Tiểu luận Tâm Lý Học Giao Tiếp GV hướng dẫn NGUYỄN THỊ ĐỖ QUYÊN
MỤC LỤC
1. MỤC LỤC 1
2. Các thuật ngữ viết tắt trong tiểu luận 1
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài 4
2. Mục đích nghiên cứu 4
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu 4
4. Phương pháp nghiên cứu 5
CHƯƠNG 1:
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
2. Một số lí luận liên quan đến đề tài
2.1 Khái niệm giao tiếp
2.2 Biểu hiện khó khăn trong giao tiếp
2.3 Nguyên nhân gây ra khó khăn trong giao tiếp
2.4 Ảnh hưởng của khó khăn trong giao tiếp đến sinh viên
CHƯƠNG 2:
THỰC TRẠNG KHÓ KHĂN TRONG GIAO TIẾP CỦA SINH VIÊN NĂM
THỨ NHẤT TRƯỜNG CAO ĐẲNG THƯƠNG MẠI.
1. Khái quát về địa bàn và khách thể nghiên cứu
1.1 Khái quát về trường Cao đẳng thương mại
1.2 Vài nét về sinh viên năm thứ nhất trường Cao đẳng thương mại
2. Thực trạng về khó khăn trong giao tiếp của sinh viên năm thứ nhất trường
Cao đẳng thương mại
2.1 Tìm hiểu và đánh giá về tình hình giao tiếp của sinh viên năm thứ
nhất:
2.2 Thực trạng khó khăn trong giao tiếp của sinh viên năm nhất
2.2.1 Trong giao tiếp với các bạn cùng khóa,lớp
2.2.2 Trong giao tiếp với các anh, chị khóa trước
Nhóm sinh viên thực hiện: NHÓM 2

3. Bảng đánh giá của nhóm
Nhóm sinh viên thực hiện: NHÓM 2

2
Tiểu luận Tâm Lý Học Giao Tiếp GV hướng dẫn NGUYỄN THỊ ĐỖ QUYÊN
CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG TIỂU LUẬN
CĐTM : Cao đẳng thương mại
SV: Sinh viên
ĐHSP.TPHCM : Đại học sư phạm. Thành Phố Hồ Chí Minh
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài :
Bước vào Đại học, Cao đẳng người thanh niên trải qua bước ngoặc đặc biệt
quan trọng trong cuộc đời mình – kể từ lúc này họ đã thuộc hàng ngũ những người
được chuẩn bị và tích cực chuẩn bị để tham dự vào đội ngũ tri thức . Những năm
đầu bỡ ngỡ với sự thay đổi lớn về phong cách học tập đã làm cho sinh viên gặp
không ít khó khăn trong cuộc sống, nhất là khó khăn trong giao tiếp, thiết lập mối
quan hệ mới trong nhà trường và xã hội.
Những khó khăn trong giao tiếp ban đầu có ảnh hưởng rất lớn đến việc tiếp xúc
môi trường mới, cuộc sống mới, ảnh hưởng đến nhân cách và kết quả học tập của
mỗi sinh viên.Vì vậy việc khắc phục khó khăn này có ý nghĩa rất lớn, không chỉ
giới trẻ mà cả xã hội quan tâm. Từ trước đến nay cũng đã có cuộc hội thảo đề tài
nghiên cứu nhằm giải quyết những khó khăn này nhưng chưa thực sự đem lại hiệu
quả. Mọi người đều thấy rõ những khó khăn trong giao tiếp mà sinh viên năm nhất
gặp phải nhưng nguồn gốc và bản chất của khó khăn chưa được làm rõ để có
phương pháp khắc phục hiệu quả vấn đề này.
Xuất phát từ những lí do trên, nhóm em lựa chọn nghiên cứu đề tài:“Những
khó khăn trong giao tiếp của sinh viên năm thứ nhất trường Cao đẳng thương
mại”
2. Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu những khó khăn trong giao tiếp của sinh viên năm thứ nhất trường

phiếu tìm hiểu phù hợp.
Dựa vào Internet tìm kiếm các vấn đề liên quan như: khó khăn tâm lý, hoạt động
giao tiếp của sinh viên… .( Đăng nhập vào các forum của các báo như báo Tuổi
trẻ, báo Thanh niên, báo Sinh viên Việt Nam…)
4.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
4 .2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu:
Soạn ra một phiếu tìm hiểu dành cho sinh viên năm nhất gồm 20 câu hỏi trắc
nghiệm liên quan đến những khó khăn trong giao tiếp của sinh viên năm nhất.
Trong đó được phân ra làm 3 yếu tố cần nghiên cứu :
Nhóm sinh viên thực hiện: NHÓM 2

4
Tiểu luận Tâm Lý Học Giao Tiếp GV hướng dẫn NGUYỄN THỊ ĐỖ QUYÊN
Thứ nhất là thực trạng và biểu hiện khó khăn trong giao tiếp của SV năm
nhất.
Thứ hai là nguyên nhân dẫn đến những khó khăn trong giao tiếp.
Thứ ba là giải pháp hạn chế khó khăn và nâng cao hiệu quả giao tiếp cho SV
4.2.2 Phương pháp phỏng vấn, trao đổi:
Phỏng vấn 1 sinh viên năm nhất trường CĐTM thuộc khoa quản trị kinh
doanh.
Nội dung là những khó khăn trong giao tiếp và đề xuất các giải pháp.
4 .3.3 Phương pháp quan sát :
Thu thập thông tin thực tiễn qua việc giao tiếp tực tiếp giữa các thành viên của
nhóm với một số sinh viên năm nhất nhằm phát hiện một số khó khăn trong giao
tiếp của sinh viên.
4.2.4 Phương pháp thống kê toán học để xử lí số liệu:
+ Tính tỉ lệ phần trăm
CHƯƠNG 1:
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề:

trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách con người.
Nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra các định nghĩa khác nhau về giao tiếp:
- Theo John II, năm 1954,” Giao tiếp là sự trao đổi với nhau bằng tư duy hoặc
ý tưởng bằng lời’
- Theo Martin, năm 1960,”Giao tiếp là một quá trình giúp chúng ta hiểu dược
người khác và giúp người khác hiểu được chúng ta”
Mặc dù có nhiều quan điểm khác nhau về giao tiếp nhưng cuối cùng cũng
thống nhất với định nghĩa : “ Giao tiếp là một quá trình, trong đó con người chia sẻ
với nhau các ý tưởng thông tin và cảm xúc, nhằm xác lập và vận hành các mối
quan hệ giữa người với người trong đời sống xã hội vì những mục đích khác nhau.
2.2 Biểu hiện của khó khăn trong giao tiếp:
Để nhận biết được một người đang gặp phải khó khăn trong giao tiếp thật sự
đơn giản, bởi thông qua những biểu hiện bên ngoài của họ bạn dễ dàng nhận ra.
Biểu hiện của khó khăn trong giao tiếp trước hết là việc mất bình tĩnh ; dễ bị phân
tán tư tưởng ; trong các mối quan hệ giao tiếp họ đều cảm thấy ngại ngần, rụt rè, ít
nói.
2. Nguyên nhân gây ra khó khăn trong giao tiếp:
Những nguyên nhân chủ yếu gây ra khó khăn trong tiếp là: sự khác nhau về
nhận thức, môi trường hạn chế, sự đứt quãng thiếu tập trung trong khi giao tiếp,
tâm lý nhút nhát do những sự khác nhau như: bất đồng về ngôn ngữ, trình độ
chuyên môn, tuổi tác, hình thức học vấn
2.4 Ảnh hưởng của khó khăn trong giao tiếp đến sinh viên:
Khó khăn trong giao tiếp ảnh hưởng rất lớn đến sinh viên nó khiến sinh viên
gặp trở ngại trong việc tạo lập các mối quan hệ trong lớp, trong trường cũng như
trong xã hội. Hơn nữa chính thái độ e dè, nhút nhát của sinh viên gây nên sự cô lập
tách biệt với môi trường xung quanh đồng thời gây khủng hoảng tinh thần và gây
khó khăn cho cuộc sống sinh viên sau này.
Nhóm sinh viên thực hiện: NHÓM 2

7

lớn. Đa số sinh viên đến từ nhiều vùng miền khác nhau nên hoàn cảnh, phong
cách, lối sống không giống nhau. Hầu hết các bạn sinh viên năm đầu khi mới vào
Nhóm sinh viên thực hiện: NHÓM 2

9
Tiểu luận Tâm Lý Học Giao Tiếp GV hướng dẫn NGUYỄN THỊ ĐỖ QUYÊN
trường gặp khó khăn trong việc tạo lập mối quan hệ với mọi người xung quanh.
Sinh viên năm đầu có quỹ thời gian rảnh nhiều hơn ở những năm sau, với quỹ thời
gian đó không ít sinh viên dùng vào việc giải trí, làm thêm, có bạn chọn cách vùi
vào học tập, học tiếng anh, có bạn thì cứ để thời gian lặng lờ trôi mà chẳng làm
được gì. Không mấy sinh viên dùng vào việc học kỹ năng mềm và tham gia các
hoạt động của trường, lớp cũng như các hoạt động tình nguyện. Vì thế sinh viên
luôn gặp trở ngại trong hoạt động giao tiếp của mình.
2. Thực trạng khó khăn trong giao tiếp của sinh viên năm nhất trường CĐTM :
2.1 Tìm hiểu và đánh giá về tình hình giao tiếp của sinh viên năm thứ nhất:
Căn cứ vào phiếu tìm hiểu và thông qua thống kê, tổng kết số liệu:
Với 100 sinh viên được hỏi:
Theo bạn, sinh viên năm nhất thường
có biểu hiện gì khi gặp những người
bạn chưa quen? (Câu 2)
32% Chủ động làm quen
51% Chờ người khác bắt chuyện trước
17% Không giao lưu, nói chuyện với
bất kỳ ai
Khi giao tiếp với người khác, mức độ
tự tin của bạn như thế nào? (Câu 11)
19% Rất tự tin
72% Ít tự tin
9% Không tự tin
Từ những số liệu trên có thể thấy rằng trong thời gian đầu học ở ngôi trường

lớp
17% Biết tên nhưng chưa nói chuyện
bao giờ
Với các hoạt động tập thể do trường,
lớp tổ chức bạn đã? (Câu 8)
28% Tham gia rất nhiệt tình
42% Ít tham gia
30% Không tham gia
Căn cứ số liệu trên ta có thể thấy rằng đa số sinh viên khi mới nhập trường đều
thấy khó khăn trong việc tạo lập mối quan hệ mới (chiếm 70%). Việc giao lưu, nói
chuyện, chơi hòa đồng với lớp chỉ có một bộ phận nhỏ sinh viên(7%) còn đa phần
các em chơi theo nhóm(86%) gồm những người cùng bàn(53%), cùng quê(32%)
và cùng hoàn cảnh(15%). Thậm chí có một số người chơi kiểu cá nhân ( 7%). Vì
vậy sau một học kỳ hầu hết sinh viên chưa biết hết các bạn trong lớp(51%) có
những bạn biết tên mà chưa nói chuyện bao giờ(17%). Các sinh thường rụt rè, e
ngại trong việc thiết lập các mối quan hệ trên lớp điều đó làm cho các hoạt động
tập thể do trường lớp tổ chức có số lượng không nhỏ sinh viên không tham gia
hoặc tham gia thiếu nhiệt tình.
2.2.2 Trong giao tiếp với các anh, chị khóa trước
Dựa vào những câu hỏi:
Khi gặp các anh, chị khóa trước biểu
hiện của bạn là? (Câu 12)
38% Chủ động bắt chuyện với các
anh,chị
56% Chờ các anh, chị bắt chuyện
trước
6% Né tránh
Bạn đã từng gặp các anh, chị khóa
trước để xin tài liệu cần thiết cho
2% Thường xuyên

việc sinh viên gặp và trao đổi với thầy cô khi gặp khó khăn về bài học là không
nhiều (3%). Trong khi theo chương trình đào tạo tín chỉ việc tiếp xúc với thầy cô
đáng lẽ phải thường xuyên thì đa số sinh còn e ngại chưa dám đưa những ý kiến
của mình. Cũng chính việc ít tiếp xúc trao đổi với thầy cô khiến sinh viên có tâm
lý sợ giảng viên, từ đó dẫn đến việc mất bình tĩnh khi giảng viên gọi đứng lên trả
lời câu hỏi(59%).
3. Đánh giá chung:
Từ những thống kê và phân tích trên có thể thấy rằng sinh viên năm thứ nhất
đang gặp khó khăn trong giao tiếp, các em chưa tự tin trong việc tạo lập các mối
quan hệ với bạn bè, các anh chị khóa trước cũng như các thầy cô trong trường.
Nhóm sinh viên thực hiện: NHÓM 2

12
Tiểu luận Tâm Lý Học Giao Tiếp GV hướng dẫn NGUYỄN THỊ ĐỖ QUYÊN
Trong khi cuộc sống hối hả qua từng ngày, chính thái độ e dè trong giao tiếp của
sinh viên trong trường và xã hội có thể gây nên sự cô lập tách biệt với môi trường
xung quanh. Chính điều đó sẽ ảnh hưởng rất lớn đến kết quả học tập, mối quan hệ
hiện tại và công việc tương lai của các em.
4.Phân tích nguyên nhân:
4.1 Nguyên nhân khách quan:
Theo bạn, lý do gì khiến sinh viên
không thể chơi hòa đồng với lớp?
(Câu 6)
36% Có sự phân biệt vùng miền
17% Hoàn cảnh sống khác nhau
47% Tính cách, sở thích không hợp nhau
Đa số sinh viên đều xuất thân từ các vùng miền trên đất nước nên hoàn cảnh
sống khác nhau, hình thành nên những quan điểm, phong cách sống đa dạng nên
tìm những điểm tương đồng, sự thống nhất là không đơn giản. Việc xuất thân từ
các vùng quê khác nhau nên ngôn từ cũng như giọng điệu giao tiếp khác nhau do

trước, thỉnh thoảng cần tổ chức đi cắm trại, picnic, liên hoan cán sự lớp nên giúp
các nhóm trong lớp xóa bỏ ngăn cách, giúp các bạn từ chơi nhóm chuyển sang
chơi hòa đồng để tăng tính đoàn kết và các thành viên trong lớp có thể hiểu nhau
từ đó tăng khả năng giao tiếp của mỗi sinh viên.
1.2. Về phía giảng viên:
Giang viên nên thay đổi phương pháp giảng dạy như: cho sinh viên làm bài tập
theo nhóm, tăng số lượng bài thuyết trình để sinh viên giao lưu học hỏi lẫn nhau
và giúp sinh viên tăng kỹ năng nói ; xen kẽ những trò chơi nhỏ trong bài giảng để
tạo không khí vui vẻ, thoải mái, rút ngắn khoảng cách giữa giảng viên với sinh
viên ; lồng ghép kiến thức thực tế vào bài giảng ,tạo cơ hội cho sinh viên thể hiện
với bản thân ; đưa ra nhiều tình huống liên quan đến bài học để sinh viên cùng giải
quyết.
Ngoài việc thay đổi phương pháp dạy, giảng viên nên chủ động bắt chuyện, tạo
điều kiện cho từng học sinh đều được phát biểu trước lớp. nhiệt tình hướng dẫn
sinh viên những vấn đề khó khăn ; Gần gủi, hòa đồng với sinh viên hơn không nên
quá khắt khe với sinh viên ; cho sinh viên giao tiếp nhiều hơn ,chia sẽ kinh nghiệm
cho mọi người.
1.3. Về phía sinh viên:
Để hạn chế khó khăn trong giao tiếp cũng như nâng cao hiệu quả giao tiếp của
bản thân sinh viên cần có những thay đổi n
hư: cố gắng tự tin hơn trong giao tiếp với mọi người, tập cho mình thói quen nói
chuyện trước đám đông, chủ động trong việc phát biểu ý kiến cũng như việc tạo
Nhóm sinh viên thực hiện: NHÓM 2

14
Tiểu luận Tâm Lý Học Giao Tiếp GV hướng dẫn NGUYỄN THỊ ĐỖ QUYÊN
lập mối quan hệ với mọi người, nói chuyện và lắng nghe người khác để tăng kỹ
năng nói.
Sinh viên cần tham gia các hoạt động như: Tham gia các câu lạc bộ kỹ năng
mềm để tự tin hơn khi giao tiếp với người khác; tích cực tham gia các hoạt động

Giao tiếp là hoạt động có ý thức và nó mang tính xã hội cao, là cơ sở hình
thành nên những mối quan hệ, phát triển các mối quan hệ của con người. Vì vậy
vấn đề khó khăn trong giao tiếp của sinh viên năm thứ nhất là một điều cần được
quan tâm và giúp đỡ. Đó là hành trang đầu cho các em có kiến thức về giao tiếp
ngay từ ngày đầu mới vào trường. Vấn đề ấy muốn được giải quyết thì phụ thuộc
vào sự nỗ lực, vào ý thức và khả năng của sinh viên đặc biệt cần sự hướng dẫn và
giúp đỡ của thầy cô và nhà trường để sinh viên có định hướng trong việc thiết lập
mối quan hệ của mình.
Đề tài đã chỉ ra được thực trạng và biểu hiện khó khăn trong giao tiếp của sinh
viên năm nhất trường CĐTM cũng như chỉ ra được những nguyên nhân gây ra
những khó khăn đó và từ đó đã đưa ra được một số giải pháp cụ thể để SV năm
nhất hạn chế những khó khăn trong giao tiếp và nâng cao hiệu quả giao tiếp của
bản thân.
NHỮNG HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI
1. Về kinh nghiệm :
Lần đầu tiên làm tiểu luận với những khó khăn nhất định cho nên đề tài khó
tránh khỏi những sơ xuất.
2.Về thời gian:
Thời gian cho bài tiểu luận này không nhiều chính vì vậy đề tài chưa được bao
quát hết vấn đề cần nghiên cứu.
3.Về tài liệu:
Nguồn tài liệu quá ít, thư viện sách tham khảo của Trường CĐTM về tâm lí
học giáo dục và tâm lí học giao tiếp cũng như tài liệu tham khảo các vấn đề liên
quan thiếu nhiều. Cho nên cơ sở lí luận nghiên cứu của đề tài chưa rõ ràng và thiếu
căn cứ.
4.Mức độ hợp tác của khách thể nghiên cứu:
Nhóm sinh viên thực hiện: NHÓM 2

16
Tiểu luận Tâm Lý Học Giao Tiếp GV hướng dẫn NGUYỄN THỊ ĐỖ QUYÊN

Cả nhóm cùng thực hiện Chọn đề tài, làm phiếu điều
tra, khảo sát thực tế
10/3-
18/3/2011
51 Lê Thị Kim Nhung - Thu thập số liệu liên quan
đến địa bàn nghiên cứu
-Phụ trách tổ điều tra đi phát
phiếu điều tra, thu phiếu điều
tra và xử lí số liệu điều tra
22/3-
30/3/2011
- Phỏng vấn 8/4/2011
2 Trần Minh Đại Tìm tài liệu về nội dung “
một
số lí luận liên quan đến đề
tài”
25/3-
Nhóm sinh viên thực hiện: NHÓM 2

18
Tiểu luận Tâm Lý Học Giao Tiếp GV hướng dẫn NGUYỄN THỊ ĐỖ QUYÊN
- Xử lý số liệu kết quả điều tra
30/3/2011
3 Nguyễn Thị Thạch
- Phát và thu phiếu điều tra
26/3-
28/3/2011
4 Nguyễn Văn Tích Tìm tài liệu về nội dung “
một
số lí luận liên quan đến đề

4
Nguyễn Văn Tích
Hoàn thành tốt 8
5
Trần Minh Tâm
Hoàn thành tốt 8
6
Nguyễn Thị Thùy Nhi
Hoàn thành tốt 8
7
Phạm Thị Thúy Vân
Hoàn thành tốt 8
8
Lê Thị Thanh Đào
Hoàn thành tốt 8

Nhóm sinh viên thực hiện: NHÓM 2

19
Tiểu luận Tâm Lý Học Giao Tiếp GV hướng dẫn NGUYỄN THỊ ĐỖ QUYÊN
Nhóm sinh viên thực hiện: NHÓM 2

20