ĐẶT VẤN ĐỀ
Công tác kiểm tra, giám sát và bảo vệ Đảng là một bộ phận quan
trọng của công tác xây dựng Đảng, là nội dung và phương thức lãnh đạo
của Đảng, là nhân tố quan trọng cấu thành toàn bộ công tác xây dựng
Đảng, đan xen, hoà quyện vào các lĩnh vực lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức
thực hiện đường lối của Đảng. Công tác kiểm tra, giám sát là một phương
thức hữu hiệu để xây dựng và hình thành nhân cách người cán bộ, đảng
viên, hạn chế những sai lầm khuyết điểm. Bảo vệ Đảng là chống lại sự phá
hoại Đảng của các thế lực thù địch; là loại trừ những nhân tố cản trở sự
phát triển của Đảng nảy sinh trong nội bộ nhằm giữ cho Đảng trong sạch,
vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, xứng đáng là người lãnh đạo,
tổ chức mọi thắng lợi của cách mạng. Ở bất cứ thời kỳ cách mạng nào,
công tác kiểm tra, giám sát và bảo vệ Đảng đều có vai trò quan trọng đặc
biệt; nó như là một quy luật và là phương thức hành động không thể thiếu
để thực hiện mục đích. Trong điều kiện Đảng cầm quyền, cùng với công
tác cán bộ, công tác kiểm tra, giám sát và bảo vệ Đảng trở thành công việc
then chốt, trọng tâm nhất.
Để hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình, Đảng ta phải không ngừng
chú trọng công tác xây dựng, củng cố nội bộ Đảng. Hiện nay, sự suy thoái
về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán
bộ, đảng viên đang trở nên nghiêm trọng, làm suy giảm niềm tin của nhân
dân, ảnh hưởng đến sự sống còn của Đảng, tồn vong của chế độ. Thực
trạng này đã diễn ra từ lâu, tuy vậy vẫn chưa có giải pháp hiệu quả để ngăn
chặn và đẩy lùi. Nghị quyết Trung ương 4, khóa XI “Một số vấn đề cấp
bách về xây dựng Đảng hiện nay” xác định sự suy thoái về tư tưởng chính
trị, đạo đức lối sống là một trong ba vấn đề cấp bách của Đảng ta hiện nay
cần tập trung giải quyết. Mặt khác, cùng với tình trạng suy thoái về chính
trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng
viên và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí ngày thêm nghiêm trọng hiện
nay; thì những biểu hiện xa rời mục tiêu chủ nghĩa xã hội, “tự diễn biến”,
“tự chuyển hóa” có chiều hướng ngày thêm phức tạp. Các thế lực thù địch

CÔNG TÁC KIỂM TRA, GIÁM SÁT VÀ BẢO VỆ ĐẢNG
1- Những quan điểm, tư tưởng về công tác kiểm tra, giám sát:
V.I.Lênin đã xác định công tác kiểm tra, kiểm soát là một công cụ
hữu hiệu và là một nội dung lãnh đạo quan trọng đối với tổ chức đảng, cơ
quan Nhà nước. Theo Lênin, kinh tế là nội dung vật chất của chính trị, còn
bao giờ chính trị cũng là biểu hiện tập trung của kinh tế. Mục tiêu đấu
tranh của Đảng là dùng bạo lực cách mạng lật đổ giai cấp tư sản thống trị
phản động, giành lấy chính quyền. Đây là nhiệm vụ khó khăn, song sau
khi giành được chính quyền từ tay giai cấp tư sản thì việc giữ chính quyền
và xây dựng chính quyền vững mạnh, xây dựng và phát triển kinh tế còn
khó khăn gấp bội. Muốn làm tốt các việc này, Lênin đã khẳng định: Để
chính quyền vô sản non trẻ đứng vững và phát triển thì những người cộng
sản phải nắm chắc công cụ kiểm tra, kiểm soát. Coi đó như là: “Những
nghiệp vụ đã trở thành tự nhiên đối với những người xã hội chủ nghĩa sau
khi giành được chính quyền”. Người còn nhấn mạnh: “Mọi ý kiến và lời
chỉ dẫn mặc dầu rất quan trọng, nhưng không thể thiếu được việc tổ chức
kiểm tra trong thực tiễn để biến lời nói thành hành động”.
Trước cách mạng tháng Mười, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng
là hết sức quan trọng, trong điều kiện Đảng cầm quyền nhiệm vụ này càng
quan trọng hơn. Theo V.I.Lênin: Một trong những biện pháp để chống bọn
2
quan liêu lề mề là kiểm tra việc các địa phương chấp hành các đạo luật và
chỉ thị của Trung ương. Tất cả nghị quyết của Đại hội và tất cả các cuộc
bầu cử do đại hội tiến hành đều là những quyết định của Đảng, toàn thể
các tổ chức đảng nhất thiết phải chấp hành. Bất kỳ người nào cũng không
thể hiện ra bất kỳ lý do gì để phản đối nghị quyết đó, các nghị quyết đó chỉ
có thể bị bãi bỏ hoặc được sửa đổi bởi các lần đại hội sau mà thôi. Theo
V.I.Lênin khi mục đích và nhiệm vụ đã được xác định, nghị quyết đã được
thông qua thì nhiệm vụ tổ chức phải được đặt lên hàng đầu: Điều chủ yếu
là chuyển trọng tâm từ việc soạn thảo các sắc lệnh và mệnh lệnh sang việc

kinh tế nông dân mà xét thì chỉ là một điều chế giễu. Hiện nay chúng ta
đang thành lập cơ quan kiểm tra đó, nhưng không nói đến sự kiểm tra như
vậy mà là kiểm tra trên quan điểm kinh tế quảng đại quần chúng.
3
Trong công tác kiểm tra, giám sát cần tuyển lựa những người ưu tú
nhất trong giai cấp công nhân, nhân dân lao động, những người có uy tín
nhất, trình độ năng lực nhất.
Về vị trí, vai trò và tính tất yếu của công tác kiểm tra, kiểm soát;
trong di sản lý luận và thực tiễn hoạt động, Lênin rất coi trọng công tác
kiểm tra, kiểm soát, xác định đó là công cụ hữu hiệu và là một nội dung
lãnh đạo quan trọng. Người đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò công tác kiểm
tra, kiểm soát sau khi giành được chính quyền. Vì nhiệm vụ trọng tâm đã
chuyển từ tước đoạt của kẻ đi tước đoạt, sang nhiệm vụ tổ chức, quản lý
xây dựng chính quyền, đặc biệt trung tâm là phát triển kinh tế nâng cao
năng suất lao động. Đây là nhiệm vụ khó khăn gấp bội, như Lênin đã
thường nói, giành chính quyền đã khó, giữ chính quyền càng khó hơn.
V.I.Lênin còn chỉ ra rằng: “Từ nay cho đến khi giai đoạn ‘cao’ của
chủ nghĩa cộng sản xuất hiện, những người xã hội chủ nghĩa yêu cầu xã
hội và nhà nước kiểm soát thật nghiêm ngặt mức độ lao động và mức độ
tiêu dùng”
(1)
. Ngay sau khi lật đổ được giai cấp tư sản, vấn đề kiểm kê và
kiểm soát là vấn đề căn bản đối với cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa:
“Nếu nhà nước không tiến hành kiểm kê và kiểm soát toàn diện đối với
việc sản xuất và phân phối các sản phẩm, thì chính quyền của những
người lao động, nền tự do của họ, sẽ không thể nào duy trì được và nhất
định họ sẽ phải sống trở lại dưới ách của chủ nghĩa tư bản”
(2)
. “Không có
chế độ kế toán và kiểm soát trong sự sản xuất và phân phối sản phẩm, thì

công cụ kiểm kê, kiểm tra, kiểm soát, coi đó như là “những nhiệm vụ đã
trở thành tự nhiên đối với những người xã hội chủ nghĩa sau khi đã giành
được chính quyền”
Về nội dung, nhiệm vụ, ý nghĩa của kiểm tra, kiểm soát; công tác
kiểm tra, kiểm soát tập trung trước hết là kiểm tra “việc” và kiểm tra
“người”. Theo V.I.Lênin, nhiệm vụ chủ yếu trong công tác kiểm tra, kiểm
soát là biết sửa chữa, uốn nắn công việc, ngăn ngừa thiếu sót, sai lầm. Điều
đó cho thấy tính chủ động, tính nhân văn của công tác kiểm tra, kiểm soát
của Đảng. Tìm ra lỗi lầm ở người phụ trách chỉ là một phần rất nhỏ của
công việc; kiểm tra, kiểm soát nhằm xây dựng tinh thần trách nhiệm và kỷ
luật cao của mỗi cán bộ, đảng viên. Sau cách mạng tháng Mười, trọng tâm
của cuộc cách mạng lúc này đã chuyển sang lĩnh vực quản lý đất nước, đặc
biệt là quản lý kinh tế, trong đó bao gồm hai nhiệm vụ quan trọng là: tổ
chức kiểm kê, kiểm soát việc sản xuất, phân phối sản phẩm và nâng cao
năng suất lao động. Theo V.I.Lênin: “…nếu nhà nước không tiến hành
kiểm kê và kiểm soát toàn diện đối với việc sản xuất và phân phối các sản
phẩm, thì chính quyền của những người lao động, nền tự do của họ, sẽ
không thể nào duy trì được và nhất định họ sẽ phải sống trở lại dưới ách
của chủ nghĩa tư bản”
(4)
.
Về phương pháp và hình thức kiểm tra, kiểm soát, V.I.Lênin yêu cầu
phải tổ chức sự phối hợp việc kiểm tra, kiểm soát từ dưới lên và từ trên
xuống, đặc biệt coi trọng vai trò của quần chúng. Theo Lê nin: “Không có
gì ngu dại hơn là biến các xôviết thành một cái gì cứng đờ, thành một cái
gì độc lập tự tại. Ngày nay, chúng ta càng cương quyết chủ trương phải có
một chính quyền thẳng tay cứng rắn, phải thi hành chế độ chuyên chính cá
nhân trong những quá trình công tác nào đó, trong những chức năng
thuần túy có tính chất thực hành nào đó, thì những hình thức và những
phương pháp kiểm tra từ dưới lên, càng phải hết sức muôn vẻ để làm tê

cho tất cả và từng người phải tôn trọng”. Khi kiểm tra, kiểm soát phải kết
hợp các phương pháp trực tiếp, không nên tuyệt đối hóa một phương pháp
nào. Người nhấn mạnh kiểm tra, kiểm soát thực tế, chứ không phải trên
giấy tờ, sổ sách, lời nói chung chung.
Về xây dựng cơ quan chuyên trách kiểm tra của Đảng, V.I.Lênin
nêu ý kiến - cần thiết phải có một cơ quan trung ương có thể bảo đảm sự
đúng đắn của chính sách vô sản xã hội chủ nghĩa. Trong “Dự thảo nghị
quyết về nhiệm vụ trước mắt của công tác xây dựng Đảng”, trình bày tại
Hội nghị IX toàn Nga, ngày 24/11/1924 có ghi “Thừa nhận sự cần thiết
phải thành lập Ban Kiểm tra song song với Ban Chấp hành Trung ương,
thành phần ban này phải gồm những đồng chí có trình độ nhất định trong
lĩnh vực công tác Đảng, có kinh nghiệm nhất, không thiên vị và có khả
năng thực hiện công tác kiểm tra hoàn toàn theo tinh thần của Đảng. Là
một cơ quan do Đại hội bầu ra, Ban Kiểm tra phải được quyền thu nhận
mọi đơn thư khiếu tố và xem xét các đơn thư ấy, trao đổi ý kiến với Ban
Chấp hành Trung ương, trong trường hợp cần thiết, thì tổ chức những
phiên họp chung, liên tịch với Ban Chấp hành Trung ương hoặc chuyển
vấn đề cho Đại hội Đảng giải quyết”.
Trong tác phẩm “Thà ít mà tốt” V.I.Lênin đề nghị hợp nhất bộ máy
kiểm tra đảng với bộ máy kiểm tra chính quyền: “làm thế nào có thể kết
hợp được một cơ quan đảng với một cơ quan chính quyền xôviết? Như
vậy, có phải là không có cái gì không thể dung nạp được hay sao? Thật
vậy, tại sao lại không thể kết hợp hai loại cơ quan đó lại khi lợi ích của
công việc đòi hỏi phải làm như thế?”
(8)
; “tại sao đối với cơ quan ấy lại
không thừa nhận là có thể hợp nhất một cách độc đáo bộ máy kiểm tra của
đảng với bộ máy kiểm tra của chính quyền?”.
Xuất phát từ vai trò to lớn của công tác kiểm tra, kiểm soát, Lênin
cũng đòi hỏi cán bộ kiểm tra phải là những người mẫu mực nhất, “không

bản chuyển sang chủ nghĩa đế quốc, đã đấu tranh quyết liệt, vạch trần bản
chất cơ hội, phản động của các lãnh tụ và các đảng của Quốc tế II thời kỳ
đó, xây dựng học thuyết về chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân.
Trong tác phẩm “Một bước tiến, hai bước lùi”; V.I.Lênin chỉ ra nhiệm vụ
của Đảng là phải nghiên cứu kỹ các phe phái chủ yếu nhất đã lộ rõ tại đại
hội trong các vấn đề khác nhau, và căn cứ theo những tài liệu chính xác
của tập biên bản mà vẽ lại bộ mặt chính trị của từng nhóm chủ yếu trong
đại hội.
Công tác bảo vệ Đảng, theo Lênin, phải gắn liền với cuộc đấu tranh
của những người cách mạng để bảo vệ Đảng chống các thế lực bên ngoài
và bọn phản động bên trong Đảng, nhằm làm cho Đảng đủ khả năng lãnh
đạo, dẫn dắt phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân.
Một trong những biện pháp để bảo vệ vững chắc hoạt động của
Đảng, V.I.Lênin cho rằng sự thống nhất về tư tưởng trong đảng là một nền
tảng lý luận khoa học, sẽ tạo điều kiện cho mọi thành viên của Đảng, mỗi
tổ chức của đảng đoàn kết thống nhất nhằm thực hiện mục tiêu lý tưởng
của Đảng. Sự thống nhất tư tưởng của giai cấp vô sản dựa trên cơ sở
những nguyên lý chủ nghĩa Mác được củng cố bằng sự thống nhất vật chất
của tổ chức tập hợp hàng triệu người lao động thành một đạo quân của giai
cấp công nhân.
Bảo vệ Đảng thông qua công tác tổ chức là công tác quan trọng và
cần thiết cho Đảng, cho nhân dân một khi cách mạng nổ ra. V.I.Lênin
khẳng định không một phong trào cách mạng nào mà lại vững chắc được
nếu không có một tổ chức ổn định. Nếu giai cấp vô sản không quan tâm
9
()
V.I.Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Mátxcơva 1978, tập 45, trang 438.
10
()
V.I.Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Mátxcơva 1978, tập 45, trang 450.

chỉ nên thu nhận những phần tử ít nhất cũng phải chấp nhận một tính tổ
chức tối thiểu”
(12)
. Lênin chỉ rõ sự cần thiết phải tiến hành ở trong Đảng
“công tác tự phê bình của mình và tiếp tục bóc trần một cách không khoan
nhượng những thiếu sót của bản thân mình”
(13)
.
Lênin cũng đề ra những quy định nghiêm khắc trong sinh hoạt đảng,
như triệt để thực hiện những nguyên tắc tổ chức của một đảng kiểu mới và
việc tất cả đảng viên phải tuân thủ hết sức nghiêm ngặt những yêu cầu đòi
hỏi trong điều lệ đảng. Người cũng nhấn mạnh, mối quan hệ trong đảng
không thể dựa trên quan hệ bạn bè hoặc trên lòng tín nhiệm: “Mối quan hệ
trong Đảng không thể và không được dựa trên hai điều ấy, mà phải dựa
trên điều lệ chính thức đã được thảo ra “một cách quan liêu”, và chỉ có
11
()
V.I.Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Mátxcơva 1980, tập 23, trang 84.
12
()
V.I.Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Mátxcơva 1979, tập 8, trang 286.
13
()
V.I.Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Mátxcơva 1979, tập 8, trang 220.
8
sự chấp hành nghiêm chỉnh điều lệ đó mới giúp chúng ta tránh được sự
độc đoán và tùy hứng biểu hiện trong các tiểu tổ, tránh được những sự cãi
vã ở tiểu tổ, những sự cãi vã mà người ta gọi là “quá trình” tự do của
cuộc đấu tranh tư tưởng”
(14)

không chúng ta cũng không cần. Đảng độc nhất nắm chính quyền trên thế
giới quan tâm đến việc nâng cao chất lượng đảng viên, đến việc thanh trừ
“bọn luồn lọt vào Đảng” ra khỏi hàng ngũ mình, chứ không phải là quan
tâm làm tăng thêm số lượng đảng viên, đó chính là đảng chúng ta, đảng
của giai cấp công nhân cách mạng”
(18)
. Biện pháp để thanh trừ những phần
tử cơ hội ra khỏi đảng một cách hiệu quả là dùng biện pháp động viên
người ra mặt trận và tham gia những ngày thứ bảy cộng sản; khi đó sẽ loại
bỏ được những kẻ muốn trốn tránh trách nhiệm và không dám hy sinh bản
thân để phục vụ chủ nghĩa cộng sản.
14
()
V.I.Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản CTQG, Hà Nội 2005, tập 8, trang 462.
15
()
V.I.Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Mátxcơva 1979, tập 8, trang 476-477.
16
()
V.I.Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Mátxcơva 1977, tập 39, trang 256.
17
()
V.I.Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Mátxcơva 1979, tập 12, trang 125-126.
18
()
V.I.Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Mátxcơva 1977, tập 39, trang 255.
9
Theo V.I.Lênin: Thanh Đảng là một hình thức cần thiết để làm trong
sạch đội ngũ đảng viên, bởi thanh đảng cho phép khai trừ hàng loạt những
đảng viên thuộc những tầng lớp không đáng tin cậy, không còn đáp ứng được

tổ chức việc kiểm tra cho chu đáo thì cũng như có ngọn đền “pha”. Bao
nhiêu tình hình, bao nhiêu ưu điểm, khuyết điểm, bao nhiêu cán bộ chúng
ta đều thấy rõ. Có thể nói rằng: Chín phần mười khuyết điểm trong công
việc của chúng ta là vì thiếu sự kiểm tra”
(20)
.
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng từ khi thành lập cho đến
nay, Đảng ta luôn coi trọng công tác kiểm tra, giám sát và bảo vệ Đảng.
Ngay trong báo cáo sửa đổi Điều lệ Đảng toàn quốc lần thứ III (1960) đã
xác định: “Phải tăng cường kiểm tra và giám sát của Đảng đối với cán bộ
19
()
Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2002, t.5, tr.520.
20
()
Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Sự thật, Hà Nội 1985, t.5, tr.154, 156.
10
và cơ quan Nhà nước, giữ gìn kỷ luật nghiêm minh, xử lý thích đáng đối
với những phần tử quan liêu gây tác hại nghiêm trọng cho Đảng và cho
Nhà nước”. Đảng đã xác định: kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh
đạo của Đảng, một bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác xây dựng
Đảng; tổ chức đảng phải tiến hành công tác kiểm tra, giám sát; tổ chức
đảng và đảng viên phải chịu sự kiểm tra, giám sát của Đảng; không kiểm
tra coi như không lãnh đạo. Những năm qua Đảng ta đã có nhiều nỗ lực
trong việc bổ sung, phát triển, hoàn thiện các quan điểm, nguyên tắc và
phương pháp của công tác này. Đồng thời đã tăng cường chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn của uỷ ban kiểm tra các cấp để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ
trong giai đoạn cách mạng hiện nay. Trong nhiệm kỳ khoá X, Trung ương,
Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành 34 văn bản, hình thành một hệ thống
tương đối đồng bộ các quy định về công tác kiểm tra, giám sát và thi hành

đảng các cấp nhận thức chưa đầy đủ, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, chưa
chủ động tiến hành công tác kiểm tra; chưa gắn vai trò lãnh đạo với trách
nhiệm thực hiện nhiệm vụ kiểm tra. Thiếu chủ động trong nắm bắt tình
hình và thực hiện nhiệm vụ kiểm tra để chủ động phòng ngừa sai phạm,
khuyết điểm; còn bị động, chạy theo vụ việc nổi cộm, dư luận đang quan
tâm. Nhiều cuộc kiểm tra còn mang tính hình thức, thiếu chiều sâu, kém
hiệu quả. Chưa gắn kiểm tra với xử lý vi phạm, với giáo dục nâng cao ý
thức tổ chức, kỷ luật, ý thức tự giác chấp hành Điều lệ Đảng, nhiệm vụ
đảng viên… làm hạn chế chất lượng và hiệu quả công tác kiểm tra.
Nhiều nơi, các ban của cấp uỷ, ban cán sự đảng, đảng đoàn các cấp
chưa chủ động tiến hành kiểm tra theo chức năng, nhiệm vụ của mình.
Công tác kiểm tra của nhiều tổ chức đảng, nhất là ban cán sự đảng, đảng
đoàn còn mang tính hình thức, chất lượng, hiệu quả thấp. Tổ chức đảng
trong các cơ quan Trung ương, tỉnh, thành phố, huyện, quận, thị xã và các
doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp chưa coi trọng công tác kiểm tra, chưa đưa
công tác kiểm tra trở thành chế độ, nền nếp; chưa thật quan tâm, chăm lo
xây dựng và tạo điều kiện cho uỷ ban kiểm tra hoạt động. Năng lực, trình
độ, phong cách công tác của một bộ phận cán bộ kiểm tra chưa đáp ứng
yêu cầu nhiệm vụ. Một số uỷ ban kiểm tra vẫn chưa hoặc chậm phát hiện
các dấu hiệu vi phạm lớn, nghiêm trọng để kiểm tra và xử lý, chất lượng
kiểm tra thấp. Còn thiếu sự chủ động phối hợp thường xuyên giữa uỷ ban
kiểm tra với cơ quan có liên quan để nắm bắt thông tin và xác minh, xử lý
kịp thời, chính xác, ngăn chặn có hiệu quả các khuyết điểm, vi phạm.
Trong giải quyết tố cáo, vẫn còn tâm lý e ngại, nể nang, hữu khuynh, né
tránh, nhất là với cán bộ chủ chốt. Có sự việc kiểm tra, xác minh chưa chu
đáo, kết luận chưa chính xác, hoặc xử lý chưa nghiêm minh, dẫn đến tố
cáo vượt cấp, nhiều nơi, kéo dài, gây phức tạp tình hình.
Nếu đánh giá về tình hình thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và
việc thực hiện nhiệm vụ công tác bảo vệ Đảng của Đảng ta có thể nói đã có
rất nhiều cố gắng và nhìn chung đã bám sát theo chỉ dẫn; tuy nhiên so sánh

động vẫn còn phải chịu nhiều sự ràng buộc. Nguyên nhân chính xuất phát
từ việc UBKT do cấp ủy bầu ra, chịu sự chỉ đạo của cấp ủy. Nếu người
cán bộ làm công tác kiểm tra, lãnh đạo UBKT không có bản lĩnh, lập
trường quan điểm vững vàng sẽ dễ dẫn tới bị chi phối, tác động làm ảnh
hưởng tới kết quả công tác kiểm tra, giám sát. Việc UBKT do đại hội bầu
đã được Lênin đề cập và thực hiện, song Đảng ta chưa nghiên cứu cụ thể
để áp dụng nhằm phát huy cao nhất vai trò của cơ quan này trên thực tiễn.
Về hoạt động chống phá của các thế lực thù địch đối với nước ta,
chúng tiến hành với những âm mưu và thủ đoạn chủ yếu đó là: Tập trung
phủ định Chủ nghĩa Mác-Lênnin, tư tưởng Hồ Chí Minh và mục tiêu, lý
tưởng, bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa; công kích, phản bác
tiến tới loại bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, thúc đẩy sự
tự diễn biến làm suy yếu hệ thống chính trị, hình thành đa nguyên, đa
đảng, tiến tới làm sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa của Việt Nam. Lợi dụng
chính sách mở cửa, đổi mới của ta, núp dưới danh nghĩa “dân chủ”, “nhân
quyền”, “tôn giáo”, “dân tộc” để chống phá với thủ đoạn là dùng chính
sách “ngoại giao nhân quyền”, lợi dụng các diễn đàn quốc tế để tuyên
truyền xuyên tạc, vu cáo Đảng, Nhà nước ta vi phạm dân chủ, nhân quyền,
đàn áp tôn giáo, dân tộc để cô lập Việt Nam trên trường quốc tế; lợi dụng
các lực lượng phản động trong các dân tộc ít người thực hiện ly khai, tự trị
trên từng khu vực; lật đổ chế độ XHCN khi có điều kiện và thời cơ.
Trong công tác bảo về Đảng, bảo vệ chế độ, Đảng ta đã quan tâm
tuyên truyền để nhân dân thế giới hiểu rõ hơn về Việt Nam và những mục
tiêu mà Đảng hướng tới; thấy được bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ
13
nghĩa mà chúng ta đang thực hiện, đồng thời qua đó vạch trần những âm
mưu, thủ đoạn thâm độc của các thế lực thù địch. Trong nước, Đảng ta đã
tích cực đẩy mạnh giáo dục truyền thống yêu nước, yêu quê hương; quan
tâm nâng cao dân trí, xóa đói giảm nghèo nhất là đối với đồng bào vùng
dân tộc, vùng sâu vùng xa, đồng bào công giáo; giáo dục để nhân dân thấy

chức thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát các tổ chức đảng và đảng viên
chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị của
Đảng. Đây là cơ sở pháp lý cao nhất để các tổ chức đảng, cấp ủy lãnh đạo
công tác kiểm tra, giám sát và tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám
sát của đảng bộ mình. Kiểm tra, giám sát là công việc khó khăn, phức tạp,
đòi hỏi tổ chức đảng, đảng viên phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có
14
quyết tâm cao và lòng nhiệt tình, có tâm trong sáng. Nhận thức phải biến
thành quyết tâm, thành chương trình, kế hoạch cụ thể. Các cấp ủy đảng,
đặc biệt là người đứng đầu tổ chức phải biến quyết tâm của mình thành
quyết tâm của tổ chức, khi đó tính chủ động trong kiểm tra, giám sát tăng
lên sẽ góp phần ngăn ngừa được các lỗi phạm; kiểm tra và tự kiểm tra sẽ
gắn quyện với nhau làm cho đối tượng được kiểm tra, giám sát tự giác
nhận thấy sai lầm và quyết tâm khắc phục, sửa chữa, tiến bộ, trưởng thành.
2.2- Đổi mới và tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác kiểm tra,
giám sát của các cấp ủy đảng
Trong lãnh đạo công tác kiểm tra, giám sát, các cấp ủy cần quan tâm
và coi trọng việc nghiên cứu lý luận và tổng kết phương pháp lãnh đạo đối
với công tác kiểm tra, giám sát nhất là công tác giám sát; tiếp tục tổ chức
tốt việc quán triệt, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của toàn Đảng về vị
trí, vai trò tầm quan trọng, hiệu quả của công tác kiểm tra, giám sát trong
xây dựng Đảng và trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Lãnh đạo công tác kiểm tra, giám sát là nhiệm vụ thường xuyên,
trực tiếp của các cấp ủy đảng. Cần đổi mới phương pháp lãnh đạo của các
cấp ủy đảng từ khâu xây dựng, ban hành đến việc lãnh đạo tổ chức thực
hiện các nghị quyết, chỉ thị, quy định về công tác kiểm tra, giám sát và
thực hiện tốt dân chủ trong nội bộ Đảng. Hiện nay, sự lãnh đạo của cấp ủy
về công tác kiểm tra, giám sát cần tập trung vào đổi mới phương thức lãnh
đạo đổi với các nội dung chủ yếu là: Triển khai, quán triệt Điều lệ Đảng,
các quy định của Trung ương, của cấp ủy cấp trên và của cấp mình cho các

hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, của cấp ủy đều được kiểm tra, giám
sát với hình thức, phương pháp, cơ chế và chế tài thích hợp.
Cần đưa lãnh đạo công tác kiểm tra, giám sát và tổ chức thực hiện
nhiệm vụ kiểm tra, giám sát của cấp ủy thành một trong những tiêu chí
đánh giá phân loại cấp ủy và cấp ủy viên hằng năm.
2.3- Đổi mới công tác kiểm tra đồng thời với xây dựng cơ chế
giám sát của ủy ban kiểm tra các cấp
Hiện nay ủy ban kiểm tra các cấp có chức năng tham mưu cho cấp
ủy về công tác kiểm tra, giám sát, thực hiện nhiệm vụ cụ thể do cấp ủy
giao; và chức năng vừa kiểm tra, vừa giám sát theo Điều lệ Đảng. Nhiệm
vụ của ủy ban kiểm tra các cấp rất nặng, khó khăn và phức tạp, nhất là
nhiệm vụ: “Giám sát cấp ủy viên cùng cấp, cán bộ diện cấp ủy cùng cấp
quản lý và tổ chức đảng cấp dưới về việc thực hiện chủ trương, đường lối,
chính sách của Đảng, nghị quyết của cấp ủy và đạo đức, lối sống theo quy
định của Ban Chấp hành Trung ương”. Để ủy ban kiểm tra các cấp thực
hiện có chất lượng, hiệu quả nhiệm vụ kiểm tra, giám sát của mình, cần
tăng thẩm quyền và trách nhiệm của ủy ban kiểm tra các cấp; củng cố, kiện
toàn cơ quan giúp việc ủy ban kiểm tra; nâng cao bản lĩnh chính trị và
trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ kiểm tra, giám sát, bảo
đảm công tâm trong sạch, đủ năng lực, kể cả năng lực kiểm tra, giám sát
việc chấp hành đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước,
đây là nhân tố có tính quyết định trực tiếp đến nâng cao hiệu quả công tác
kiểm tra, giám sát; Cần nhận thức và phân biệt rằng công tác kiểm tra,
giám sát của ủy ban kiểm tra các cấp chỉ là bộ phận cấu thành quan trọng
của công tác kiểm tra, giám sát của Đảng. Vì vậy, trong quá trình hoạt
động, ủy ban kiểm tra các cấp phải nắm vững chức năng, nhiệm vụ của
mình được giới hạn trong Điều lệ Đảng để thực hiện đúng thẩm quyền và
trách nhiệm của mình; đồng thời chủ động tranh thủ sự lãnh đạo của cấp
ủy, sự chỉ đạo của ủy ban kiểm tra cấp trên để tạo sự đồng thuận và ủng hộ
trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình. Trong tình hình hiện nay, ủy

độc đoán cá nhân hoặc bị sức ép của dân chủ cực đoan, vô chính phủ
Kiểm tra, giám sát đảng là công tác đảng, là sinh hoạt nội bộ Đảng, được
tiến hành trong hệ thống tổ chức đảng, nên có đặc thù cơ bản: đối tượng
kiểm tra, giám sát là tổ chức đảng, đảng viên khi được kiểm tra, giám sát
thì vừa là đối tượng vừa là chủ thể. Chính đặc thù này quyết định bản chất,
phương thức hoạt động và phương pháp cơ bản của công tác kiểm tra,
giám sát đảng, đó là: dựa vào tổ chức đảng; phát huy tinh thần tự giác tự
phê bình và phê bình của tổ chức đảng, đảng viên; phát huy trách nhiệm
xây dựng Đảng của nhân dân thực hiện tốt việc thẩm tra, xác minh; kết
hợp chặt chẽ công tác kiểm tra, giám sát đảng với công tác thanh tra nhà
nước, thanh tra nhân dân, công tác kiểm tra, giám sát của các đoàn thể
chính trị - xã hội, nghề nghiệp và phối hợp các ban ngành liên quan. Đây
là các phương pháp cơ bản của công tác kiểm tra, giám sát đảng đã được
đúc kết qua nhiều nhiệm kỳ hoạt động và mang lại hiệu quả thiết thực. Vì
17
vậy, trong quá trình tiến hành hoạt động kiểm tra, giám sát có thể sử dụng
linh hoạt các phương pháp đối với từng đối tượng cụ thể, nhưng không
được xa rời các phương pháp cơ bản đó.
Công tác kiểm tra, giám sát đảng phải được tiến hành công khai, dân
chủ, tập thể và có lãnh đạo, chỉ đạo không một cá nhân nào dù giữ bất cứ
cương vị công tác nào, được quyền đứng ngoài hoặc đứng trên tổ chức
đảng để áp đặt kiểm tra, giám sát; không được dùng biện pháp bí mật điều
tra trong Đảng, càng không được dùng thủ đoạn đối với tổ chức đảng,
đảng viên đang là đối tượng kiểm tra, giám sát. Bởi phương pháp tiến hành
công tác kiếm tra, giám sát đảng khác về bản chất với các phương pháp
hoạt động thanh tra nhà nước và phương pháp điều tra của các cơ quan bảo
vệ pháp luật. Nhưng trong tình hình hiện nay, khi còn một số tổ chức đảng
giảm sút tính chiến đấu, nhiều đảng viên kém tự giác, nhiều lúc và nhiều
nơi phê bình và tự phê bình chỉ còn là hình thức thức cần chú trọng đến
việc phối hợp với các cơ quan thanh tra, điều tra, nhất là trong các vụ việc

hệ chặt chẽ với dân chúng cũng như đứng lơ lửng giữa trời nhất định thất
bại. Nếu Đảng xa dân, tách khỏi dân thì Đảng không thể tồn tại, Đảng
không có dân thì cũng như cá không có nước đảng viên khó trở thành
“người lãnh đạo, người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”; tổ chức
đảng và đảng viên dễ trở nên quan liêu, biến sứ mệnh cầm quyền cao cả
của Đảng thành đảng lạm quyền, lộng quyền, thậm chí còn dẫn đến thoái
hóa biến chất. Nhận thức rõ vai trò của nhân dân trong lịch sử nói chung
và trong xây dựng Đảng nói riêng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương
Đảng đã có nhiều chỉ thị kêu gọi nhân dân tích cực tham gia xây dựng và
giám sát Đảng, nhưng trên thực tế hiện nay nhân dân chưa thật sự giám sát
được tổ chức đảng và đảng viên.
2.6- Cần làm rõ và nhận thức đúng, đầy đủ về hiệu quả công tác
kiểm tra, giám sát đảng
Hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát đảng có thể được hiểu là những
kết quả kiểm tra, giám sát đã ảnh hưởng tích cực đến việc thực hiện nhiệm
vụ chính trị và xây dựng đảng trong từng giai đoạn nhất định hoặc tác
động tích cực, trực tiếp đến từng tổ chức đảng, đảng viên qua mỗi cuộc
kiểm tra, giám sát. Như vậy, khi đánh giá hiệu quả công tác kiểm tra, giám
sát đảng phải chú trọng đến hiệu quả chính trị - xã hội. Nghĩa là qua kiểm
tra, giám sát phải giúp tổ chức đảng, đảng viên thấy rõ thiếu sót khuyết
điểm để khắc phục; thấy sai phải sửa ngay để không xảy ra vi phạm hoặc
không để từ vi phạm nhỏ dẫn đến vi phạm nghiêm trọng, từ vi phạm của cá
nhân trở thành vi phạm của cả tổ chức Đồng thời chỉ ra những ưu điểm
để phát huy; Từ đó, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh;
bảo đảm sự đoàn kết, thống nhất, tăng cường dân chủ trong Đảng; đổi mới
phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của
Đảng; phát huy và mở rộng dân chủ trong Đảng và trong xã hội; củng cố
lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng; xây dựng khối đại đoàn
kết toàn dân tộc, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công
bằng, dân chủ, văn minh; Về hiệu quả kinh tế, làm tốt công tác kiểm tra,

trong sạch về chính trị của đội ngũ cán bộ đảng viên; ngăn chặn kịp thời
âm mưu thủ đoạn phá hoại của các thế lực thù địch hòng mua chuộc dụ dỗ,
khống chế cán bộ, đảng viên làm tay sai cho chúng, cài cắm người của
chúng vào nội bộ Đảng để phá hoại.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã xác định phương hướng công
tác bảo vệ Đảng trong thời gian tới tập trung vào những vấn đề cơ bản:
Trong tình hình mới cần phải hết sức chú trọng công tác bảo Vệ Đảng cả
về chính trị và tổ chức. Bảo vệ Đảng là trách nhiệm của toàn Đảng, trước
hết là trách nhiệm của các cấp uỷ Đảng. Bảo vệ Đảng phải trên cơ sở chủ
nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng,
trên nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng. Bảo vệ Đảng là bảo vệ sự
đoàn kết thống nhất trong đảng, bảo vệ cán bộ, đảng viên. Nhiệm vụ Đảng
xác định trong giai đoạn hiện nay là: Thường xuyên giáo dục cho cán bộ,
đảng viên nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, kiên định lập trường, tư
tưởng, bảo vệ Đảng, bảo vệ thành quả cách mạng; đấu tranh phê phán
những quan điểm sai trái; thực hiện nghiêm ngặt các chế độ, thủ tục, quy
chế quản lý cán bộ, đảng viên, kỷ luật phát ngôn, kỷ luật bảo vệ tài liệu
mật và kỷ luật quan hệ với người nước ngoài; nghiên cứu phát hiện và đề
nghị xử lý kịp thời những phần tử thoái hoá biến chất bị địch mua chuộc
cài cắm vào nội bộ. Thẩm tra và kết luận số đảng viên, cán bộ có nghi vấn
về lịch sử chính trị mà chưa được xác minh…
20
3- Trách nhiệm trong việc đấu tranh bảo vệ và tiếp tục tuyên
truyền các quan điểm, tư tưởng của V.I.Lênin về Đảng và xây dựng
Đảng nói chung và công tác kiểm tra, giám sát, bảo vệ Đảng nói riêng.
Việc nghiên cứu làm rõ tư tưởng, quan điểm của V.I.Lênin về Đảng
và xây dựng Đảng nói chung và về công tác kiểm tra, giám sát và bảo vệ
Đảng nói riêng giúp cho các tổ chức đảng, mọi cán bộ đảng viên thấy rõ
những giá trị lớn lao kể cả về mặt lý luận lẫn tính thực tiễn. Trong sự
nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đổi mới tư duy lý

thách, có những bổ sung, phát triển lý luận về xây dựng đảng phù hợp với
thực tiễn cách mạng Việt Nam trong điều kiện mới. Đồng thời, kiên quyết
đấu tranh chống mọi thủ đoạn, luận điệu xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh
đạo của Đảng đối với xã hội của các thế lực thù địch; chống mọi biểu hiện
xa rời những nguyên tắc của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
về Đảng và xây dựng Đảng. Với bản lĩnh của một đảng cách mạng chân
chính, dày dạn kinh nghiệm, luôn nêu cao dũng khí tự phê bình và phê
bình, gắn bó máu thịt với nhân dân, Đảng ta đã lãnh đạo, tổ chức và phát
huy sức mạnh to lớn của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đưa đất nước
giành được nhiều thắng lợi vĩ đại, vững bước trên con đường xã hội chủ
nghĩa mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân đã lựa chọn.
Hiện nay, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đang đẩy mạnh thực
hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, nhằm thực hiện mục tiêu
dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, đưa đất nước vững
bước tiến lên con đường xã hội chủ nghĩa. Sự nghiệp cách mạng trong giai
đoạn mới đòi hỏi Đảng ta phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn để
luôn luôn xứng đáng là một đảng “đạo đức”, một đảng “văn minh”, luôn
luôn ngang tầm nhiệm vụ, sống mãi trong lòng dân tộc. Muốn vậy, một
trong những giải pháp quan trọng đó là cần tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu,
học tập, quán triệt sâu sắc và vận dụng sáng tạo những quan điểm, tư
tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen, Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh về Đảng và
xây dựng Đảng nói chung, về công tác kiểm tra, giám sát và bảo vệ Đảng
nói riêng. Việc nghiên cứu, làm rõ quan điểm của Lênin về công tác kiểm
tra, giám sát và bảo vệ Đảng là rất cần thiết, cùng với tư tưởng Hồ Chí
Minh đề xuất vào thực tế đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát của
Đảng trong giai đoạn cách mạng mới nhằm nâng cao chất lượng, hiệu lực,
hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng, cũng như bảo vệ Đảng
góp phần đổi mới, hoàn thiện phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều
kiện Đảng ta là đảng duy nhất cầm quyền lãnh đạo toàn bộ hệ thống chính
trị và toàn xã hội./.