HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH
KHOA NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
*****
TIỂU LUẬN
MÔN HỌC THANH TRA, KIỂM TRA VÀ GIÁM SÁT
TRONG QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
Đề tài: Trình bày kiểm soát đối với hoạt động
hành chính nhà nước ở Việt Nam.
Giáo viên hướng dẫn: TS. Lương Thanh Cường

Học viên thực hiện : Nguyễn Quốc Cường
Lớp : Cao học HCC 16 M
1
Huế, tháng 3/2013
Kiểm soát đối với hoạt động hành chính nhà nước là loại hoạt động
đặc biệt, là chức năng nhà nước và xã hội đặc thù nhằm bảo đảm pháp chế và
kỷ luật trong quản lý hành chính nhà nước. Đó là tổng thể những phương tiện
tổ chức - pháp lý được các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội và công dân
sử dụng nhằm bảo đảm pháp chế và kỷ luật trong quản lý hành chính nhà
nước, thiết lập trật tự trong quản lý, bảo vệ các quyền, tự do, lợi ích hợp pháp
của công dân, lợi ích của Nhà nước và xã hội.
Sự cần thiết phải kiểm soát đối với hành chính nhà nước.
Kiểm soát đối với hành chính nhà nước nhằm đảm báo pháp chế xã
hội chủ nghĩa; đảm bảo chủ thể hành chính nhà nước thực hiện đúng thẩm
quyền tránh tình trạng lạm quyền; đảm bảo giữ vững bản chất của nhà nước;
giữ vững bản chất chế độ chính trị; đảm bảo thu chi ngân sách nhà nước của
chủ thể quản lý hành chính nhà nước theo đúng quy định của pháp luật.
Cơ sở của hoạt động kiểm soát đối với quản lý hành chính nhà
nước.
Nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công và phối
hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện ba quyền: lập

trở hoạt động đó, ngược lại làm cho nó trở nên trong sạch, lành mạnh và vững
mạnh hơn.
Mặt khác, pháp chế sẽ không được đảm bảo nếu kỷ luật Nhà nước
cũng như kỷ luật lao động, kỷ luật trực thuộc trong hoạt động công vụ, kỷ luật
tài chính, kỷ luật kế toán, kỷ luật trong hoạt động thông tin, văn bản không
được các cơ quan, tổ chức, cán bộ, công chức nhà nước thực hiện nghiêm túc.
Đồng thời, tình trạng thiếu kỷ cương, trật tự trong hoạt động của bộ máy hành
3
pháp sẽ tác động tiêu cực đến tình trạng pháp chế, tới việc thực hiện pháp luật
của công dân. Vì vậy, việc kiểm soát nhằm đảm bảo kỷ luật trong quản lý
hành chính nhà nước là tiền đề để bảo đảm pháp chế trong quản lý hành chính
nhà nước.
Những hình thức cơ bản kiểm soát đối với hành chính nhà nước
Hoạt động kiểm tra, thanh tra, kiểm sát, giám sát có nội dung, tính
chất, đối tượng tác động, thủ tục tiến hành khác nhau. Mỗi loại hoạt động có
vai trò, tác động xã hội nhất định, chúng phối hợp tạo thành công lực để củng
cố pháp chế, trật tự pháp luật. Khi đánh giá về vai trò các loại hoạt động này
V.I.Lênin viết: "Thống kê và kiểm tra là điều chủ yếu để bảo đảm sự hoạt
động đúng đắn trong chủ nghĩa xã hội", rằng: "kiểm tra con người và kiểm tra
việc chấp hành nhiệm vụ trên thực tế luôn là mấu chốt của toàn bộ công tác,
của chính trị".
Kế thừa phát huy những luận điểm cơ bản đó của V.I.Lênin, Chủ tịch
Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm tới hoạt động kiểm tra,
thanh tra. Cụ thể là Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều Nghị quyết và văn
bản pháp luật nhằm lãnh đạo và điều chỉnh hoạt động này.
Để kiểm soát đối với hoạt động hành chính nhà nước, có nhiều hình
thức khác nhau, sau đây là những hình thức cơ bản:
Giám sát dùng để chỉ hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước, toà
án, các tổ chức xã hội và công dân nhằm bảo đảm sự tuân thủ nghiêm chỉnh
pháp luật trong quản lý xã hội. Như vậy, hoạt động giám sát chủ yếu thực hiện

chính nhà nước có đối tượng tác động rất lớn, trong đó hoạt động của hệ thống
hành chính là đối tượng chủ yếu. Do nhu cầu đặt ra, ở đây tập trung xem xét
hoạt động giám sát, kiểm tra, thanh tra đối với hệ thống hành chính.
Kiểm soát bên ngoài của hành chính nhà nước.
5
Kiểm soát của quốc hội: Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao
nhất, giám sát của quốc hội đối với hành chính nhà nước là chức năng hiến
định. Quốc hội thực hiện quyền giám sát tối cao đối với hoạt động của nhà
nước đối với việc tuân thủ hiến pháp, luật, nghị quyết của quốc hội.
Giám sát của Hội đồng nhân dân: Hội đồng nhân dân
là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương. Hội đồng nhân dân các cấp thể
hiện giám sát đối với hoạt động của ủy ban nhân dân, các cơ quan chuyên
môn của ủy ban nhân dân,các cơ quan tổ chức trực thuộc mình cũng như trực
thuộc cấp trên đóng tại địa phương.
- Phạm vi : Giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước trên mọi
nghành mọi lĩnh vực trong địa phương.
Giám sát của tóa án nhân dân: Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân
dân địa phương tòa án quân sự và các tòa án khác là cơ quan xét xử của nước
cộng hòa xã hội chủ nghĩa việt nam. Thông qua các phiên tòa xét xử các vụ
hình sự, dân sự, lao động tòa án thực hiện chức năng giám sát đối với hành
chính nhà nước, nhằm kiểm tra tính hợp pháp của chủ thể quản lý hành chính
nhà nước và các hành vi của chủ thể quản lý hành chính nhà nước bị nhân dân
khiếu kiện. Phán quyết về bồi thường thiệt hại cho công dân, các tổ chức do
quyết định và các hành vi đó gây ra. Giám sát thông qua tài phán hành chính.
Giám sát các tổ chức chính trị- xã hội: Được ghi nhận trong hiến pháp
và pháp luật, nội dung giám sát tập trung vào việc thực hiện chủ trương đường
lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước; kế hoạch, chương trình phát
triển kinh tế - xã hội của các cơ quan hành chính nhà nước, nhằm giáo dục,
phòng ngừa, ngăn chặn những hành vi tiêu cực vi phạm pháp luật.
Kiểm tra của đảng: Gắn với sự lãnh đạo của đảng đối với hành chính

thẩm quyền chung và thẩm quyền riêng thực hiện. Kiểm tra bao gồm kiểm tra
chức năng và kiểm tra nội bộ.
7
Kiểm tra chức năng, cơ quan tiến hành có quyền yêu cầu cơ quan bị
kiểm tra đình chỉ, sửa đổi hoặc bãi bỏ những quyết định bất hợp pháp trong
lĩnh vực đang thanh tra, nhưng không có quyền tự mình bãi bỏ các quyết định
này.
Hoạt động kiểm tra nội bộ là hoạt động do thủ trưởng cơ quan tiến
hành nhằm mục đích đánh giá tổng thể hoạt động của cơ quan hay những hoạt
động nhất định của nó trong quá trình thực hiện các kế hoạch giúp cho hoạt
động đi đúng mục tiêu đặt ra.
Tóm lại, hoạt động kiểm soát hay nói cách khác là hoạt động thanh tra,
kiểm tra, giám sát, kiểm sát trong quản lý hành chính nhà nước là dạng hạt
động thông thể thiếu của quá trình, thục hiện quyền lực Nhà nước nhằm quản
lý xã hội, quản lý đất nước. Hoạt động thanh tra, kiểm tra đã góp phần tích
cực vào cộng cuộc đẩy lùi các tệ nạn xã hội, trấn an tội phạm, đem lại một xã
hội tốt đẹp cho đất nước. Góp phần to lớn vào cộng cuộc xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc. Hệ thống thanh tra, kiểm tra, giám sát ở nước ta thể hiện sự hoà
quyện thống nhất giữa tính Đảng, tính Nhà nước và tính nhân dân trong toàn
bộ cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát mà mục đích của nó không có gì khác
hơn là hướng tới xây dựng một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Nhà
nước của dân, do dân và vì dân, một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh./.
8