Tiết 1
Ngày soạn: 14/08/2013
Ngày giảng: 16/08/2013
Thường thức Mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI NGUYỄN ( 1802 – 1945 )
I/ Mục tiêu
1. Kiến thức
- HS hiểu được một số kiến thức sơ lược về mĩ thuật thời Nguyễn.
2. Kỹ năng
- Phát triển khả năng phân tích, suy luận và tích hợp kiến thức của HS.
3. Thai độ
- HS có nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc, trân trọng và yêu quí các
di tích lịch sử văn hoá của quê hương ./.
II/ Chuẩn bị
1./ Chu ẩ n b ị c ủ a GV
a. Phương pháp
- Trực quan
- Vấn đáp
- Thảo luận nhúm
b. Đồ dùng
- GV: Bộ ĐDDH MT9
- Ảnh chụp, sưu tầm các công trình kiến trúc của cố đô Huế.
- Tranh, ảnh giới thiệu về MT thời Nguyễn.
2./ Học sinh
- Sưu tầm các bài viết, tranh ảnh liên quan đến MT thời Nguyễn.
III/ Ti ế n tr ì nh d ạ y h ọ c
Hoạt động của GV Hoạt động của học sinh Nội dung
1/ ổ n đị nh t ổ ch ứ c l ớ p
- Kiểm tra sĩ số
2/ Ki ể m tra b à i c ũ (2p):
Kiểm tra SGK, vở vẽ và nêu
kho tàng văn hoá dân tộc một
số công trình và tác phẩm
tiêu biểu.
- Sau khi thống nhất đất nước
nhà Nguyễn chọn Huế làm
kinh đô
- Nhà Nguyễn đề cao tư
tưởng nho giáo
- SGK/54
Hoạt động 2: Hướng dẫn
HS tìm hiểu về MT thời
Nguyễn (32p)
? Mĩ thuật thời Nguyễn có
những lọai hình nghệ thuật
nào
? Mĩ thuật thời Nguyễn phát
triển như thế nào? Có những
thành tựu gì ?
- Yêu cầu HS nghiên cứu
kiến trúc kinh đô Huế –
SGK/54
- Nhà Nguyễn dời đô vào
Huế và xây dựng kinh đô
mới, vì thế kiểu kiến trúc
cung đình Huế là tiêu biểu
cho kiến trúc thời Nguyễn
? Nêu vị trí địa lí kinh thành
Huế
- Kinh thành Huế : Thành có
10 cửa chính để ra vào. Bên
ra vào. Bên trên của thành
xây các gác vọng gác có mái
uấn cong hình chim phượng
- Điện Thái Hòa là nơi tổ
chức các cuộc lễ lớn. Quanh
điện Thái Hòa là hệ thống
cung điện dành riêng cho vua
và hoàng tộc
2
hồ Thái Dịch dẫn đến điện
Thái Hoà nguy nga tráng lệ,
là nơi tổ chức các cuộc lễ
lớn.
- Quanh điện Thái Hoà là hệ
thống cung điện dành riêng
cho vua và hoàng tộc.
? Kể tên những đặc điểm của
kinh thành Huế
? Em hiểu gì về lăng tẩm cố
đô Huế
? Kể tên một số khu lăng tẩm
lớn
- Có những cung điện như
Hoàng Thành nhỏ. Lăng
Khải Định nguy nga tráng lệ
được trang trí bằng các mảng
hình gắn gốm sứ rất công
phu
- Cố đô Huế được UNESCO
công nhận là di sản văn hoá
- Điêu khắc gắn liền với kiến
trúc, chất liệu là đá, đồng, gỗ
- Tượng Hộ Pháp với kích
thước lớn, tượng Thánh Mẫu
chùa Trăm Gian (Hà Tây)
Tượng Tuyết Sơn chùa Tây
Phương, tượng Tam Thế –
Bắc Ninh
- Tranh Đông Hồ được sản
xuất hàng loạt bằng những
ván gỗ, khắc và in trên giấy
dó màu điệp
- Tranh hàng Trống chỉ cần 1
bản khắc in màu đen làm
đường viền cho các hình, sau
đó trực tiếp tô màu
- Các dòng tranh dân gian
phát triển mạnh, có nội dung
và hình thức phong phú, ổn
định
2/ Điêu khắc và đồ họa, hội
họa
a) Điêu khắc
- Điêu khắc cung đình Huế
mang tính tượng trưng rất
cao, những con nghê, cửu
đỉnh đúc bằng đồng, chạm
khắc đá ở lăng Khải Định,
tượng người và các con vật
như voi, ngựa, bằng đá hoặc
mĩ thuật thời Nguyễn
(SGK/59)
Hoạt động 3: Đánh giá kết quả học tập (5p)
Trò chơi ô chữ: Đây là nơi nhà Nguyễn thiết lập chế độ quân chủ chuyên quyền, chấm dứt
nạn cát cứ nội chiến
Gồm 9 chữ cái
? Đây là lăng tẩm được trang trí theo phong cách châu Âu
? Tên dòng tranh cát cố dân gian xuất hiện thời Nguyễn
? Đây là vi vua có nhiều đóng góp xây dựng mở mang kinh thành Huế
? Cung điện đặt ngai vàng và nơi vua thiết đại triều
? Mọi cảnh vật và cảnh sinh hoạt Bắc Bộ được chạm khắc trên chính đồ vật này
? Đây là cửa chính đi vào trong Hoàng Thành
? Đây là khu làm việc của triều đình, sinh hoạt của Hoàng gia
? Con vật đựơc trang trí ở các góc sân
? Tổ chức văn hóa đã công nhận Huế là di sản văn hóa thế giới năm 1993
( Đáp án : Kinh Đô Huế )
L Ă N G K H Ả I Đ Ị N H
K I M H O À N G
M I N H M Ạ N G
Đ I Ệ N T H Á I H Ò A
C Ử U Đ Ỉ N H
N G Ọ M Ô N
H O À N G T H À N H
C O N N G H Ê
U N E S C O
4
IV/ C ủ ng c ố - D ặ n d ò (1p)
Bài tập về nhà: Học bài trong SGK
- Chuẩn bị bài sau : Giấy vẽ, chì, tẩy đề học bài vố theo mẫu tĩnh vật lọ hoa và
quả
- Giấy vẽ, chì, tẩy,
III/ Tiến trình dạy học
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cơ bản
1/ ổ n đị nh t ổ ch ứ c l ớ p :
Kiểm tra sĩ số
2/ Ki ể m tra b à i c ũ
(5p):
- Nêu một số đặc
điểm của nghệ thuật
điêu khắc, đồ họa và
hội họa thời Nguyễn
- GV nhận xét, cho
điểm
3/ B à i m ớ i
Hoạt động 1 : Hướng
dẫn học sinh quan sát,
nhận xét (6p)
Tiết 2: Vẽ theo mẫu
Vẽ tĩnh vật
( Lọ và quả -vẽ hình )
I/ Quan sát, nhận xét
- Mẫu gồm có lọ, hoa , quả
lê,
6
? Thế nào là vẽ tĩnh vật?
GV giới thiệu mẫu vẽ
gồm : lọ hoa bằng sứ, hoa,
các quả có hình dáng khác
nhau
? Yêu cầu HS bày mẫu
ở trạng thái tĩnh. Thường
vẽ các đồ vật trong gia
đình
- HS lên bày mẫu
- HS quan sát trả lời theo
vị trí góc nhìn và cảm
nhận riêng của mình
- Quả che khuất 1 phần lọ,
hoa
- Lọ có dạng hình trụ
đứng. Phía trên của lọ
phình to, phía dưới thon
lại
- HS ước lượng trả lời
( Chiều cao khoảng gấp
đôi chiều ngang)
- Miệng hình elíp (Ôvan)
- Đáy lọ cao hơn đáy quả
- Quả bằng 1/3, 1/2, …
của lọ ( HS trả lời theo
góc nhìn )
- HS nhìn mẫu trả lời:
- Dựa vào chiều ánh sáng
và chất liệu cùa HS nhận
xét: Màu của lọ đậm hơn
màu của quả vì lọ làm
bằng sứ, màu sẫm, ( nâu,
đen, )
Màu quả lê sáng, vỏ mọng
căng
phận: miệng lọ, thân lọ,
…?
Quả :
- Tìm trục và vẽ phác nét
chính của quả
- Vẽ phác các đường
thẳng mờ
GV vẽ phác 3 khung hình
( có sai có đúng cho HS
nhận xét)
Hoa:
Tìm kích thước của từng
bông hoa, khóm lá
Quan sát mẫu trả lời
- Chiều cao được tính từ
điểm cao nhất của hoa
đến điểm thấp nhất của
quả.
- HS quan sát tìm ra tỉ lệ
khung hình chung của
mỗi vật
- HS quan sát trả lời để
tìm cách vẽ chi tiết hình
- Lọ có trục đối xứng,
chiều ngang miệng bằng
đáy lọ
- HS nhìn hình tìm ra
điểm đúng sai của hình
GV vẽ
HS nghe hướng dẫn
nhận
IV/ C ủ ng c ố - D ặ n d ò (1p)
Bài tập về nhà: Không vẽ tiếp bài ở nhà, tìm hiểu màu sắc các loại quả
Chẩn bị bài sau : Vẽ tĩnh vật: chuẩn bị lọ, hoa và quả ,mang bài vẽ lọ và quả ( vẽ
hình)
Mang màu vẽ
Nhận xét, bổ sung
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
9
Tiết 3
Ngày soạn: 28/08/2013
Ngày giảng: 30/08/2013
Vẽ theo mẫu
TĨNH VẬT ( VẼ MÀU ) TIẾT 2
I/ Mục tiêu
1./Kiến thức
- HS biết sử dụng màu vẽ ( mùa bột, màu sáp, ) để vẽ tĩnh vật
2./Kỹ năng
- HS vẽ được bài tĩnh vật màu theo mẫu
3./ Th á i độ
- HS yêu thích vẻ đẹp của tranh tĩnh vật .
II/ Chuẩn bị
1./ Chu ẩ n b ị c ủ a GV
a. Phương phỏp
- Trực quan
- Vấn đáp
- Thảo luận nhóm
b. Đồ dựng
- SGK/62
10
học sinh vào bài
Đặt câu hỏi và tiếp cận
để tìm hiểu tranh
? Bức tranh vẽ những gì?
? Hình vẽ chính, hình vẽ
phụ của tranh là những
hình nào?
? Có những màu sắc nào
được vẽ trong tranh?
? Các hình vẽ trong tranh
được sắp xếp như thế
nào ?
Màu sắc nào được vẽ
nhiều nhất , màu nào đậm,
màu nào nhạt?
? Các màu sắc trong tranh
có ảnh hưởng tới nhau
không?
? Em có nhận xét gì về
màu sắc của các bức
tranh?
- Để có được bài tĩnh vật
đẹp khi vẽ cần quan sát
kỹ mẫu để thấy được độ
đậm nhạt của các mảng
màulớn và sự ảnh hưởng
qua lại của các mảng màu
với nhau.Vẽ màu cần có
HS quan sát tìm ra được
độ chuyển của màu theo
từng vị trí (dưới sự giúp
II/ Cách vẽ màu
- Nhìn mẫu vẽ phác hình
11
hướng dẫn tiết trước
- Quan sát mẫu để thấy
được màu của lọ,hoa, quả
? Nhận ra màu sắc ảnh
hưởng qua lại giữa lọ,
hoa và quả
? Tìm độ đậm nhạt của
lọ, hoa và quả
? Vẽ màu như đã hướng
dẫn ở lớp 7:
đỡ của GV)
- Nhìn mẫu để tìm các độ
đậm nhạt của màu
- Vẽ màu sao cho gần
giống với mẫu
- Vẽ màu nền sao cho bài
vẽ có không gian xa-gần
- Phác các mảng màu
đậm nhạt chính của lọ,
hoa, quả, nền
- Vẽ màu cho sát mẫu
Hoạt động 3: Hướng
dẫn học sinh làm bài
(20p)
- Sưu tầm các tranh tĩnh vật màu
- Sưu tầm hình ảnh các loại túi sách
Nhận xét, bổ sung
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
13
Tiết 4
Ngày soạn: 04/09/2013
Ngày giảng: 06/09/2013
Vẽ trang trí
TẠO DÁNG VÀ TRANG TRÍ TÚI XÁCH
I/ Mục tiêu
1./Kiến thức
- HS hiểu về tạo dáng và trang trí ứng dụng cho đồ vật
2./Kỹ năng
- HS biết cách tạo dáng và trang trí được túi sách
3./ Th ỏ i độ
- HS có ý thức làm đẹp trong cuộc sống hằng ngày
II/ Chuẩn bị
1./ Chu ẩ n b ị c ủ a GV
a. Phương pháp
- Trực quan
- Vấn đáp
- Thảo luận nhúm
- Thực hành
b. Đồ dựng
Một số túi xách khác nhau
Hình minh họa các bước vẽ
- Bài vẽ của HS năm trước
- Có nhiều kiểu túi và nhiều
cách trang trí
14
và túi có nét cong)
? Theo em túi xách
thường có dạng hình gì?
Dáng như thế nào/
? Túi xách thường làm
bằng những chất liệu gì?
? Màu sắc túi xách như
thế nào?
? Túi xách có vai trò gì?
(hình dáng, màu sắc, chất
liệu , các bộ phận, như
quai xách, quai đeo,
khóa…họa tiết và cách sắp
xếp hình mảng trang trí
TL : Thường làm bằng da,
vải hoặc được bằng nan
nhựa , mây , tre…
TL : Phối hợp nhiều màu
sắc khác nhau: rực rỡ êm
dịu, mạnh mẽ nhẹ nhàng.
- Là đồ vật cần thiết trong
đồ sống , làm đẹp cho cuộc
sống con người
- Chất liệu: vải, da, tre,
nhựa, mây, …
Hoạt động 2: Hướng dẫn
học sinh cách vẽ (8p
tỉ lệ các bộ phận của túi
- Xã định vị trí quai, nắp
túi và hoàn thiện dáng túi
HS quan sát hình
II/ Cách tạo dáng và
trang trí túi xách
1. Tạo dáng
- Tìm hình dáng của túi
- Vẽ trục đối xứng và tìm tỉ
lệ các bộ phận của túi
- Xã định vị trí quai, nắp túi
và hoàn thiện dáng túi
2. Trang trí
- Tìm mảng hình trang trí
- Tìm họa tiết và sắp xếp
vàp các mảng hình
- Tìm màu cho họa tiết và
chất liệu túi
Hoạt động 3: Hướng dẫn
học sinh làm bài (20p) III/ Câu hỏi – Bài tập
15
GV: hướng dẫn HS
- Cách tạo dáng
- Các mảng màu
Hoạt động4: Đánh giá
kết quả học tập (5p)
- HS làm bài, điều chỉnh
theo hướng dẫn của GV
Tạo dáng và trang trí một
cái túi xách
1./ Chu ẩ n b ị c ủ a GV
a. Phương pháp
- Trực quan
- Vấn đáp
- Thảo luận nhóm
- Thực hành
b. Đồ dùng
Sưu tầm một số tranh về đề tài sinh hoạt, chân dung,
Tranh ảnh về phong cảnh quê hương
Hình gợi ý cách vẽ
- Hình gợi ý cách vẽ
2./ Học sinh
Tranh ảnh về đề tài quê hương
Giấy vẽ, chì, màu,
III/ Tiến trình dạy học
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
1/ ổ n đị nh t ổ ch ứ c l ớ p :
Kiểm tra sĩ số
2/ Ki ể m tra b à i c ũ (5p):
- Chấm bài , yêu cầu HS
nhận xét về hình, bố cục -
GV nhận xét, cho điểm
3/ B à i m ớ i
Hoạt động 1 : Hướng
dẫn học sinh quan sát,
nhận xét (6p)
GV: Treo một số tranh
ảnh về đề tài quê hương
của một số vùng miền
? Hãy nhận ra sự khác
tưởng riêng
Hoạt động 2: Hướng
dẫn học sinh cách vẽ
(8p)
? Nhắc lại cách vẽ tranh
phong cảnh
GV : Sử dụng đồ dùng
dạy học
(vẽ minh họa trên bảng )
hướng dẫn học sinh cách
sắp xếp hình vẽ cảnh và
con người
Gợi ý HS cách vẽ màu
sao cho hài hòa , có tương
quan đậm nhạt
- Cần chọn cảnh cách
cảnh và lược bớt các chi
tiết để bố cục tranh có
trọng tâm , hợp lý thuận
mắt
II/ Cách vẽ
- Chọn hình ảnh
- Tìm bố cục, vẽ hình
- Vẽ màu
Hoạt động 3: Hướng dẫn
học sinh làm bài (20p)
GV: hướng dẫn HS
- Các mảng hình chính,
phụ
I . MỤC TIÊU
1. kiến thức: Học sinh hiểu thêm về thể loại tranh phong cảnh.
2. Kĩ năng: HS biết cách vẽ màu cho tranh, thể hiện được bài vẽ bằng những
màu sẵn có.
3. Thái độ: Học sinh thêm yêu mến cảnh đẹp quê hương đất nước và tự hào
nơi mình đang sống.
II.CHUẨN BỊ
1 .Giáo viên:
- Đồ dùng dạy học 9
- Tranh: một số bài vẽ của hs các năm trước.
2. Học sinh:
- Đồ dùng học tập: giấy vẽ, bút chì, tẩy, màu.
III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1. Kiểm tra bài c ũ (5’)
-Kiểm tra bài vẽ của hs tiết trước.
2. Bài mới
Hoạt động của GV Hoạt động của hs Ghi bảng
*Hoạt động 1(25’): hướng làm
bài.
- gv nhắc lại nội dung tiết 1 đã
học về tìm nội dung vẽ tranh.
Gọi hs nhắc lại các bước vẽ tranh
đã học ở tiết trước.
- gv cho hs quan sát tranh của hs
các năm trước và qua đó hướng
dẫn hs cách vẽ màu.
- gv nhắc nhở hs về cách sử dụng
màu:
+màu sắc tươi sáng
+ sử dụng màu phù hợp với nội
- Về nhà hoàn thành bài vẽ, hoặc vẽ lại tranh khác. Quan sát chạm khắc gổ Đình
làng Việt Nam trong bài 6.
Nhận xét, bổ sung
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
21
Tit 7
Ngy son: 19/02/2013
Ngy ging: 21/02/2013
Thờng thức mỹ thuật
Trạm khắc gỗ đình làng Việt nam
I/ Mc tiờu bi dy
- HS hiu s lc v ngh thut trm khc g ỡnh lng Vit Nam
- HS cm nhn c v p ca trm khc g ỡnh lng
- HS cú thỏi yờu quớ trõn trng v yờu quớ cỏc cụng trỡnh vn húa lch s ca
quờ hng, t nc
II/ Chun b
a/ Chun b ca GV v HS
GV: Su tm mt s tranh nh v ỡnh lng
B DDD m thut 9
Phiờn bn phự iờu trm khc dõn gian
HS: Su tm cỏc bi vit, nh liờn quan n bi hc
B/ Phng phỏp dy hc
Trc quan - Thuyt trỡnh Vn ỏp
A/ n nh t chc lp : Kim tra s s
B/ Kim tra bi c (5p):
- Chm bi , yờu cu HS nhn xột v hỡnh, b cc - GV nhn xột, cho im
C/ Bi mi
Hot ng 1 : Hng dn HS tỡm hiu khỏi quỏt v ỡnh lng Vit Nam (5p)
Hot ng ca giỏo viờn Hot ng ca hc sinh Kin thc c bn
Thnh Hong lng ng
thi cng l ni bn bc
phng, l ngụi nh chung,
ni hi hp , gii quyt
cụng vic ca lng
- Kin trỳc mc mc, dõn
gió
- Mt s ngụi ỡnh ni
22
hào , là hình ảnh thân
thuộc gắn bó trong tình
yêu của người dân đối với
quê hương
? Kể tên một số ngôi đình
đẹp mà em biết ?
động
- Một số ngôi đình nổi
tiếng như đình Bảng (Bắc
Ninh) Lỗ Hạnh (Bắc
Giang),Tây Đằng ,Chu
Quyến (Hà Tây) là những
công trình của nghệ thuật
truyền thống Việt Nam
tiếng như đình Bảng (Bắc
Ninh) Lỗ Hạnh (Bắc
Giang),Tây Đằng ,Chu
Quyến (Hà Tây)
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu một vài nét về
nghệ thuật chạm khắc gỗ đình làng (28p)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cơ bản
- TL: Phản ánh cuộc sống
đời thường của người dân
như bức trạm khắc : Uống
rượu, cảnh sinh hoạt của
người dân, đánh cờ, tấu
nhạc, đá cầu…
- Cách trạm khắc thời Lê:
Khỏe khoắn, mộc mạc
phóng khoáng nhưng rất ý
nhị, hóm hỉnh
Quan sát tranh
- Trạm khắc là một bộ
phận quan trọng của kiến
trúc đình làng
- Cảnh vật tự nhiên và mộc
mạc: cảnh sinh hoạt và
cuộc sống thường nhật.
Cách tạo hình khỏe khoắn,
mộc mạc tự do
II/ Nghệ thuật chạm
khắc gỗ đình làng
Trạm khắc đình làng là
trạm khăc dân gian do
người dân sáng tạo nên
cho chính họ
Vì vậy đối lập với trạm
khắc cung đình, chính
thống với những qui tắc
nghiêm ngặt, mang tính
tượng trưng và được thể
nghệ thuật của chạm khắc
gỗ đình làng
? Kể tên và địa điểm của
những ngôi đình mà em
biết
HS nghiên cứu SGK trả lời
D/ Củng cố - Dặn dò (1p)
BTVN: - Sưu tầm các tranh , bài viết về đình làng và chạm khắc đình làng
- Chuẩn bị tranh ảnh tập phóng tranh
- Nhận xét, bổ sung
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
24
Tiết 8
Ngày soạn: 26/02/2013
Ngày giảng: 28/02/2013
Vẽ trang trí
TẬP PHÓNG TRANH ẢNH
I/ Mục tiêu bài dạy
- Học sinh biết cách phóng tranh ảnh, ảnh phục vụ cho sinh hoạt và học tập
- HS phóng được tranh ảnh đơn giản
- HS có thói quen quan sát và cách làm việc kiên trì
II/ Chuẩn bị
a/ Chuẩn bị của GV và HS
GV:Tranh ảnh mẫu và những tranh ảnh được phóng từ mẫu
Bút chì , thước kẻ, màu vẽ
HS: SGK, giấy vẽ, bút chì,thước tẩy, màu, ảnh, hình màu
b/ Phương pháp dạy học
Trực quan - Vấn đáp - Gợi mở- Luyện tập
III/ Tiến trình dạy học
I/ Quan sát, nhận xét
- SGK/83
25