Sáng Kiến Kinh Nghiệm
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị : TRUNG TÂM KỸ THUẬT TỔNG HỢP –
HƯỚNG NGHIỆP TỈNH ĐỒNG NAI
Mã số :……………….
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ỨNG DỤNG PHẦN MỀM SCHEMAPLIC
VÀO GIẢNG DẠY MÔN HỌC TRANG BỊ ĐIỆN
Người thực hiện : Đào Phương Tùng
Lĩnh vực nghiên cứu :
Quản lý giáo dục :
Phương pháp dạy học bộ môn : Trang bị điện
Phương pháp giáo dục :
Lĩnh vực khác:
Có đính kèm :
Năm học : 2013 – 2014
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
Thực hiện : Đào Phương Tùng Trang 1
Hiện vật khác
Phim ảnh
Phần mềm
Mô hình
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên : Đào Phương Tùng
2. Ngày tháng năm sinh : 22/03/1977
3. Nam, nữ : Nam
4. Địa chỉ : 44G/12B – Tổ 23 – KP.2 – P.Trảng Dài – Biên Hòa – Đồng Nai.
5. Điện thoại : 0613.941810 (Cơ quan) – 0918429022 (ĐTDĐ)
6. Fax : 0613.843189
7. Chức vụ : Trưởng ban điện công nghiệp

năng trong việc lắp ráp, vận hành và điều khiển các hệ thống truyền động trong
công nghiệp. Việc học sinh hiểu rõ và thực hành tốt môn học này giúp các em tự
tin và hành nghề tốt ở các đơn vị, công ty nơi tham gia làm việc sau khi tốt nghiệp
ra trường.
Qua nhiều năm tham gia giảng dạy môn học này tôi luôn băn khoăn làm thế
nào để giờ giảng của mình đem lại hiệu quả cao nhất trong việc giúp các em hiểu
sâu và vận dụng thành thạo các kiến thức và kỹ năng đã học vào thực tế. Để giờ
giảng không gây nhàm chán, khô cứng, khó hình dung, thì việc áp dụng công nghệ
thông tin vào giảng dạy là một việc không thể thiếu. Sử dụng phần mềm trong
hoạt động dạy học cũng là một yêu cầu trong đổi mới phơng pháp dạy học nhằm
tích cực hoá các hoạt động của học sinh với sự trợ giúp của các phương tiện hiện
đại.
Trong một lần dự lớp tập huấn chuyên môn do Sở lao động thương binh và
xã hội tổ chức tôi đã được học phần mềm Schemaplic. Sau thời gian tìm hiểu và
sử dụng phần mềm này để mô phỏng những mạch điện điều khiển tôi thấy nó đem
lại rất nhiều hiệu quả như:
+ Mô phỏng đầy đủ và toàn diện các mạch điện dùng trong môn học trang
bị điện.
+ Sử dụng dễ dàng, vẽ mạch nhanh chóng.
+ Qua việc mô phỏng mạch điện ta dễ dàng phát hiện các lỗi trong quá trình
thiết kế để từ đó có hướng hiệu chỉnh hợp lý.
Chính vì thế tôi đã có ý tưởng đưa phần mềm Schemaplic vào giảng dạy
môn học trang bị điện để nâng cao hiệu quả khi giảng dạy cho học sinh các lớp
Trung cấp ngành điện công nghiệp tại Trung tâm.
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Thực hiện : Đào Phương Tùng Trang 3
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
Trước đây, khi giảng dạy một bài thực hành trang bị điện, giáo viên sẽ tiến
hành theo trình tự sau:
+ Đưa ra yêu cầu công nghệ của một hệ thống điều khiển.

năng về sử dụng máy tính còn nhiều hạn chế nên việc hướng dẫn các em sử phần
mềm phải thật chậm, chủ yếu là cầm tay chỉ việc. Với đề tài này tôi hy vọng rằng
sau khi được áp dụng sẽ nâng cao được chất lượng giảng dạy môn học trang bị
điện nói riêng cũng như nghề điện công nghiệp ở trung tâm nói chung.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN VÀ CÁC GIẢI PHÁP:
Thực hiện : Đào Phương Tùng Trang 4
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
A . PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY MÔN HỌC:
Để tiến hành giảng dạy và học tập một bài thực hành thiết kế và lắp ráp
mạch điều khiển trang bị điện cần tiến hành các bước sau :
+ Bước 1 : Giáo viên đưa ra yêu cầu bài thực tập và cung cấp mạch điện
thông qua các phiếu công tác.
+ Bước 2 : Dựa vào yêu cầu của bài thực hành, học sinh cùng thảo luận để
phân tích sơ đồ mạch điện.
+ Bước 3 : Giáo viên giải thích sơ đồ mạch điện cho học sinh hiểu rõ.
+ Bước 4 : Giáo viên làm mẫu, hướng dẫn học sinh sử dụng phần mềm
Schemaplic vẽ lại sơ đồ mạch .
+ Bước 5 : Học sinh sau khi vẽ xong sơ đồ mạch điện sẽ chạy mô phỏng hệ
thống trên máy tính sau khi kiểm tra hoàn chỉnh sẽ in ra thành bản vẽ.
+ Bước 6 : Căn cứ vào sơ đồ đã được vẽ, học sinh lắp ráp hệ thống điều
khiển trên bảng thực hành sau đó kiểm tra và cho vận hành hệ thống.
B. HƯỚNG DẪN CÁCH SỬ DỤNG PHẦN MỀM SCHEMAPLIC.
Mở chương trình :
Click vào Simuli.exe
/Enter hay click vào Suite
Thực hiện : Đào Phương Tùng Trang 5
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
Enter hay Conseption/Simulation
Chọn Electrotechnique /Enter hay Simulateur : Electrotechnique
Thực hiện : Đào Phương Tùng Trang 6

Khi chọn các tiếp điểm rơle trung gian, công tắctơ… cần đặt tên kí hiệu và
số thứ tự cho đúng tránh “lấy râu ông nọ cắm cằm bà kia” .
Một số ví dụ :
+ Tạo nút nhấn kép thường mở + thường đóng .
Vào thư viện hay Bibliothèque chọn Boutons / click muose vào nút nhấn thường
mở (màu đen), giữ mouse di chuyển và thả vào vị trí cần đặt, sau đó chọn tiếp
tiếp điểm thường đóng (có màu đỏ) di chuyển và thả vào vị trí cần đặt. Sau khi
thả tiếp điểm thường đóng hiện khung sau
Thực hiện : Đào Phương Tùng Trang 8
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
nếu lúc trước nút nhấn thường mở màu đen chon là S1 thì tiếp điểm thường mở
này cũng chọn là S1, nếu không phải là S1 khi chuyển qua mô phỏng mạch, lúc
dùng mouse click vào S1 màu đen thường mở sẽ đóng, còn tiếp điểm thường
đóng này sẽ không mở ra. Nhấn Ok là xong. Muốn sửa số hay Kí tự chỉ click
mouse vào nút nhấn cần sửa là xong.
+ Tạo rơle và tiếp điểm của rơle thời gian :
Bibliothèque / Minuteries / Chọn TP 230V/
Bibliothèque / Contacts / Chọn tiếp điểm thường mở
Thực hiện : Đào Phương Tùng Trang 9
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
Đặt tên TP, số thứ tự, thời gian đóng trể của tiếp điểm / Ok.
chọn tiếp điểm thường đóng tương tự như thường mở.
Thực hiện : Đào Phương Tùng Trang 10
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
CÁC BÀI TẬP ĐƯỢC VẼ MÔ PHỎNG
TỪ PHẦN MỀM SCHEMAPLIC
Bài 1 : Thiết kế mạch mở máy trực tiếp động cơ KĐB 3 pha :
Bài 2 : Thiết kế mạch điều khiển mở máy trực tiếp động cơ KĐB 3 pha với yếu cầu : Khi
động cơ chạy – đèn xanh sáng. Khi động cơ dừng – đèn đỏ sáng. Khi động cơ bị quá tải
– đèn vàng sáng.

Sau khi ứng dụng phần mềm Schemaplic vào giảng dạy môn học trang bị
điện đã đem lại những kết quả cụ thể như sau:
+ 100% học sinh có thể lắp ráp và vận hành thuần thục các bài thực
hành theo yêu cầu của chương trình.
+ Trên 70% học sinh có thể phân tích và thiết kế được hệ thống điều
khiển tự động.
+ Việc sử dụng phần mềm Schemaplic để thiết kế, mô phỏng mạch
điều khiển trong môn học trang bị điện đã giúp học sinh tiếp thu bài học nhanh
hơn, trực quan sinh động, giúp các em tăng thêm hứng thú trong học tập.
+ Do sử dụng phần mềm để thiết kế, sau đó mô phỏng chạy thử nên
mạch điện không bị sai xót tránh mất thời gian trong việc lắp đặt.
+ Thông qua phần mềm này giúp học sinh biết cách thiết kế một hệ
thống điều khiển trang bị điện, từ đó các em sẽ nâng cao được khả năng đọc, hiểu
và sửa chữa được các hệ thống điều khiển tự động .
V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG:
- Với sáng kiến này, học sinh ngành điện công nghiệp có thể học tập môn
trang bị điện với hiệu quả tốt nhất, giúp các em nâng cao kiến thức về phương
pháp để thiết kế một hệ thống điều khiển tự động. Bên cạnh đó còn giúp các em
nâng cao được kỹ năng đọc hiểu các sơ đồ mạch điện trong hệ thống điều khiển tự
động , từ đó nâng cao được kỹ năng phát hiện các sự cố trong quá trình vận hành
của hệ thống điều khiển để có biện pháp sửa chữa phù hợp.
- Để sáng kiến này được áp dụng phổ biến rộng rãi hơn cần phải biên soạn
một giáo trình thống nhất về các bài tập thực hành trong môn học trang bị điện.
Căn cứ vào chương trình khung được tổng cục dạy nghề ban hành, giáo viên sẽ vẽ
thiết kế toàn bộ các bài tập theo yêu cầu bằng phần mềm Schemaplic từ đó hướng
dẫn học sinh cách thiết kế mạch bằng phần mềm này. Học sinh sau khi vẽ và mô
phỏng mạch hoạt động tốt đúng theo yêu cầu cần phải giải thích được nguyên lý
hoạt động của mạch cũng như công dụng của từng tiếp điểm, khí cụ …có trong
mạch, sau đó mới tiến hành lắp ráp và vận hành mạch điện. Nếu giảng dạy và học
Thực hiện : Đào Phương Tùng Trang 17

1
1. Tính mới (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô dưới đây)
-Đề ra giải pháp thay thế hoàn toàn mới, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn 1
-Đề ra giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
1
-Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị
mình, nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị 1
2. Hiệu quả (Đánh dấu X vào 1 trong 5 ô dưới đây)
-Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả
cao 1
-Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện trong toàn ngành có
hiệu quả cao 1
-Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả cao 1
-Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu
quả 1
-Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị
mình, nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị 1
3. Khả năng áp dụng (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô mỗi dòng dưới đây)
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:
Trong Tổ/Phòng/Ban 1 Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT 1 Trong
ngành 1
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện và dễ đi
vào cuộc sống: Trong Tổ/Phòng/Ban 1 Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT 1
Trong ngành 1
Thực hiện : Đào Phương Tùng Trang 19
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu quả trong
phạm vi rộng: Trong Tổ/Phòng/Ban 1 Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT 1
Trong ngành 1
Xếp loại chung: Xuất sắc 1 Khá 1 Đạt 1 Không xếp loại