Đề tài: Công tác xã hội với trẻ bị nhiễm chất độc màu da
cam tại làng trẻ Hữu Nghị - Hà Nội
A.LÝ LUẬN CHUNG
I. Lý do chọn đề tài
“Chất độc màu da cam” – cụm từ mang tính hoá học đơn thuần này
đã và đang gây đau khổ cho biết bao thế hệ người Việt Nam. Mặc dù cuộc
chiến tranh tàn khốc mà Mỹ đã ggây ra ở Việt Nam đã chấm dứt cách đây
hơn 30 năm nhưng nỗi đau dai dẳng mà chất diệt cỏ đựng trong những thùng
chứa được đánh dấu bằng những băng sơn màu da cam gây nên vẫn từng
ngày từng giờ huỷ hoại cuộc sống của nhiều người Việt Nam. Trong những
con người đó có cả những thế hệ con, cháu của những người đã từng tham
gia chiến đấu bảo vệ đất nước. Những mảnh đất, nguồn nước bị nhiễm chất
độc điôxin vẫn từng ngày từng giờ ảnh hưởng tới sức khoẻ vsf môi truờng
sống của nhân dân, đồng bào ta.
Hậu quả của hơn 80 triệu lit hoá học (khoảng ½ là chất da cam ) chứa
gần 400 kg điôxin – một chất cực kỳ nguy hiểm mà Mỹ đã dải xuống Việt
Nam từ Qủang Bình tới mũi Cà Mau làm cho hơn 30 triệu ngươig Việt Nam
“họ sống đó, nhưng cuộc sống của họ ví như đị ngục trần gian “ (theo thông
tấn xã Việt Nam /Vì vỗi đau da cam ). Trong khi đó những người lính Mỹ đã
từng tam gia chiến tranh ở Việt Nam đã đuợc hưởng các chế độ hết sức ưu
đãi do ảnh hưởng bởi chất độc điôxin. Vậy mà những nạn nhân chất độc
màu da cam vẫn đang từng ngày từng giờ sống trong nỗi đau đớn về thể xác,
thiếu thốn về tinh thần lại không đuợc hưởng những gì mà bao người Mỹ
khác được hưởng. Mặc dù Đảng và Nhà nước, các tổ chức lien quan ở Việt
Nam hết sức quan tâm nhưng đời sống của người bị nhiễm chất độc màu da
cam vẫn gặp rất nhiều khó khăn.
Trẻ em là mầm xanh của đất nước, là thế hệ tương lai của cả một dân
tộc. Nhưng ở nước ta rất nhiều mầm xanh đã và đang thiéu những cơ hội
phát triển. Trong đó có đối tượng trẻ bị nhiễm chất độc màu da cam. Đây là
nhóm đỗi tượng được nhà nước và nhân dân ta đặc biệt quan tâm bởi lẽ hơn
ai hết các em đa phải gánh chịu nhiều tổn thương về cả vật chất lẫn tinh
Phạm vi nghiên cứu: trẻ em trong làng Hữu Nghị. Trong độ tuổi 6 -15
tuổi
III. Các khái niệm liên quan
Phương pháp công tác xã hội nhóm là sự vận dụng kĩ năng mang tính
chuyên nghiệp để can thiệp, hỗ trợ những nhóm xã hội yếu thế nhằm thay
đổi nhận thức, hành vi, tăng cường năng lực giải quyết các vấn đề xã hội của
các thành viên trong nhóm
_ Chất độc da cam là chất ở dạng lỏng có chứa đioxin, sánh như
dầu, màu da cam, không tan trong nước, dễ xâm nhập qua lá và làm rối loạn
hệ điều tiết sinh trưởng của cây, nguy hiểm đối với người. (Theo từ điển
Tiếng Việt)
Trẻ bị nhiễm chất độc màu da cam là những trẻ dưới 16 tuổi bị ảnh
hưởng bởi chất độc đioxin từ những thế hệ trước đã từng tham gia chiến
tranh và bị nhiễm chất độc màu da cam, các em phải chịu nhiều di chứng về
mặt vật chất hoặc trí tuệ và đựơc hưởng một số trợ cấp của nhà nước cho trẻ
bị nhiễm chất độc màu da cam
Trung tâm bảo trợ là nơi tập trung những hoạt động đỡ đầu và giúp
đỡ cho các tổ chức hoặc cá nhân có khó khăn
IV. Các lý thuyết áp dụng
Lý thuyết hệ thống của I FON BERTALARFFY
Lí thuyết của ông là lí thuyết sinh học và ông cho rằng “ Mọi tổ
chức hữu cơ đều là những hệ thống được tạo nên từ các tiểu hệ thống và
ngược lại cũng là một phần của hệ thống lớn hơn. Do đó con người là một
bộ phận của xã hội
+ Theo lý thuyết này thì con người tồn tại trong xã hội với vai trò là
thành viên của nhiều hệ thống khác nhau:
- Hệ thống phi chính thức: gia đình, bạn bè, đồng nghiệp…
- Hệ thống chính thức: tổ chức đoàn, đội, các hội…
-Nhóm hệ thống xã hội: bệnh viện, trường học…
+ Con người đó chịu sự tác động nhất định của các hệ thống( tích cực
hiện từ sự “mất cân bằng giữa những cá nhân,nhóm và môi trường sống của
họ
B. PHẦN NỘI DUNG
I. Khái quát chung tình hình trẻ bị nhiễm chất độc da cam trong cả
nước
1. Tình hình trẻ bị nhiêm chất độc màu da cam
Chiến tranh đã lùi xa nhưng những gì mà hậu quả chiến tranh để lại vô
cùng lớn lao và nặng nề. Làm sao kể hết biết bao xương máu cha ông ta đã
đổ xuống trên mảnh đất que hương vì độc lập, tự do của nước nhà. Và rồi đã
có bao mất mát đau thương như vết thương long không lành miệng, để cho
đến tận hôm nay nó vẫn còn âm ỉ sục sôi. Họ là nhữn người thương bệnh
binh đã hi sinh tuổi xuân của mình vì lý tưởng cách mạng. Để rồi ngày hôm
nay nạn nhân của cuộc chiến tranh ấy là những đứa trẻ chính là con của
những anh hung quả cảm, đã hiến dâng cuộc đời mình cho sự nghiệp cách
mạng.
Hiện nay nước ta có khoảng 4,8 triêu người bị nhiễm chất độc màu da
cam. Trong đó có hơn 3 triệu người trực tiếp ảnh hưởng và có khoảng hơn 1
triệu trẻ em bị nhiễm chất độc màu da cam. Những đứa trẻ có đôi chân
không bình thường, đôi tay không lành lặn…mang trên mình bao đớn đau, dị
tật luôn mặc cảm về bản thân mình
3. Hoàn cảnh và tâm lý chung của trể bị nhiễm chất độc màu da cam
Tuổi thơ của các em những nạn nhân chất độc màu da cam( bị di
chứng từ cha mẹ hoặc ông bà) hầu hết là những năm tháng sống trong đau
khổ, luôn mặc cảm tự ti về bản thân. Chưa hết hoàn cảnh những gia đình có
con, cháu bị nhiễm chất độc màu da cam thường rất khó khăn vì điều kiện
kinh tế hạn hẹp ( họ thường là những gia đình cựu chiến binh) trong tay
không có đồng vốn cần thiết và không đủ thời gian để lao động kiếm sống.
Những đứa trẻ bị nhiễm chất độc da cam thường trở thành gánh nặng
cho gia đình. Đa số trường em trẻ em nhiễm chất độc da cam khi sinh ra đã
bị dị dạng về ngoại hình, nếu không dị dạng về ngoại hình thì trẻ có thể bị
đại diện pháp lý cho các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam quan hệ với
các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Một trong những việc làm đầu tiên
của Hội là lập đề án "Giúp đỡ các nạn nhân chất độc da cam trong cuộc
sống". Ðồng thời, tổ chức thu thập hồ sơ chứng cứ, tiến hành khởi kiện dân
sự các công ty Mỹ sản xuất chất độc da cam để quân đội Mỹ sử dụng trong
chiến tranh Việt Nam.
Những năm qua, được sự quan tâm của Ðảng, Nhà nước và các cấp
chính quyền, các ngành và các tổ chức xã hội, sự hỗ trợ, giúp đỡ của nhân
dân trong cả nước và rất nhiều bạn bè quốc tế về tinh thân, vật chất, những
nạn nhân chất độc da cam ở Việt Nam cũng đang từng ngày, từng giờ, nỗ lực
vươn lên, vượt qua nỗi đau để tiếp tục cuộc sống và đấu tranh vì công lý
trong vụ kiện các công ty hóa chất Mỹ. Chính sự nỗ lực này mà các nạn
nhân da cam Việt Nam đã và đang nhận được rất nhiều sự đồng cảm, động
viên, ủng hộ của mọi tầng lớp nhân dân và những người có lương tri trên
toàn thế giới.
5. Thái độ của cộng đồng đối với trẻ bị nhiễm chất độc màu da cam
Mặc dù được rất nhiều sự quan tâm của nhà nước cũng như là các tổ
chức xã hội nhưng trẻ bị nhiễm chất độc màu da cam vẫn rất thiệt thòi. Ngay
trong môi trường xã hội thong thường các em đã chịu sự ghẻ lạnh thờ ơ của
một số bộ phận xã hội. Chúng ta đã chấp nhận và chứng minh được rằng các
em chịu hậu quả của chiến tranh đó cũng là một phần gián tiếp cống hiến
cho độc lập tự do của đất nước nhưng cồng đồng không đối xử với các em
như vậy, như những gì các em phải gánh chịu. Những người mẹ sinh con ra
mà chưa một lần nhìn thấy mặt con, chưa một lần nghe tiếng con gọi mẹ,
chưa một lần gọi tiếng cha ơi! Luôn là nỗi đau khôn cùng cho những đứa trẻ
vô tội đó ! Cồng đồng xã hội cần quan tâm hơn nữa tới các em đặc biệt là
phát triển kinh tế gia đình các em để hỗ trợ một cách tốt nhất cho các em.
II . Giới thiệu chung về làng trẻ Hữu Nghị -Xuân Canh –Hoài Đức –Hà
Nội
1. Sơ lược lịch sử hình thành của làng Hữu Nghị
Ngoài ra trong khuôn viên của làng còn có một sân vui chơi cho trẻ
em và sân chơi thể dục thể thao, một vườn rau sạch …Các trang thiết bị
tương đối đầy đủ đảm bảo cho hoạt động của làng.
Đội ngũ cán bộ gồm 62 người trong đó trình độ đào tạo Đại học,
Cao đẳng chiếm 45% ; trung cấp chiếm 30% ; lao động phổ thong là 25%.
Làm việc ở các bộ phận:
+ Ban giám đốc
+ Trung tâm y tế
+ Trung tâm giáo dục – hướng nghiệp
+ Phòng tài chính
+ Phòng hành chính
+ Quản trị
+ Phòng hậu cần
+ Tổ cựu chiến binh
+ Tổ bảo mẫu 1
+ Tổ bảo mẫu 2
Nguồn kinh pơhí hoạt động của làng từ ngân sách nhà nước chime
50%. Nguồn kinh phí tài trợ từ các nước thành viên của ủy ban quốc tế làng
Hữu Nghị chiếm 50% (Đức, Anh, Pháp, Nhật, Mỹ, Canada). Ngoài ra làng
còn nhận được sự hỗ trợ. giúp đỡ của các tổ chức, cá nhân hảo tâm trong và
ngoài nước và hiện vật. Quy chế và mô hình quản lý tài chính, tài sản thực
hiện theo đúng quy chế và các chế độ tài chính của nhà nước.
Nhìn chung cơ sở vật chất của làng Hữu Nghị - Hoài Đức –Hà Nội
khá đầy đủ nhưng để tạo những điều tốt nhất cho các em ở làng phát triển
toàn diện thì ban ngành, cơ quan cấp trên cần quan tâm nhiều hơn nữa. giúp
đỡ nhiều hơn nữa về mặt vật chất cũng như tinh thần. Như vậy mới đảm bảo
và tạo điều kiện đầy đủ hơn nữa đẻ làng không ngừng phát triển.
3. Các chính sách công tác xã hội tại làng .
Làng Hữu Nghị là nơi nuôi dưỡng chăm sóc đón nhận những trẻ em bị
nhiễm chất độc màu da cam . Hằng năm thông qua Hội Cựu Chiến Binh ở
Thuận lợi
Làng Hữu Nghị có rất nhiều thuận lợi trong quá trình xây dựng và
phát triển để hoàn thành tốt chức năng nhiệm vụ của mình.
Từ những năm đầu thành lập đến nay làng Hữu Nghị luôn nhận được
sự quan tâm, giúp đỡ của các cấp, các ngành đặc biệt là các tổ chức ủng hộ
nước ngoài. Với truyêng thong “ lá lành đùm lá rách”, “ thương người như
thể thương thân” hằng năm làng luôn được các đồng chi cán bộ lãnh đạo
Đảng và Nhà nước đến thăm, ân cần động viên và chia sẻ các em có hoàn
cảnh đặc biệt.
Với những tấm lòng cao cả, làng Hữu Nghị là nơi thường xuyên được
đón nhận sự đóng góp hảo tâm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị cac nhân từ
thiện. Đây là việc làm có ý nghĩa to lớn thiết thực mang tính nhân văn sâu
sắc của những “tấm lòng vàng” dành cho trẻ khuyết tật, đặc biệt là trẻ bị
nhiễm chất độc màu da cam.
Điều quan trọng phải kể đến là làng có đội ngũ cán bộ công nhân viên
chức, những thầy cô giáo, những y bác sỹ dày dặn kinh nghiệm đã cống hiến
hết sức mình qua nhiều năm công tác trong ngành. Ngoài ra cùng với lòng
nhiệt tình, sự tận tuỵ tâm huyết với nghề, tình yêu thương và tinh thần trách
nhiệm luôn đặt chữ tâm lên đầu, đội ngũ cán bộ viên chức ở đây đã vươn lên
lỗ lực hết mình hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Họ xứng đáng được tôn
vinh như những người mẹ, người cha mang trong mình tình yêu thương lớn
lao vô bờ dành cho những đứa trẻ có mảnh đời bất hạnh, kém may mắn. Đây
chính là vấn đề tiên quyết quan trọng trọng quá trình xây dựng và hoạt động
công tác xã hội ở đơn vị.
Không những thế, làng Hữu Nghị đạt đựoc kết quả như hôm nay là do
quá trình lãnh đạo tài tình sáng suốt của ban giám đốc lãnh đạo. Đó là việc
quản lý điều hành, quy định của chính sách, và chương trình hoạt động một
cách có tổ chức và khoa học nhất. Chính vì vậy trong hơn 10 năm qua làng
đã không ngừng hoàn thiện và phát triển, duy trì bọ máy lãnh đạo và quá
trình hoạt động vững chắc.
em chúng tôi nhận thấy có Nhóm đối tương của chúng tôi tồn tại một số vấn
đề tâm lý như: Một số em tâm lý tự ti mặc cảm chưa hoà nhập nhóm,một số
em chưa quan tâm tới nhiệm vụ học tập của mình, giữa các em còn tồn tại
nhiều mâu thuẫn…
Các em là những đứa trẻ rất đáng thương, khuyết tật, khiếm khuyết
mang trên mình di chứng ảnh hưởng của chất độc màu da cam
Nhằm áp dụng những kiến thức đã học vào thực tế, đồng thời giúp
các em giải quyết mâu thuẫn nhỏ, xây dựng ý thức tự giác trong sinh hoạt và
học tập, chúng tôi đã chọn nhóm gồm 8 em ở tuổi từ 13 đến 15 tuổi để tiến
hành công tác xã hội nhóm.
Cùng với tấm lòng yêu thương trẻ thơ cũng như những gì rất đáng
yêu nơi đây, chúng tôi thực sự như được sống trong bầu không khí trẻ thơ,
vui nhộn. Để lại cho mỗi chúng tôi những kỷ niệm không thể phai mờ.
Bảng sơ yếu lý lịch của nhóm
stt
Họ và tên Giới
tính
Tuổi Quê
quán
Học
vấn
Tính cách
1
1
Đỗ Thị Yến Nữ 15 Quảng
Ninh
1/12 Thích trò chuyện, giao
tiếp. Ngoan hiền lành
nhưng hay dỗi, ngại
ngùng.
nhưng ngại học và sinh
hoạt tập thể.
5 Phan Thị Nữ 13 Thanh 1/12 Khá xinh xắn, chăm
5 Dương Hoá chỉ, nhưng thường
buồn và có tâm trạng
6
6
Nguyễn
Hoàng
Ngọc
Nam 14 Nghệ
An
Tiền
tiểu
học
Thích trò chuyện, vui
vẻ,hay giúp đỡ mọi
người
7
7
Nguyễn
Văn Thiện
Nam 13 Hưng
Yên
1/12 Khá cởi mở với mọi
người, nhưng hay tự ái
và gây mâu thuẫn trong
nhóm.
8
8
2. Xác định vấn đề của nhóm đối tượng
Các thành viên trong nhóm còn nhút nhát, khép mình, tự ti mặc cảm
về bản thân.
Ý thức tự giác trong học tập và sinh hoạt chưa cao.
Các em chịu nhiều thiệt thòi tromng cuộc sống ngay cả đời sống vật
chất lẫn tinh thần. Vì thế các em luôn khao khát được cảm thông, chia sẻ,
được hoà nhập với cộng đồng…
3. Mục tiêu hoạt động của nhóm đối tượng
Trò chuyện, động viên, khuyến khích, giúp đỡ các em tự giác vươn
lên trong học tập và đời sống sinh hoạt.
Giúp các em tự tin vào bản thân trước mọi người để các em sớm hoà
nhập vào cộng đồng.
Giúp các em giải quyết các mối quan hệ mâu thuẫn nhằm giúp các em
đoàn kết, gắn bó hơn.
Tạo bầu không khí thoải mái, vui vẻ cho các em sau những giờ học
tập căng thảng để các em có thể thư giãn và giải toả tâm lý(như tổ chức trò
chơi)
Tạo điều kiện để các thành viên bộc lộ và phát huy tiềm năng, tăng sự
tự tin của bản thân. Bên cạnh đó, tạo điều kiện, cơ hội để các thành viên bày
tỏ quan điểm, hoàn cảnh, nhu cầu để có sự thông cảm, sẻ chia.
4. Các hoạt động của nhóm công tác
S
tt
Mục tiêu Các hoạt động
1 Làm quen, tạo
lập mối quan hệ, xác
định vấn đề
- Gặp gỡ, giới thiệu thông tin về các
thành viên giứ nhóm đối tượng và nhóm
cộng tác
Tạo cho các em niềm vui khi được hoạt động tập thể và chơi trò chơi
Mặc dù chưa thấy được sự tiến bộ trong học tập của các em nhưng các em
đã có hứng thú hơn trong học tập
Giúp các em hoà đồng hơn với bạn bè trong lớp và cởi mở hơn trong
nhóm và nhóm tự quản lý các buổi sinh hoạt nhóm mình.
Chúng tôi đã giúp nhóm giải quyết được những mâu thuẫn nhỏ khiến
các thành viên tham gia nhiệt tình hơn, tích cực hơn…từ đó rính cố kết, đoàn
kết trong nhóm được củng cố.
Tuy nhiên, chúng tôi cũng không tránh khỏi những hạn chế nhất định
như: chưa giúp từng thành viên giải quyết vấn đề cá nhân một cách triệt để.
V. Kết luận
“Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”. Mỗi một đứa trẻ sinh ra đều trở
thành niềm vui niềm hạnh phúc của gia đình. Nhưng không ít gia đình trên
đất nước chúng ta nói riêng trên thế giới nói chung đã không được cảm nhận
niềm hạnh phúc đó. Đứa con đứa cháu mà họ mong chờ trở thành nỗi xót
thương cho cả cuộc đời của họ. Họ biết làm gì khi hình hài đứa trẻ của họ
không đầy đủ, không bình thường họ chỉ biết yêu nó chăm sóc nó với tất cả
tình thương của mình. Nhưng rồi đứa trẻ lớn lên và mỗi ngày nó lớn lên là
mỗi ngày vết thương trong long người làm cha mẹ càng thêm nặng nề. Ai
mà không mong con mình được khỏe mạnh được vui chơi học hành thế mà
họ (có thể là những người đã cống hiến xương máu cho tổ quốc) thì lại từng
ngày từng giờ chứng kiến nỗi đau mà con cháu mình đang phải chịu đựng.
Chỉ có những ai ở trong hoàn cảnh đó mới có thể thấu hiểu hết những gì họ
đã trải qua, và những gì trẻ em nhiễm chất độc da cam phải chịu đựng.
Chúng tôi, những sinh viên làm công tác xã hội hy vọng rằng có thể
đóng góp một phần nhỏ bé công sức của mình cùng vòng tay xã hội nhằm
giúp đỡ những con người bất hạnh đó.
Do thời gian làm báo cáo không nhiều chỉ trong vòng 3 tuần nên kết
quả mang lại chưa nhiều nhưng chúng tôi đã có những kế hoạch để thực
hành công tác xã hội với nhóm, tiếp tục hoàn thành một cách trọn vẹn cách