Sinh học 10_ GV Phan Thanh Huy_ THPT Nguyễn Du (BRVT) 1

TỔNG HỢP BÀI TẬP
NGUYÊN PHÂN - GIẢM PHÂN - THỤ TINH

Bài 1: Có 3 hợp tử nguyên phân số lần không bằng nhau và đã tạo ra tất cả 28 tế bào con. Biết
theo thứ tự các hợp tử I, II, III thì lần lượt có số lần nguyên phân hơn nhau 1 lần. Xác định số
lần nguyên phân và số tế bào con của mỗi hợp tử.
ĐA: k1 = 2, k2 = 3, k3 = 4
Hướng dẫn
Gọi số lần nguyên phân của hợp tử 1 là k1
số lần nguyên phân của hợp tử 2 là k2 → k2 = k1 + 1
số lần nguyên phân của hợp tử 3 là k3 → k3 = k1 + 2
Số tế bào của 3 hợp tử là 28
2
k1
+ 2
k2
+ 2
k3
= 28
2
k1
+ 2
k1+1
+ 2
k1 + 2
= 28

* Bài 3: Một nhóm tế bào sinh dục đực sơ khai có 720 NST đơn. Các tế bào này đều nguyên
phân liên tiếp 1 số đợt bằng nhau. Số đợt nguyên phân của mỗi tế bào bằng số NST đơn trong
bộ NST 2n của loài. Các tế bào tạo ra đều trở thành tế bào sinh tinh. Hiệu suất thụ tinh của
tinh trùng là 10% khi giao phối với cá thể cái đã tạo nên các hợp tử với tổng số NST đơn:
4608 lúc chưa nhân đôi. Hiệu suất thụ tinh của trứng là 50%
a. Bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội (2n) của loài?
b. Xác định số lượng tế bào sinh dục đực sơ khai và số tế bào sinh tinh
c. Để hoàn tất quá trình thụ tinh, phải cần bao nhiêu trứng? Nếu cho các tế bào có số
đợt nguyên phân bằng nhau.
ĐA: a) 2n = 8, b) TBSD đực sơ khai 90, TB sinh tinh: 1440, c) 1152 TB trứng Sinh học 10_ GV Phan Thanh Huy_ THPT Nguyễn Du (BRVT) 2 Hướng dẫn
a) Xác định bộ NST lưỡng bội 2n của loài
- Gọi x là số tế bào sinh dục đực sơ khai
Ta có: Tổng số NST của các tế bào sinh dục đực sơ khai: x. 2n = 720 (1)
- Theo gia thiết:

Số TB ban đầu là x x 2
k
số tế bào tinh Số tinh trùng tạo thành: 4.x.2
k

Với H

4
= 1440
c) Xác định số trứng tạo thành
Với 2n = 8 → Số hợp tử = 4608 : 8 =576
Suy ra số hợp tử = số tinh trùng thụ tinh = số trứng thụ tinh = 576
Theo giả thiết:
H
trứng
= Trứng thụ tinh . 100% → ∑Trứng = trứng thụ tinh .100 = 576 . 100 = 1152
∑ Trứng H
trứng
50

Bài 4: Một tế bào sinh dục đực sơ khai của 1 loài nguyên phân 5 đợt liên tiếp. ¼ số tế bào con
được tạo ra tiến hành giảm phân tạo giao tử. Tổng số NST đơn môi trường cung cấp cho quá
trình hình thành giao tử là 96. Giả sử hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 50%, của trứng là
25%.
a. Tìm bộ NST của loài.
b. Xác định số tế bào sinh trứng
ĐA: a) 2n = 12, b) 64
Hướng dẫn
a. Xác định bộ NST lưỡng bội (2n)
- Số tế bào con tạo thành: 25 = 32
- Số tế bào con tiến hành giảm phân: 32 . ¼ = 8 TB
Số lần NP: k
GP
Sinh học 10_ GV Phan Thanh Huy_ THPT Nguyễn Du (BRVT) 3

ĐA: k1 = 2, k2 = 4, k3 = 3
Hướng dẫn
Gọi số TB con của hợp tử 1 là x với số lần nguyên phân là k1
số TB con của hợp tử 2 là y với số lần nguyên phân là k2
số TB con của hợp tử 3 là z với số lần nguyên phân là k3
Theo đề bài, ta có:
x = ¼ y → y = 4x
y = 2z → 4x = 2z → z = 2x
Mặc khác:
Tổng số NST đơn của các TB con tạo thành từ 3 hợp tử là 280
Hay: 2n (x + y + z) = 280
10 (x + 4x + 2x) = 280
→ x = 4 → k1 = 2
y = 16 → k2 = 4
z = 8 → k3 = 3
Bài 6: Quá trình nguyên phân liên tiếp từ một tế bào lưỡng lội của loài A tạo được 4 tế bào
mới với 64 NST ở trạng thái chưa nhân đôi. Xác định số lượng NST trong bộ lưỡng bội của
loài
ĐA: 2n = 16
Hướng dẫn: 4. 2n = 64 → 2n = 16 Sinh học 10_ GV Phan Thanh Huy_ THPT Nguyễn Du (BRVT) 4
* Bài 7: Một tế bào có 2n=8, nguyên phân liên tiếp một số đợt tạo ra số tế bào có 256 NST ở

32 hợp tử
= 256 NST
Hướng dẫn
1. Xác định số đợt phân bào của tế bào ban đầu
Gọi x là số đợt phân bào của tế bào ( x>0, x nguyên dương)
Theo đề bài, ta có:
8.2
x
= 256 → 2
x
= 32 → x = 5
Vậy tế bào nguyên phân 5 lần
2 Khi các tế bào mới được hình thành nói trên lại diễn ra một đợt nguyên phân tiếp.
32 TB con tạo thành bước vào lần nguyên phân tiếp theo là lần thứ 6. Nếu lần nguyên phân
thứ 6 hoàn thành thì sẽ tạo ra 64 TB. Tuy nhiên, theo đề bài lần nguyên phân thứ 6 vẫn chưa
hoàn thành. Vì vậy, số TB con vẫn là 32.
- Số cromatic ở kì giữa của 32 tế bào
32. 4n = 32. 16= 512 cromatic (tương ứng 256 NST kép)
- Số tâm động ở kỳ giữa và kỳ sau của 32 tế bào
+ Số tâm động ở kì giữa : 32. 2n = 32 . 8= 256
Sinh học 10_ GV Phan Thanh Huy_ THPT Nguyễn Du (BRVT) 5

+ Số tâm động ở kì sau : 32. 4n =512
- Số NST ở kỳ sau của 32 tế bào : 32. 4n = 32. 16 = 512 NST đơn

3. Xác định số NST đơn môi trường cung cấp
- Các tế bào mới được hình thành sau đợt phân bào tiếp theo là 2

Hướng dẫn:
a. Xác định số tế bào sinh tinh và tế bào sinh trứng
Số hợp tử = số tinh trùng thụ tinh = số trứng thụ tinh = 8.000
Ta có:
H
TT
= TT thụ tinh . 100% → ∑TT = TT thụ tinh x 100 = 8000 x 100 = 32.000
∑ TT H
TT
25

Số TB sinh tinh = Số tinh trùng : 4 = 32.000 : 4 = 8.0000

Mặc khác, ta có

Sinh học 10_ GV Phan Thanh Huy_ THPT Nguyễn Du (BRVT) 6

H
trứng
= Trứng thụ tinh . 100% → ∑Trứng = trứng thụ tinh .100 = 8000 . 100 = 16.000
∑ Trứng H
trứng
50

Số TB sinh trứng = số TB trứng = 16.000
b. Xác định số TB sinh dục đực và sinh dục cái sơ khai
Số TBSD đực sơ khai: a. 2


H

= Giao tử thụ tinh . 100% → ∑ giao tử = giao tử thụ tinh .100 = 16 . 100 = 1024
∑Giao tử H

1,5625
Vì 256 TB sinh giao tử x 4 giao tử = 1024 nên tế bào trên thuộc giới tính đực

* Bài 10: Một hợp tử nguyên phân cho 4 tế bào A, B, C, D. Tế bào A nguyên phân liên tiếp
cho số tế bào con bằng số NST đơn trong bộ NST lưỡng bội của loài. Tế bào B nguyên phân
cho các tế bào con với tổng số NST đơn gấp 4 lần số NST đơn của một tế bào, các tế bào C và
D đều nguyên phân cho các tế bào con với tổng số NST đơn là 32. Tất cả các tế bào con có
128 NST.
a. Xác định bộ NST lưỡng bội của loài
b. Tính số lần nguyên phân của mỗi tế bào
ĐA: a) 2n = 8, b) k
1
= 3, k
2
= 2, k
3
= k
4
= 1
Hướng dẫn:
a. Xác định bộ NST lưỡng bội của loài
Theo đề, ta có
Số tế bào con của TB A: 2
k1

k3
+ 2
k4
) = 128
2n 2.n + 8n + 32 = 128
4n
2
+ 8n – 96 = 0
n = -6 ( loại ), n = 4 ( nhận )
Bộ NST lưỡng bội của loài: 2n = 4 .2 = 8
b. Xác định số lần nguyên phân của mỗi tế bào
Từ (1) suy ra: 2
k1
= 8 → k1 = 3 . TB A nguyên phân 3 lần
Từ (2) suy ra: 2n. 2
k2
= 8n
2
k2
= 4→ k
2
= 2. Tế bào B nguyên phân 2 lần
Từ (3): 2n (2
k3
+ 2
k4
) = 32
→ 2
k3
+ 2

∑NST mới = 2n (2
k
-2) =112 (2)
Từ (1) và (2), ta có: 112 (2
k
-1) = 120 (2
k
-2)
2
k
= 16 → k = 4
Thế k =4 vào pt (1) suy ra 2n = 120 : 15 = 8
Vậy bộ NST lưỡng bội của loài 2n = 8 là loài Ruồi giấm
b. Xác định hiệu suất thụ tinh của trứng
Số TB con tạo thành: 2
4
= 16
→ Số TB tham gia giảm phân: 16 x 75% = 12
→ Số tinh trùng tạo thành qua quá trình giảm phân của 12 TB sinh tinh: 12 x 4 = 48
→ Số tinh trùng phục vụ cho sinh sản: 48 x 75% = 36
Mặc khác:
Sinh học 10_ GV Phan Thanh Huy_ THPT Nguyễn Du (BRVT) 8

H
TT
= TT thụ tinh . 100% → TT Tinh trùng = ∑ TT x H
TT

Theo đề, ta có: k1 = 1/3 k2 → k2 = 3k1
Mặc khác:
∑NSTmtcc = 2n(2
k1
– 1) + 2n (2
k2
-1)
22792 = 44 (2
k1
-1 + 2
k2
-1)
2
k1
+ 2
k2
= 520
Biện luận: k1 1 2 3
k2 3 6 9
2
k1
+ 2
k2
10 68 520
loại loại nhận
Vậy k1 = 3, k2 = 9

Bài 13: Một tế bào sinh dưỡng 2n của một loài sinh vật nguyên phân liên tiếp 8 đợt, môi
trường nội bào đã cung cấp nguyên liệu tạo ra NST tương đương với 11730 NST đơn. Tìm bộ
NST lưỡng bội của loài.

-1) = 8 (2
7
-1) = 1016
- Số NST môi trường cung cấp cho quá trình giảm phân
∑NST mtcc = 2n. 2
k
= 8 . 2
7
= 1024
b. Số lượng tinh trùng: 2
7
x 4 = 512 (tinh trùng)

Bài 15: Ở loài thực vật, bộ NST lưỡng bội là 24. Quá trình nguyên phân liên tiếp từ một tế
bào lưỡng bội của loài tạo ra số tế bào ở thế hệ tế bào cuối cùng có tổng số 192 NST ở trạng
thái chưa nhân đôi. Xác định số đợt nguyên phân từ tế bào trên
ĐA: k =3
Hướng dẫn
∑NST
tb con
= 2n . 2
k

192 = 24 . 2
k

→ 2
k
= 8 → k = 3
Vậy TB trải qua 3 lần nguyên phân

b1. Số TB sinh tinh
H
TT
= TT thụ tinh . 100% → ∑TT= TT thụ tinh x 100 = 8 x 100 = 128
∑ TT H
TT
6,25

→ Số TB sinh tinh trùng = 128 : 4 = 32

b2. Số tế bào sinh trứng

H
trứng
= Trứng thụ tinh . 100% → ∑Trứng = trứng thụ tinh .100 = 8 . 100 = 16
∑ Trứng H
trứng
50

→ Số TB sinh trứng = số TB trứng = 16

Bài 18: Ở một loài, giả sử một trứng được thụ tinh cần có 100.000 tinh trùng tham gia. Một
cá thể cái đẻ được 15 con với tỉ lệ sống của các hợp tử là 60%. Xác định:
a/ Số hợp tử được tạo thành.
b/ Số tinh trùng cần thiết cho quá trình thụ tinh.
ĐA: a) Số hợp tử: 25, b) Số tinh trùng cần cho quá trình thụ tinh: 25. 10
5

Hướng dẫn
a. Xác định số hợp tử tạo thành

= Trứng thụ tinh . 100% → ∑Trứng = trứng thụ tinh .100 = 12 . 100 = 48
∑ Trứng H
trứng
25
→ Số TB sinh trứng = số TB trứng = 48

Bài 20: Một thỏ cái có hiệu suất thụ tinh của trứng là 25% và đã sử dụng 12 tế bào sinh trứng
phục vụ cho quá trình thụ tinh. Tham gia vào quá trình này còn có 48 tinh trùng.
a/ Tính số hợp tử tạo thành.
b/ Tính hiệu suất thụ tinh của tinh trùng và số tế bào sinh tinh đã sử dụng.
ĐA: a) 3 hợp tử, b) HSTT tinh trùng: 6,25% , TB sinh tinh: 12
Hướng dẫn
a. Sô hợp tử tạo thành
Ta có: H
trứng
= Trứng thụ tinh . 100% → Trứng thụ tinh = ∑Trứng x .H
trứng
= 12 . 25 = 3
∑ Trứng 100

100
Vậy có 3 hợp tử được tạo thành
b. Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng
Số tinh trùng thụ tinh = số hợp tử = 3
Ta có: H
TT
= TT thụ tinh . 100% = 3 .100 = 6,25%
∑ TT 48
Số TB sinh tinh = số tinh trùng : 4 = 48 : 4 = 12


c/ Số NST bị tiêu biến trong các thể cực.
Sinh học 10_ GV Phan Thanh Huy_ THPT Nguyễn Du (BRVT) 12

ĐA: a) Số tinh trùng: 32, ∑NST
tinh trùng
: 800 NST
b) Số trứng tạo thành: 14, ∑NST
trứng
: 350 NST
Hướng dẫn
a. Xác định số tinh trùng, số NST của các tinh trùng
- Số tinh trùng = Số TB sinh tinh x 4 = 8 x 4 = 32
- Số NST của các tinh trùng = 32 x 25 = 800 NST
b. Xác định số trứng và số NST của các trứng
- Số TB trứng = số TB sinh trứng = 14
- Số NST trong các TB trứng = 14 x 25 = 350
c. Số NST bị tiêu biến trong các thể cực
- Số thể cực = Số TB sinh trứng x 3 = 14 x 3 = 42
- Số NST tiêu biến trong các thể cực = 42 x 25 1050

Bài 23: Trong số các tinh trùng được hình thành từ 6 tế bào sinh tinh của lợn thấy có 456
NST.
a/ Xác định bộ NST lưỡng bội của lợn
b/ Nếu trong các trứng tạo ra từ một lợn cái có 228 NST thì hãy xác định số tế bào sinh
trứng đã tạo ra các trứng trên.
ĐA: a) 2n = 38, b) Số TB sinh trứng: 12
Hướng dẫn

Suy ra bộ NST lưỡng bội của loài: 2n = 39 . 2 = 78 là loài gà
b. Xác định số NST có trong các tinh trùng của
- Số tinh trùng tạo thành = 4 x 4 = 16
- Số NST tinh trùng = 16 . n = 16 . 39 =624

Bài 25: Vịt nhà có bộ NST 2n = 80, có 25 tế bào sinh dục đực và 50 tế bào sinh dục cái của
vịt nhà giảm phân. Xác định:
a/ Số tinh trùng được tạo ra cùng với số NST của chúng.
b/ Số trứng được tạo ra cùng với số NST của chúng.
c/ Số thể định hướng được tạo ra cùng với số NST của chúng.
ĐA: a) Số tinh trùng: 100, ∑NST
tinh trùng
= 4000
b) Số trứng tạo thành: 50, ∑NST
trứng
: 2000 NST

Hướng dẫn
a. Xác định số tinh trùng và số NST của các tinh trùng
- Sô tinh trùng= số TB sinh tinh x 4 = 25 x 4 = 100
- Số NST tinh trùng = số tinh trùng x n = 100 x 40 = 4000
b. Xác định số trứng và số NST của các trứng
- Số trứng = số tế bào sinh trứng = 50
- Số NST trứng = số trứng x n = 50 x 40 = 2000
c. Số thể cực và số NST của các thể cực
- Số thể cực = số TB sinh trứng x 3 = 50 x 3 = 150
- Số NST thể cực = số thể cực x n =150 x 40 =6000

Bài 26: Có 1 nhóm hợp tử cùng loài cùng tiến hành nguyên phân 3 lần và đã tạo ra tổng số 56
tế bào con. Trong các tế bào con có chứa tổng số 448 nhiễm sắc thể ở trạng thái chưa nhân


Bài 27: Có 5 tế bào sinh dưỡng của một loài nguyên phân liên tiếp một số lần tạo ra được
40 tế bào con. Tế bào trên đã trải qua mấy lần nguyên phân
HD:
Số tế bào ban đầu: 5 TB
Số tế bào tạo thành: 40 TB
Ta có: Số tế bào thành = x. 2
k
40 = 5. 2
k

→ k = 3
Vậy 5 tế bào trên cùng trải qua 5 lần nguyên phân.

Bài 28: Một hợp tử của một loài đã nguyên phân một số lần liên tiếp tạo ra được 8 tế bào
mới.
a. Xác định số đợt phân bào của hợp tử.
b. Xác định bộ NST lưỡng bội của loài và tên loài. Biết trong quá trình nguyên phân, môi
trường đã cung cấp nguyên liệu với 322 NST đơn.
HD:
a. Số lần nguyên phân của hợp tử (k)
Số TB ban đầu : 1TB
Số TB tạo thành: 8 TB
Ta có: Số tế bào thành = 2
k
8 = 2
k

→ k = 3
Vậy hợp tử rên trải qua 3 lần nguyên phân.

624 = 78. 2
k
→ k = 3
(Lưu ý: 2n là bộ NST của 1 TB con, 2
k
là số TB con tạo thành)
Vậy hợp tử của gà đã trải qua 3 lần nguyên phân liên tiếp.
b. Số NST trong các TB có nguyên liệu hoàn toàn mới
∑ NST = 2n. (2
k
– 2)
= 78. ( 2
3
-2)
= 468 NST
Vậy 468 NST trong các tế bào con có nguyên liệu hoàn toàn mới.

Bài 29 Ở 1 loài sinh vật có bộ NST 2n = 44
a. Tính số NST, số tâm động, số cromatic ở các kì của quá trình nguyên phân
b. Tính số NST, tâm động, cromatic ở kì giữa I và kì sau II của quá trình giảm phân.

HD
a. Số NST, tâm động, cromatic ở các kì Nguyên phân

Kì đầu
Kì giữa
Kì sau
Kì cuối
Số NST
44 kép

a. Tính số tế bào con tạo thành
b. Các tế bào con tạo ra đều trở thành tế bào sinh trứng giảm phân cho trứng. Tính số tế
bào trứng được tạo thành.
c. Biết hiệu suất thụ tinh của trứng là 50%. Tính số hợp tử được tạo thành, số tinh trùng
tham gia thụ tinh biết hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 6,25%. Sinh học 10_ GV Phan Thanh Huy_ THPT Nguyễn Du (BRVT) 16

HD:
a. Số tế bào con tạo thành
Số tế bào con tạo thành: 2
k
= 256 tế bào
b. Số tế bào trứng tạo thành
1 TB sinh trứng → qua giảm phân → 1 tế bào trứng + 3 thể cực
256 TB trứng → qua giảm phân → 256 tế bào trứng.
Vậy số TB trứng tạo thành là 256 TB
c. Số hợp tử tạo thành, số tinh trùng tham gia thụ tinh
Số hợp tử
Ta có:
H
trứng
= Số trứng thụ tinh x 100%
Số trứng tạo thành

→ Số trứng thụ tinh = H

b. Quá trình giảm phân trên hoàn thành thì tạo ra được bao nhiêu trứng và tổng
số NST trong các tế bào trứng là bao nhiêu?
c. Biết hiệu suất thụ tinh của trứng là 25% và mỗi trứng thụ tinh cần 1 triệu tinh
trùng tham gia. Hãy xác định số tinh trùng tham gia thụ tinh cho 25% số trứng nói trên.
Sinh học 10_ GV Phan Thanh Huy_ THPT Nguyễn Du (BRVT) 17

HD
1.Xác định số đợt phân bào của tế bào sinh dục sơ khai
Ở ruồi giấm bộ NST lưỡng bội 2n= 8
Gọi k là số lần phân bào ( k nguyên dương, k>0)
Theo giả thiết, ta có:
2
k
. 2n = 512

2
k
. 8 =512
→ k = 6
Vậy tế bào sinh dục sơ khai nói trên tiến hành 6 đợt phân bào.
2.a Số NST đơn môi trường cung cấp cho quá trình giảm phân
Mỗi tế bào sinh trứng có 2n = 8 NST đơn, trước khi giảm phân tạo trứng thì đều
nhân đôi NST đơn thành NST kép tức là tạo thêm 8 NST đơn từ nguyên liệu của môi trường
nội bào.
Mà tổng số tế bào sinh trứng được tạo ra sau 6 đợt phân bào là 2
6
= 64 tế bào
18

- Theo đề bài, ta có:
x = 1 → y =4x (1)
y 4
z = 1,6 (x +y) = 1,6. 5x = 8x (2)
- Mặc khác, ta lại có:
Tổng số NST đơn trong các tế bào con sinh ra từ 3 hợp tử là 8112
∑ NST = 2n. (x + y + z) (3)
- Từ (1), (2), (3) ta có:
∑ NST = 2n. 13x
8112 = 78. 13x
→ x = 8
→ y = 32
→ z = 64
Vậy số TB con sinh ra từ hợp tử 1 là 8
Số TB con sinh ra từ hợp tử 2 là 32
Số TB con sinh ra từ hợp tử 3 là 64
b. Số lần nguyên phân của mỗi hợp tử
Số TB con sinh ra từ hợp tử 1 là 8 → 2
k1
= 8 → k1 =3 (lần)
Số TB con sinh ra từ hợp tử 2 là 32 → 2
k2
= 32 → k2=5 (lần)
Số TB con sinh ra từ hợp tử 3 là 64 → 2
k3
= 64 → k3 =6 (lần)

k
– 1 = 31
2
k
– 2 = 30
30. (2
k
-1) = 31 (2
k
-2)
2
k
= 32 → k =5
Vậy 10 hợp tử đều trải qua 5 lần nguyên phân.
Sinh học 10_ GV Phan Thanh Huy_ THPT Nguyễn Du (BRVT) 19

b. Xác định bộ NST của loài
Thế k = 5 vào pt (1), ta được:
10. 2n. (2
5
– 1) = 2480
2n = 8
Suy ra, đây là bộ NST của ruồi giấm
Bài 34: Có 10 tế bào sinh dục sơ khai phân bào liên tiếp với số lần như nhau ở vùng sinh sản,
môi trường cung cấp 2480 nhiễm sắc thể đơn, tất cả các tế bào con đến vùng chín giảm phân
đã đòi hỏi môi trường tế bào cung cấp thêm 2560 nhiễm sắc thể đơn. Hiệu xuất thụ tinh của
giao tử là 10 % và tạo ra 128 hợp tử. Biết không có hiện tượng trao đổi chéo xảy ra trong

Số giao tử tham gia thụ tinh:
100
10
128

= 1280
Số giao tử hình thành từ mỗi tế bào sinh giao tử:
320
1280
= 4 suy ra là con đực

Lưu ý:
(1) Cần nắm vững lý thuyết
(2) Sơ đồ hóa kiến thức
(3) Phân biệt các thuật ngữ: NST đơn, NST kép, Cromatic
(4) Chứng minh các công thức nguyên phân – giảm phân – thụ tinh