CHĂM SÓC BỆNH NHÂN LAO PHỔI
GIAI ĐOẠN HO RA MÁU
CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP
LỚP CỬ NHÂN ĐIỀU DƯỠNG KTC2
Tên chuyên đề:
Sinh viên: Nguyễn Thanh Đức
Lớp: KTC2
Chuyên ngành: Điều dưỡng
GV hướng dẫn: ThS. BS Thi Thị Duyên
1. Đặt vấn đề

Bệnh lao là một vấn đề toàn cầu, người ta ước tính có 1,7 – 2 tỉ
người trên hành tinh bị nhiễm lao ( = 1/3,5 dân số TG).

90% các trường hợp nhiễm lao là tiểm ẩn không triệu chứng.
10% những người này trong cuộc đời họ sẽ tiến triển thành
bệnh lao có triệu chứng, và nếu không điều trị, nó sẽ giết 50%
số nạn nhân.

Mỗi năm ước tính thế giới có khoảng thêm 10 triệu ca lao được
phát hiện và lao gây ra 3 triệu ca tử vong hàng năm

Việt Nam là một trong những nước Đông Nam Á có diễn biến
về bệnh lao phức tạp. Với tỉ lệ nhiễm lao cao (1,7% /năm).
2. Mục tiêu chuyên đề
Cung cấp kiến thức cơ bản về
bệnh lao phổi, và đặc điểm của
lao phổi
Lập kế hoạch chăm sóc cho
bệnh nhân lao ở thời kì ho ra
máu.

1.3 Phổi và màng hô hấp
Phổi là một tổ chức rất đàn hồi, được cấu
tạo cơ bản bởi các phế nang, Đây là nơi
chủ yếu xảy ra quá trình trao đổi khí
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ
LAO VÀ HỆ HÔ HẤP

Màng hô hấp gồm 6 lớp:
-
Lớp dịch lót phế nang
- Biểu mô phế nang
- Màng nề biểu mô
-
Khoảng kẽ
-
Màng nên mao mạch
- Lớp nội mạc
II Sinh lý bệnh của cơ quan hô
hấp:
1. Hô hấp ngoài
Được thực hiện nhờ bộ máy hô hấp, chủ
yếu là chức năng của phổi nên còn được
gọi là hô hấp phổi
2. Hô hấp trong
Vận chuyển khí O2 và CO2 dưới dạng
kết hợp với huyết cầu tố, như bộ máy
tuần hoàn và máu
Khái quát về lao
Tên khoa học của vi khuẩn
lao là Mycobacterium

vì đó là một trong những lý do thúc đẩy khiến bệnh nhân đến
khám để phát hiện.

Khạc đờm là biểu hiện tăng xuất tiết do phổi phế quản bị kích
thích hoặc do có tổn thương tại phế quản. Do vậy nếu sau khi
dùng thuốc kháng sinh triệu chứng khạc đờm không giảm thì
phải nghĩ đến do lao phổi
Chương 2: Biểu hiện của lao

2.1.2 Triệu chứng toàn thân:
- Các triệu chứng toàn thân quan trọng nhất là: gầy, sút cân,
sốt, ra mồ hôi.
- Các triệu chứng toàn thân khác là: chán ăn, mệt mỏi v.v
- Sốt là triệu chứng hay gặp của lao phổi. Sốt có thể ở nhiều
dạng nhưng hay gặp là sốt nhẹ hoặc gai gai lạnh về chiều.
Chương 2: Biểu hiện của lao

2.2 Triệu chứng thực thể
- Đối với lao phổi: nghe thấy các tiếng bất thường ở phổi.
-
Đối với lao ngoài phổi: làm các xét nghiệm như sinh thiết
hạch, chụp cắt lớp .
- Vì vậy với những bệnh nhân cấp cứu có các biểu hiện về triệu
chứng lâm sàng và thực thể. Mặc dù chưa có kết quả cận lâm
sàng để khẳng định nhưng dựa trên những tiêu chí trên có thể
phán đoán được gần sát với bệnh để kịp thời giúp đỡ cho
bệnh nhân về vấn đề thông khí ( diễn biến nặng ) cũng như
phương pháp cách ly để cùng với bác sĩ tiến hành chẩn đoán
và điều trị.
Bệnh lao phổi ở thời kì ho ra máu, đặc điểm,

theo nguyên tắc: bất động, an thần, cầm máu, giảm ho, kháng sinh
phòng bội nhiệm và điều trị theo phác đồ trị lao:
- Nằm bất động theo tư thế Fowler
- An thần
- Cầm máu
- Giảm ho
- Chống suy hô hấp và trụy tim mạch
- Điều trị theo phác đồ phòng chống lao
- Truyền máu
Bệnh lao phổi ở thời kì ho ra máu, đặc điểm,
công tác chẩn đoán, quản lý và điều trị
6. Chăm sóc bệnh nhân lao phổi
ở thời điểm ho ra máu

Nhận định
+ Qua hỏi bệnh:
- Tuổi, giới, nghề nghiệp, thể trạng?
- Các triệu chứng cơ năng của bệnh nhân?
- Tiền sử bệnh, tiến triển của bệnh như thế nào?

+ Quan sát bệnh nhân:
- Tình trạng toàn thân: thể trạng chung, tình trạng tinh thần.
- Quan sát tính chất của đờm, máu số lượng và màu sắc?

+ Thăm khám:
- Lấy dấu hiệu sinh tồn.
- Nghe phổi xem có ran không? rì rào phế nang có giảm không?
- Xem các xét nghiệm cận lâm sàng:

+ Thu thập dữ liệu:


6. Chăm sóc bệnh nhân lao phổi
ở thời điểm ho ra máu

Thực hiện kế hoạch chăm sóc
+ Chăm sóc:
- Đặt bệnh nhân ở tư thế thoải mái,
- Dặn bệnh nhân nghỉ ngơi tại giường bệnh tránh di chuyển, vận động.
- Chuẩn bị sẵn ca nhổ có vạch đo số lượng máu ra cho bệnh nhân
- Sẵn sàng hút đờm dãi.
+ Theo dõi:
- Số lượng ho ra máu, số lần ho ra máu và tổng số máu ho ra trong 24h.
- Màu sắc máu ho ra: đỏ tươi, đỏ đen, có lẫn máu cục không.
- Theo dõi DHST.
- Theo dõi mức độ ho, số lượng và tính chất của đờm.
- Theo dõi tác dụng phụ của thuốc, nếu có bất thường báo ngay bác sĩ.
- Theo dõi diễn biến bất thường có thể xẩy ra: ho ra máu, suy hô hấp,
6. Chăm sóc bệnh nhân lao phổi
ở thời điểm ho ra máu
+ Thực hiện thuốc, y lệnh:
- Thuốc lao phải được dùng cùng lúc tốt nhất là sau ăn sáng 2 giờ.
- Xét nghiệm cận lâm sàng: xét nghiệm máu; xét nghiệm đờm; chụp X
quang tim phổi

+ Chế độ ăn uống:
- Động viên bệnh nhân ăn uống.
- Uống nhiều nước ấm giúp bệnh nhân dễ ho khạc đờm hơn.
+ Chế độ nghỉ ngơi vệ sinh:
- Nghỉ ngơi tối đa trong khi bệnh đang tiến triển.
- Động viên bệnh nhân ngủ nhiều.

Tuổi: 38 Dân tộc: Kinh
Địa chỉ: 68 Bạch Đằng – Hoàn Kiếm – Hà Nội
Nghề nghiệp: Kĩ sư xây dựng cầu đường
Ngày vào viện: 20h ngày 2-3-2012
2. Lý do vào viện: Ho nhiều – ho ra máu
3. Bệnh sử:
Bệnh nhân bắt đầu cảm thấy mệt mỏi, sốt về chiều có kèm theo ho,
ho có đờm cách đây khoảng hơn 1 tháng. Ban đầu do nghĩ mình bị
viêm phế quản và sốt do thời tiết nên đã tự đi mua thuốc hạ sốt và
giảm ho để uống. Sau đó bệnh vẫn không thuyên giảm, vẫn còn ho
và ho nhiều về chiều. Đến ngày 30-2-2012 bệnh nhân ho kèm theo
một chút máu. Ngày 2-3-2012 bệnh nhân đi công tác về, tối cùng
ngày cảm thấy rát họng, ho nhiều, và ho ra máu nên đã vào viện.
Bản kế hoạch căm sóc trên bệnh
nhân cụ thể
4. Tiền sử:
Bản thân: không có phát hiện gì đặc biệt
Gia đình: không có phát hiện gì đặc biệt
5. Chẩn đoán y khoa: Lao phổi
6. Nhận định:
• Hỏi bệnh:
- Bệnh nhân hiện tại có sốt (38º)
- Bệnh nhân vẫn còn ho, ho có đờm, có ra máu với số lượng ít.
- Bệnh nhân tức ngực bên trái. Khó thở
- Bệnh nhân có hút thuốc lá ( mỗi ngày 2 bao ).
• Thăm khám:
- Da, niêm mạc nhợt.
- Thể trạng: trung bình (nặng: 60kg, cao: 1m65).