Bài tập nhóm chuyên đề 4
Đảng cộng sản là đội tiền phong của giai cấp công nhân, theo chủ nghĩa
Mác- Lênin, đại biểu trung thành cho lợi ích giai cấp công nhân và toàn thể dân
tộc. Thực tế lịch sử đã chỉ rõ sự lãnh đạo của Đảng cộng sản là hạt nhân của mọi
thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Bằng những hình thức và phương pháp hoạt
động của mình, Đảng cộng sản giữ vai trò trò quyết định đối với việc xác định
phương hướng hoạt động của Nhà nước trên mọi lĩnh vực. Sự lãnh đạo của
Đảng đối với Nhà nước mang tính toàn diện cả về chính trị, tư tưởng, kinh tế,
khoa học- kĩ thuật và văn hóa xã hội. Nhìn vào thành quả cách mạng mà nhân
dân ta đã giành được trong công cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, xây dựng đất
nước, đặc biệt là những thành công đạt được trong công cuộc đổi mới hiện nay
chúng ta có đủ cơ sở để khẳng định vai trò quan trọng của sự lãnh đạo của Đảng
đối với hoạt động quản lí Nhà nước. Chính vì vậy sự lãnh đạo của Đảng đối với
hoạt động của Nhà nước nói chung và hoạt động quản lí hành chính nhà nước
nói riêng được ghi nhận là một nguyên tắc cơ bản và được đặt lên hàng đầu
trong quản lí hành chính nhà nước.
1. Những thách thức đối với việc thực hiện nguyên tắc Đảng lãnh đạo
trong quản lý hành chính Nhà nước
Nguyên tắc Đảng lãnh đạo trong quản lý hành chính ở nước ta được thể
hiện ở hình thức và phương pháp hoạt động của tổ chức Đảng. Cụ thể:
1-Đảng lãnh đạo trong quản lí hành chính nhà nước bằng việc đưa ra những
đường lối, chủ trương, chính sách của mình về các lĩnh vực hoạt động khác nhau
trong quản lý hành chính nhà nước;
2- vai trò của Đảng được thể hiện trong công tác tổ chức cán bộ. Đây là
công việc có vai trò đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả của
quản lý hành chính nhà nước;
3- Đảng lãnh đạo trong quản lý hành chính nhà nước bằng hình thức kiểm
tra. Kiểm tra việc thực hiện đường lối, chủ trương chính sách của Đảng trong
hoạt động quản lý hành chính Nhà nước.
Nguyên tắc Đảng lãnh đạo là một nguyên tắc nền tảng đã được ghi nhận tại
điều 4 Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 và bản

của Đảng là hợp hiến, hợp pháp.
Nhóm 11CH20 – Chuyên ngành Luật Hành chính & Hiến pháp 2
Bài tập nhóm chuyên đề 4
Bên cạnh việc được ghi nhân trong Hiến pháp, những năm gần đây Đảng
đã ngày càng coi trọng và quan tâm đến việc đổi phương thức lãnh đạo để phù
hợp với tình hình đất nước. Phương thức lãnh đạo được đổi mới theo hướng
không ngừng mở rộng dân chủ và công khai; Đảng đã bố trí cán bộ, đảng viên
giữ cương vị chủ chốt trong bộ máy các cấp để giữ vững được sự lãnh đạo toàn
diện và tuyệt đối của Đảng đối với hệ thống chính trị…
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, sự lãnh đạo của Đảng trong
quản lý hành chính Nhà nước vẫn còn bộc lộ những hạn chế, vướng mắc. Những
hạn chế, vướng mắc này cũng chính là thách thức đối với việc thực hiện nguyên
tắc Đảng lãnh đạo trong quản lý hành chính Nhà nước.
Nói đến thách thức trong việc thực hiện nguyên tắc Đảng lãnh đạo trước
tiên cần phải nói đến việc Đảng can thiệp quá sâu vào nội bộ cơ quan Nhà nước.
Chẳng hạn như Đảng can thiệp quá sâu trong việc tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ,
công chức hoặc can thiệp vào việc xét xử của Tòa án. Hay thay vì chủ động đưa
ra các chính sách thì trong quá trình thực hiện công việc của mình chính quyền
địa phương luôn chờ sự chỉ đạo của các cấp ủy Đảng,… Thực tiễn cho thấy
Đảng làm thay, bao biện, lấn sang công việc của Chính quyền. Trong khi đó
Điều 4 Hiến pháp chỉ quy định rất chung chung về vai trò lãnh đạo của Đảng
trong hoạt động quản lý Nhà nước. Điều này dẫn đến nguy cơ Đảng can thiệp
quá sâu vào hoạt động của cơ quan Nhà nước vì không có sự chuẩn mực nào để
phân biệt rõ quyền hạn của Đảng và chính quyền trong việc thực hiện hoạt động
quản lý Nhà nước.
Để làm rõ sự can thiệp quá sâu của Đảng vào quản lý hành chính Nhà nước
chúng ta có thể phân tích trong hoạt động tuyển dụng cán bộ, công chức. Hiện
nay Luật cán bộ, công chức không có quy định rõ ràng về việc quy định quyền
hạn và trách nhiệm của Đảng trong việc tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ công chức
trong cơ quan Nhà nước. Cơ quan nhà nước không “biết” phải thực hiện những

nhũng, thành lập Ban chỉ đạo phòng, chống tham những các cấp do người đứng
đầu hệ thống hành pháp các cấp làm trưởng ban. Thực tế đã không có hiệu quả
nên nay phải chuyển về cơ quan Đảng do Tổng Bí thư trực tiếp chỉ đạo và tái
thành lập Ban Nội chính Trung ương, Ban Kinh tế Trung ương. Đây chỉ là giải
Nhóm 11CH20 – Chuyên ngành Luật Hành chính & Hiến pháp 4
Bài tập nhóm chuyên đề 4
pháp tình thế - dù trước mắt là cần thiết nhưng chưa phải giải pháp có tính chiến
lược trong việc đổi mới phương thức Đảng lãnh đạo Nhà nước.
Bên cạnh phương thức lãnh đạo còn những hạn chế nhất định thì một bộ
phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh
đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo
đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào
chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, tham nhũng, lãng phí…
Mặt khác, hiện nay vai trò của người Đảng viên Đảng cộng sản và vai trò
người đại diện của nhân dân đang tồn tại song song. Điều này phần nào có
những hạn chế nhất định khi cán bộ Nhà nước với vai trò là tiếng nói đại diện
cho nhân dân. Thực tế cho thấy các chủ trương, chính sách của Nhà nước được
đưa ra dựa trên Nghị quyết của Đảng cộng sản. Thế nhưng một số chủ trương
của Nhà nước chưa được sự ủng hộ của đại đa số nhân dân nhưng vẫn được thi
hành trên thực tế. Thực trạng đó cho thấy, nếu như tồn tại song song hai vai trò
trong cùng một người thì người Đảng viên đương nhiên phải tuân theo Nghị
quyết của Đảng đưa ra. Nếu vậy, trong một số vấn đề liệu người cán bộ có thể
khách quan để đứng trên lập trường của nhân dân để đóng góp ý kiến hay
không. Đây cũng là một thách thức của Đảng và Nhà nước ta trong việc quản lý
hành chính Nhà nước.
Trong giai đoạn hiện nay, không thể phủ nhận sự lãnh đạo của Đảng đối với
hoạt động của các cơ quan trong bộ máy Nhà nước. Nhưng thực tế cũng cho
thấy những khó khăn nhất định trong việc ghi nhận sự lãnh đạo của Đảng đối
với các cơ quan trong bộ máy Nhà nước. Bởi vậy cần có các quy định cụ thể rõ
ràng. Nhưng những quy định này một mặt sẽ tạo ra cơ sở pháp lý vững chắc thì

quyền; việc xây dựng và thực hiện chính sách nhân sự được thực hiện theo
đường lối của Đảng và theo nguyên tắc Đảng lãnh đạo thống nhất đội ngũ cán
bộ. Trong một số trường hợp Đảng can thiệp quá sâu, thậm chí đóng vai trò
quyết định trong việc bổ nhiệm chức danh hay một số vị trí lãnh đạo nào đó. Vì
vậy trong các đạo luật chuyên ngành như Luật Cán bộ công chức, Luật ban hành
văn bản quy phạm pháp luật, luật tổ chức HĐND, UBND cần có các quy định cụ
Nhóm 11CH20 – Chuyên ngành Luật Hành chính & Hiến pháp 6
Bài tập nhóm chuyên đề 4
thể, chi tiết điều chỉnh dần từng khía cạnh cụ thể mối quan hệ lãnh đạo của Đảng
với các tổ chức có liên quan; xác định rõ ranh giới, giới hạn quyền của Đảng đối
với các công việc hằng ngày của các cơ quan nhà nước, tránh sự can thiệp quá
sâu của Đảng. Trong các văn bản luật có liên quan đến cán bộ công chức cần
làm rõ ranh giới giữa các cơ quan có thẩm quyền trong quản lý nhân sự với các
tổ chức Đảng trong việc bổ nhiệm cán bộ, cần có văn bản hướng dẫn đảm bảo
cho hệ thống công vụ tránh được những can thiệp chính trị, phân định được
thẩm quyền của Đảng và thẩm quyền của cơ quan quản lý nhân sự công vụ ở các
cấp trung ương và địa phương.
Thứ ba, về vấn đề có nên xây dựng một đạo luật riêng về Đảng hay không?
Hiện nay, tổ chức của Đảng được thiết lập từ các tổ dân phố, bản làng, cơ quan,
đoàn thể, đơn vị ở cơ sở đến tổ chức đảng ở các cơ quan Trung ương. Trong nội
bộ Đảng, hoạt động của các tổ chức Đảng và Đảng viên được điều chỉnh bởi các
quy định trong Điều lệ Đảng và các nghị quyết, chỉ thị của Đảng. Trong hoạt
động quản lý nhà nước, mỗi đảng viên là cán bộ, công chức, viên chức, tri thức,
người lao đông, nông dân, công dân đều chịu sự điều chỉnh bởi các quy định của
Hiến pháp và pháp luật. Như vậy mỗi Đảng viên phải chịu sự điều chỉnh đương
nhiên bởi các quy định của Đảng và bởi các quy định của pháp luật. Chính họ là
nhân tố cơ bản trong việc xây dựng đường lối, chủ trương của Đảng và cụ thể
hóa thành các quy định của pháp luật, đóng vai trò quan tọng trong việc tổ chức
thi hành Hiến pháp và pháp luật. Là Đảng viên đòi hỏi họ phải tôn trọng và thực
hiện quyền và nghĩa vụ của Đảng viên cũng như quyền và nghĩa vụ của cán bộ,

để cơ quan của lãnh đạo của Đảng và Quốc hội xem xét, quyết định. Như vậy,
trên thực tế có hai loại cơ quan cùng có quyền quyết định các chính sách cơ bản
về phát triển đất nước: các cơ quan lãnh đạo của Đảng và Quốc hội. Về mặt bản
chất là không có cơ sở để định hình được một đường gianh giới về thẩm quyền
giữa cơ quan lãnh đạo của Đảng với Quốc hội trong việc quyết định các chính
sách phát triển của đất nước. Như vậy, trong điều kiện từng bước khẳng định
mạnh mẽ vai trò và quyền lực quản lý của nhà nước, với tư cách là đảng cầm
quyền, đòi hỏi Đảng cần tăng cường và hoàn thiện các cơ chế thực thi quyền chi
phối hợp pháp của đảng cầm quyền đối với tổ chức và hoạt động của bộ máy
Nhóm 11CH20 – Chuyên ngành Luật Hành chính & Hiến pháp 8
Bài tập nhóm chuyên đề 4
nhà nước. Đồng thời, bộ máy nhà nước, trước hết ở trung ương, phải được đẩy
mạnh cải cách, đổi mới theo yêu cầu của việc xây dựng, hoàn thiện Nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Nội dung hoàn thiện phải bảo đảm yêu cầu trước
hết bộ máy đó phải có đầy đủ các thiết chế cơ bản bảo đảm cho việc vận hành
quyền lực một cách dân chủ, tự kiểm soát được quyền lực, tự bảo đảm được sự
thống nhất của quyền lực; từng bước hình thành và hoàn thiện cơ chế bảo vệ
Hiến pháp, giải quyết tranh chấp giữa các nhánh quyền lực, khắc phục xung đột
quyền lực. Hệ thống pháp luật, nhất các thể về tổ chức và hoạt động của bộ máy
nhà nước phải được hoàn thiện theo các nguyên tắc và tiêu chuẩn của nhà nước
pháp quyền có đủ khả năng kiểm soát có hiệu quả đối với toàn bộ hoạt động của
bộ máy nhà nước.
Ngoài ra trong việc thực hiện vai trò lãnh đạo của mình, cần tiếp tục mở
rộng và phát huy dân chủ, trước hết là dân chủ trong nội bộ Đảng cho đến dân
chủ ngoài xã hội, đẩy mạnh việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, mở rộng
dân chủ trong bầu cử và hoạt động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân. Đồng
thời kiện toàn tổ chức bộ máy của Đảng ở tất cả các cấp từ trung ương tới địa
phương theo hướng tinh gọn và tinh nhuệ; nâng cao vai trò của các cơ quan chức
năng thể chế hóa đường lối, quan điểm của Đảng, tổ chức thực hiện pháp luật;
nâng cao chất lượng của các cơ quan, cá nhân có chức năng tư vấn trong việc chỉ

Nam.html
5.
dang/2013/20881/Tang-cuong-cong-tac-kiem-tra-giam-sat-va-ky-luat-
cua.aspx
Nhóm 11CH20 – Chuyên ngành Luật Hành chính & Hiến pháp 11