Rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho học sinh
Tiểu học Trần Phương Thanh Trường Đại học Giáo dục. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Giáo dục học: 60 14 10
Người hướng dẫn : PGS.TS. Nguyễn Quang Ninh
Năm bảo vệ: 2014
104 tr .
Abstract. Đưa ra được cơ sở lí luận và thực tiễn của việc rèn kĩ năng viết đúng chính
tả cho học sinh Tiểu học. Cơ sở lí luận bao gồm: khái niệm chính tả, kĩ năng chính
tả,đặc điểm ngôn ngữ Tiếng Việt và đặc điểm tâm sinh lý của học sinh liên quan đến
việc rèn kĩ năng, nguyên tắc dạy học. Cơ sở thực tiễn bao gồm: Tổng kết thực trạng
rèn kĩ năng viết chính tả trong trường Tiểu học, chỉ ra những bài học thành công và
hạn chế của việc rèn kĩ năng chính tả trong trường Tiểu học. Đề ra một số giải pháp
rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho học sinh Tiểu học. Đó là các biện pháp: Sử dụng hệ
thống phương pháp đặc trưng của phân môn trong phần chính tả đoạn bài để rèn kĩ
năng trình bày, sử dụng hệ thống bài tập trong phần chính tả âm vần để rèn kĩ năng
viết đúng âm đầu, vần và thanh điệu. Ở mỗi biện pháp đề xuất, luận văn đều xây dựng
cách vận dụng vào các bước dạy học của một bài Chính tả )nhằm nâng cao hiệu quả
dạy học. Thực nghiệm sư phạm để kiểm tra tính khả thi, chứng minh tính hiệu quả cao
của các biện pháp sư phạm đã đề xuất.
Keywords.Kĩ năng viết; Ngữ văn; Phương pháp giảng dạy; Chính tả
Content.
1. Lý do chọn đề tài
Là một đất nước đang phát triển, Việt Nam đã có sự phát triển mạnh mẽ của
khoa học kỹ thuật, công cuộc đổi mới của đất nước cũng đạt được những thành tựu
hiện nay, nhiều giáo viên vẫn chưa vận dụng nhuần nhuyễn việc hình thành kĩ năng
chính tả cho học sinh, quá trình dạy học vẫn còn mang nặng lối dạy học theo phương
pháp truyền thống. Do đó, hiệu quả của giờ học chưa cao, học sinh bị hạn chế trong
việc thích ứng với vốn từ vựng phong phú của tiếng Việt mà đáng ra, các em đã có thể
sử dụng chính xác cả về nói, viết, hiểu rõ nghĩa, đồng thời thấy được cái đẹp của tiếng
mẹ đẻ.
Để khắc phục được tình trạng trên và đáp ứng yêu cầu của đổi mới phương
pháp dạy học Chính tả, chúng tôi nhận thấy, cần phải xây dựng một hệ thống các biện
pháp có thể sử dụng trong giờ học Chính tả ở Tiểu học, qua đó rèn cho các em kĩ năng
Chính tả cần thiết, đảm bảo cả chính tả hữu thức và vô thức. Xuất phát từ những lý do
trên chúng tôi chọn đề tài “Rèn kỹ năng viết chính tả cho học sinh Tiểu học”.
2.Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Rèn luyện kỹ năng viết chính tả cho học sinh thế nào cho đạt hiệu quả, vấn đề
này đã được nhiều giáo viên và các nhà sư phạm quan tâm. Các tác giả với các bài viết
đã đề cập đến nhiều khía cạnh, phương diện, cụ thể như:
Năm 1969, với cuốn “Dạy học sinh viết đúng chính tả” của Trịnh Mạnh và Trần
Thành Lâm, chúng ta đã có những tài liệu ban đầu được dùng cho giáo viên dạy cấp I
và lớp 5, cung cấp những kiến thức cơ bản cho việc dạy Chính tả ở Tiểu học như
phương pháp, quy trình, nội dung cơ bản, tuy nhiên, tới nay, sau nhiều cuộc cải cách
giáo dục và quá trình hoàn thiện ngôn ngữ tiếng Việt, những nội dung này còn ít tính
phù hợp với dạy học hiện đại.
Đến năm 1989, trong cuốn “Luật và mẹo chính tả”, Phan Quang An đã đưa ra
những điểm cốt yếu trong mẹo - luật chính tả tiếng Việt: đại cương về tiếng, âm,
thanh; Luật hỏi, ngã; Luật chuyển âm, phụ âm đây là nội dung rất hữu ích khi dạy
Chính tả ở Tiểu học.
Năm 2003, Hoàng Văn Thung, Đỗ Xuân Thảo với cuốn “Dạy học chính tả ở
Tiểu học” đã phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn của dạy học Chính tả ở Tiểu học,
đồng thời đưa ra một số nguyên tắc, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học Chính
tả nhằm nâng cao chất lượng dạy học Chính tả nói riêng và dạy học môn Tiếng Việt
nói chung. Ngoài ra tác giả còn đề ra một số quy tắc chính tả tiếng Việt giúp người đọc
2008, “Làm thế nào để giúp học sinh giảm bớt lỗi chính tả” của cô giáo Đỗ Thị Lành ở
trường Tiểu học Bình Chuẩn, tỉnh Bình Dương năm 2009… Các nghiên cứu khoa học
này đa phần đều đề cập tới các lỗi chính tả mà học sinh thường mắc như: lỗi phụ âm
đầu, vần, thanh điệu,… và đề xuất một số biện pháp cải thiện thực trạng này như đổi
mới phương pháp dạy học, luyện phát âm, giải nghĩa từ…
Qua quá trình tìm hiểu các tài liệu khoa học trên, chúng tôi nhận thấy rằng,
trong các cuốn sách, giáo trình, các tác giả bàn đến vấn đề một cách chung chung,
trường nghiên cứu còn rộng, chưa đi sâu vào khảo sát thực tế tình trạng dạy học Chính
tả một cách cụ thể, còn trong các nghiên cứu khoa học phạm vi nhỏ, nội dung được
đưa chi tiết, sát thực tế, song lại khá áp dụng trên diện rộng với đối tượng đa dạng,
phức tạp hơn. Trong đề tài này, chúng tôi đi sâu khảo sát một cách cụ thể tại trường
Tiểu học tại hà Nội, kết hợp với kết quả khảo sát của các tác giả di trước về các vùng
phương ngữ khác, từ đó đưa ra những biện pháp thay đổi về việc sử dụng phương pháp
và hệ thống bài tập nhằm rèn luyện kỹ năng viết chính tả cho học sinh tiểu học, từ đó
nâng cao hiệu quả dạy học Chính tả.
3. Đối tượng nghiên cứu
Trong khuôn khổ đề tài này, chúng tôi đi sâu tìm hiểu vể các biện pháp rèn kĩ
năng viết đúng chính tả cho học sinh Tiểu học. Qua quá trình khảo sát và nghiên cứu
tài liệu, chúng tôi cho rằng, với các lỗi chính tả mà hiện nay học sinh Tiểu học vẫn
thường mắc phải như lỗi trình bày, lỗi âm đầu, vần… thì giáo viên có thể vận dụng
một hệ thống phương pháp và bài tập mang tính đặc trưng của phân môn để luyện kĩ
năng cho học sinh.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
Khái quát cơ sở lí luận về việc rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho học sinh Tiểu
học.
Khảo sát thực trạng dạy phân môn Chính tả và việc rèn kĩ năng viết đúng chính
tả cho học sinh Tiểu học hiện nay (cụ thể tại trường Tiểu học Trung Tự, Hà Nội)
Xây dựng một hệ thống các biện pháp đặc trưng cho phân môn Chính tả và cách
sử dụng các biện pháp này nhằm rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho học sinh Tiểu học.
Thực nghiệm sư phạm tại tại trường Tiểu học Trung Tự, so sánh đối chiếu kết
8. Bố cục của khoá luận
Luận văn chia thành ba phần, phần mở đầu đề cập tới lí do chọn đề tài, những
công trình khoa học đã đề cập tới vấn đề mà luận văn quan tâm, phương pháp tiến
hành luận văn cũng như mục đích mà chúng tôi hướng tới khi tiến hành đề tài này.
Phần nội dung chia thành ba chương, cuối mỗi chương có kết luận của chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho học
sinh Tiểu học.
Chương 2: Một số biện pháp rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho học sinh Tiểu
học
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm
Phần thứ ba là kết luận và khuyến nghị sau khi chúng tôi tiến hành nghiên cứu
vấn đề, đưa ra đề xuất và thực nghiệm trong thực tế. Ngoài ra, đề tài còn chưa các phụ
lục và một số bảng biểu.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Lê A, Nguyễn Quang Ninh, Bùi Minh Toán (2012), Phương pháp dạy học Tiếng
Việt. Nxb Giáo Dục, Hà Nội.
2. Phan Quang An (1989), Luật và mẹo chính tả, Nxb Tổng hợp Hậu Giang.
3. Hoàng Hòa Bình, Nguyễn Minh Thuyết (2013), Phương pháp dạy học Tiếng Việt
nhìn từ Tiểu học, Nxb Giáo dục Việt Nam, Hà Nội.
4. Nguyễn Đức Dân (2013), Từ câu sai đến câu hay, Nxb Trẻ, Hà Nội.
5. Lê Trung Hoa (1994), Mẹo luật chính tả. Nxb Trẻ.
6. Trần Mạnh Hưởng (ch.b.), Trịnh Thị Phương Hiền, Nguyễn Minh Hùng
(2011), Thực hành chính tả T.1. NxbXB Giáo dục, Hà Nội.
7. Trịnh Mạnh, Trần Thành Lâm (1968), Dạy học sinh viết đúng chính tả : Tài liệu
dùng cho giáo viên dạy cấp 1 và lớp 5. Nxb Giáo dục, Hà Nội.
8. Lê Phương Nga (Cb), Lê A, Đặng Kim Nga, Đỗ Xuân Thảo (2012), Phương
pháp dạy học Tiếng Việt ở Tiểu học T.1. Nxb ĐHSP, Hà Nội.
9. Đào Ngọc, Nguyễn Quang Ninh (1997), Rèn kĩ năng sử dụng tiếng Việt. Nxb