Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
I. NHẬT KÍ
Ngày 22 tháng 3 năm 2010.
Hôm nay nhóm chúng tôi tập chung lúc 7h30’ ở trước cổng công viên
thiếu nhi, đến gần 8h khi cả nhóm có mặt đầy đủ các thành viên thì nhóm
chúng tôi bắt đầu xuất phát .Địa điểm đầu tiên chúng tôi chọn để khảo sát là
phường Hải Cảng thành phố Quy Nhơn.
Khi đến nơi ấn tượng đầu tiên của tôi về Phường hải cảng là mùi hôi bốc
lên rất khó chịu, Nhất là phía gần khu chợ cá. Hầu hết các bạn trong nhóm
đều phàn nàn về mùi hôi ở đây mà lúc đó trời lại rất nắng và nóng nữa. Để
tìm hiểu được nhanh,tiết kiệm thời gian, thu được nhiều thông tin và chánh
tụ tập đông gây sự chú ý nhóm chúng tôi quyết định chia thành ba nhóm
nhỏ,mỗi nhóm có 8 thành viên. Tôi là thành viên của nhóm 3,đầu tiên nhóm
tôi đi vào một hẻm nhỏ hẻm này thuộc khu vực 8 Phường Hải cảng ,trong
hẻm này có rất nhiều quán ăn tôi có hỏi một thanh niên trong xóm thì được
biết ở khu vực này đa số người dân đều dùng nước máy, thanh niên nếu
không đi học thì đều đi biển, phụ nữ ở nhà đa số là buôn bán cá hoặc làm
việc trong nhà máy chế biến thủy hải sản ở gần chợ. Đi được một đoạn nữa
nhóm tôi gặp nhóm 2 cũng đang tìm hiểu ở đoạn này, nhóm tôi quyết định đi
tới khu vực 5, tổ 21 để tìm hiểu vì theo một thành viên trong nhóm thì khu
vực đó cũng có nhiều vấn đề để tìm hiểu, đi quằng quằng một đoạn thì nhóm
tôi vào nhà cô Nguyễn thị tố Lan, rất may cho nhóm tôi là cô có nhà và đang
rảnh không phải làm gì hết,do trong nhóm có một thành viên quen biết cô
nên cô đón tiếp rất nhiệt tình những câu hỏi mà chúng tôi hỏi cô đều vui vẻ
trả lời.qua cuộc nói chuyện với cô tôi thấy cô rất bức xúc về chính quyền địa
phương ở đây, cô tâm sự chính quyền địa phương ở đây không quan tâm gì
- 1 –
Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
đến người dân ở đây hết, ý kiến của người dân không được chính quyền
quan tâm giải quyết. Nói chuyện với cô đến tầm hơn 10h thì chúng tôi xin
phép cô ra về. Nhóm tôi quay ngược lại về khu vực trước ủy ban nhân dân
quanh khu vực này thì thấy có nhóm người đang làm vỉa hè, một nhóm khác
đang khênh những cái ống rất to khi chúng tôi hỏi thì được biết là họ đang
làm cống. Đi một đoạn nữa tôi thấy đúng như những gì chị bán hàng ăn sáng
nói ở đây hầu như con hẻm nào cũng có nước chảy ra nhìn rất bẩn, ở khu
vực này còn có một khu buôn bán đồ ăn có thể gọi đây là chợ được vì khu
này cũng buôn bán đủ các loại mặt hàng. Nó chỉ khác những con chợ khác là
nó ở trong một con hẻm dài và khá chật hẹp,cũng chính vì cái chợ này mà
tình trạng nước xả, nước thải rồi rác thả ứa đọng rất nhiều. Sau khi đi qua
- 3 –
Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
khu chợ nhóm tôi rẽ vào nhà một gia đình bán hàng tạp hóa và nói chuyện
với cô Hường chủ nhà này, cô Hường khó bắt chuyện hơn so với cô bán
hàng ăn sáng và những câu hỏi của chúng tôi cô trả lời không mấy nhiệt
tình, tôi thấy ở cô còn có sự e dè khi trả lời các câu hỏi của chúng tôi đặc
biệt hỏi cái gì cô cũng nói là tốt, là được. buổi sáng hôm nay ở phường Trần
Phú qua quá trình quan sát tìm hiểu tôi thấy đây là khu vực đang quy hoạch
nên vẫn còn có những căn nhà ổ chuột, vẫn còn những đoạn đường chưa
hoàn thiện, cầu cống chưa làm xong, Phường có một trường tiểu học,có 2
chợ tạm, có nhiều những căn nhà cao tầng chủ yếu họ buôn bán hoặc mở các
quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ.Đến khoảng hơn 10h chúng tôi
gặp một số nhóm khác và chia sẻ những thông tin mà mình thu được. So với
phường hải cảng thì tôi thấy phường trần phú phát triển hơn và nhìn cũng
khang trang hơn, tất nhiên là trong phường vẫn có những tồn tại, khó khăn,
song về cơ bản những tồn tại, khó khăn đó là khó có thể tránh khỏi vì
phường này đang trong giai đoạn quy hoạch.
Không như buổi đầu tiên, buổi hôm nay tôi mạnh dạn hơn rất nhiều, tôi có
thể nói chuyện với người dân mà không còn cảm thấy lo như buổi đầu nữa,
điều này làm tôi cảm thấy rất mừng vì ít ra tôi thấy mình cũng không nhát
như mình từng nghĩ.
- 4 –
3.Từ 31- 55 tuổi 4. trên 55
3. Số thành viên trong gia đình ông (bà) là?
…………………………………………………………………
4. Ông (bà) làm nghề :
- 6 –
Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
1.Công nhân,viên chức 2. Buôn bán
3. Nghề biển 4.không có việc làm
5. nghề khác
5.Ông (bà ) thấy môi trường ở đây như thế nào?
1. Trong lành 2.bình thường
3. ôi nhiễm 4. Rất ôi nhiễm
6. Theo ông (bà ) việc thu gom rác ở đây được tiến hành ;
1. Thường xuyên 2.Thỉnh thoảng 3. Không bao giờ
7. Theo ông (bà) nguyên nhân chính nào dẫn đến tình trạng ôi nhiễm
môi trường ở đây?
1.Không có người thu gom rác thải
2 .ý thức của người dân
3.Rác thải từ chợ, nhà máy.
4.Nguyên nhân khác
8. Hệ thống cấp – thoát nước ở khu vực ông (bà) sống như thế nào?
1. Tốt 2. Không tốt
9. Ông ( bà ) có bị mắc các chứng bệnh sau ;
1. Hô hấp 2. Tiêu hóa
- 7 –
Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
3. Tiêu chảy 4. ngoài da
10. Theo ông (bà ) ý thức của người dân ở đây về vấn đề môi trường
như thế nào ?
1.không tốt 2. Bình thường 3. Tốt
1. Nam : 2. Nữ :
2. Ông (bà) thuộc nhóm tuổi ;
1. Dưới 18 tuổi 2. Từ 18 – 60 tuổi 3.Trên 60 tuổi
3. Nghề nghiệp của ông (bà):
1. Viên chức 2. Buôn bán 3. Nghề biển
4.Công nhân 5. nghề khác
4. Mức thu nhập bình quân hàng tháng của ông (bà) là bao nhiêu ?
1. Dưới 500.000 2. 500.000 – dưới 1triệu
3. 1 triệu – 2 triệu 4. trên 2 triệu
5. Gia đình ông (bà )có bao nhiêu thành viên?
………………………………………………………………………………
- 9 –
Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
6. Trình độ học vấn của ông bà ?
1. Tiểu học 2. THCS 3. THPT
4. CĐ – ĐH 5. Chưa từng đi học
7. Thời gian ông bà sinh sống ở đây là bao lâu ?
………………………………………………………………………………
8. Theo ông (bà) môi trường sống ở đây như thế nào?
1. Trong lành 2. Bình thường 3. Ô nhiễm
9. Ông (bà) sử dụng nguồn nước nào trong sinh hoạt hằng ngày?
1. Nước máy 2. Nước giếng
3. Nước mưa 4. Nguồn nước khác
10. Lượng nước có đủ cho nhu cầu sinh hoạt của gia đình ông (bà)
không?
1. Có 2. Không
11. Hệ thống cấp – thoát nước ở khu vực ông (bà) sống như thế nào?
1. Tốt 2. Không tốt
12. Mùa mưa có xảy ra tình trạng ngập nước ở khu vực ông (bà) đang
sống không?
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
Họ tên của ông (bà) ……………………… (có thể ghi hoặc không)
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn sự hợp tác của ông (bà).
BẢNG PHỎNG VẤN SÂU
- 12 –
Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
Câu 1. chính quyền ở đây có quan tâm dến vấn đề môi trường như thế nào ?
Câu 2.người dân đã có những phản ứng như thế nào đối với vấn đề môi
trường ở đây ?
Câu 3.chính quyền địa phương có thường xuyên tiếp xúc với người dân hay
không ?
Câu 4.chính quyền địa phương đã có những giải pháp nào để giải quyết vấn
đề môi trường ở đây chưa ? là biện pháp gi ?
Câu 5.chính quyền địa phương đã có những định hướng gì để giải quyết vấn
đề ở đây ?
- 13 –
Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
ngày 5 tháng 4 năm 2010
Sáng ngày 5/4 .
Theo thông báo của nhóm trưởng nhóm tôi thì sáng hôm nay 8h cô
Dung sẽ sữa bảng hỏi cho nhóm , địa điểm tập chung là ghế đá trước dãy
nhà A3, nhưng nhóm phải tập chung đúng 7h để hoàn thành nốt bảng phỏng
vấn sâu vì cô nói nhóm làm ít câu hỏi bảng phỏng vấn sâu quá. Tầm 7h thì
đa số các bạn cũng đã đến hết nhóm bắt đầu thảo luận đến gần 8h thì nhóm
được chia làm ở khu vực tổ 43, tổ 44. tôi thấy rất may cho nhóm tôi là được
sự giúp đỡ của cô Lương Thị Chốn tổ trưởng tổ 43, cô Chốn năm nay đã
ngoài 60 tuy cô đã già nhưng nhìn vẫn rất khỏe và còn rất vui tính nữa. Khi
xuống phường do là lần đầu tiên tôi đi làm bảng hỏi nên cũng lo, tôi sợ
người dân không tiếp mình, rồi sợ mình không đặt được các câu hỏi để khai
thác thông tin từ họ…nói chung tôi nghĩ rất nhiều. Được cô Chốn dẫn đi cô
lại vui tính nữa nên tôi thấy mình giảm được rất nhiều áp lực, cô rất nhiệt
tình đưa chúng tôi vào từng nhà và có lẽ họ nể cô nên chúng tôi đều được
đón tiếp rất nhiệt tình, các hộ chúng tôi vào đều vui vẻ trả lời các câu hỏi của
chúng tôi. Nhưng bên cạnh đó thì tôi cảm thấy những thông tin mà nhóm tôi
- 15 –
Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
thu được không được khách quan lắm bởi vì những câu hỏi chúng tôi dặt ra
họ đều trả lời là tốt, không có gì phàn nàn hết, tôi nghĩ họ trả lời như vậy là
do ngại khi có cô Chốn ngồi ở đó. Ấn tượng nhất của tôi trong buổi làm việc
hôm nay nay là khi vào môt gia đình họ lại tưởng chúng tôi đi quyên góp
tiền gì gì đó, vì vậy mà họ ra sức trình bày hoàn cảnh gia đình nhưng khi nói
rõ lý do chúng tôi đến đây thì họ cũng ủng hộ và trả lời các câu hỏi rất thành
thực(có lẽ là vì cô chốn không vô nhà mà đứng ở ngoài). Buổi sáng hôm nay
nhóm tôi hoàn thành được 6 bảng hỏi và 1 bảng phỏng vấn sâu. Đến gần 11h
thì nhóm tôi quyết định về.
BÀI PHỎNG VẤN SÂU I.
Ngày : 07/04/2010
Tên người được phỏng vấn: Lương Thị Chốn
Thời gian bắt đầu phỏng vấn: 08 giờ 00phút
Thời gian kết thúc phỏng vấn: 09 giờ 00 phút
Bác Lương Thị Chốn năm nay 60 tuổi là tổ trưởng tổ 43,mọi người
trong tổ rất kính nể bác,vì vậy mà khi bác dẫn chúng tôi đi, gia đình nào
cũng đón tiếp rất nhiệt tình. Gia đình bác có 14 người, Bác có 12 người con
6 trai và 6 gái. Các con bác đều đã lập gia đình, nhưng do điều kiện kinh tế
hết (vẻ mặt khó chịu, bực bội).
PV: Theo bác thì nhà máy chế biến thủy sản ở gần chợ có ảnh hưởng gì đến
môi trường ở đây không ạ ?
TL: (lắc đầu trả lời nhanh) không. Nó có ảnh hưởng gì đến môi trường đâu.
Cô Lan chủ nhà máy đó tôt lắm. Nhà máy của cô hoạt động có giấy cam kết
- 17 –
Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
về môi trường nữa mà. Cô luôn nhắc nhở nhân viên của mình phải giữ gìn
bảo vệ môi trường sạch sẽ .
PV: khi nhà máy thành lập, nhà máy có nói gì về khâu xử lý chất thải, rác
thải không ạ?
TL : (câu trả lời không được tự nhiên)Có chứ. Trình bày chi tiết lắm.
PV :Dạ, vậy rác thải, chất thải được xử lý như thế nào ạ ?
TL: Nhà máy cô Lan có làm hầm rác thải để xử lý còn nước thải thì được
chảy ra biển hết…(vẻ mặt vui vẻ).
PV: Dạ, chính quyền ở đây có thường xuyên tiếp xúc với người dân ở khu
vực mình không ạ?
TL: (vội vàng) thường xuyên chứ (có khi tuần đến hai lần) chính quyền hay
xuống từng nhà để nhắc nhở người dân giữ vệ sinh sạch sẽ động viên các
con em các gia đình cố gắng học hành và chính quyền địa phương có hổ trợ
cho những gia đình khó khăn, gia đình nghèo vay vốn làm ăn.
PV: Trong các cuộc họp chính quyền có đề cập đến vấn đề môi trường ở đây
không ạ?
TL: Cuộc họp nào cũng đề cập cả, chính quyền thường xuyên nhắc nhở
người dân giữ vệ sinh chung ở khu vực mình. Và chính quyền có xuống
nhắc nhở người dân buôn bán ở chợ và ban quản lý chợ. Họ hay mở các
cuộc họp bàn lấy ý kiến của người dân về vấn đề ô nhiễm môi trường ở đây,
nhất là vệ sinh khu vực chợ cá (vẻ mặt nghiêm nghị).
PV: Vậy, trong các cuộc họp đó người dân có ý kiến gì về môi trường ở đây
không bác.?
hỏi gì mà dài vậy, đúng là lúc đó tôi chẳng biết nói gì được. buổi làm việc
- 19 –
Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
hôm nay tôi có ấn tượng nhất là lúc gặp một người phụ nữ tầm ngoài 30 tuổi,
người này nói sao học không lo học ra đây làm mấy cái điều tra này làm gì
chỉ làm cho người dân nói dối thôi, và cái tiền làm giấy này sao không mang
đi ủng hộ học sinh nghèo ấy. Chúng tôi có giải thích nhưng cô này vẫn
khăng khăng giữ ý kiến của mình đến lúc đó chúng tôi cũng chẳng nói gì
nữa, nhưng thật sự tôi thấy cái cô đấy rất vô duyên. Tuy vậy buổi làm việc
hôm nay chúng tôi cũng làm được 4 bảng hỏi và 2 bảng phỏng vấn sâu, bảng
phỏng vấn sâu chúng tôi kết hợp làm trong quá trình làm phát bảng hỏi luôn
vì có những người rất dễ gần họ sẵn sàng trả lời những câu hỏi chúng tôi đặt
ra và còn chia sẻ cho chúng tôi những bức xúc của họ về chính quyền,về môi
trường…ở đây. Thông tin chúng tôi thu được hôm nay cũng nhiều hơn hôm
qua và tôi thấy nó cũng thực tế hơn. Buổi sáng hôm nay do làm cố lên chúng
tôi về hơi muộn, trời nắng nóng lại đi xa nên hôm nay cả nhóm tôi đều rất
mệt.
BÀI PHỎNG VẤN SÂU II
Ngày: 08/04/2010
Tên người được phỏng vấn: Nguyễn Việt Thân
Thời gian bắt đầu phỏng vấn: 08giờ00phút
Thời gian kết thúc phỏng vấn: 09giờ15phút
Chú Nguyễn Việt Thân năm nay 40 tuổi, làm nghề chạy xe ôm. Vợ
chú bán chè ngoài chợ cá. Chú có hai đứa con gái, một đứa lớn học lớp
mười, còn con gái nhỏ học lớp tám, Chú rất hiền lành.
PV: Dạ con chào chú, tụi con là sinh viên của trường đại học quy nhơn, khoa
công tác xã hội. lớp con có tổ chức một cuộc khảo sát nhỏ về thực trạng môi
- 20 –
Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
PV: Thế người dân và các tổ chức đã có những hoạt động gì để giải quyết
tình trạng đó cũng như bảo vệ môi trường không vậy chú.?
TL: ( lắc đầu) người dân thì làm được gì. Có mấy ai quan tâm đâu và cũng
chả thấy tổ chức gì đâu.
PV: Ở đây chính quyền có hay tiếp xúc với người dân không hả chú?
TL: ( bức xúc ) cả đời có thấy mặt chính quyền đâu, thậm chí cũng chả thấy
mặt mũi công an phường như thế nào chứ nói gì là tiếp xúc này nọ.
PV: Vậy trong các cuộc họp tổ dân phố vấn đề môi trường có được nhắc
đến không, thưa bác?
TL: (cười) Chú thì ít quan tâm tham gia vào các cộc họp hành lắm, thỉnh
thoảng tham gia cũng có nghe nói đến, nhưng chỉ là nhắc nhở, nói suông vậy
thôi.
PV: Thế trong cuộc họp ấy người dân có ý kiến phàn nàn gì về môi trường ở
đây không ạ?
TL: (hơi lưỡng lự)
Ừ…thì người dân cũng phiền hà bức xúc nhiều lắm, nhưng chịu thôi chứ
biết làm sao bây giờ.
PV: Chính quyền có giải pháp nào để giải quyết vấn đề môi trường sao chú?
TL: (cười gượng) Giải pháp gì đâu. Ban quản lý chợ cũng chỉ nhắc nhở
người dân buôn bán ở chợ phải có ý thức giữ gìn vệ sinh chung, còn làm hay
không tùy ý vậy thôi.
PV: Vậy mong muốn của chú về vấn đề môi trường ở đây là gì ạ?
- 22 –
Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
TL: Tôi đề nghị chính quyền địa phương làm việc phải có trách nhiệm hơn,
phải quan tâm hơn nữa đến đời sống của nhân dân. Chính quyền địa phương
phải có nhưng biện pháp giải quyết ngay lập tức tình trạng ô nhiễm môi
trường tại khu vực, đặt biệt là khu vực chợ cá.
BÀI PHỎNG VẤN III
Ngày: 08/04/2010
hôi thối của rác.
PV: Vậy vào mùa nào ô nhiễm nặng nhất ạ?
TL: ( suy nghĩ ) mùa nào cũng như mùa đó, chẳng thấy mùa nào thua mùa
nào cả. Nắng thì rác thải bốc lên cũng hôi mà mưa xuống thì mùi hôi bốc lên
từ các cống rãnh rồi rác thải ứ đọng cũng vậy.
PV: Mùa mưa chổ mình có bị ngập nước không hả chú?
TL: (Ngập ngừng hỏi lại) Ngập nước à? Không có, nhưng thỉnh thoảng củng
có ngập, nhất là mấy hẻm sâu phía dưới kia. Do cống thoát nước không tốt
nên nước không thoát kịp chứ sao.
PV: Thế chình quyền địa phương có quan tâm gì đến tình trạng môi trường ở
đây không ạ?
TL: Quan tâm gì đâu, thỉnh thoảng đó mà.
PV: Vậy chính quyền địa phương có thường hay tiếp xúc với người dân,
không chú?
TL: ( lưỡng lự ) cũng có nhưng ít lắm. Thỉnh thoảng đến hỏi thăm vậy thôi.
PV: Trong lần thăm hỏi đó chính quyền có đề cập gì đến môi trường ?
- 24 –
Tổ Chức và Phát triển cộng đồng .
TL: (Ngập ngừng) ừ…thì, chính quyền cũng không bận tâm lắm về môi
trường. Nếu có chăng nữa chỉ là qua loa, đại khái thế thôi.
PV: Trong lần thăm hỏi là vậy. Thế còn ở các cuộc họp khu phố thì sao hả
chú?
TL: ( hơi khó chịu) cũng vậy đó mà. Trong cuộc họp chính quyền cũng có
nhắc nhở, nói với người dân phải có ý thức giữ gìn vệ sinh thế này thế khác.
Nhưng chỉ là tuyên truyền, vận động vậy chứ có thấy hoạt động cụ thể nào
đâu.
PV: Trong cuộc họp người dân có phàn nàn hay ý kiến gì với chính quyền
về vấn đề môi trường ở đây?
TL: Một số người dân cũng bức xúc lắm, đặc biệt là những hộ gia đình gần
chợ cá. Người dân cũng có đứng lên phản ánh về tình trạng rác thải bừa bãi
Copyright: Tài liệu đại học ©