SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: Trường PT Dân Tộc Nội Trú Tỉnh
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
HƯỚNG DẪN HỌC SINH
TẠO GIỐNG CÂY KEO BẰNG PHƯƠNG
PHÁP GIÂM HOM
Người thực hiện: LÊ THỊ BIÊN
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục:
Phương pháp dạy học bộ môn: X
Phương pháp giáo dục :
Lĩnh vực khác:
Có đính kèm:
Mô hình Đĩa CD(DVD) Phim ảnh: Hiện vật khác
1
Mã số: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Năm học: 2013 -2014
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: LÊ THỊ BIÊN
2. Ngày tháng năm sinh: 21/12/1980
3. Giới tính: Nữ
4. Địa chỉ: 138/2 Nhân Hòa, Tây Hòa, Trảng Bom, Đồng Nai
5. Điện thoại: 01642425134
6. E-mail:
7. Chức vụ: Giáo viên trung học
8. Đơn vị công tác: Trường Phổ Thông Dân Tộc Nội Trú Tỉnh
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị:Cử nhân
- Năm nhận bằng: 2002
- Chuyên ngành đào tạo: Sinh học
chờgiáo viên hướng dẫn sau đó mới bắt đầu công việc. Với việc học như vậy thì
học sinh thường không thấy được hữu ích thực sự của việc học.
Mà như chúng ta biết thực hành là để giúp học sinh chứng minh lại lý
thuyếtvà là một bước nhỏ để tiến tới vận dung lý thuyết vào trong thực tiễn. Học
sinh có thành thục trong thực hành mới thấy sự yêu thích khoa học, từ đó mới có
các ý tưởng mới lạ và thực hiện ý tưởng dễ dàng hơn.
Trong những năm gần đây, bộ giáo dục đã đổi mới giáo dục cả về dạy và học,
với mong muốn học sinh khi rời khỏi ghế nhà trường phải có những kỹ năng nhất
định, phải làm chủ kiến thức mà mình đạt được. Cũng như quan điểm chỉ đạo của
Đảng về việc đổi mới căn bản giáo dục và đào tạo là: “Phát triển giáo dục và đào
tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá
trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và
phẩm chất người học. Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà
trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”. Vậy nên chăng trong quá
trình giảng dạy, mỗi giáo viên nên mạnh dạn có những sáng kiến để giúp học sinh
có thể vận dụng những kiến thức mà mình học được vào trong thực tế để học sinh
thực sự nhận thấy giá trị đích thực của những trang sách mà mình đang học, những
kiến thức mà mình đang lĩnh hội. Ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường, học sinh
có thể tham gia những đề tài khoa học để học sinh có niềm tin hơn vào khoa học,
thấy hứng thú hơn trong việc học, trong việc lĩnh hội kiến thức.
4
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
A. Cơ sở lý luận.
1. Đối tượng tiến hành ứng dụng:
Keo lai là tên gọi của giống lai tự nhiên giữa Keo tai tượng (Acacia mangium)
và Keo lá tràm (Acacia auriculiformis). Keo lai thường được trồng bằng phương
pháp giâm hom hoặc nuôi cấy mô, người ta ít tạo cây keo lai từ hạt.
Keo lai là giống có nhiều đặc điểm hình thái trung gian giữa bố và mẹ, đồng
thời có ưu thế lai rõ rệt về sinh trưởng nhanh, có hiệu suất bột giấy, độ bền cơ học
và độ trắng của giấy cao hơn hẳn các loài bố mẹ, có khả năng cố định đạm khí
a. Ưu điểm:
Cây con vẫn giữ được những đặc tính tốt của cây bố mẹ.
Cây con sinh trưởng phát triển nhanh, sớm thành thục sinh trưởng, thời gian
tạo ramột cây giống ngắn.
Chất lượng cây giống đồng đều.Hệ số nhân giống cao.
b. Nhược điểm:
Đòi hỏi kỹthuật phức tạp hơn phương pháp tạo cây con bằng chiết hoặctrồng
từ hạt.
Cây con thường thích nghi kém với môi trường nhiều thay đổi.
2.3. Môi trường giâm hom:
Môi trường giâm hom chính là nền giâm hom. Nền giâm hom có ảnh hưởng
rõ rệt tới sự ra rễ của hom. Chính vì vậy, để tạo điều kiện cho hom ra rễ, yêu cầu
nền giâm hom phải tơi xốp, thoáng khí, sạch nấm bệnh, khả năng hút nước và thoát
nước tốt. Hom có thể giâm thẳng vào bầu hoặc giâm trên luống đều được.[3]
Nền giâm hom tốt cần đảm bảo các yếu tố sau:
- Đủ chặt để giữ cành giâm, thể tích ít thay đổi trong điều kiện ẩm hoặc khô,
nhất là không bị co rút khi khô.
- Giữ ẩm tốt, dễ thoát nước, thông khí. Nước có thể được cung cấp thường
xuyên qua hệ thống vòi phu sương để duy trì độ ẩm.
- Không có hạt cỏ dại, tuyến trùng, mầm bệnh, không bị mặn phèn.
- Cần thay đổi nền giâm mới sau vài vụ để tránh tích lũy mầm bệnh.
2.4. Kỹ thuật giâm hom: [3]
a. Chọn hom và cắt hom
Để chọn được hom cho rễ tốt thì cần phải tưới đủ nước cho cây giống, đặc
biệt trong 15-20 ngày sau khi trồng. Khi cây đạt chiều cao 40cm thì tiến hành bấm
ngọn tạo chồi lần đầu cách mặt đất 30 cm.
6
Hom được cắt từ chồi hoặc cành của những cây mẹ khỏe mạnh, mọc nơi có
đủ ánh sáng. Hom giâm cắt từ cành có chiều dài 10 – 30cm hoặc cắt từ chồi thân
thường dài từ 10 – 20cm. Khi cắt hom cần tránh vết cắt bị dập nát. Sau khi cắt hom
Việc tạo giống cây keo lai bằng phương pháp giâm hom được tiến hành nhiều
ở các vườn ươm giống cây trồng. Còn theo tôi được biết, ở các trường THPT lân
cận,việc hướng dẫn học sinh tạo giống keo bằng hom nếu có thì chỉ về mặt lý
thuyết được tiến hành trong môn nghề làm vườn hoặc trồng rừng, còn tuyệt nhiên
chưa hướng dẫn học sinh tiến hành thực nghiệm, với nhiều lý do. Một trong những
lý do đó là trong trường học phần cơ sở vật chất để tiến hành thực nghiệm gặp
nhiều khó khăn.
7
Với bản thân tôi khi hướng dẫn cho học sinh thực hiện chuyên đề này cũng
gặp các khó khăn như:ở trường không có chất kích thích ra rễ,không có hệ thống
vòi phun sương, không có nhà vòm để che các bầu sau khi ươm hom và một khó
khăn nữa là học sinh phải lên lớp nên thời gian tưới phun sương để giữ ẩm cho các
bầu ươm cũng hạn chế.
Tuy nhiên, để khắc phục những khó khăn trên cần phải có hệ thống giữ ẩm
thường xuyên cho các bầu ươm mà không cần hệ thống vòi phun sương cũng như
không đòi hỏi học sinh phải tưới phun mưa liên tục.Ở đây, tôi cùng học sinh đã tạo
hồ nước ở dưới, phía trên hồ nước làm sàn để các bầu ươm lên trên sàn, phần trên
tạo mái che cho các bầu ươm.Với thiết kế như vậy sẽ hạn chế được thời gian tưới
phun cho các bầu ươmvà không ảnh hưởng đến việc lên lớp của học sinh.
III. TỒ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1.Làm bầu ươm hom:
Bầu để giâm hom làm bằng các túi nilông có đường kích khoảng 10-12 cm,
dưới đáy đục 6-8 lỗ chứa hỗn hợp môi trường giâm hom gồm 1/2 đất mặt được
sàng sạch cộng với 1/2 phân chuồng hoai mục và xơ dừa, phía trên đổ một lớp đất
đỏ vàng dày 5-7cm.
Khi làm bầu cần chú ý độ chặt của hỗn hợp môi trường giâm hom sao cho
không quá chặt sẽ khó thoát nước nhưng cũng không quá lỏng sẽ làm hom bị lỏng
khi tưới nước và ảnh hưởng đến khả năng ra rễ của hom. Các túi bầu làm xong
được xếp thành các luống và làm dàn che để giữ ẩm cho bầu đất.
Bầu đất để ươm hom
Cắt hom thành các hom ngắn
11
Cắt hom thành các hom ngắn
12
Hom đã được cắt chỉ còn 2 đến 3 lá non
3 Xử lý hom và cắm hom:
3.1. Xử lý hom:
Dùng Benlate pha với nồng độ 0,06% (6 gam Benlate pha với 10 lítnước)hoặc
dùng thuốc tím (K
2
MnO
4
) nồng độ 0,1% (10gam thuốc tím pha với 10lít nước) tưới
ướt lớp mặt bầu hoặc nền giâm vưới độ thấm sâu >3cm để phòngchống nấm bệnh.
Việc xử lý tiến hành trước khi cắm hom từ 12 – 24 giờ.Trước khi cắm hom, nền
giâm phải được tưới nước cho đủ ẩm.
Ngoài việc xử lý mặt bầu bằng benlate thì hom sau khi cắt phải được ngâm
ngay vào dung dịch benlate nồng độ 0,02 –0,03% (pha 2-3 gam Benlat trong 10 lít
nước) trong thời gian từ 10 – 20 phút đểphòng nấm bệnh, sau đó vớt ra xử lý bằng
cách chấm gốc hom vào chế phẩm thuốckích thích ra rễ dạng bột IAA 1% hoặc
IAA 0,5 % hoặc NAA 1%.
3.2. Cắm hom:
Hom sau khi cắt và xử lý chất kích thích ra rễ phải cắm ngay vào bầu, bằng
cách dùng que tròn nhọn có đường kính 5 mm chọc một lỗ thẳng đứng, sâu 2,5 – 3
cmở giữa bầu sau đó cắm hom vào giữa lỗ vừa tạo sâu 2 – 3cm, mỗi lỗ cắm 1 hom.
Cuối cùng dùng ngóntay bóp nhẹ xung quanh gốc hom để phần gốc hom dưới mặt
bầu được tiếp xúchoàn toàn với đất và giữ cho hom đứng thẳng. Trong quá trình
13
cắm hom sau khôngđược chạm vào hom trước, không làm mất chất kích thích ra rễ
hoặc làm chầy xátgốc hom.
nghiệm
Tổng số hom
tiến hành thực
nghiệm trong
một lần
Số hom ra rễ
lần 1
Số hom ra rễ
lần 2
Số hom ra rễ
lần 3
Nồng độ
IAA 1%
15 7 10 8
Nồng độ
IAA 0,5 %
15 6 4 7
Nồng độ
NAA 1%
15 5 3 6
Đồ thị số hom ra rễ ở các lần tiến hành thực nghiệm
16
Số hom còn sống sau 2 tuần khi xử lý NAA 1% (thí nghiệm lần 2)
17
Số hom ra rễ sau 1 tháng khi xử lý NAA 1% (thí nghiệm lần 1)
Số hom ra rễ sau 1 tháng khi xử lý IAA 1% (thí nghiệm lần 3)
3. Nhận xét về kết quả đạt được:
Qua nghiên cứu thực nghiệm cho thấy:
- Có nhiều chất kích thích sinh trưởng thực vật, tuy nhiên tùy từng đối tượng
cây trồng để thích nghi với một loại chất kích thích khác nhau, do vậy phải chọn
Trảng Bom, ngày 20 tháng 5 năm 2014
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2013 - 2014
–––––––––––––––––
Tên sáng kiến kinh nghiệm:
HƯỚNG DẪN HỌC SINH
TẠO GIỐNG CÂY KEO BẰNG PHƯƠNG PHÁP GIÂM HOM
Họ và tên tác giả: .LÊ THỊ BIÊN. Chức vụ: GIÁO VIÊN
Đơn vị: . TRƯỜNG PTDT NỘI TRÚ TỈNH
Lĩnh vực: (Đánh dấu X vào các ô tương ứng, ghi rõ tên bộ môn hoặc lĩnh vực khác)
- Quản lý giáo dục - Phương pháp dạy học bộ môn:
20
- Phương pháp giáo dục - Lĩnh vực khác:
Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị Trong Ngành
1. Tính mới (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô dưới đây)
- Đề ra giải pháp thay thế hoàn toàn mới, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
-Đề ra giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình, nay tác
giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị
2. Hiệu quả (Đánh dấu X vào 1 trong 5 ô dưới đây)
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả cao
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả cao
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả cao
-Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình, nay tác
giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị
3. Khả năng áp dụng (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô mỗi dòng dưới đây)
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:
Trong Tổ/Phòng/Ban Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT Trong ngành