiếng ồn.
16
4YZ[\][ Pl\m\\b
4>)/6086f6"O%".=/)"n$,5"&5)A$$"'9:;<=$
Giải pháp công nghệ khi thi công có rất nhiều giải pháp khác nhau, việc lựa chọn giải
pháp nào xuất phát từ các vấn đề như tính khả thi, chất lượng thi công công trình, thời hạn
hoàn thành, giá thành…và yếu tố không thể thiếu được đó là an toàn, vệ sinh lao động và vệ

nhau trên một trục thẳng đứng nếu không có sàn, lưới bảo vệ.
- Không bố trí làm việc trong tầm làm việc của thiết bị nặng.
- Xác định kích thước các công đoạn, tuyến công tác hợp lý sao cho việc di chuyển của
toàn đội nói chung và cá nhân nói riêng trong 1 ca làm việc là ít nhất.
- Khi tổ chức thi công theo dây chuyền phải đảm bảo sự nhịp nhàng giữa các bộ phận,
tránh chồng chéo nhau làm giảm năng suất và dễ gây ra tai nạn lao động.
- Khi công việc đòi hỏi thực hiện trong thời gian ngắn thì việc lập tiến độ cần khai thác
tối đa về lực lượng lao động, về máy móc thiết bị, không nên kéo dài thời gian làm việc của
công nhân quá mức.
44 >)/608670$?')+f67i(c6+d$6")A$
Thiết kế tổng mặt bằng thi công không chỉ đơn phương chú ý đến dây chuyền sản xuất,
sự thuận tiện cho thi công mà còn phải chú ý đến vấn đề an toàn, vệ sinh lao động và vệ sinh
môi trường, bởi nếu việc bố trí không phù hợp có thể sẽ dẫn đến xảy ra tai nạn lao động, phát
sinh bệnh nghề nghiệp, giảm năng suất, gây ô nhiễm môi trường… Vì vậy khi thiết kế tổng
mặt bằng thi công phải xem xét các vấn đề liên quan đến công tác bảo hộ lao động sau:
- Bố trí hợp lý hệ thống kho, bãi chứa vật liệu.
- Thiết kế các phòng sinh hoạt cho công nhân cần được thiết kế đầy đủ, đúng quy định
vì đây chính là vấn đề nếu không quan tâm đúng mức sẽ gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng
sức khỏe và phát sinh bệnh nghề nghiệp.
18
- Thiết kế đường vận chuyển và đi lại trên công trường 1 cách hợp lý, rộng rãi.
- Thiết kế hệ thống chiếu sáng cho tổng mặt bằng nói chung và nơi làm việc ban đêm
nói riêng phải đảm bảo độ soi rọi tối thiểu.
- Vùng nguy hiểm như trạm biến thế, vùng cần trục hoạt động, kho chứa vật liệu dễ
cháy nổ… cần được làm rào chắn và biển báo nguy hiểm.
- Thiết kế biện pháp chống ồn ở các khu vực có mức ồn lớn.
- Thiết kế hệ thống thu lôi chống sét cho giàn giáo kim loại, cần trục, các công trình
cao, các công trình độc lập.
QPo[p_Uqr\


• Có sức khỏe tốt, không có các bệnh về tim mạch, huyết áp, thị lực và thính lực.
• Đã được đào tạo về chuyên môn, được học tập và kiểm tra đạt yêu cầu về an toàn.
• Chấp hành nghiêm những quy định
về an toàn như đeo dây an toàn, làm việc đúng
nơi quy định. Không đi lại ở những nơi không
có hệ thống lan can.
• Có đầy đủ trang bị bảo vệ cá nhân.
• Nghiêm cấm việc hút thuốc trong
khi làm việc, uống bia, rượu nước và trong
khi làm việc.
20
- Tổ chức thực hiện công việc một cách khoa học, tránh tình trạng công việc chồng
chéo, căng thẳng.
- Không được làm việc ở tư thế với, trường hợp đặc biệt phải có dây an toàn.
- Thực hiện chế độ giám sát, kiểm tra an toàn.
Công tác kiểm tra giám sát, kiểm tra an toàn không những có tác dụng nhằm ngăn chặn
các hiện tượng vi phạm kỹ luật về công tác an toàn mà còn có tác dụng nhắc nhở mọi người
luôn coi trọng công tác an toàn, nếu buông lỏng công tác này, ý thức thực hiện sẽ kém và hậu
quả xảy ra mất an toàn là tất yếu.
 Biện pháp về kỹ thuật:
- Yêu cầu chung khi làm việc trên cao:
• Tạo ra một không gian làm việc an toàn bao gồm mặt bằng để thao tác thuận lợi, có
hệ thống lan can hoặc lưới chắn bảo vệ. š những nơi không có lan can hay lưới chắn bảo vệ
thì phải có dây an toàn. Riêng đối với việc xây dựng các ống khói có độ cao từ 3m trở lên phải
làm sàn hoặc lưới bảo vệ rộng từ 2 – 3m và đặt nghiêng về phía thân ống một góc tối thiểu
18
o
.
• Phải đảm bảo đầy đủ ánh sáng để đi lại và làm việc trên cao.
- Yêu cầu đối với phương tiện làm việc trên cao:

- Không sử dụng giàn giáo làm nơi đặt thiết bị nhỏ như cẩu thiếu nhi, nếu có nhu cầu
đặt thì phải thiết kế giàn giáo riêng.
- Cấm làm việc đồng thời trên hai sàn liền kề theo phương thẳng đứng mà ở giữa không
có sàn bảo vệ.
22
- Trong quá trình sử dụng phải thường xuyên kiểm tra độ an toàn của giàn giáo, nếu
thấy chi tiết hay bộ phận nào không đáp ứng yêu cầu phải thay thế ngay.
- Hết ca làm việc phải thu dọn vật liệu thừa, dụng cụ đồ nghề sạch sẽ.
Q48$&0
Giàn giáo là kết cấu được lấp dựng để người lao động có thể tiếp cận với công việc ở trên
cao. Đây là một cấu trúc để bổ trợ cho sàn thao tác. Nó được dùng làm phương tiện để thi
công, chỗ chứa vật liệu thi công. Vì vậy giàn giáo phải được chế tạo bằng vật liệu tốt, đủ chắc
chắn, an toàn cho người lên xuống làm việc. Sau khi lắp dựng và trước khi đưa vào sử dụng,
giàn giáo phải được kiểm tra lập biên bản nghiệm thu và trong quá trình sử dụng, giàn giáo
phải được kiểm tra định kỳ. Mỗi lần kiểm tra phải có biên bản và lưu giữ biên bản cẩn thận.
 Tai nạn do giàn giáo gây ra
- Giàn giáo bị đổ, gãy.
- Ván sàn hoặc vật rơi từ giàn xuống đất.
- Người bị rơi, ngã từ giàn khi làm việc hoặc khi lên xuống
giàn giáo.
 Sàn công tác và lối đi:
- Ván dùng làm sàn công tác phải chắn chắn, có biện pháp
chống tụt, chống lật hay chống khi có gió lớn.
- Chiều rộng sàn không nhỏ hơn 60cm nếu chỉ làm chỗ đứng.
- Chiều rộng sàn không nhỏ hơn 80cm nếu có chứa vật liệu.
- Chiều rộng sàn không nhỏ hơn 110cm nếu dùng làm mễ kê cho một sàn công tác
khác.
23
Giàn giáo giằng độc lập
 Lan can và tấm đỡ:

- Trước khi xây móng và trong quá trình thi công phải thường xuyên kiểm tra tình
trạng của thành hố móng.
- Khi có người làm việc ở dưới hố móng, không được vận chuyển vật liệu trên miệng
hố.
- Khi xây dựng các móng ở độ sâu dưới 2m hay hố móng ở chân núi, đồi, nếu gặp mưa
to phải ngừng ngay công việc.
- Các hố móng sau khi xây lên cao cũng phải bắc giàn giáo.
25

Trích đoạn Những nguyên nhân gây tai nạn Các biện pháp phòng ngừa Mặt bằng công trường 5.2.Công nhân tổ khoán

---