Mô hình phân tích không gian phúc lợi con người và xã hội ở Việt Nam
HỖ TRỢ VỀ NHÀ Ở - CHÍNH SÁCH ƯU ĐÃI
ĐỐI VỚI NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG
NGUYỄN THỊ THÙY LINH
TÓM TẮT
Xây dựng hệ thống chính sách, pháp
luật về việc đảm bảo hỗ trợ về nhà ở cho
những người có công với cách mạng là
một việc hết sức quan trọng đối với Đảng,
Nhà nước và nhân dân ta. Bài viết này
dựa trên mô hình phân tích không gian
phúc lợi con người và xã hội tại Việt Nam
(của GS.Ts Bùi Thế Cường), dưới cách
tiếp cận văn hóa “uống nước nhớ nguồn”
của người Việt và cách tiếp cận quản lý
để phân tích nhu cầu về nhà ở của người
có công với cách mạng và việc thực hiện
những chính sách ưu đãi của Nhà nước
trong hơn 50 năm qua để đáp ứng nhu
cầu đó.
Vì sự nghiệp đấu tranh của dân tộc: lâu
dài và gian khổ. Lịch sử dân tộc ta gắn
liền với nhiều cuộc chiến tranh trường kỳ,
gian khổ. Để có được những chiến thắng
và Đất nước ta được như ngày hôm nay,
thì chúng ta không thể không nói đến
những người con ưu tú của dân tộc đã hy
sinh cho sự nghiệp cách mạng giải phóng,
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Họ là những
người có công lao to lớn mà Đảng, Nhà
nước và toàn thể nhân dân đời đời ghi

lập cho dân tộc ta, song những hy sinh,
mất mát cũng rất lớn lao. Hàng triệu con
người ưu tú đã hy sinh, hàng triệu người
suốt đời bị ốm đau, bệnh tật hoặc mang
thương tật bên mình, hàng vạn người bị
nhiễm chất độc hóa học,
Hình 1: Hậu quả chiến tranh
1
Đơn vị: 1.000 người
Nguồn: Chiến tranh cách mạng Việt Nam,
Nxb. Chính trị quốc gia, 2000
Ban chỉ đạo Tổng kết kháng chiến trực
thuộc Bộ Chính trị đã sơ bộ nêu lên
những tổn thất mất mát nhưng đầy vinh
quang trong hai cuộc kháng chiến là: 1,1
triệu con em các dân tộc đã chiến đấu hy
sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc; 600
nghìn thương binh; 300 nghìn người bị
mất tích trong chiến đấu; 2 triệu người
dân bị giết hại; 2,6 triệu người có công
với cách mạng; 44.269 Bà mẹ Việt Nam
1 LS: liệt sĩ, TB: thương binh, NCC: người có công,
NTT: người tàn tật, DTC: dân thường chết, NNHH:
nạn nhân chất độc hóa học.
Anh hùng; 1.241 Anh hùng Lực lượng Vũ
trang; 267 Anh hùng lao động (Nguồn:
Chiến tranh cách mạng Việt Nam, Nxb.
Chính trị quốc gia, 2000).
Theo Bộ Xây dựng cả nước hiện có
tổng số 71.250 hộ gia đình chính sách cần

3
Đạo lý tốt đẹp ngàn đời của dân tộc ta
là: “ Uống nước nhớ nguồn”; “Ăn quả
nhớ người trồng cây”, nên ngay từ những
ngày đầu thành lập nước trong điều kiện
còn nhiều khó khăn, Đảng, Chính phủ và
Bác Hồ đã đặc biệt quan tâm tới công tác
thương binh, liệt sỹ và đã lấy ngày
27/7/1947 là ngày thương binh, liệt sỹ đầu
tiên ở nước ta. Suốt mấy chục năm qua,
Đảng lãnh đạo và Nhà nước thực hiện, đã
ban hành nhiều chính sách ưu đãi đối với
thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sỹ,
người và gia đình có công với cách mạng.
Đây là chính sách lớn và thường xuyên bổ
sung, sửa đổi cho phù hợp với từng thời
kỳ và đến nay đã hình thành một hệ thống
chính sách mà các nội dung đều gắn liền
với việc thực hiện chính sách kinh tế xã
hội liên quan đến đời sống hàng ngày của
người có công. Trong đó có rất nhiều
những quyết định, nghị định, chỉ thị,
thông tư liên bộ về chế độ ưu đãi hỗ trợ về
đất đai, nhà ở:
• Thông tư liên bộ số 07/TT-LB ngày
25/9/1991 của Liên Bộ Lao động –
Thương binh và Xã hội – Tổng cục
Quản lý ruộng đất “về việc hướng dẫn
thực hiện luật đất đai đối với thương
3 Theo Phó Cục trưởng Cục Người có công, Bộ Lao

Tám năm 1945; thân nhân liệt sĩ; Bà mẹ
Việt Nam Anh hùng; Anh hùng Lực
lượng Vũ trang nhân dân; Anh hùng lao
động trong thời kỳ kháng chiến; thương
binh; bệnh binh…
3
Mô hình phân tích không gian phúc lợi con người và xã hội ở Việt Nam
Về mức hỗ trợ, các đối tượng đang ở
nhà tạm hoặc nhà ở bị hư hỏng nặng (kể
cả các hộ đã được hỗ trợ theo các chính
sách trước đây) được hỗ trợ 40 triệu
đồng/hộ đối với trường hợp phải phá dỡ
để xây mới nhà ở và 20 triệu đồng/hộ đối
với trường hợp phải sửa chữa khung,
tường và thay mới mái nhà ở.
Bên cạnh đó, đối tượng được hỗ trợ là
hộ gia đình mà người có công với cách
mạng, thân nhân liệt sỹ hiện đang ở và có
hộ khẩu thường trú tại nhà ở đó trước
ngày quyết định có hiệu lực thi hành.
Nguồn vốn hỗ trợ được huy động từ nhiều
nguồn, trong đó có nhà nước hỗ trợ, cộng
đồng giúp đỡ, hộ gia đình tham gia đóng
góp và tự tổ chức xây dựng nhà ở.
KẾT LUẬN
Những chính sách ưu đãi mà Đảng và
nhà nước ta đã xây dựng, và áp dụng đã
đạt được nhiều thành công đáng kể, hỗ trợ
được rất nhiều cho đời sống của người có
công với cách mạng, đặc biệt là giải thoát

sách an sinh xã hội ở Việt Nam. Nxb.
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
4. Chiến tranh cách mạng Việt Nam,
Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội,
2000.
5. Bộ Lao động – Thương binh và Xã
hội. Cơ sở khoa học để xây dựng Luật
ưu đãi người có công. 1997.
4