Nâng cao chất lợng sản phẩm để tăng sức cạnh tranh Trần Mạnh Hà
Li m u
Trong tin trỡnh kinh t hi nhõp, cnh tranh cng nh ó v ang gia nhp cỏc t
chc quc t v khu vc nh APEC,AFTA, WTO. Vic nõng cao chõt lng sn phm , h
thp giỏ thnh sn xut nõng cao nng lc cnh tranh l vn sng cũn ca doanh nghip
Vit Nam. Vi ch trng phỏt trin nn kinh t th trng nhiu thnh phn cú s qun lý
nh nc theo nh hng Xó hi ch ngha trong iu kin m ca v cnh tranh ũi
hi tt c cỏc n v sn xut kinh doanh phi quan tõm n hai vn cc k quan trng ú
l: Giỏ c v cht lng sn phm, hng hoỏ, trong ú cht lng sn phm nh l mt yu
t quyt nh. Vy phi lm th no m bo v nõng cao cht lng mt cỏch kinh t
nht nõng cao sc cnh tranh cho sn phm cỏc doanh nghip trong iu kin nn kinh
t hin nay?
Trong phm vi gii hn, cun ỏn ny ch xin c cp ti vic nõng cao cht
lng sn phm ca cỏc doanh nghip trong nc. Nhm lm sỏng t hn thc trng v a
ra mt s gii phỏp chớnh nhm nõng cao cht lng sn phm nõng cao sc cnh tranh
vi cỏc sn phm nc ngoi, trong nc cng nh trờn th trng th gii.
Kt cu ti gm cú 3 phn:
I. Lý lun chung v cht lng sn phm.
II. Phõn tớch cht lng sn phm trong cỏc doanh nghip Vit Nam hin nay.
III. Mt s gii phỏp nhm nõng cao cht lng sn phm tng sc cnh tranh ca
hng Vit Nam trong th trng trong nc cng nh th trng Th gii.
Phn I
Lý lun chung v cht lng sn phm
I. Tng quan v cht lng sn phm
1. Khỏi nim v cht lng sn phm
1
Nâng cao chất lợng sản phẩm để tăng sức cạnh tranh Trần Mạnh Hà
Theo quan im trit hc ca Mỏc thỡ cht lng sn phm l mc , thc o biu
thi giỏ tr s dng ca nú. Giỏ tr s dng ca mt sn phm lm nờn tớnh hu ớch ca sn
phm ú v nú chớnh l cht lng ca sn phm.
Theo giỏo s Ishikawa chuyờn gia v cht lng ca Nht Bn cho rng: "Cht

trng ca sn phm, th hin c s tho món nhu cu trong nhng iu kin tiờu dựng xỏc
nh". (Qun tr cht lng trong doanh nghip theo TCVN ISO 9000. PTS Nguyn th nh
- NXBTK)
õy cú th núi l mt khỏi nim hin i v cht lng sn phm, c chp nhn v
s dng rng rói nht.
2. Nhng ch tiờu ỏnh giỏ cht lng sn phm
Cht lng sn phm c ỏnh giỏ qua mt h thng cỏc ch tiờu c th. Nhng ch
tiờu cht lng ú chớnh l cỏc thụng s kinh t - k thut v cỏc c tớnh riờng cú ca sn
phm phn ỏnh tớnh hu ớch ca nú. Nhng c tớnh ny gm cú:
+ Tớnh nng tỏc dng ca sn phm
+ Cỏc tớnh cht c, lý, hoỏ nh kớch thc, kt cu, thnh phn cu to
+ Cỏc ch tiờu thm m ca sn phm
+ Tui th
+ tin cy
+ an ton ca sn phm
+ Ch tiờu gõy ụ nhim mụi trng
+ Tớnh d s dng
+ Tớnh d vn chuyn, bo qun
+ D phõn phi
+ D sa cha
+ Tit kim tiờu hao nguyờn liu, nng lng
+ Chi phớ, giỏ c
Cỏc ch tiờu ny khụng tn ti c lp tỏch ri m cú mi liờn h cht ch vi nhau.
mi loi sn phm c th s cú nhng ch tiờu mang tớnh tri v quan trng hn nhng ch
tiờu khỏc. Mi doanh nghip phi la chn v quyt nh nhng ch tiờu quan trng nht lm
cho sn phm ca mỡnh mang sc thỏi riờng phõn bit vi sn phm ng loi khỏc trờn th
trng. Ngoi ra cỏc ch tiờu an ton i vi ngi s dng v xó hi, mụi trng ngy cng
quan trng v tr thnh bt buc i vi cỏc doanh nghip. c bit l i vi nhng sn
phm cú nh hng trc tip n sc kho v cuc sng ca con ngi.
3. Nhng nhõn t to nờn cht lng sn phm.

Dch v
4. Nhng nhõn t nh hng ti cht lng sn phm
Cú hai nhúm nhõn t chớnh nh hng n cht lng sn phm ú l:
+ Nhúm nhõn t bờn trong
+ Nhúm nhõn t bờn ngoi
Nh chỳng ta ó bit cú rt nhiu nhõn t cu thnh cht lng sn phm v cng
chớnh nhng nhõn t ny l nhõn t nh hng n cht lng sn phm v c xp vo
nhúm nhõn t bờn trong, ngoi ra cng cũn cú nhúm nhõn t bờn ngoi nh hng ti cht
lng sn phm.
4
Giỏ tr gia
tng
Nâng cao chất lợng sản phẩm để tăng sức cạnh tranh Trần Mạnh Hà
4.1. Nhúm nhõn t bờn trong
a. Lc lng lao ng
Lc lng lao ng ca mt doanh nghip l nhõn t nh hng cú tớnh quyt nh
n cht lng sn phm. c th hin cỏc mt:
+ Trỡnh chuyờn mụn v ý thc k lut, tinh thn lao ng hip tỏc ca i
ng lao ng tỏc ng trc tip n kh nng cú th t mỡnh sỏng to ra sn phm, k thut
cụng ngh vi cht lng ngy cng tt hn khụng?
+ Cú th lm ch c cụng ngh ngoi nhp sn xut ra sn phm vi
cht lng m k thut cụng ngh quy nh hay khụng?
+ Cú kh nng n nh v nõng cao dn cht lng sn phm vi chi phớ kinh
doanh chp nhn c hay khụng?
b. Kh nng v k thut cụng ngh
K thut cụng ngh quy nh gii hn ti a ca cht lng sn phm: k thut cụng
ngh no thỡ s cho cht lng sn phm tng ng. Cht lng v tớnh ng b ca mỏy
múc thit b sn xut nh hng n tớnh n nh ca cht lng sn phm do mỏy múc thit
b ú sn xut ra.
c. Nguyờn vt liu v h thng t chc nguyờn vt liu.

b. Trỡnh phỏt trin ca k thut cụng ngh sn xut
Nú phn ỏnh ũi hi khỏch quan v cht lng sn phm. Trong quỏ trỡnh phỏt trin
kinh t theo hng hi nhp vi khu vc v quc t, cnh tranh ngy cng gay gt v mang
tớnh "quc t hoỏ". Cht lng l mt trong nhng nhõn t quan trng quy nh li th cnh
tranh, trỡnh cht lng sn phm cng c "quc t hoỏ" v ngy cng phỏt trin. Nu
doanh nghip khụng nghiờn cu k v tớnh toỏn nhõn t ny, sn phm ca doanh nghip s
b bt li v cht lng v do ú gim sc cnh tranh ca doanh nghip. Cht lng sn
phm ca nhiu doanh nghip s dng k thut cụng ngh lc hu hin nay nc ta l vớ
d in hỡnh v vn ny.
c. C ch qun lý kinh t
õy l mt nhõn t bờn ngoi tỏc ng mnh m n phm trự cht lng sn phm.
C ch k hoch hoỏ tp chung quy mh tớnh thng nht ca cht lng sn phm. Trong
iu kin ú, cht lng sn phm hu nh ch phn ỏnh c trng kinh t - k thut ca sn
xut m khụng chỳ ý n cu v nhu cu ca ngi tiờu dựng. Khi chuyn sang c ch th
trng, cnh tranh l nn tng, cht lng sn phm khụng cũn l phm trự ca riờng nh
sn xut m l phm trự phn ỏnh cu ca ngi tiờu dựng. Cht lng sn phm khụng phi
l phm trự bt bin m thay i theo nhng nhúm ngi tiờu dựng v thi gian. Vi c ch
úng, cht lng sn phm l mt phm trự ch gn lin vi cỏc iu kin kinh t k thut
ca mt nc, ớt v hu nh khụng chu nh hng ca cỏc nhõn t kinh t - k thut thuc
phm vi quc t. Do ú, yu t sc ca phm trự cht lng thng ln, cht lng chm
c thay i. C ch kinh t m, hi nhp cht lng l mt trong nhng nhõn t quan
trng quy nh li th cnh tranh quc t. Vỡ vy ũi hi cht lng sn phm mang tớnh
"quc t hoỏ" .
d. Vai trũ qun lý kinh t v mụ
Trong c ch kinh t th trng hot ng qun lý v mụ ca nh nc trc ht l
hot ng xỏc lp cỏc c ch php lý cn thit v cht lng sn phm v qun lý cht lng
sn phm. Phỏp lnh cht lng hng hoỏ quy nh cỏc vn phỏp lý liờn quan n c quan
qun lý cht lng ban hnh v ỏp dng tiờu chun, trỏch nhim ca cỏc t chc, cỏ nhõn
kinh doanh v quyn ca ngi tiờu dựng v cht lng sn phm. Bờn cnh ú, hot ng
qun lý v mụ cng khụng kộm phn quan trng l kim tra, kim soỏt tớnh trung thc ca

c th ra cỏc phng ỏn v cht lng cho phự hp. Cht lng chớnh l s phự hp
v mi mt vi yờu cu ca khỏch hng. Cht lng biu th hai cp v phn ỏnh hai
mt khỏch quan v ch quan hay núi cỏch khỏc cũn gi l hai loi cht lng:
+ Cht lng trong tuõn th thit k: th hin mc sn phm t c so vi
tiờu chun thit k ra. Khi sn phm sn xut ra cú nhng c tớnh kinh t k thut cng
gn vi tiờu chun thit k thỡ cht ln cng cao, c phn ỏnh thụn qua cỏc ch tiờu nh:
* T l ph phm
* Sn phm khụng t yờu cu thit k
Loi cht lng ny phn ỏnh nhng c tớnh bn cht khỏch quan cu sn phm do
ú liờn quan cht ch n kh nng cnh tanh v chi phớ.
+ Cht lng trong s phự hp: nú phn ỏnh mc phự hp ca sn phm vi nhu cu
khỏch hng.Cht lng ph thuc vo mc phự hp ca sn phm thit k so vi nhu cu
v mong mun ca khỏch hng. Mc phự hp cng cao thỡ cht lng cng cao. Loi cht
lng ny ph thuc vo mong mun v s ỏnh giỏ ch quan ca ngi tiờu dựng vỡ vy nú
tỏc ng mnh m n kh nng tiờu th sn phm.
III. Cỏc loi cht lng sn phm
hiu y v cú nhng bin phỏp khụng ngng nõng cao cht lng sn phm,
ũi hi cỏc doanh nghip phi nm chc cỏc loi cht lng sn phm. Theo h thng cht
lng ISO_9000 ngi ta phõn cỏc loi cht lng sau
- Cht lng thit k: l giỏ tr riờng ca cỏc thuc tớnh c phỏc tho ra trờn c s
nghiờn cu trc nghim ca sn xut v tiờu dựng. ng thi cú so sỏnh vi cỏc hng tng
t ca nhiu nc. Cht lng thit k c hỡnh thnh giai on u ca quỏ trỡnh hỡnh
thnh cht lng sn phm.
- Cht lng tiờu chun: l giỏ tr riờng ca nhng thuc tớnh ca sn phm c
tha nhn, phờ chun trong qun lý cht lng sn phm. Cht ln sn phm l ni dung
tiờu chun mt loi hng hoỏ. Cht lng tiờu chun cú ý ngha phỏp lnh buc phi thc
hiờn nghiờm chnh trong quỏ trỡnh qun lý cht lng. Cht lng tiờu chun cú nhiu loi:
7
Nâng cao chất lợng sản phẩm để tăng sức cạnh tranh Trần Mạnh Hà
+ Tiờu chun quc t l nhng tiờu chun do t chc cht lng quc t ra c

Cht lng sn phm l c s doanh nghip thc hin cỏc chin lc Marketing,
m rng th trng, to uy tớn, danh ting cho sn phm ca doanh nghip, khng nh v trớ
ca sn phm ú trờn th trng.T ú lm c s cho s tn ti v phỏt trin lõu bn ca
doanh nghip.
Hiu qu kinh t, s thnh cụng ca mt doanh nghip khụng ch ph thuc vo s
phỏt trin sn xut cú nng sut, cht lng m cũn c to thnh bi s tit kim, c bit
l tit kim nguyờn vt liu, thit b, lao ng trong quỏ trỡnh sn xut v khụng sn xut ra
cỏc ph phm. Nõng cao cht lng chớnh l iu kin t c s tit kim ú. Nh tng
cht lng sn phm dn tng giỏ tr s dng v li ớch kinh t xó hi trờn mt n v chi
phớ u vo, gim lng nguyờn vt liu s dng, tit kim ti nguyờn, gim ụ nhim mụi
trng. Nh vy, nõng cao cht lng sn phm chớnh l con ng ngn nht v tt nht
em li hiu qu kinh t .
Cht lng sn phm c nõng cao giỳp doanh nghip t c mc tiờu kinh
doanh ca mỡnh l li nhun. õy ng thi l iu kin doanh nghip tn ti v phỏt
8
Nâng cao chất lợng sản phẩm để tăng sức cạnh tranh Trần Mạnh Hà
trin. Cht lng sn phm gúp phn y mnh tin b sn xut, t chc lao ng trong mt
doanh nghip núi riờng cng nh trờn phm vi quc gia núi chung. Khi doanh nghip ó t
c li nhun thỡ cú iu kin bo m vic lm cho ngi lao ng, tng thu nhp cho
h v lm cho tin tng gn bú vi doanh nghip, gúp ht cụng sc sn xut nhng sn
phm cú cht lng tt giỳp doanh nghip kinh doanh hiu qu hn.
Cht lng sn phm tt m bo hng dn v kớch thớch tiờu dựng. Riờng i vi
sn phm l t liu sn xut thỡ cht lng sn phm tt s m bo cho vic trang b k
thut hiờn i cho nn kinh t quc dõn, tng ng sut lao ng. Cht lng sn phm khụng
nhng lm nõng cao uy tớn hng hoỏ ca nc ta trờn th trng quc t m cũn to iu kin
tng cng thu nhp ngoi t cho t nc.
2. S cn thit phi nõng cao cht lng sn phm
2.1. Do yu t cnh tranh
Hi nhp vo kinh t th trng th gii, ngha l chp nhn s cnh tranh, chu s
tỏc ng ca quy lut cnh tranh. Vi chớnh sỏch m ca, t do hoỏ thng mi cỏc nh sn