TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘIHÀ NỘI – 2015
2
BẢNG TỪ VIẾT TẮT
BT Bài tập
GTGT Giá trị gia tăng
KTĐG Kiểm tra đánh giá
LVN Làm việc nhóm
MT Mục tiêu
NC Nghiên cứu
NK Nhập khẩu
NSNN Ngân sách nhà nước
TC Tín chỉ
TNCN Thu nhập cá nhân
TNDN Thu nhập doanh nghiệp
TTĐB Tiêu thụ đặc biệt
VĐ Vấn đề
XK Xuất khẩu
3
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾ
BỘ MÔN LUẬT TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

Tên học phần: Luật tài chính
Số tín chỉ: 03
Loại môn học: Bắt buộc
1. THÔNG TIN VỀ BỘ MÔN LUẬT TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
1. PGS.TS. Phạm Thị Giang Thu - Trưởng Bộ môn
Điện thoại: 0437738316

Phòng 306 - Nhà K4 - Trường Đại học Luật Hà Nội
Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội
Điện thoại: 04.37738316
Email:
Giờ làm việc: 7h30 - 16h30 hàng ngày (trừ các ngày nghỉ).
2. MÔN HỌC TIÊN QUYẾT
- Luật hành chính
- Luật thương mại.
3. TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC
Học phần Luật tài chính được thiết kế là môn học bắt buộc trong
chương trình đào tạo cử nhân luật của Trường Đại học Luật Hà Nội.
Học phần này cung cấp những kiến thức cơ bản về pháp luật về tài
chính công như pháp luật về ngân sách nhà nước và pháp luật về thuế.
Qua môn học này, người học sẽ được trang bị những kiến thức nền
tảng về chính sách tài chính công cũng như nội dung pháp luật hiện
hành điều chỉnh hoạt động tài chính công của Việt Nam.
Nhằm mục tiêu trên, môn học được thiết kế thành 2 phần với 14 nội
dung cụ thể, bao gồm:
Phần 1: Pháp luật về NSNN (gồm 6 vấn đề)
Phần 2: Pháp luật về thuế (gồm 8 vấn đề)
4. MỤC TIÊU KHÁI QUÁT CỦA MÔN HỌC
5
- Người học sẽ nắm được các kiến thức cơ bản của lĩnh vực tài chính
công và pháp luật tài chính công như NSNN và pháp luật NSNN; thuế
và pháp luật thuế.
- Người học có khả năng vận dụng những kiến thức về tài chính công
trong công việc như tham gia xây dựng, chấp hành, quyết toán ngân
sách, thực hiện việc quản lý thuế hoặc chấp hành pháp luật thuế
- Người học có khả năng đưa ra được quan điểm để đánh giá, bình luận
các quy định pháp luật hiện hành, từ đó tham gia xây dựng chính sách

8.2. Nội dung pháp lí về thuế XK, thuế NK
Vấn đề 9. Pháp luật thuế TTĐB
9.1. Khái niệm thuế TTĐB
9.2. Nội dung pháp lí về thuế TTĐB
Vấn đề 10. Pháp luật thuế GTGT
10.1. Khái niệm thuế GTGT
10.2. Nội dung pháp lí về thuế GTGT
Vấn đề 11. Pháp luật thuế thu nhập
11.1. Khái niệm thuế thu nhập
11.2. Nội dung pháp lí về thuế
11.3. Nội dung pháp lí về thuế TNCN
Vấn đề 12. Pháp luật về thuế liên quan đến đất đai
12.1. Khái niệm thuế liên quan đến đất đai
12.2. Nội dung pháp lí về thuế sử dụng đất nông nghiệp
12.3. Nội dung pháp lí về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp
Vấn đề 13. Pháp luật về các loại thuế khác
13.1. Pháp luật thuế tài nguyên
13.2. Pháp luật thuế môn bài
13.3. Pháp luật về thuế bảo vệ môi trường
Vấn đề 14. Pháp luật về quản lí thuế
14.1. Khái niệm pháp luật về quản lí thuế
14.2. Những nội dung chủ yếu trong pháp luật về quản lí thuế
7
6. MỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT
MT
VĐ
Bậc 1 Bậc 2 Bậc 3
1.
Những
vấn đề

các loại hình
ngân sách khác.
1B3. Phân tích
được nội dung
và ý nghĩa của
từng nguyên tắc
của NSNN.
1B4. Phân tích
được lí do vì sao
cần có pháp luật
ngân sách.
1B5. Phân tích
được bản chất
của luật ngân
sách.
1C1. Đưa ra được
ý kiến đánh giá
của cá nhân về ý
nghĩa của NSNN
đối với hoạt động
của Nhà nước.
1C2. Đưa ra được
ý kiến bình luận về
sự thể hiện các nguyên
tắc cơ bản của
NSNN trong Luật
NSNN ở Việt Nam.
1C3. Đưa ra được
ý kiến bình luận
của cá nhân về các

NSNN.
2A3. Nêu được các
nguyên tắc tổ chức
NSNN.
2A4. Nêu được khái
niệm phân cấp quản
lí NSNN.
2A5. Nêu được 2 nội
dung cơ bản của chế
độ phân cấp quản lí
NSNN.
2A6. Nêu được ý
nghĩa của chế độ
phân cấp quản lí
NSNN.
được lí do vì sao
phải thiết kế hệ
thống NSNN
theo mô hình hệ
thống chính quyền.
2B3. Phân tích
được ý nghĩa của
từng nguyên tắc
tổ chức NSNN.
2B4. Giải thích
được lí do vì sao
phải có sự phân
cấp quản lí
NSNN.
2B5. Giải thích

NSNN (phân bổ số
kiểm tra, xây dựng
ngân sách và phê
chuẩn ngân sách).
3B1. Phân tích
được bản chất
của hoạt động
lập dự toán
NSNN.
3B2. Phân tích
được sự khác
biệt về thẩm
quyền và thủ tục
giữa hoạt động
3C1. Đưa ra được
ý kiến đánh giá
của cá nhân về tính
hiệu quả của hoạt
động lập dự toán
NSNN ở Việt Nam
hiện nay.
3C2. Bình luận
được về khía cạnh
bản chất của thủ
9
3A3. Nêu được ý
nghĩa của việc lập
dự toán NSNN.
3A4. Nêu được khái
niệm chấp hành dự

động chấp hành
dự toán NSNN.
3B4. Phân tích
được các nội
dung pháp lí cơ
bản của quá trình
chấp hành dự
toán thu và dự
toán chi NSNN.
3B5. Phân tích
được bản chất
của mối quan hệ
phân quyền giữa
các cơ quan nhà
nước trong giai
đoạn chấp hành
ngân sách.
3B6. Phân tích
được ý nghĩa pháp
lí của thủ tục
quyết toán
NSNN.
3B7. Phân tích
được các quy
định cơ bản về
thủ tục quyết
tục phê chuẩn
NSNN của Quốc
hội.
3C3. Bình luận

Pháp
luật về
thu
NSNN
4A1. Nêu được khái
niệm thu NSNN.
4A2. Nêu được 4
tiêu chí phân loại thu
NSNN.
4A3. Nêu được 3
nhóm thu cơ bản của
NSNN từ thuế, lệ
phí và phí.
4A4. Nêu được các
vấn đề cơ bản mà
pháp luật cần quy
định khi điều chỉnh
quan hệ thu thuế, lệ
phí và phí.
4A5. Nêu được khái
quát các khoản thu
NSNN từ vay nợ,
viện trợ và các
khoản thu khác.
4B1. Phân tích
được 3 yếu tố
cấu thành của
quan hệ pháp luật
thu NSNN.
4B2. Phân tích

bắt buộc và cơ chế
thoả thuận).
4C2. Bình luận
được nguyên tắc:
Quốc hội là cơ
quan duy nhất có
quyền lập thuế,
sửa đổi, bổ sung và
bãi bỏ các thứ
thuế.
4C3. Bình luận
được nguyên tắc:
Các khoản thu từ
vay nợ phải được
ưu tiên dùng để chi
đầu tư phát triển.
11
5.
Pháp
luật về
chi
NSNN
5A1. Nêu được khái
niệm chi NSNN.
5A2. Nêu được tiêu
chí phân loại chi
ngân sách và ý nghĩa
của việc phân loại
chi ngân sách.
5A3. Nêu được khái

NSNN.
5B4. Phân tích
được những nội
dung pháp lí cơ
bản của các
khoản chi thường
xuyên theo pháp
luật hiện hành.
5B5. Phân tích
được bản chất và
đặc trưng của
các khoản chi
đầu tư phát triển
từ NSNN.
5B6. Phân tích
được những nội
dung cơ bản của
5C1. Bình luận
được nguyên tắc
quy định tại Điều 8
Luật NSNN.
5C2. Bình luận
được về tính hợp
pháp và tính hợp lí
của cơ chế khoán
chi hành chính - sự
nghiệp và đánh giá
được khả năng áp
dụng cơ chế này ở
Việt Nam trong

về quản lí quỹ
NSNN.
6A4. Nêu được thẩm
quyền của các chủ
thể trong hoạt động
quản lí quỹ NSNN.
6A5. Nêu được các
phương thức quản lí
quỹ NSNN theo
pháp luật hiện hành.
6B1. Phân tích
được bản chất
của quỹ NSNN
và các yếu tố cấu
thành quỹ NSNN.
6B2. Phân tích
được địa vị pháp
lí của kho bạc
Nhà nước trong
hoạt động quản
lí quỹ NSNN.
6B3. Giải thích
được ý nghĩa của
hệ thống kho bạc
nhà nước thống
nhất trong hoạt
động quản lí
NSNN.
6B4. Phân tích
được nội dung

được về khái niệm
và đặc điểm của
13
lí luận
về thuế
và
pháp
luật
thuế
7A2. Nêu được các
tiêu chí phân loại
thuế.
7A3. Nêu được các
nguyên tắc đánh
thuế theo quan điểm
phổ biến hiện nay.
7A4. Nêu được 2
quyền thu thuế của
Nhà nước.
7A5. Nêu được khái
niệm và những đặc
điểm của pháp luật
thuế.
7A6. Nêu được 3
đặc trưng cơ bản
trong quan hệ pháp
luật thuế.
7A7. Nêu được cấu
trúc của pháp luật
thuế (trình bày chi

7B8. Phân tích
được vai trò của
pháp luật thuế.
thuế.
7C2. Nhận xét,
đánh giá được về
tiêu chí phân loại
thuế, đề xuất ý
kiến cá nhân về
tiêu chí phân loại
thuế.
7C3. Bình luận
được về các
nguyên tắc đánh
thuế ở nước ta hiện
nay.
7C4 Bình luận
được về việc vận
dụng các quyền
thu thuế của Việt
Nam hiện nay.
7C5. Bình luận
được về cấu trúc
pháp luật thuế ở
nước ta hiện nay.
8.
Pháp
luật
thuế
XK,

NK.
8A5. Nêu được hệ
thống thuế suất thuế
NK.
8A6. Nêu được các
trường hợp được
miễn thuế XK, thuế
NK.
8B2. Lí giải
được quy chế
thuế XK, thuế
NK đối với hàng
hoá ra, vào khu
phi thuế quan.
8B3. Phân tích
được sự khác
biệt trong việc
xác định giá tính
thuế XK với giá
tính thuế NK.
8B4. Lí giải
được tại sao phải
quy định nhiều
loại thuế suất
thuế NK.
kinh tế quốc tế hiện
nay.
8C2. Phân tích
được những tác
động từ các cam

9B1. Phân tích
được những lí do
để Nhà nước ban
9C1. Bình luận
được về mục tiêu
của thuế TTĐB so
15
thuế
TTĐB
9A2. Nêu được
phạm vi áp dụng của
thuế TTĐB.
9A3. Nêu được các
căn cứ tính thuế TTĐB.
9A4. Nêu được quy
định về hoàn thuế
TTĐB.
hành chế độ thuế
TTĐB.
9B2. Phân tích
được những lí do
để nhà làm luật
quy định các
trường hợp không
thuộc diện chịu
thuế.
9B3. Đánh giá
được về thuế
suất thuế TTĐB.
9B4. So sánh

quy định của pháp
luật.
10A4. Nêu được quy
định về thuế suất
thuế GTGT.
10A5. Nêu được các
10B1. Phân tích
được những ưu
điểm của thuế
GTGT.
10B2. Phân tích
được bản chất
gián thu của thuế
GTGT.
10B3. Giải thích
được về những
trường hợp cá
biệt trong xác
định giá tính
thuế GTGT.
10B4. Giải thích
được về cách
tiếp cận của nhà
10C1. Bình luận
được các nhược
điểm của thuế GTGT.
10C2. Bình luận
được về một vài
trường hợp cá biệt
không thể hiện bản

thuộc diện chịu
thuế GTGT.
10C4. Bình luận
được về hiệu quả và
sự chính xác trong
hai phương pháp
tính thuế GTGT.
10C5. Lí giải được
tại sao trong hoàn
thuế GTGT lại hay
xảy ra gian lận và
đề xuất các biện
pháp phòng, chống.
11.
Pháp
luật
thuế
thu
nhập
11A1. Nêu được
khái niệm và đặc
điểm của thuế thu
nhập.
11A2. Nêu được 2
loại thuế thu nhập
hiện hành ở Việt
Nam.
11A3. Nêu được sự
cần thiết phải kí kết
và thực hiện hiệp

11C2. So sánh
được thuế thu nhập
ở Việt Nam và ở
một số nước.
11C3. Bình luận
được về thực tiễn áp
dụng các hiệp định
tránh đánh thuế hai
lần ở Việt Nam.
11C4. Bình luận
được về đối tượng
không phải nộp thuế.
11C5. Bình luận được
các căn cứ tính thuế.
11C6. Bình luận
được các quy định
17
11A6. Nêu được các
nguyên tắc và các
trường hợp ưu đãi,
miễn, giảm thuế.
11A7. Nêu được
phạm vi áp dụng của
Luật thuế TNCN.
11A8. Nêu được căn
cứ tính thuế.
11B9. Nêu được
trường hợp đặc thù
trong tính thuế
TNCN.

được về căn cứ
tính thuế TNCN
theo quy định hiện
hành.
11C9. Bình luận
được về các quy
định đặc thù trong
tính thuế TNCN.
12.
Pháp
luật về
thuế
liên
quan
đến đất
đai
12A1. Nêu được
khái niệm thuế sử
dụng đất.
12A2. Nêu được các
đặc điểm của thuế sử
dụng đất.
12A3. Mô tả được
các loại thuế sử dụng
đất.
12A4. Nêu được
khái niệm pháp luật
thuế sử dụng đất.
12A5. Nêu được
phạm vi áp dụng

đất nông nghiệp.
12A6 Nêu được các
căn cứ tính thuế sử
dụng đất nông
nghiệp.
12A7. Nêu được các
trường hợp miễn,
giảm thuế sử dụng
đất nông nghiệp.
12A8. Nêu được
phạm vi áp dụng
Pháp lệnh thuế nhà
đất.
12A9. Nêu được các
căn cứ tính thuế của
thuế nhà đất.
12A10. Nêu được
các trường hợp miễn
giảm thuế nhà đất.
dụng đất.
12B4. Chỉ ra
được các dấu
hiệu chủ thể nộp
thuế sử dụng đất
nông nghiệp.
12B5. Phân tích
được những
điểm đặc thù
trong căn cứ tính
thuế sử dụng đất

nông nghiệp theo
quy định pháp luật
hiện hành.
12C6. Nêu được
quan điểm cá nhân
về việc bổ sung
hoặc giảm bớt các
trường hợp thuộc
diện miễn, giảm
thuế sử dụng đất
nông nghiệp.
12C7. So sánh
được phạm vi áp
dụng thuế sử dụng
đất phi nông
nghiệp với thuế sử
dụng đất nông
nghiệp.
12C8. Bình luận
được về căn cứ tính
thuế sử dụng đất
phi nông nghiệp.
19
hợp miễn, giảm
thuế sử dụng đất
phi nông nghiệp.
13.
Pháp
luật
về các

tính thuế tài
nguyên.
13B3. Giải thích
được một số
trường hợp thuộc
diện miễn, giảm
thuế tài nguyên.
13B4. Phân tích
được các căn cứ
tính thuế của thuế
bảo vệ môi
trường.
13B5. Giải thích
được tại sao
trong thuế môn
bài lại quy định
các mức thuế.
13C1. Bình luận
được về phạm vi
áp dụng pháp luật
thuế tài nguyên.
13C2. Bình luận
được về các điều
kiện của một sự
kiện pháp lí là căn
cứ phát sinh quan
hệ pháp luật thuế
tài nguyên.
13C3. Bình luận
được về mục đích

14C2. Bình luận
20
14A3. Nêu được
quyền và nghĩa vụ
cơ bản của các chủ
thể trong quản lí thuế.
14A4. Nêu được các
thủ tục hành chính
liên quan đến thu,
nộp thuế.
14A5. Nêu được các
nội dung trong quản
lí thông tin về người
nộp thuế.
14A6. Nêu được
khái niệm và các
nguyên tắc kiểm tra,
thanh tra thuế.
14A7. Nêu được các
trường hợp cưỡng chế
và các biện pháp
cưỡng chế thi hành
quyết định hành
chính thuế.
14A8. Nêu được các
hành vi vi phạm pháp
luật thuế và biện
pháp xử lí.
14A9. Nêu được các
nguyên tắc chung

luật thuế đối với
người nộp thuế.
14B8. Giải thích
được tại sao ở
nước ta có ít vụ
được về vấn đề xã
hội hoá trong công
tác quản lí thuế ở
Việt Nam.
14C3. Bình luận
được các quy định
của pháp luật về
thủ tục hành chính
liên quan đến thu,
nộp thuế ở nước ta
hiện nay.
14C4. Bình luận
được về công tác
kiểm tra, thanh tra
thuế ở Việt Nam
hiện nay.
14C5. Bình luận
được về các biện
pháp cưỡng chế thi
hành quyết định
hành chính thuế ở
Việt Nam hiện
nay.
14C6. Bình luận
được về các quy

B. VĂN BẢN PHÁP LUẬT
1. Hiến pháp năm 2013
2. Luật NSNN năm 2002
3. Luật quản lí nợ công năm 2009
22
4. Luật quản lí, sử dụng tài sản nhà nước năm 2008
5. Luật quản lí thuế năm 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2012)
6. Luật thuế XK, thuế NK năm 2005.
7. Luật thuế TTĐB năm 2008.
8. Luật thuế GTGT năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2013)
9. Luật thuế TNDN năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2013)
10. Luật thuế TNCN năm 2007 (sửa đổi, bổ sung năm 2013)
11. Luật thuế tài nguyên năm 2009.
12. Luật thuế sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2010.
13. Luật thuế bảo vệ môi trường năm 2010.
14. Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm
2007 & 2013).
15. Các nghị định, thông tư hướng dẫn những văn bản luật nêu trên
16. Các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.
C. TÀI LIỆU THAM KHẢO KHÁC
ẤN PHẨM
1. TS. Phạm Thị Giang Thu (chủ nhiệm), Tài chính công Việt Nam:
Thực trạng và giải pháp hoàn thiện, Đề tài Khoa học cấp Bộ, Bộ Tư
pháp, 2013
2. TS.Phạm Thị Giang Thu (chủ nhiệm), Nghiên cứu pháp luật về tài
chính công ở Việt Nam, Đề tài khoa học cấp trường, Đại học Luật
Hà Nội, năm 2011.
3. Michel Bouvier, Nhập môn luật thuế đại cương và lí thuyết thuế,
Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005.
4. Michel Bouvier (chủ biên), Tài chính công, Nxb. Chính trị quốc

học
Nhận BT lớn
Nhận BT nhóm
1 1 2 3
2 2 + 3 2 3
3 4 2 2 BT cá nhân số 1
4 5 2 3
5 6 2 2
6 2 2 3
7 7 2 3
8 8 + 9 2 2
9 10 2
10 11 2 2 BT cá nhân số 2
11 11 2 2 3
12 12 2 2 3
13 13 2 3 Nộp BT nhóm
14 13 2 2 3 Thuyết trình BT nhóm
15 14 2 Nộp BT lớn
Tổng
26
tiết
14
tiết
6
tiết
27
giờ
24
Quy đổi
26

thời gian học) và xác định nhiệm
vụ tuần tiếp theo; nhắc sinh viên
làm kế hoạch học tập của cá nhân
(gồm kế hoạch làm BT của sinh
viên; chọn và nhận BT lớn,
khuyến khích đăng kí seminar ).
- Đọc đề
cương môn
học.
- Chuẩn bị
trước các vấn
đề chưa rõ về
môn học cần
được giải đáp.
KTĐG Nhận BT lớn, BT nhóm
Tuần 1: Vấn đề 1
Hình thức
tổ chức
dạy-học
Số
giờ
TC
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Lí thuyết 2
giờ
TC
- Giới thiệu khái niệm NSNN,
cấu trúc NSNN.
- Giới thiệu các nguyên tắc cơ