B GIÁO DC ÀO TO
TRNG I HC THNG LONG
o0o
KHÓA LUN TT NGHIP

 TÀI:

GII PHÁP M BO AN NINH TRONG
HOT NG TÍN DNG NGÂN HÀNG
THNG MI VIT NAM – BÀI HC
T KHNG HONG TÀI CHÍNH
TOÀN CU
SINH VIÊN THC HIN : TRNH THU THY
MÃ SINH VIÊN : A10900
CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH-NGÂN HÀNG

HÀ NI – 2011
B GIÁO DC ÀO TO
TRNG I HC THNG LONG
o0o
KHÓA LUN TT NGHIP


MC LC
Trang
CHNG 1: C S LÝ LUN V AN NINH TRONG HOT NG TÍN
DNG CA NHTM VIT NAM 1
1.1 Hot đng tín dng trong NHTM 1
1.1.1 Khái nim 1
1.1.2 Ni dung nghip v tín dng ca NHTM. 2
1.1.2.1 Cho vay 2
1.1.2.2 Chit khu 5
1.1.2.4 Bao thanh toán 6
1.1.2.5 Bo lãnh ngân hàng 6
1.2 An ninh trong hot đng tín dng NHTM 8

2.2.5.6 Thu nhp chi phí. 54
2.3 ánh giá v an ninh trong hot đng tín dng ca NHTM Vit Nam 55
2.3.1 Mt đc 54
2.3.2 Tn ti. 56
2.4 Nguyên nhân tn ti 57
2.4.1 Nguyên nhân khách quan 57
2.4.1.1 Hành lang pháp lý 57
2.4.1.2 Qun lý chin lc phát trin ca NHNN 58
2.4.1.3 Chính sách kinh t ca Chính ph 59
2.4.1.4 iu hành chính sách tin t ca Ngân hàng nhà nc 60
2.4.2 Nguyên nhân ch quan 60
2.4.2.1.Qun tr ca NHTM 60
2.4.2.2.Kim tra, kim toán ni b 61
CHNG 3: GII PHÁP M BO AN NINH TÍN DNG TRONG NHTM
VIT NAM 63
3.1 Bài hc t cuc khng hong tài chính toàn cu đi vi Vit Nam. 63
3.1.1 Bài hc t c ch chính sách. 63
3.2.2 Bài hc t kim tra kim soát 64
3.1.3 Bài hc t ni b Ngân hàng 65
3.2 Gii pháp đm bo an ninh tín dng 66
3.2.1 Nhóm gii pháp v c ch chính sách 66
3.2.2 Nhóm gii pháp ni b các Ngân hàng 67
3.2.3 Nhóm gii pháp v kim tra, kim soát ni b 72
3.2.4 Nhóm gii pháp b tr 74
3.2.4.1 iu hành kinh t v mô 74
3.2.4.2 Chính sách tin t và chính sách tài khóa 75
KT LUN 78

Thang Long University Library
DANH MC VIT TT

NHNN

Ngân hàng Nhà nc

NHTM

Ngân hàng thng mi

NHTM CP Ngân hàng thng mi c phn
NHTW Ngân hàng Trung ng
TCTD

T chc tín dng TP

Trái phiu

USD

ô la M

VN

Vit Nam đng DANH MC BNG BIU, HÌNH V,  TH, CÔNG THC
Trang

Mô hình t chc b máy cp tín dng 34

Bng 2.2 So sánh u-khuyt đim hai mô hình t chc b máy cp tín dng 35

S đ 2.2

Quy trình cp tín dng ti NHTM C phn Á Châu 36

Bng 2.3 T trng D n/Tng tài sn Có ca mt s NHTM 43

Bng 2.4
Vn ngn hn tài tr cho các khon vay trung-dài hn mt s NH 45

Bng 2.5 T l vn huy đng trên th trng II/Tng vn huy đng

47

Bng 2.6

C cu cho vay ti NH TMCP Techcombank 50

Bng 2.7 Tình hình n quá hn ca mt s NHTM 50

Bng 2.8 T l n xu/Tng d n 52

Bng 2.9 Kt qu hot đng tín dng ca mt s NHTM

54
gii pháp đm bo an ninh tín dng cùng nhng kin ngh v chính sách tin t, tài
khóa và chính sách kinh t v mô đi vi NHNN và Chính ph đ đm bo an ninh
trong hot đng tín dng.
Do thi gian nghiên cu, hc tp cùng vn kin thc có hn nên lun vn ca em
không tránh khi nhng thiu sót. Em rt mong đc s quan tâm, đng viên, và s
đóng góp ý kin ca các quý thy cô đ lun vn ca em thêm hoàn chnh và đ bn
thân em nâng cao tm hiu bit v lý lun cng nh thc tin hn.
2. MC ÍCH NGHIÊN CU
- Hiu đc mt cách c bn v hot đng tín dng, các nghip v tín dng, an ninh
trong hot đng tín dng cùng nhng nhân t nh hng đn an ninh tín dng. Tìm
hiu v cuc khng hong tài chính toàn cu nm 2008 và nguyên nhân gây ra cuc
khng hong. T đó, thy đc s cn thit phi bo đm an ninh tín dng đi vi h
thng các NHTM.
- Nm đc thc trng v vn đ an ninh tín dng ca các NHTM qua nhng ch tiêu
c bn v c s pháp lý, kim tra – kim soát và mt s t trng nh t trng d
n/Tài sn Có, n quá hn, n xu, kt qu kinh doanh… trong nhng nm trc và
sau khng hong. T đó, đa ra nhng mt đc và nhng mt còn tn ti và nguyên
nhân gây ra tình trng an ninh tín dng cha đc đm bo.
- Rút ra đc mt s bài hc kinh nghim cho các NHTM Vit Nam v cuc khng
hong và đ ra nhng gii pháp đm bo an ninh trong tín dng NH.
3. I TNG VÀ PHM VI NGHIÊN CU
- i tng nghiên cu: tình trng an ninh tín dng và tính thanh khon trong các
NHTM
- Phm vi nghiên cu: Thông qua kho sát thc trng hot đng tín dng ca mt s
NHTM nh Eximbank, Saigonbank, Vietcombank, Oceanbank, ACB… qua các nm
2007, 2008, 2009 và sáu tháng đu nm 2010.
4. PHNG PHÁP NGHIÊN CU
Tip cn đ tài nghiên cu thông qua mt s NHTM  Vit Nam. Kho sát v
quy trình cp tín dng, quy trình kim tra – kim soát ni b, thc trng hot đng tín
dng (các t s D n/Tài sn Có; Vn ngn hn tài tr cho các khon vay trung – dài

h nh cho vay, đi vay do hin nay trên th gii cng cha có mt khái nim c th v
hot đng tín dng.
Theo Lut các TCTD nm 2004 thì hot đng “Hot đng tín dng là vic t
chc tín dng s dng ngun vn t có, ngun vn huy đng đ cp tín dng”.
Lut các TCTD nm 2010 không đa ra đnh ngha v hot đng tín dng trong
NHTM. Theo Lut các TCTD sa đi nm 2010, hot đng ngân hàng là vic kinh
doanh, cung ng thng xuyên mt hoc mt s nghip v sau đây:
a) Nhn tin gi
b) Cp tín dng
c) Cung ng dch v thanh toán qua tài khon
Nh vy, lut các TCTD có sa đi nm 2010 vn gi nguyên s phân đnh rõ
ràng cp tín dng và huy đng vn là hai mng kinh doanh riêng bit trong hot đng
ca các TCTD; trong đó:
Cp tín dng ca các TCTD là vic các TCTD tha thun đ t chc, cá nhân s
dng mt khon tin hoc cam kt cho phép s dng mt khon tin theo nguyên tc
có hoàn tr bng các nghip v cho vay, chit khu, cho thuê tài chính, bao thanh toán,
Thang Long University Library
2

bo lãnh ngân hàng. Nh vy, hot đng tín dng ca các TCTD có th đc khái quát
bng s đ di đây:
S đ 1.1: S đ hot đng tín dng ca TCTD
.


ngân hàng

Cp tín dng
3

a) Ngn hn
Cho vay ngn hn là các khon vay có thi hn ti 12 tháng nhm cung ng vn
cho khách hàng đ sn xut kinh doanh và phc v đi sng. Tùy theo mc đích s
dng vn, cho vay ngn hn đc chia thành hai loi: cho vay kinh doanh và cho vay
tiêu dùng.
Cho vay kinh doanh: Ngân hàng cho vay cung ng vn ngn hn cho khách
hàng đ kinh doanh, ch yu là b sung vn lu đng b thiu ca khách hàng nh: cho
vay công nghip và thng mi; nông nghip; cho vay ngn hn các công trình xây
dng; cho vay chng khoán, Cho vay sn xut kinh doanh ch yu hai loi cho vay
b sung vn lu đng và cho vay khác (Cho vay trên b chng t hàng xut (L/C, bao
thanh toán), Cho vay theo hn mc thu chi, Cho vay thông qua nghip v phát hành
th tín dng, Cho vay theo hn mc tín dng d phòng và Cho vay kinh doanh chng
khoán):
*Cho vay trên b chng t hàng xut: B chng t hàng xut ca khách hàng
gi thanh toán theo phng thc th tín dng là giá tr các khon nh thu, là tài sn
ca khách hàng.
*Cho vay theo hn mc thu chi
- Khái nim: Là loi tín dng mà qua đó ngân hàng cho phép khách hàng đc
s dng vt quá s tin mà h đã ký thác  ngân hàng trên tài khon vãng lai vi mt
s lng và thi hn nht đnh.
- c đim:
+ Gia ngân hàng và khách hàng tha thun mt hn mc tín dng đ khách
hàng đc s dng s d N trên tài khon vãng lai trong mt thi hn nht đnh.
+ Khách hàng s dng vn bng cách phát hành séc mang s hiu tài khon
vãng lai hoc bng các công c thanh toán khác.

Cn=C*i*n
Vi i: lãi sut; n:k hn thanh toán
Cn c vào ngun gc khon n, cho vay tiêu dùng phân thành cho vay trc
tip và cho vay gián tip. Trong đó, cho vay tiêu dùng trc tip gm: Cho vay tr theo
đnh k, Thu chi, Th tín dng.
Cn c vào tính cht đm bo, cho vay tiêu dùng gm: Cho vay cm đ (hình
thc cho vay mà ngân hàng gi tài sn ca khách hàng), Cho vay đm bo bng thu
nhp ca ngi lao đng, Cho vay có đm bo bng hình thc khác (tài sn hình thành
t vn vay, thông qua vic chit khu giy t có giá, th tín dng )
b) Trung hn
c) Dài hn
5

- Khái nim: Cho vay trung và dài hn là hình thc cho vay ca NHTM có thi hn
trên 12 tháng.
- Các hình thc cho vay trung và dài hn
+ Cho vay theo d án đu t
* Tín dng tun hoàn
Tín dng tun hoàn là hính thc cp tín dng trung và dài hn ca NHTM trong
đó vn vay s đc s dng cho nhiu chu k kình hoanh khác nhau trên c s tha
thun gia ngân hàng và khách hàng. V bn cht, tín dng tun hoàn nhm to điu
kin thun li cho khách hàng khi s dng vn vay ca ngân hàng. Hình thc tín dng
tun hoàn phù hp vi nhng khách hàng có uy tín và có nhu cu vn thng xuyên,
*Cho vay hp vn
Tín dng hp vn (cho vay, bo lãnh hp vn hay cho vay, bo lãnh đng tài
tr) là hình thc tài tr, trong đó các t chc tín dng cùng tài tr cho mt d án. Vic
đng tài tr ca các t chc tín dng là quá trình cho vay, bo lãnh ca mt nhóm t
chc tín dng (t 2 t chc tr lên) cho mt d án. Vic đng tài tr do mt t chc tín
dng (t chc tín dng khi xng quan h, t chc tín dng điu phi) làm đu mi,
phi hp các bên tài tr khác đ thc hin, nhm nâng cao nng lc và hiu qu trong

- Còn thi hn thanh toán.
1.1.2.4 Bao thanh toán
Bao thanh toán là hình thc cp tín dng cho bên bán hàng hoc bên mua hàng
thông qua vic mua li có bo lu quyn truy đòi các khon phi thu hoc các khon
phi tr phát sinh t vic mua, bán hàng hoá, cung ng dch v theo hp đng mua,
bán hàng hoá, cung ng dch v. Dch v bao thanh toán gm ba chc nng: Qun lý
n (ngân hàng làm dch v bao thanh toán qun lý s bán hàng, hóa đn n, thu n
cha đn hn); Cp tín dng di hình thc ng trc khon tin khong 80-90% giá
tr hóa đn, s còn li đc nhn khi t chc làm dch v bao thanh toán thu đc n;
Ngn nga ri ro.
1.1.2.5 Bo lãnh ngân hàng
Bo lãnh ngân hàng là hình thc cp tín dng, theo đó t chc tín dng cam kt
vi bên nhn bo lãnh v vic t chc tín dng s thc hin ngha v tài chính thay cho
khách hàng khi khách hàng không thc hin hoc thc hin không đy đ ngha v đã
cam kt; khách hàng phi nhn n và hoàn tr cho t chc tín dng theo tha thun.
Cam kt bo lãnh bao gm:
- Th bo lãnh
- Hp đng bo lãnh
- Hp đng cp bo lãnh
Các loi bo lãnh chia theo mc đích ca bo lãnh:
7

- Bo lãnh thc hin hp đng (Performance Gurantee). Loi bo lãnh này nhm chng
đ ri ro cho ngi th hng (bên đt hàng) trong trng hp ngi cung cp không
thc hin đy đ ngha v hp đng (giao hàng chm ch, không đúng quy cách s
lng ). Bo lãnh thc hin hp đng đc s dng thay th cho yêu cu ký qu mà
ngi đt hàng đ ngh đi vi ngi cung ng đ bo đm bi thng vi phm hp
đng.
- Bo lãnh vay vn: cam kt ca ngân hàng vi bên nhn bo lãnh v vic tr n thay
cho khách hàng, nu khách hành không tr đc n vay.

nhiên, trong t đin Ting Vit có đnh ngha: “(an: yên; ninh: không ri lon) an
ninh ngha là đc yên n, không có ri ren”. Mi khi nhc đn “an ninh” thì luôn có
mt s hiu ngm là không có s ri lon, mt kim soát, mi th trong trng thái an
toàn. Tuy nhiên, an ninh trong hot đng tín dng ngân hàng phi đc đt ra trong
điu kin vn đng - Có ngha là trong quá trình vn đng ca tín dng ngân hàng, yêu
cu và mc tiêu đt ra là phi đm bo đc an ninh.
NHTM là trung gian tài chính - huy đng vn nhàn ri t mt ni và chuyn ti
ngun vn đó đn ni mà  đó có nhu cu s dng. Theo nguyên tc, quá trình vn
đng này phi đm bo đc s n khp v thi gian và s tin - S tin huy đng t
ni tha phi đc hoàn tr li ni đó đy đ c gc và lãi và đúng thi gian. Trách
nhim này thuc v ngân hàng. n lt mình - S tin ngân hàng chuyn ti đn ni
có nhu cu s dng cng phi quay tr li ngân hàng đúng thi gian và s lng, cng
c lãi.
S đ 1.3 S vn hành ngun vn: 1-NHTM huy đng vn t ni tha.
2-NHTM chuyn ti ngun vn huy đng đn ni cn.
3-Vn t ni s dng phi đc quay tr li NH.
4-NH chuyn ti ngun vn t ni s dng đã quay v ngân hàng đn đim ban
đu.
Nh vy, bt c mt khâu nào trong (3) và (4) b “ đt, gãy” đu phá hy s
thng nht trong chu trình vn hành nói trên. Trong đó, s “đm bo an toàn” ca
khâu (4) trong quá trình vn hành nói trên có vai trò quyt đnh.Nu khâu này b đt
gãy là nguyên nhân gây ra khng hong trong nn kinh t xã hi, hu qu là ngân hàng
s phá sn.
Khu vc

- Kt qu cp tín dng, bao gm cho vay, bao thanh toán, chit khu, bo lãnh, không
làm tht thoát ngun vn cho vay trong nn kinh t.
- An ninh trong hot đng tín dng tn ti trong hot đng ca các đi tác tham gia vào
quá trình quan h tín dng.
1.2.2 C s đánh giá và đm bo an ninh trong hot đng tín dng NHTM
Vit Nam
1.2.2.1H thng các chun mc đánh giá an ninh trong hot đng tín dng NHTM.
a/ c đim và yêu cu các tiêu thc phân tích, đánh giá an ninh trong hot đng tín
dng NHTM.
- Hot đng tín dng NHTM bao trùm nhiu lnh vc trong nhiu mi quan h, vì vy
trong tng lnh vc đu cn có tiêu chí đánh giá an ninh trong hot đng tín dng.
Thông thng, khi nghiên cu hoc đánh giá nhng vn đ v an ninh, an toàn, hay
cht lng, ngi ta thng s dng hai nhóm tiêu thc c bn – đó là nhóm ch tiêu
đnh tính và nhóm ch tiêu đnh lng. Nhng ngày nay, vi khoa hc phát trin, các
nhà khoa hc thiên v ch tiêu đnh lng
- Các tiêu thc ph thuc vào mc đ minh bch trong nn kinh t th trng; ph
thuc vào h thng thng kê, k toán áp dng trong nn kinh t; ngoài ra, còn ph
thuc vào trình đ qun lý thông tin, k toán ca các c quan qun lý, cng nh đo
đc trong kinh doanh và qun lý.
- Các tiêu thc đánh giá an ninh trong hot đng tín dng ngân hàng phi đm bo tính
liên kt, tính h thng, toàn din…
b/ H thng công c đm bo an ninh trong hot đng tín dng NHTM.
An ninh trong hot đng tín dng phi đc đánh giá mt cách toàn din và sâu
sc trên nhiu lnh vc; trong đó có lnh vc thuc khách quan và lnh vc thuc ni
Thang Long University Library
10

b các NHTM. Vì vy, h thng công c đm bo an ninh trong hot đng tín dng
NHTM bao gm các bin pháp trc tip cng nh gián tip.
*Các bin pháp trc tip ca c quan qun lý chuyên ngành.

+ Các NHTM dù là ngân hàng bán buôn hay ngân hàng bán l cng luôn đ ra
k hoch, c th hn là các mc tiêu, chin lc phát trin. Theo đó, mc tiêu đc
11

đánh giá qua kt qu đt đc trong tng chu k. S lng khách hàng cn đt đc,
d n cho vay phi hoàn thành, tính thanh khon trong k…đu là nhng ch tiêu cn
thit đ đánh giá. Nhng nu chy theo li nhun, phi đt đc mc tiêu đã đ ra mà
quên đi ri ro, vô hình chung đã làm mt an ninh trong hot đng tín dng.
+ Ngoài quy trình chung, gm nhng bc không th thiu trong quá trình
hot đng tín dng. Các ngân hàng cng thc hin quy trình y nhng tùy tng ngân
hàng mà có s điu chnh mc đ nhanh hay chm, k lng trong tng bc hay qua
loa, thm chí b qua mt vài khâu nh. Bi th cho nên cách thc tin hành trong hot
đng tín dng cng là c s xác đnh tình trng an toàn hay không trong hot đng tín
dng ca mi ngân hàng.
+ Quy trình tín dng. Hot đng tín dng phi đc thc hin theo các quy
trình thng nht do HQT hay Ban điu hành ca các ngân hàng ban hành. Tùy thuc
vào tng ngân hàng mà quy trình có ni dung khác nhau, nhng nhìn chung, các
NHTM Vit nam có nhng đim chung nht trong mt quy trình, nh tip nhn h s,
x lý, thm đnh, trình duyt…tt toán hp đng.
 Thit lp h thng kim tra, kim soát ni b trong NHTM.
H thng này đm đng vic kim tra các nghip v cp tín dng, kim tra
tuân th các quy đnh ca pháp lut nói chung và các quy đnh ni b ca HQT, Ban
điu hành. Mt h thng kim soát đc cài cm trong các quy trình, quy đnh v hot
đng tín dng, mt b máy kim tra đc t chc cht ch, hot đng hiu qu s là
yu t đm bo an ninh trong quá trình cp tín dng.
1.2.2.2 H thng các ch tiêu đánh giá an ninh tín dng NHTM.
- Nghip v tín dng. An ninh trong nghip v đc đánh giá thông qua các ch tiêu v
qun lý n - d n, c cu n, cách s dng ngun vn đ cho vay, lãi sut…
+ Cách s dng ngun vn đ cho vay cng đánh giá v an ninh tín dng ca
tng ngân hàng. Bi, dùng ngun vn ngn hn đ cho vay trung và dài hn tim n ri

đng mi cng khó khn hn khi tr n. N quá hn tn đng nhiu, các NH có nguy
c phá sn do mt kh nng thanh toán trm trng. Vì vy, các NH luôn phi lp k
hoch đ khng ch khon n quá hn này trong mt chng mc có th chp nhn
đc đi vi NH mình.
1.2.3 Nhân t nh hng đn an ninh trong hot đng tín dng
1.2.3.1 Nhân t khách quan
- An ninh trong nn kinh t
An ninh kinh t đc hiu nh trng thái nn kinh t n đnh, lành mnh, không
có nguy c xy ra khng hoàng. H thng các NHTM nói chung và hot đng tín dng
nói riêng đu nm trong nn kinh t, có vai trò quan trng nh là khâu thu nhn và
13

cung cp vn cho nn kinh t. Chính vì vy, sc khe ca nên kinh t, đ n đnh và
vng mnh ca nn kinh t là tác nhân trc tip nh hng đn an ninh trong hot
đng tín dng ngân hàng thng mi. Nht là trong bi cnh hi nhp ngày càng sâu
và rng ngày nay, an ninh ca nn kinh t b chi phi rt nhiu t kinh t th gii, các
doanh nghip nc ngoài đn đu t ti Vit Nam.
Tính n đnh và bn vng ca nn kinh t biu hin qua tc đ tng trng, lm
phát, thu nhp bình quân đu ngi…Nhng ch tiêu này có quan h mt thit vi th
trng tài chính mà các NHTM vi hot đng tín dng ca mình là đi din.
 th 1.1: Din bin lm phát ca Vit Nam t nm 1995 đn 2007
Trên đây là lm phát ca Vit Nam thông qua các nm. Mt ví d đin hình là
hai nm đy bin đng nm 2007 và 2008, nm ca th trng chng khoán, ca lm
phát, ca cuc đua “siêu lãi sut” ti các NHTM.
Bng 1.1: các mc lãi sut ch yu ca NHNN
Ngày có hiu lc Lãi sut c bn
(%)
Lãi sut tái cp vn
(%)
Lãi sut chit khu

ninh trong hot đng tín dng b đe da nu nh xy ra tình trng mt kh nng thanh
toán, hay khi các NHTM không đm bo đc ngun cung thanh khon khi khách
hàng rút tin vi s lng ln. Chính sách “tht cht” cng có tác đng tng t.
Trong thi k nm 2007, có lúc các ngân hàng phi hn ch cho vay trung và dài hn,
đng thi thu li cac khon vay và huy đng vi lãi sut rt cao đ tính thanh khon
đc đm bo.
Ngoài ra, chính ph còn s dng các chính sách kinh t v mô khác nh chính
sách thu nhp, kinh t đi ngoi, cùng các công c ca h thng chính sách này tác
đng vào tng sn phm quc dân, thu nhp, vic làm, lãi sut, lm phát…Qua s quan
sát cho thy, bt k s thay đi nào trong chính sách kinh t v mô đu dn đn s thay
đi ca lãi sut, t giá hi đoái, điu kin m rng hay thu hp tín dng. Nh đã chng
minh  trên, lãi sut hay lm phát đu có nh hng ti an ninh tín dng, kéo theo
nhng chính sách tác đng đn nhng yu t ca nên kinh t nói trên cng nh hng
ti an ninh tín dng.
- C ch chính sách ca nhà nc. C th là nhng Thông t, Quy đnh, Ngh đnh ca
Chính ph, các B, các c quan ngang B và Ngân hàng nhà nc ban hành. Ví d
nh: Thông t s 20/2010/TT-NHNN hng dn thc hin các bin pháp điu hành

Trích đoạn G ii pháp đ mb oan ninh tí nd ng Nhóm g ii pháp n ib các Ngân hàng Nhóm g ii phá pv kim tra, kim soát n ib Nhóm g ii pháp b tr

---