MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân là một bộ phận trong bộ máy, có
vị trí quan trọng trong công tác quản lý, xây dựng ngành, có nhiệm vụ thực
hiện các hoạt động thanh tra trong nội bộ ngành, nhằm phòng ngừa, phát
hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm quy định của ngành
trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ; phát hiện những sơ hở về cơ chế
quản lý trong ngành để đề xuất các biện pháp khắc phục; phát huy nhân tố
tích cực, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lý trong
ngành Kiểm sát nhân dân, bảo vệ lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp
pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân.
Trong những năm qua, tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành
Kiểm sát nhân dân đã từng bước được củng cố, kiện toàn và đạt được
những kết quả đáng khích lệ, góp phần quan trọng trong việc xây dựng
ngành trong sạch, vững mạnh. Tuy nhiên, thực trạng về tổ chức và hoạt
động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân như hiện nay đã và đang tồn
tại hạn chế, bất cập đó là: Mô hình tổ chức còn đơn giản, từ năm 2013 trở
về trước chỉ có tổ chức thanh tra thuộc Viện kiểm sát nhân dân tối cao
(được thành lập từ tháng 7/1987), đến năm 2014 mới đang thí điểm thành
lập tổ chức thanh tra (tương đương cấp phòng) tại 08 Viện kiểm sát nhân
dân tỉnh, thành phố (Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Thanh Hoá, Nghệ
An, Đắk Lắk, Đồng Nai, thành phố Hồ Chí Minh), các tỉnh, thành phố khác
bố trí từ một đến hai biên chế trong Phòng Tổ chức - cán bộ để chuyên
trách làm công tác thanh tra. Tổ chức bộ máy và biên chế của Thanh tra
Viện kiểm sát nhân dân tối cao cũng chưa được hoàn thiện, vừa thiếu về
lãnh đạo, quản lý và số lượng biên chế, vừa chưa đáp ứng được yêu cầu về
chất lượng của đội ngũ công chức thanh tra. Các thể chế quy định về hoạt
động thanh tra của ngành Kiểm sát nhân dân chưa được đầy đủ, hoặc lạc
hậu so với quy định hiện hành của pháp luật thanh tra và yêu cầu của công
tác quản lý, do đó hoạt động nghiệp vụ thanh tra còn hạn chế, thực hiện
chưa thống nhất, thiếu hiệu quả, chưa tương xứng với vị trí, vai trò và
ngành Kiểm sát nhân dân theo yêu cầu cải cách tư pháp ở Việt Nam.
2.2. Nhiệm vụ của Luận án:
Để thực hiện được mục đích trên, Luận án có nhiệm vụ:
2
Một là, nghiên đánh giá tổng quan được tình hình nghiên cứu ở trong
nước và ở nước ngoài liên quan đến đề tài luận án, chỉ ra được những vấn
đề các công trình nghiên cứu đã đề cập có thể kế thừa, phát triển khi
nghiên cứu luận án. Đặc biệt, xác định rõ những vấn đề luận án cấn tiếp
tục nghiên cứu để làm sáng tỏ.
Hai là, phân tích, làm sáng tỏ khái niệm về tổ chức và khái niệm về hoạt
động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân; đặc điểm, vai trò, nội dung và
nguyên tắc hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân.
Ba là, làm rõ những yêu cầu của cải cách tư pháp đối với việc hoàn
thiện tổ chức và hoat động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân; trên cơ
sở đó, đưa ra các tiêu chí hoàn thiện và điều kiện bảo đảm hoàn thiện tổ
chức và hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân.
Bốn là, khái quát quá trình hình thành, phát triển của Thanh tra ngành
Kiểm sát nhân dân; phân tích, đánh giá thực trạng về tổ chức và hoạt động
của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân; chỉ ra những hạn chế, bất cập và
nguyên nhân của những hạn chế, bất cập trong tổ chức và hoạt động của
Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân.
Năm là, đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện tổ chức và
hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân theo yêu cầu cải cách tư
pháp ở nước ta hiện nay.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của Luận án
3.1. Đối tượng nghiên cứu của Luận án
Luận án nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về hoàn thiện
tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân theo yêu
cầu cải cách tư pháp ở Việt nam.
3.2. Phạm vi nghiên cứu của Luận án
hoạt động của cơ quan thanh tra trong các công trình khoa học có liên quan.
Phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử và phương pháp
tổng hợp, phân tích được sử dụng trong việc nghiên cứu, làm rõ các vấn đề có
tính lý luận về tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân.
Kết hợp phương pháp tổng hợp, phân tích với phương pháp so sánh,
điều tra xã hội học, tổng kết thực tiễn để nghiên cứu về quá trình hình
thành, phát triển và đánh giá thực trạng về tổ chức và hoạt động của Thanh
tra ngành Kiểm sát nhân dân.
Ngoài ra, tác giả đã sử dụng phương pháp tọa đàm trao đổi với các
chuyên gia trong và ngoài ngành về tổ chức và hoạt động thanh tra, được
4
sử dụng trong việc đưa ra phương hướng, giải pháp hoàn thiện tổ chức và
hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân theo yêu cầu cải cách tư
pháp ở Việt Nam.
5. Những đóng góp mới về khoa học của Luận án
Về phương diện khoa học: Luận án là công trình đầu tiên nghiên cứu
một cách có hệ thống, toàn diện và chuyên sâu về việc hoàn thiện tổ chức
và hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân theo yêu cầu cải
cách tư pháp ở Việt Nam.
Về phương diện lý luận: Trên cơ sở quan niệm về tổ chức, về hoạt
động thanh tra, Luận án đưa ra quan niệm về tổ chức, hoạt động của Thanh
tra ngành Kiểm sát nhân dân; chỉ ra được vai trò, đặc điểm, nội dung và
nguyên tắc hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân. Luận giải
và đưa ra một số yêu cầu của cải cách tư pháp đối với việc hoàn thiện tổ
chức và hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân; trên cơ sở đó,
đưa ra các tiêu chí hoàn thiện, điều kiện bảo đảm hoàn thiện tổ chức và
hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân.
Về phương diện thực tiễn: Luận án phân tích làm rõ quá trình hình
thành, phát triển và đánh giá về thực trạng tổ chức và hoạt động của Thanh
tra ngành Kiểm sát nhân dân; chỉ ra được những ưu điểm, hạn chế và
với những cấp độ khác nhau (luận văn, luận án, đề tài nghiên cứu cấp bộ,
cấp nhà nước, sách chuyên khảo, sách tham khảo) nghiên cứu về đổi mới
tổ chức và hoạt động của Thanh tra Nhà nước, Thanh tra hành chính,
Thanh tra chuyên ngành và Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân.
Nghiên cứu các công trình ở trong nước cho thấy, các công trình đã
nghiên cứu riêng lẻ theo những hướng tiếp cận khác nhau, đã khái quát được
một số mô hình tổ chức và hoạt động của Thanh tra Nhà nước, Thanh tra hành
chính, Thanh tra chuyên ngành trong bộ máy nhà nước; một số công trình
nghiên cứu ở cấp độ đề tài, đề án, chuyên đề nghiệp vụ của Thanh tra Viện
kiểm sát nhân dân tối cao đã đề cập đến nội dung đổi mới tổ chức, nâng cao
chất lượng hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân. Tuy nhiên, cho
đến nay vẫn chưa có công trình chuyên khảo nào nghiên cứu một cách đầy
đủ, toàn diện và có hệ thống cả về lý luận và thực tiễn ở cấp độ Luận án
6
Tiến sĩ Luật học về hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành
Kiểm sát nhân dân theo yêu cầu của cải cách tư pháp ở Việt Nam.
Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Hoàn thiện tổ chức và hoạt động
của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân theo yêu cầu cải cách tư
pháp Việt Nam” là một vấn đề mới, có tính lý luận và thực tiễn, đáp ứng
yêu cầu thực tiễn đặt ra. Kết quả nghiên cứu rút ra từ một số công trình ở
trong nước những năm qua có ý nghĩa quan trọng đối với tác giả khi
nghiên cứu đề tài.
1.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ở NƯỚC NGOÀI
Về tổ chức và hoạt động thanh tra của một số nước trên thế giới, đã có
một số sách, bài viết của các tác giả trong và ngoài nước nghiên cứu. Các
công trình nghiên cứu ở nước ngoài chủ yếu mới chỉ đề cập đến các nội
dung có liên quan đến mô hình tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra
của một số nước; tổ chức và hoạt động thanh tra của các cơ quan tư pháp
trên thế giới nói chung, thanh tra đối với hoạt động của cơ quan toà án nói
riêng; nghiên cứu về mô hình tổ chức và hoạt động điều tra của Viện kiểm
nêu trên, luận án có nhiệm vụ tiếp tục nghiên cứu, làm rõ cơ sở lý luận và cơ
sở thực tiễn của việc hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành
Kiểm sát nhân dân theo yêu cầu cải cách tư pháp ở Việt Nam hiện nay. Cụ
thể như sau:
Một là, trên cơ sở kế thừa có chọn kọc kết quả nghiên cứu của một số
công trình của các tác giả, luận án tiếp tục nghiên cứu, phân tích, làm sáng
tỏ khái niệm về tổ chức và khái niệm về hoạt động của Thanh tra ngành
Kiểm sát nhân dân; đặc điểm, vai trò, nguyên tắc và nội dung hoạt động
của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân.
Hai là, làm rõ những yêu cầu của cải cách tư pháp, các tiêu chí và
điều kiện bảo đảm việc việc hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Thanh tra
ngành Kiểm sát nhân dân.
Ba là, khái quát quá trình hình thành, phát triển của Thanh tra ngành
Kiểm sát nhân dân; phân tích, đánh giá thực trạng về tổ chức và hoạt động
của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân; chỉ ra những hạn chế, bất cập và
nguyên nhân của những hạn chế, bất cập trong tổ chức và hoạt động của
Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân.
Bốn là, đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện tổ chức và hoạt
động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân theo yêu cầu cải cách tư
pháp ở nước ta hiện nay.
8
Chương 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN HOÀN THIỆN TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG
CỦA THANH TRA NGÀNH KIỂM SÁT NHÂN DÂN
Mục đích của chương 2 nhằm làm rõ cơ sở lý luận của việc hoàn thiện tổ
chức và hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân theo yêu cầu cải
cách tư pháp ở Việt nam. Để đạt được mục đích này, luận án tập trung giải
quyết những vấn đề cơ bản sau đây:
2.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC VÀ
HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA NGÀNH KIỂM SÁT NHÂN DÂN
2.1.4. Vai trò của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân
Trên cơ sở nghiên cứu về mối quan hệ giữa quản lý nhà nước và thanh
tra, luận án phân tích, làm rõ vai trò của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân
dân được thể hiện trên những nội dung cơ bản sau:
Một là, Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân có vai trò kiểm định, đánh
giá hiệu quả của công tác quản lý trong ngành.
Hai là, Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân là phương thức bảo đảm
kỷ cương, kỷ luật trong ngành; hoạt động thanh tra là phương tiện phòng
ngừa vi phạm pháp luật và tội phạm nảy sinh trong nội bộ ngành.
Ba là, hoạt động thanh tra góp phần bảo đảm quyền dân chủ, quyền và
lợi ích hợp pháp của nhân dân, của công chức, viên chức và người lao
động trong ngành Kiểm sát nhân dân.
Bốn là, thông qua hoạt động thanh tra giúp cho các chủ thể quản lý
trong ngành hoàn thiện các phương thức quản lý, ra các quyết định quản lý
chính xác, đúng đắn, khách quan và phù hợp hơn.
2.1.5. Nội dung hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân
Nội dung hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân bao gồm:
Hoạt động thanh tra nghiệp vụ; Hoạt động thanh tra hành chính; Hoạt động
thanh tra xét khiếu tố.
2.1.6. Nguyên tắc hoạt động của Thanh tra ngành
Kiểm sát nhân dân
Luận án đưa ra một số nguyên tắc sau:
Một là, hoạt động thanh tra phải tuân theo pháp luật về thanh tra.
Hai là, hoạt động thanh tra phải bảo đảm tính chính xác, khách quan,
trung thực, công khai, dân chủ, kịp thời.
10
Ba là, hoạt động thanh tra không làm cản trở hoạt động bình thường
của đơn vị, cá nhân là đối tượng thanh tra.
2.2. YÊU CẦU CỦA CẢI CÁCH TƯ PHÁP ĐỐI VỚI
VIỆC HOÀN THIỆN TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
nhiệm vụ của từng cấp trong hệ thống thanh tra ngành; khắc phục sự
chồng chéo, trùng lắp trong hoạt động giữa tổ chức thanh tra các cấp và
giữa hoạt động của Thanh tra ngành với hoạt động kiểm tra của các đơn vị
chức năng khác trong ngành.
Hai là, về công tác cán bộ: Xây dựng đội ngũ công chức Thanh tra
ngành Kiểm sát nhân dân phải đảm bảo đủ về số lượng, đáp ứng được yêu
cầu về chất lượng, có chính sách đãi ngộ thích đáng và được trang bị đầy đủ
phương tiện làm việc cần thiết. Xây dựng và nâng cao văn hoá thanh tra,
hoàn thiện đạo đức của công chức thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân.
Ba là, về phương thức hoạt động: Hoạt động thanh tra phải được tiến
hành kịp thời, có trọng tâm, trọng điểm, công khai, dân chủ, khách quan,
đáp ứng được yêu cầu của công tác quản lý và không làm ảnh hưởng đến
hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân được thanh tra. Việc
đổi mới hoạt động thanh tra cần đặc biệt tập trung vào thanh tra công vụ;
đề cao vai trò, trách nhiệm của Trưởng đoàn thanh tra.
Đổi mới hoạt động thanh tra theo xu hướng giảm tiền kiểm, tăng
cường hậu kiểm trong quản lý.
Bốn là, giải quyết tốt mối quan hệ ngang- dọc giữa chỉ đạo theo chiều
dọc từ trên xuống dưới (chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ thanh tra của Thanh tra
Viện kiểm sát nhân dân tối cao với Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân cấp
tỉnh) và chỉ đạo theo chiều ngang (chỉ đạo của tổ chức đảng và Viện trưởng
Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp).
2.3.2. Điều kiện bảo đảm việc hoàn thiện tổ chức và hoạt động của
Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân theo yêu cầu cải cách tư pháp
2.3.2.1. Bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh tra
Tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân phải
được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng.
2.3.2.2. Bảo đảm việc hoàn thiện cơ chế pháp lý về tổ chức và hoạt
động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân
12
các bộ, ngành được quy định trong Luật Thanh tra và mô hình tổ chức và
hoạt động của Thanh tra một số bộ, ngành ở Việt Nam, gồm: Bộ Tư pháp,
Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công an và Tòa án nhân dân tối cao.
13
2.4.2. Mô hình tổ chức và hoạt động thanh tra ở một số nước trên
thế giới
Nghiên cứu mô hình tổ chức và hoạt động của Thanh tra một số nước
trên thế giới gồm: Thanh tra Quốc hội (Thụy Điển, Đan Mạch, Canada và
một số nước phát triển ở Bắc Âu và Nam Mỹ); Thanh tra giám sát hành
chính (Trung Quốc, Lào, Hàn Quốc, Ai Cập); Thanh tra chuyên ngành
được thành lập hầu hết ở các nước trên thế giới, song song tồn tại với một
số loại hình thanh tra khác; Thanh tra tư pháp (Jordan, Anh)
2.4.3. Một số vấn đề rút ra qua nghiên cứu các mô hình
- Trên cơ sở nghiên cứu về tổ chức bộ máy, biên chế cán bộ của Thanh
tra một số bộ, ngành để đề xuất phương án về cơ cấu tổ chức bộ máy, số
lượng cán bộ lãnh đạo, biên chế của Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân tối
cao, Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh;
- Kết quả nghiên cứu về thẩm quyền, nội dung, phương thức hoạt động
thanh tra của các bộ, ngành có ý nghĩa thiết thực trong việc đề xuất đổi mới nội
dung và phương thức hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân.
- Kết quả nghiên cứu về mô hình tổ chức, thẩm quyền, nội dung và
phương thức hoạt động của thanh tra tư pháp nói chung, thanh tra toà án nói
riêng của một số nước trên thế giới rất có ý nghĩa cho việc nghiên cứu, đề
xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành
Kiểm sát nhân dân ở Việt Nam.
Chương 3
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN, THỰC TRẠNG VỀ TỔ CHỨC VÀ
HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA NGÀNH KIỂM SÁT NHÂN DÂN
Trong chương này, tác giả nghiên cứu về quá trình hình thành, phát
triển và nêu lên thực trạng về tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành
Nghệ An, Đồng Nai, Đắk Lắc; Viện kiểm sát nhân dân các tỉnh, thành phố
còn lại thành lập bộ phận (Tổ thanh tra) chuyên trách hoặc bố trí cán bộ
thanh tra chuyên trách đặt trong Phòng Tổ chức- cán bộ.
3.2. THỰC TRẠNG VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
THANH TRA NGÀNH KIỂM SÁT NHÂN DÂN Ở VIỆT NAM
3.2.1. Thực trạng về tổ chức của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân
dân ở Việt Nam
15
Từ năm 2014, hệ thống Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân đã được
hình thành ở hai cấp kiểm sát là Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao
và Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh. Cụ thể là:
- Đối với Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao:
Tổ chức bộ máy: Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao hiện có 04
phòng, trong đó có 03 phòng được thành lập từ tháng 3/2010 là: Phòng
Tham mưu tổng hợp, Phòng Thanh tra nghiệp vụ, Phòng Thanh tra xét
khiếu tố; đến tháng 7/2014 thành lập thêm Phòng Thanh tra hành chính.
Lãnh đạo quản lý: có 04 lãnh đạo đơn vị, gồm: 01 Chánh Thanh tra và
03 Phó Chánh Thanh tra. Ngoài ra còn có 07 lãnh đạo cấp phòng gồm 02
Trưởng phòng và 05 Phó Trưởng phòng.
Biên chế cán bộ: từ ngày 15/02/2014 được giao tổng số 25 chỉ tiêu
biên chế; hiện tại mới có 20 biên chế, gồm 13 nam, 07 nữ
Về cơ cấu công chức: hiện có 02 Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân
dân tối cao; 01 Điều tra viên cao cấp; 02 Kiểm sát viên trung cấp; 07 Kiểm
sát viên sơ cấp; 01 Kiểm tra viên chính; 05 Kiểm tra viên; 02 chuyên viên.
Về độ tuổi: Dưới 30 tuổi có 04 đồng chí; từ 30 đến dưới 40 tuổi có 05
đồng chí; từ 40 đến dưới 50 tuổi có 08 đồng chí; từ 50 đến 55 tuổi có 02
đồng chí; trên 55 tuổi có 01 đồng chí.
Về trình độ chuyên môn: 04 Thạc sỹ Luật (trong đó, có 02 đồng chí
đang làm Nghiên cứu sinh Luật); 01 Thạc sỹ Hành chính công; 14 Cử nhân
Luật; 01 Cao đẳng Văn thư lưu trữ.
Năm 2014, Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã tiến hành 05
cuộc thanh tra nghiệp vụ theo kế hoạch, gồm: 02 cuộc thanh tra toàn diện
các mặt, các lĩnh vực công tác nghiệp vụ, 02 cuộc thanh tra chuyên đề về
án đình chỉ theo Điều 25 Bộ luật hình sự và việc giải quyết các vụ án xâm
phạm trật tự quản lý kinh tế, án tham nhũng, chức vụ, 01 cuộc Thanh tra
về công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử
án hình sự. Thực hiện chỉ đạo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối
cao, Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã tiến hành 04 cuộc thanh
tra đột xuất, gồm: 01 cuộc thanh tra việc chấp hành pháp luật và Quy chế
của Ngành trong việc giải quyết các vụ, việc tại Viện kiểm sát nhân dân
tỉnh Quảng Trị; 02 cuộc thanh tra trách nhiệm trong việc để xảy ra án đình
chỉ do bị can không phạm tội, Toà án tuyên bị cáo không phạm tội tại Viện
17
kiểm sát nhân dân tỉnh Sóc Trăng và Cà Mau; - 01 cuộc thanh tra toàn diện
về các mặt, các lĩnh vực công tác nghiệp vụ tại Viện kiểm sát nhân dân
tỉnh Bình Phước. Ngoài ra, đã yêu cầu 05 Viện kiểm sát nhân dân tỉnh báo
cáo và chuyển 27 hồ sơ vụ án hình sự có dấu hiệu vi phạm để nghiên cứu.
Thanh tra của Viện kiểm sát nhân dân các tỉnh, thành phố đã tiến hành
243 cuộc thanh tra về hoạt động nghiệp vụ thực hành quyền công tố và
kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử án hình sự
3.2.2. Kết quả hoạt động thanh tra hành chính
Trong năm 2007, Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã thành
lập Đoàn thanh tra tài chính đối với Báo Bảo vệ pháp luật và Tạp chí Kiểm
sát về các nội dung: việc quản lý, sử dụng và thanh quyết toán các nguồn tài
chính; việc hạch toán doanh thu, chi phí, kết quả sản xuất kinh doanh; việc
thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước; việc thực hành tiết kiệm, chống
lãng phí, chấp hành kỷ luật tài chính theo quy định của pháp luật.
Từ năm 2012 trở về trước, mỗi năm tiến hành 09 cuộc kiểm tra việc
thực hiện Quy chế dân chủ, việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong
quản lý, chi tiêu mua sắm tài sản, đầu tư ứng dụng khoa học công nghệ
thiện tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân theo yêu
cầu cải cách tư pháp ở Việt Nam.
Chương 4
PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC VÀ
HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA NGÀNH KIỂM SÁT NHÂN
DÂN
THEO YÊU CẦU CẢI CÁCH TƯ PHÁP Ở VIỆT NAM
Trong chương này, tác giả tập trung làm sáng tỏ quan điểm chỉ đạo
của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao về tăng cường công tác
thanh tra trong ngành Kiểm sát nhân dân. Trên cơ sở đó, nêu ra phương
hướng và một số giải pháp hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Thanh tra
ngành Kiểm sát nhân dân theo yêu cầu cải cách tư pháp ở Việt Nam.
4.1. PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN TỔ CHỨC VÀ
HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA NGÀNH KIỂM SÁT NHÂN
DÂN Ở VIỆT NAM
19
Trước những yêu cầu của công cuộc cải cách tư pháp, tổ chức và hoạt
động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân cần được hoàn thiện theo
những phương hướng cơ bản sau:
4.1.1. Phương hướng đổi mới về tổ chức của Thanh tra ngành
Kiểm sát nhân dân ở Việt Nam
Về đổi mới tổ chức của Thanh tra ngành kiểm sát nhân dân, theo
chúng tôi cần quán triệt một số vấn đề sau:
Thứ nhất, nhận thức đúng đắn và đầy đủ hơn về vị trí, vai trò quan
trọng của công tác thanh tra.
Thứ hai, tăng cường thẩm quyền cho Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân.
Thứ ba, hoàn thiện cấu trúc hệ thống bộ máy của Thanh tra ngành
Kiểm sát nhân dân và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng đội
ngũ công chức Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân ngày càng trong sạch
vững mạnh.
Đoàn thanh tra” và các quy trình về nghiệp vụ thanh tra trong ngành Kiểm
sát nhân dân
4.2.2. Hoàn thiện tổ chức bộ máy và củng cố, kiện toàn đội ngũ công
chức Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân
Về tổ chức bộ máy của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân trong thời
gian tới nên tổ chức ở hai cấp kiểm sát là Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân
tối cao và Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh.
MÔ HÌNH TỔ CHỨC BỘ MÁY THANH TRA
NGÀNH KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG TƯƠNG LAI
21
Viện trưởng
Viện kiểm sát nhân dân tối cao
Thanh tra
Viện kiểm sát nhân dân tối cao
Cơ cấu gồm 04 phòng:
- Phòng Tham mưu, tổng hợp; - Phòng Thanh tra nghiệp vụ;
- Phòng Thanh tra hành chính; - Phòng Thanh tra xét khiếu tố
Viện trưởng
Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
Thanh tra
Của 63 Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, thành phố
(tương đương cấp phòng)
4.2.3. Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ
công chức Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân có tính chuyên nghiệp,
nhạy bén, bản lĩnh chính trị vững vàng
Để đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn hoá cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh cải
cách tư pháp, cần tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội
ngũ công chức Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân có tính chuyên nghiệp,
nhạy bén, bản lĩnh chính trị vững vàng.
4.2.4. Đổi mới phương thức và nội dung hoạt động của Thanh tra
sách ưu tiên, chế độ đãi ngộ đặc thù cho những người có thâm niên làm công
tác thanh tra trong ngành Kiểm sát nhân dân, nhất là chính sách ưu tiên khi
đề bạt, bổ nhiệm chức vụ lãnh đạo, quản lý, các chức danh pháp lý.
Có chế độ khen thưởng kịp thời đối với những người có thành tích,
cống hiến cho hoạt động thanh tra của ngành. Đồng thời, tăng cường kỷ
cương, kỷ luật, đề cao tính tích cực, bản lĩnh chính trị, tính tự chịu trách
nhiệm trước pháp luật của công chức Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân;
kỷ luật thích đáng, nghiêm đối với những cá nhân thiếu tinh thần trách
nhiệm, lợi dụng quyền thanh tra để có hành vi tham nhũng, tiêu cực hoặc
có hành vi trái pháp luật, sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà cho tập thể,
cá nhân là đối tượng thanh tra.
4.2.6. Tăng cường sự phối hợp trong hoạt động thanh tra
Khi tiến hành hoạt động thanh tra, nhất là thanh tra hoạt động nghiệp
vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, thanh tra về
công tác quản lý, sử dụng ngân sách, tài sản được cấp phải có biện pháp
phối hợp chặt chẽ, đồng bộ với các cơ quan, đơn vị hữu quan.
KẾT LUẬN CHUNG
1. Nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển về tổ chức và hoạt
động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân dân cho thấy vị trí, vai trò của
công tác thanh tra trong nội bộ ngành có ý nghĩa hết sức quan trọng và
không thể thiếu trong quá trình quản lý, xây dựng ngành Kiểm sát nhân dân
trong sạch, vững mạnh.
2. Trong quá trình cải cách hành chính, cải cách tư pháp ở nước ta đã
có nhiều công trình nghiên cứu ở trong nước và nước ngoài đề cập đến mô
hình tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra; mô hình tổ chức và hoạt
động của Viện kiểm sát. Đây là cơ sở lý luận quan trọng để tiếp thu, chọn
23
lọc, hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành Kiểm sát nhân
dân đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp.
3. Tuy nhiên, trước những yêu cầu cải cách tư pháp nói chung, đổi