TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
KHOA PHÁP LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
BỘ MÔN PHÁP LUẬT THƯƠNG MẠI HÀNG HOÁ
VÀ DỊCH VỤ QUỐC TẾ
HÀ NỘI - 2015
1
BẢNG TỪ VIẾT TẮT
BT Bài tập
CAND Công an nhân dân
CTQG Chính trị quốc gia
GV Giảng viên
KTĐG Kiểm tra đánh giá
LVN Làm việc nhóm
NC Nghiên cứu
TC Tín chỉ
2
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
KHOA PHÁP LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
BỘ MÔN PHÁP LUẬT THƯƠNG MẠI HÀNG HOÁ
VÀ DỊCH VỤ QUỐC TẾ
Hệ đào tạo: Cử nhân luật thương mại quốc tế (chính quy)
Tên môn học: Pháp luật điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế
Số tín chỉ: 03
Loại môn học: Bắt buộc
1. THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN
1. TS. Nguyễn Thị Thu Hiền - Trưởng Bộ môn
2. ThS. Tào Thị Huệ - GV
3. ThS. Trần Trọng Thắng - GV
4. Hà Thị Phương Trà - GV
5. TS. Nguyễn Thanh Tâm - Phó Chủ nhiệm Khoa, Phụ trách Khoa
pháp luật thương mại quốc tế
1) Tổng quan về thương mại dịch vụ quốc tế và pháp luật điều chỉnh
thương mại dịch vụ quốc tế.
2) Pháp luật điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế trong khuôn khổ
WTO.
3) Pháp luật điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế trong khuôn khổ
một số liên kết kinh tế khu vực.
4) Pháp luật điều chỉnh quan hệ thương mại dịch vụ quốc tế giữa Việt
Nam với một số nước đối tác theo các hiệp định hợp tác thương
mại song phương.
5) Tự do hoá thương mại trong một số lĩnh vực dịch vụ cụ thể.
4. NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC
Vấn đề 1. Tổng quan về thương mại dịch vụ quốc tế và pháp luật
điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế
1.1. Khái quát về thương mại dịch vụ quốc tế
1.2. Pháp luật điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế
1.3. Tự do hoá thương mại dịch vụ
Vấn đề 2. Pháp luật điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế trong
khuôn khổ WTO
2.1. Hiệp định chung về thương mại dịch vụ (GATS)
2.2. Các quy định của WTO trong một số lĩnh vực cụ thể
4
2.3. Các nước đang phát triển và những ưu đãi trong khuôn khổ GATS
Vấn đề 3. Pháp luật điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế trong
khuôn khổ một số liên kết kinh tế khu vực
3.1. Tổng quan về hội nhập kinh tế khu vực và pháp luật điều chỉnh
thương mại dịch vụ quốc tế trong khuôn khổ các liên kết kinh tế khu vực
3.2. Pháp luật về thị trường nội khối của Liên minh châu Âu (EU) và
các quy định về thương mại dịch vụ quốc tế
3.3. Khu vực thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) và các quy định về
thương mại dịch vụ quốc tế
thương mại dịch vụ quốc tế song phương giữa Việt Nam và một số
nước đối tác;
- Nắm được nội dung vấn đề tự do hoá thương mại trong một số
lĩnh vực dịch vụ cụ thể.
5.2. Về kĩ năng
- Hình thành và phát triển năng lực thu thập thông tin, kĩ năng tổng
hợp, hệ thống hoá vấn đề về thương mại dịch vụ quốc tế;
- Bước đầu hình thành kĩ năng phân tích những vấn đề pháp lí quốc
tế và pháp luật của Việt Nam về thương mại dịch vụ quốc tế;
- Vận dụng kiến thức đã học để xử lí tình huống cụ thể trong lĩnh
vực thương mại dịch vụ quốc tế;
- Phát triển khả năng truy cập nguồn thông tin tư liệu điện tử trên
mạng Internet.
5.3. Về thái độ
- Tự tin trong việc thực hành nghề nghiệp về thương mại quốc tế;
- Tích cực, chủ động tìm hiểu vấn đề pháp lí điều chỉnh trong lĩnh
vực thương mại dịch vụ quốc tế;
- Có tinh thần trách nhiệm đối với việc học tập.
5.4. Các mục tiêu khác
- Phát triển kĩ năng cộng tác, LVN;
- Phát triển kĩ năng tư duy sáng tạo, khám phá, tìm tòi;
- Trau dồi, phát triển năng lực phân tích.
6
6. MỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT
Mục
tiêu
Vấn đề
Bậc 1 Bậc 2 Bậc 3
1.
Tổng
nhất 2 loại nguồn
của pháp luật điều
chỉnh thương mại
dịch vụ quốc tế.
Cho ví dụ.
1A5. Trình bày được
những nội dung cơ
bản của tự do hoá
thương mại trong
lĩnh vực dịch vụ.
1B1. Phân tích
được khái niệm
thương mại dịch
vụ quốc tế và pháp
luật điều chỉnh
thương mại dịch
vụ quốc tế.
1B2. Phân tích
được vị trí và vai
trò của thương
mại dịch vụ quốc
tế trong thương
mại quốc tế.
1B3. Phân tích
được những nội
dung cơ bản của tự
do hoá thương mại
trong lĩnh vực dịch
vụ.
1C1. Bình luận
quốc tế
trong
khuôn
khổ
WTO
được lịch sử hình
thành và phát triển
của GATS.
2A3. Trình bày
được phạm vi áp
dụng của GATS.
2A4. Liệt kê được
bốn phương thức
cung ứng dịch vụ
theo quy định của
GATS.
2A5. Trình bày được
khái niệm và đặc
điểm của phương
thức “cung ứng dịch
vụ qua biên giới”.
Cho được 01 ví dụ.
2A6. Trình bày
được khái niệm và
đặc điểm của
phương thức “tiêu
dùng dịch vụ ở
nước ngoài”. Cho
được 01 ví dụ.
2A7. Trình bày
của WTO về vấn
đề dịch chuyển
qua biên giới của
thể nhân.
2B6. Vận dụng
được GATS để
giải quyết bài tập
tình huống cụ thể.
chế của GATS.
2C2. Đưa ra
được quan
điểm cá nhân
về vai trò của
GATS đối với
sự phát triển
của thương
mại dịch vụ
quốc tế hiện
nay.
8
phương thức “hiện
diện thể nhân”.
Cho 01 ví dụ.
2A9. Trình bày được
nội dung nguyên
tắc mở cửa thị
trường và đối xử
quốc gia trong lĩnh
vực thương mại
dịch vụ theo quy
kết kinh tế khu vực
và liệt kê được hệ
thống các quy định
điều chỉnh thương
mại dịch vụ quốc
tế trong khuôn khổ
liên kết kinh tế khu
vực đó.
3B1. Phân tích
được nội dung
các quy định
trong pháp luật về
thị trường nội
khối của EU điều
chỉnh thương mại
dịch vụ quốc tế.
3B2. Phân tích
được nội dung
các quy định
trong khuôn khổ
NAFTA điều
chỉnh thương mại
dịch vụ quốc tế.
3C1. Đánh giá
được vai trò
của pháp luật
điều chỉnh
thương mại
dịch vụ quốc tế
trong khuôn
thương mại dịch
vụ quốc tế.
4.
Pháp
luật
điều
chỉnh
quan hệ
thương
mại
dịch vụ
quốc tế
giữa
Việt
Nam
với một
số nước
4A1. Trình bày
được khái quát
quan hệ thương
mại dịch vụ quốc
tế hiện nay giữa
Việt Nam với các
nước đối tác.
4A2. Nêu được tên
của ít nhất 2 nước
đối tác đã từng kí
hiệp định thương mại
song phương với
Việt Nam có các
4C2. Đánh giá
được những cơ
10
đối tác
theo các
hiệp
định
hợp tác
thương
mại
song
phương
dịch vụ quốc tế.
4A3. Trình bày
được nội dung cơ
bản của pháp luật
điều chỉnh quan hệ
thương mại dịch vụ
quốc tế giữa Việt
Nam với Liên
minh châu Âu.
4A4. Trình bày được
nội dung cơ bản của
pháp luật điều chỉnh
quan hệ thương
mại dịch vụ quốc
tế giữa Việt Nam
với Hoa Kỳ.
4A5. Trình bày
được nội dung cơ
hoá
thương
mại
trong
một số
lĩnh vực
dịch vụ
5A1. Liệt kê được
ít nhất 3 lĩnh vực
thương mại dịch vụ
trong thương mại
quốc tế.
5A2. Trình bày
được nội dung cơ
bản của vấn đề tự
do hoá thương mại
5B1. Phân tích
được nội dung cơ
bản của vấn đề tự
do hoá thương
mại trong lĩnh
vực dịch vụ pháp
lí. Vận dụng được
để giải quyết tình
huống cụ thể.
5C1. Đánh giá
được tác động
của tự do hoá
thương mại đối
với sự phát
bản của vấn đề tự
do hoá thương mại
trong lĩnh vực
dịch vụ phân phối.
Vận dụng được
để giải quyết tình
huống cụ thể.
dục và dịch vụ
phân phối ở
Việt Nam hiện
nay.
7. TỔNG HỢP MỤC TIÊU NHẬN THỨC
Mục tiêu
Vấn đề
Bậc 1 Bậc 2 Bậc 3 Tổng
Vấn đề 1 5 3 2 10
Vấn đề 2 10 6 2 18
Vấn đề 3 5 3 1 9
Vấn đề 4 5 3 2 10
Vấn đề 5 4 3 1 8
Tổng 29 18 8 55
8. HỌC LIỆU
A. GIÁO TRÌNH
12
1. Hanoi Law University, Textbook International Trade and
Business Law, People’s Public Security Publishing House, Hanoi,
(2012) (Giáo trình song ngữ Anh-Việt do EU tài trợ trong khuôn
khổ dự án EU-Việt Nam MUTRAP III);
2. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật thương mại quốc tế,
Nxb. CAND, Hà Nội, 2013.
7. Các văn bản khác có liên quan.
* Điều ước quốc tế
1. Hiệp định Marrakesh 1994 về thành lập Tổ chức thương mại thế
giới và các phụ lục.
2. Hiệp định khung ASEAN về thương mại dịch vụ.
3. Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ.
4. Hiệp định thương mại song phương Việt Nam - Hoa Kỳ.
5. Hiệp ước về sự vận hành của Liên minh châu Âu (TFEU).
C. TÀI LIỆU THAM KHẢO TỰ CHỌN
1. Ban thư kí WTO, Guide to the Uruguay Round Agreements, 1999.
2. Ban thư kí WTO, Bảng phân loại các ngành dịch vụ trong WTO,
MTN.GNS/W/120, 1991, nguồn: www.wto.org
3. Bộ Tư pháp, International Economic Integration - A Training
Guidelines for Judicial Agencies, 2008.
4. DG Trade, EU-VN Trade Figures, 2011, nguồn: http://trungtam
wto.vn/sites/default/files/EU-VN%20Trade%20Figures.pdf
5. Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn II (MUTRAP II),
Cam kết về dịch vụ khi gia nhập WTO: Bình luận của người
trong cuộc, nguồn: http://mutrap.org.vn/index.php/vi/explore/tai-
lieu-tham-khao/tai-lieu-mutrap-iii/finish/50/435
6. Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn II (MUTRAP II),
Cẩm nang cam kết thương mại dịch vụ của Việt Nam trong WTO,
nguồn: http://mutrap.org.vn/index.php/vi/explore/tai-lieu-tham-
khao/tai-lieu-mutrap-iii/finish/56/330
7. Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn II (MUTRAP II), Báo
cáo chính thức về hoạt động “Đánh giá tác động của cam kết và
nghĩa vụ của Việt Nam theo Hiệp định GATS”, 2007, nguồn:
www.mutrap.org.vn
8. Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn III (MUTRAP III),
Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU, Dự báo tác động tới
15. Jane Drake-Brockman, Sherry Stephenson, Robert Scollay, The
TPP - Opportunity for a New Approach to Services Trade and
Investment Liberalisation, 2010, nguồn: http://www.pecc.
org/resources/doc_view/1712-the-tpp opportunity-for-a-new-
approach-to-services-trade-and-investment-liberalisation
15
16. Philip Chang, Guy Karsenty, Aaditya Mattoo, Jürgen Richtering,
GATS, the modes of supply and statistics on trade in service,
1998, nguồn: http://tradeinservices.mofcom.gov.cn/upload/
2008/08/14/1218701801547_177757.pdf
17. Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam, Hiệp định thương
mại tự do Việt Nam - Liên minh Châu Âu, nguồn: http://www.
mutrap.org.vn
18. Roy, Services Liberalization in the New Generation of
Preferential Trade Agreements (PTAs): How Much Further than
the GATS?, World Trade Review 6, 155 - 92, 2007, nguồn:
http://www.bilaterals.org/spip.php?article6189&lang=en
19. Sauvé Pierre, Completing the GATS Framework: Addressing
Uruguay Round Leftovers, 2002, nguồn: http://www.cid.
harvard.edu/cidtrade/Papers/Sauve/sauvegats.pdf
20. Surya P. Subedi, International Economic Law, University of
London Press, London, 2006.
21. The Vietnam-US Trade Council and Ministry of Trade, The
Summary of the Vietnam-US Bilateral Trade Agreement, nguồn:
http://www.usvtc.org
22. The Word Bank, Negotiating Trade in Services: A Practical
Guide for Developing Countries, 2009, nguồn: http://siteresources.
worldbank.org/INTRANETTRADE/Resources/239054-1248204247
129/Negotiating_Trade_in_Services.pdf
23. Trans-Pacific Partnership Leaders Statement, 2012, nguồn:
* Website
1. http://europa.eu
2. http://www.chinhphu.vn
3. http://www.mof.gov.vn
4. http://www.mofa.gov.vn
5. http://www.moit.gov.vn
6. http://www.mutrap.org.vn
7. http://www.nciec.gov.vn
8. http://www.ustr.gov
9. http://www.usvtc.org
10. http://www.worldtradelaw.net
11. http://www.wto.org
9. HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY-HỌC
17
9.1. Lịch trình chung
Tuần
Vấn
đề
Hình thức tổ chức dạy-học
Tổng
giờ
TC
Lí
thuyết
Seminar LVN Tự
NC
Kiểm tra đánh giá
0 GT 2T
Nhận BT lớn
Nhận BT nhóm
giờ TC
18 8 11 8 45
9.2. Lịch trình chi tiết
Tuần 0: Giới thiệu
Hình
Thời Nội dung chính Yêu cầu sinh viên chuẩn bị
18
thức tổ
chức
dạy-học
gian
Lí
thuyết
2
tiết
- Giới thiệu đề cương
môn học pháp luật
điều chỉnh thương
mại dịch vụ quốc tế.
- Giới thiệu chính
sách đối với người
học.
- Giới thiệu tài liệu
cần thiết cho môn
học.
* Nhận BT nhóm,
BT lớn.
- Nghiên cứu đề cương
môn học pháp luật điều
chỉnh thương mại dịch vụ
University, People’s Public
Security Publishing House,
Hanoi, 2012;
- Giáo trình luật thương mại
19
+ Tự do hoá
thương mại dịch
vụ.
quốc tế, Trường Đại học Luật
Hà Nội, Nxb. CAND, Hà Nội,
2013;
- Tài liệu khác.
Tự NC 1 giờ
TC
Chủ thể trong hoạt
động thương mại
dịch vụ quốc tế.
Đọc tài liệu.
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu…
- Thời gian: 14h - 16h thứ hai hàng tuần
- Địa điểm: Văn phòng Bộ môn pháp luật thương mại
hàng hoá và dịch vụ quốc tế (A.307, tầng 3, nhà A)
Tuần 2: Vấn đề 1
Hình
thức tổ
chức
dạy-học
Số
giờ
- Đưa ra quan điểm cá nhân.
Tự NC 1 giờ
TC
Nguồn của pháp
luật điều chỉnh
thương mại dịch
vụ quốc tế.
- Đọc tài liệu.
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu…
- Thời gian: 14h - 16h thứ hai hàng tuần
- Địa điểm: Văn phòng Bộ môn pháp luật thương mại
hàng hoá và dịch vụ quốc tế (A.307, tầng 3, nhà A)
Tuần 3: Vấn đề 2
Hình
thức tổ
chức
dạy-học
Số
giờ
TC
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên chuẩn bị
Lí thuyết 2
giờ
TC
Giới thiệu về:
+ Lịch sử hình
thành và phát triển
của GATS;
+ Phạm vi áp dụng
+ Phạm vi áp dụng
của GATS;
+ Các phương thức
cung ứng dịch vụ
theo quy định của
GATS;
+ Các nguyên tắc
chung điều chỉnh
lĩnh vực thương
mại dịch vụ theo
quy định của
GATS
* Đọc:
- Textbook International Trade
and Business Law, Hanoi Law
University, People’s Public
Security Publishing House,
Hanoi, 2012;
- Giáo trình luật thương mại
quốc tế, Trường Đại học Luật
Hà Nội, Nxb. CAND, Hà Nội,
2013;
- Tài liệu khác.
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu…
- Thời gian: 14h - 16h thứ hai hàng tuần
- Địa điểm: Văn phòng Bộ môn pháp luật thương mại
hàng hoá và dịch vụ quốc tế (A.307, tầng 3, nhà A)
Tuần 4: Vấn đề 2
22
TC
Thảo luận, giải
quyết BT nhóm.
- Đọc tài liệu phục vụ cho môn học.
- Chuẩn bị nội dung thảo luận.
- Đưa ra quan điểm cá nhân.
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu…
- Thời gian: 14h - 16h thứ hai hàng tuần
- Địa điểm: Văn phòng Bộ môn pháp luật thương mại
hàng hoá và dịch vụ quốc tế (A.307, tầng 3, nhà A)
Tuần 5: Vấn đề 2
Hình
thức tổ
chức
dạy-học
Số
giờ
TC
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên chuẩn bị
Seminar 1
giờ
TC
- Thảo luận về
vấn đề mở cửa thị
trường và đối xử
* Đọc:
- Textbook International Trade
and Business Law, Hanoi Law
23
- Đọc tài liệu.
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu,…
- Thời gian: 14h - 16h thứ hai hàng tuần
- Địa điểm: Văn phòng Bộ môn pháp luật thương mại
hàng hoá và dịch vụ quốc tế (A.307, tầng 3, nhà A)
KTĐG - Kiểm tra BT cá nhân số 1 trên lớp vào giờ serminar
Tuần 6: Vấn đề 2
Hình
thức tổ
chức
dạy-học
Số
giờ
TC
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên chuẩn
bị
Lí thuyết 2
giờ
TC
- Giới thiệu về:
+ Tổng quan về các
cam kết cụ thể trong
* Đọc:
- Textbook International
Trade and Business Law,
24
lĩnh vực thương mại
dịch vụ của các thành
viên WTO;
hàng hoá và dịch vụ quốc tế (A.307, tầng 3, nhà A)
Tuần 7: Vấn đề 2
Hình
thức tổ
chức
dạy-học
Số
giờ
TC
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên chuẩn
bị
LVN 2 giờ
TC
Thảo luận, giải quyết BT
nhóm.
- Đọc tài liệu phục vụ cho
môn học.
- Chuẩn bị nội dung thảo
25