SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT VÕ TRƯỜNG TOẢN
Mã số:
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ CẢI TIẾN VỀ PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC LÒNG
YÊU QUÊ HƯƠNG ĐẤT NƯỚC THÔNG QUA TIẾT DẠY
LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG “MỘ CỰ THẠCH – MỘT CÔNG
TRÌNH MỘ ĐÁ CỔ ĐỘC ĐÁO”
Người thực hiện: NGUYỄN ĐÌNH HOÀNG
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục 
- Phương pháp dạy học bộ môn: 
- Lĩnh vực khác: 
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)
Năm học: 2013 - 2014
BM 01-Bia SKKN
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: NGUYỄN ĐÌNH HOÀNG
2. Ngày tháng năm sinh: 19/09/1980.
3. Nam, nữ: Nam.
4. Địa chỉ: xã Suối Cát, huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai.
5. Điện thoại DĐ: 0985.289.290; 0918.289.290.
6. Fax: E-mail: [email protected]
7. Chức vụ: Thư ký Hội đồng.
8. Nhiệm vụ được giao: giảng dạy môn Lịch Sử THPT, chủ nhiệm lớp 12B3.
9. Đơn vị công tác: trường THPT Võ Trường Toản.
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và
năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
Quốc”.
Tuy nhiên, việc tổ chức dạy – học lịch sử địa phương ở trong trường THPT
nhằm giáo dục lòng yêu quê hương đất nước vẫn chưa được nhiều giáo viên dạy
lịch sử quan tâm đúng mức. Điều này đã dẫn đến chất lượng kiến thức lịch sử địa
phương của các em học sinh còn nhiều thiếu sót.
Từ những hạn chế này, tôi xin cải tiến một số phương pháp thực hiện chuyên
đề: Giáo dục lòng yêu quê hương đất nước thông qua tiết dạy lịch sử địa
phương “Mộ Cự Thạch – Một công trình mộ đá cổ độc đáo”
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1. Cơ sở lý luận
Lịch sử dân tộc là một quá trình vận động liên tục theo những quy luật của
nó. Lịch sử của mỗi địa phương là một bộ phận cấu thành lịch sử dân tộc. Ở đó, nó
vừa thể hiện cái chung mang tính quy luật lại vừa thể hiện cái riêng, cái đặc thù
làm phong phú lịch sử dân tộc. Mối quan hệ giữa lịch sử dân tộc và lịch sử địa
phương thể hiện mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng. Cái chung và cái riêng
không tách rời nhau, cái chung chỉ tồn tại trong cái riêng, còn cái riêng là biểu hiện
của cái chung. Nhận thức này, nhằm khắc phục những quan điểm phiến diện trong
dạy học lịch sử chỉ nhấn mạnh lịch sử dân tộc mà quên đi, thờ ơ đi lịch sử địa
phương, tách biệt hai quá trình đó trong dạy học lịch sử. Vận dụng quan điểm dạy
học toàn diện, quan điểm lịch sử vào trong nghiên cứu và giảng dạy lịch sử địa
phương chúng ta phải nhìn nhận nó trong mối quan hệ với lịch sử địa phương mới
thấy được tác động và dấu ấn của lịch sử địa phương đối với lịch sử dân tộc trong
quá trình giáo dục lòng yêu quê hương đất nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc.
Lịch sử dân tộc và lịch sử địa phương đều có đối tượng nghiên cứu là tiến
trình phát triển lịch sử dân tộc do con người của dân tộc ấy sáng tạo ra trong quá
trình lịch sử. Nếu như lịch sử dân tộc tập trung nghiên cứu lịch sử phát triển của
dân tộc, những quy định chung thì lịch sử địa phương lại là cái cụ thể để chứng
minh cho quy luật phát triển của lịch sử dân tộc, nó vừa là nét đặc thù cho lịch sử

* Khách quan
Nhiều địa phương cho đến nay vẫn chưa biên soạn được chương trình, tư
liệu về lịch sử địa phương dạy ở trường THPT.
Cơ sở vật chất của các trường chưa đồng bộ nhất là các trường ở vùng sâu,
vùng xa. Sự thay đổi về đơn vị hành chính cấp xã, huyện hình thành nên những
khu dân cư mới cũng làm cho việc xây dựng kế hoạch, soạn giáo án, xác định nội
dung, địa bàn, giảng dạy lịch sử địa phương gặp nhiều khó khăn.
Học sinh ở vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa kinh tế gia đình còn nhiều khó
khăn, phương tiện thông tin đại chúng, Internet chưa có đã ảnh hưởng rất lớn trong
quá trình tìm kiếm thông tin, tư liệu phục vụ giảng dạy lịch sử địa phương.
Không phải địa phương nào cũng có di tích lịch sử để phục vụ cho công tác
dạy – học lịch sử địa phương.
* Chủ quan
Một vài trường có triển khai dạy lịch sử địa phương. Tuy nhiên, mới chỉ
dừng lại ở mức độ phối kết hợp với Đoàn thanh niên nhà trường tổ chức đưa học
sinh tham quan các di tích lịch sử, nhà bảo tàng nhân các dịp kỷ niệm ngày 22/11
hoặc 26/3, …. (không tổ chức thường xuyên).
Kinh phí tổ chức học tập lịch sử địa phương tại thực địa còn nhiều hạn chế
đã ảnh hưởng không nhỏ đến tiến trình dạy - học cũng như hiệu quả của công tác
giáo dục tư tưởng cho học sinh.
Đội ngũ giáo viên dạy môn Lịch sử ở các trường THPT trong tỉnh nói chung
và ở trường THPT Võ TRường Toản nói riêng tuy đông đảo, trẻ nhưng còn nhiều
hạn chế về chuyên môn, kinh nghiệm giảng dạy. Bản thân giáo viên cũng bị tác
động bời yếu tố xã hội cho rang mông học Lịch sử là môn phụ, ít có học sinh chọn
thi đại học khối C nên chưa quan tâm nhiều đến việc dổi mới phương pháp dạy -
học. Vì vậy, còn nặng nề việc cung cấp thông tin mà ít tạo cơ hội cho học sinh phát
huy khả năng tìm tòi sáng tạo trong quá trình chiếm lĩnh tri thức, chưa thể gây
được hứng thú học tập cho học sinh, chưa để cho học sinh nhận thức được việc học
lịch sử địa phương có tác dụng thiết thực để nâng cao kiến thức lịch sử dân tộc.
Đồng Nai là tỉnh phát triển kinh tế xã hội lớn của đất nước nên là điểm nhập

2. Mộ Cự Thạch Hàng Gòn tồn tại từ bao
giờ? Chủ nhân của ngôi mộ Cự Thạch cư
dân nào trên thế giới?
3. Bộ Văn hóa đã xếp hạng Mộ Cự thạch
Hàng Gòn là di tích quốc gia năm nào?
4. Dựa vào đặc điểm kiến trúc ngôi mộ Cự
Thạch Hàng Gòn. Em có nhận xét gì về
nghệ thuật kiến trúc của ngôi mộ cổ này?
18/41HS 43.9 20/43HS 46.5
Năm học 2012 – 2013, tôi tiếp tục dạy nội dung này cho 02 lớp 12A8,
12A10 (lớp 11 lên lớp 12 đã được học ở năm trước) tại di tích Mộ Cự Thạch ở
Hàng Gòn – Thị xã Long Khánh – tỉnh Đồng Nai (tổ chức tham quan, học tập
ngoại khóa).
Để minh họa cho những vấn đề nhận thức lý luận trên, tôi xin trình bày việc
giáo dục lòng yêu quê hương đất nước thông qua tiết dạy lịch sử địa phương “Mộ
Cự Thạch – Một công trình mộ đá cổ độc đáo”.
A. Xác định mục đích yêu cầu của bài học
1. Kiến thức: Qua bài học này học sinh nhận thức được
- Vị trí địa lý – lịch sử hình thành của ngôi mộ Cự Thạch.
- Hiểu được những nét cơ bản về cấu tạo của ngôi mộ Cự Thạch.
- Hiểu được giá trị lịch sử văn hóa của một công trình mộ đá cổ của người
Việt xưa.
2. Kỹ năng: Phát triển khả năng quan sát, ghi chép và phân tích ở học sinh.
3. Thái độ: Giáo dục cho học sinh lòng yêu quê hương đất nước, yêu lao
động, tinh thần vượt khó dám nghĩ dám làm và trách nhiệm tôn tạo, bảo tồn những
giá trị lịch sử văn hóa của các em học sinh.
B. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1. Giáo viên
- Muốn tiến hành một buổi học tập ở ngôi Mộ đá cổ Cự Thạch Hàng Gòn
đòi hỏi giáo viên cần phải có kiến thức chung về ngôi mộ này: Địa chỉ ngôi mộ,

Hoạt động 2: Giáo viên chia nhóm học tập, định hướng cho học sinh quan
sát, ghi chép và trả lời
Nhóm 1: Ai là người có công phát hiện ra ngôi mộ? vào thời gian nào?
Chủ nhân của ngôi mộ cổ này là ai?
Trên cở sở tìm hiểu tài liệu các em đã được yêu cầu tìm kiếm trên các
phương tiện truyền thông, tranh ảnh, tài liệu do ban quản lý di tích cung cấp và
việc quan sát thực tế.
Học sinh sẽ trả lời:
Năm 1927, kỹ sư cầu đường Jean Bouchor – người Pháp đã phát hiện ngôi
mộ khi mở đường liên tỉnh số 2 nối Long Khánh – Bà Rịa……
Chủ nhân của ngôi mộ cổ là cư dân Việt cổ sống trong khoảng thời gian
150 trước công nguyên đến 240 năm sau công nguyên.
Với câu hỏi trên, giáo viên đã giúp học sinh nhận thức được trên lãnh thổ
Việt Nam không chỉ có Thẩm Khuyên, Thẩm Hai (ở Lạng Sơn) hay ở Núi Đọ -
Thanh Hóa… mới là nơi người Việt cổ sinh sống mà ngay từ rất sớm người Việt
Cổ đã sinh sống rãi rác trên khắp lãnh thổ Việt Nam ngay nay. Điều này, khẳng
định Việt Nam là cái nôi xuất hiện của loài người và quan trọng hơn qua câu trả lời
này đã giúp học sinh hiểu được trên vùng đất này không đơn thuần chỉ có Cù Lao
Phố, Văn Miếu Trấn Biên hay làng Bưởi Tân Triều mà còn là ngôi nhà đầu tiên
của tổ tiên ta xưa kia. Đây cũng minh chứng sinh động để đập tan âm mưu “diễn
biến hòa bình” của các thế lực thù địch khi cho rằng vùng đất Đồng Nai nói riêng
và Nam Bộ nói chung là đất của người Cămpuchia khi chúng ngày đêm rêu rao
trên mạng Internet rằng nơi nào có cây thốt nốt nơi ấy là đất của người Cămpuchia,
nhằm chia rẽ sự đoàn kết giữa hai nhà nước Việt Nam – Cămpuchia. Từ đây, đã
giúp các em học sinh có ý thức bảo vệ những giá trị vật chất, tinh thần của tổ tiên
để lại và có những suy nghĩ và hành động đúng đắn để chống lại âm mưu “diễn
biến hòa bình” của các thế lực thù địch đang muốn chống đối đảng, nhà nước ta
nhất là thời gian gần đây có nhiều cá nhân, tổ chức phản động cả trong và ngoài
nước cấu kết nói xấu chính quyền cách mạng, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.
Nhóm 2: Giáo viên có thể nêu câu hỏi: Dựa vào đâu các nhà khoa học cho

được bào khá nhẵn ở mặt ngoài; 4 tấm đá thẳng đứng dùng làm vách, 2 tấm nằm
ngang dùng làm mặt đáy và nắp đậy. Liên kết giữa tấm đá hoa cương nhờ vào hệ
thống rãnh dọc chắc chắn. Xung quanh mộ có nhiều trụ đá hoa cương cao 7,5 mét,
tiết diện mặt cắt ngang hình chữ nhật dài 1,10m X 0,3m, phần lớn các đầu trụ
được khoét lõm hình yên ngựa.
Từ việc quan sát và mô tả được đặc điểm kiến trúc của ngôi mộ, học sinh sẽ
nhận thức được ngôi mộ đá cổ Cự Thạch nếu so sánh với di tích Cự Thạch được
phát hiện chân núi Tam Đảo – Vĩnh Phúc không đơn thuần là chỉ có giá trị về kích
thước (ngôi mộ đá lớn nhất Đông Nam Á tính đến thời điểm này) mà quan trọng
hơn nó đã giúp học sinh nhận thức được để xây dựng được ngôi mộ. Như vậy,
trong thời điểm trình độ khoa học kỹ thuật chưa phát triển, không có cần cẩu,
không có máy xúc, máy ủi…. nhưng với tinh thần đoàn kết sức mạnh, tài năng, óc
sáng tạo của cư dân Việt Cổ được ví như “Nền văn minh sông Đồng Nai” đã có
thể vận chuyển được những tảng đá nặng cả từ 30 đến 40 tấn. Từ đây, một lần nữa
bài học lịch sử địa phương lại có tác dụng giáo dục tình cảm yêu quê hương đất
nước nồng nàn, yêu lao động chân chính và có ý thức bảo tồn di sản văn hóa của
dân tộc.
Qua việc thực hiện một tiết học lịch sử địa phương xoay quanh nội dung
“Mộ Cự Thạch – Một công trình mộ đá cổ độc đáo” đã giúp các em học sinh
hiểu rõ hơn những giá trị vật chất và tinh thần do người Việt Cổ tạo dựng trong
thời kỳ khoa học kỹ thuật, công nghệ chưa phát triển, đồng thời đã giúp các em có
cơ hội thể hiện khả năng tìm tòi, sáng tạo, tích cực chủ động trong việc chiếm lĩnh
tri thức của nhân loại, tự bồi dưỡng tình yêu nước, yêu dân tộc Việt Nam. Và quan
trọng hơn sau tiết học tại thực địa các em học sinh hiểu và trả lời chính xác hơn
những nội dung câu hỏi điều tra mà năm học 2012 – 2013, các em chưa thể trả lời
khả quan hơn năm học trước (theo bảng thống kê).
Nội dung câu hỏi nhận thức Tỉ lệ % số học sinh trả lời đúng câu hỏi
trong năm học 2012 – 2013
Lớp
12A8

Sở dĩ tôi lựa chọn phương pháp này để thực hiện tiết dạy học đối với học
sinh lớp 10C7 để so với học sinh lớp 10C9 (học tại lớp – “học chay”). Vì so với
cách thức tổ chức dạy học lịch sử địa phương trong các năm học 2011 – 2012,
2012 – 2013, thì phương pháp này giúp giáo viên và học sinh có thể nghiên cứu và
khai thác giá trị của di tích ở nhiều khía cạnh phù hợp với đối tượng học sinh mà
vẫn hiệu quả trong việc giáo dục, bồi dưỡng lòng yêu quê hương đất nước. Tuy
nhiên, để phát huy tốt hiệu quả giáo dục, người giáo viên cần phải “khoanh vùng”
các hiện vật, hình ảnh, chủ đề nghiên cứu khai thác phù hợp với đối tượng nhận
thức của học sinh lớp 10.
Để đảm bảo yêu cầu đó, người giáo viên cần phải tuân thủ các yêu cầu sau:
1. Công tác chuần bị cho việc tiến hành bài học tại di tích phải được chuẩn
bị chu đáo (điều kiện tiến hành, mục tiêu, nội dung, kế hoạch khảo sát thực địa,
báo cho học sinh chuẩn bị trước về kiến thức, lập trường tư tưởng). Đây là yếu tố
quyết định sự thành công trong hoạt động dạy – học.
2. Nội dung bài học tại khu di tích phải đảm bảo tính chính xác, cơ bản và
bám sát nội dung kiến thức mà di tích có.
3. Bài học tại di tích phải đảm bảo giúp học sinh trực quan sinh động, độc
lập quan sát và tư duy phải thể hiện tính độc lập cao.
Bên cạnh đó, người giáo viên cũng cần phải nêu rõ các yêu cầu cần thiết đối
với học sinh khi tham gia học tập: Tự tìm hiểu một số thông tin về di tích Một
công trình mộ đá cổ độc đáo ở ấp Hàng Gòn xã Hàng Gòn, thị xã Long
Khánh, Đồng Nai, trên mạng Internet hoặc tài liệu có liên quan; chuẩn bị giấy, bút
đặc, máy ghi hình…
Để tiến hành tốt bài học lịch sử địa phương tại di tích, bản thân tôi đã xây
dựng kế hoạch tổ chức, thời gian tổ chức (ngày 26/03/2014), nội dung bài học Lịch
sử địa phương (như các năm học trước) trình báo với Tổ chuyên môn, Ban Giám
hiệu nhà trường để được hỗ trợ về thời gian, kinh phí và phương tiện tổ chức cũng
như việc liên hệ với Ban quản lý khu di tích để thực hiện tiết học
Sau khi tổ chức học tập, tôi đã yêu cầu học sinh làm bài thu hoạch với nội
dung cơ bản như các năm học trước đã thực hiện đối với lớp 10C7 (được học tại di

trước không chỉ phản ánh qua tỉ lệ phần trăm số lượng học sinh trả lời đúng các
câu hỏi bài tập nhận thức mà còn giúp học sinh hứng thú học tập, chiếm lĩnh tri
thức lịch sử địa phương, dân tộc, góp phần giải quyết những vấn đề của thực tiễn,
đóng góp vào việc phát triển giáo dục – đào tạo, phục vụ cho công tác giáo dục -
đào tạo, nghiên cứu khoa học tại trường THPT Võ Trường Toản. Qua đó, hình
thành nhân cách sống, tình yêu quê hương đất nước, khát vọng của tuổi trẻ trong
nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đồng thời, góp phần bảo vệ an
ninh tổ quốc.
V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Để cho tiết học lịch sử địa phương nói riêng, lịch sử dân tộc nói chung sinh
động, đạt hiệu quả cao trong việc bồi dưỡng tình cảm yêu quê hương, đất nước,
góp phần chuyển biến tích cực trong nhận thức của học sinh, phụ huynh học sinh
và toàn xã hội (xem môn lịch sự chỉ là môn phụ, chỉ cần học thuộc lòng). Đề nghị
ngành giáo dục tỉnh Đồng Nai triển khai mấy vấn đề sau:
- Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai cần tổ chức hội thảo chuyên đề nâng cao
chất lượng giảng dạy lịch sử địa phương.
- Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai cần phối hợp với Sở Văn hóa – Thể thao
– Du lịch tổ chức biên soạn chương trình, tài liệu tuyên truyền, giảng dạy lịch sử
địa phương tỉnh Đồng Nai.
- Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai cần có văn bản hướng dẫn cụ thể về việc
chi hỗ trợ nguồn kinh phí tổ chức học tập lịch sử địa phương tại các di sản, di tích,
bảo tàng lịch sử
- Giáo viên trực tiếp giảng dạy lịch sử địa phương phải nhiệt huyết, yêu
nghề, xây dựng kế hoạch tổ chức tiết học lịch sử địa phương, đổi mới phương pháp
dạy – học tích cực.
- Cần gia tăng thời lượng chương trình học lịch sử địa phương cho khối
THPT nhiều để các em học sinh có điều kiện tìm hiểu sâu, rộng về lịch sử địa
phương tỉnh Đồng Nai.
- Xây dựng Thư viện Internet để học giáo viên, học sinh thuận lợi trong công
tác tìm kiếm nguồn tư liệu, tài liệu phục vụ bài dạy – học.

Cẩm Mỹ, ngày 15 tháng 05 năm 2014
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2013 – 2014
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM: MỘT SỐ CẢI TIẾN VỀ PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC
LÒNG YÊU QUÊ HƯƠNG ĐẤT NƯỚC THÔNG QUA TIẾT DẠY LỊCH SỬ ĐỊA
PHƯƠNG “MỘ CỰ THẠCH – MỘT CÔNG TRÌNH MỘ ĐÁ CỔ ĐỘC ĐÁO”
Họ và tên tác giả: NGUYỄN ĐÌNH HOÀNG Chức vụ: Thư ký Hội đồng GD.
Đơn vị: trường THPT Võ Trường Toản
Lĩnh vực: (Đánh dấu X vào các ô tương ứng, ghi rõ tên bộ môn hoặc lĩnh vực khác)
- Quản lý giáo dục  - Phương pháp dạy học bộ môn: Lịch Sử 
- Phương pháp giáo dục  - Lĩnh vực khác: 
Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị  Trong Ngành 
1. Tính mới (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô dưới đây)
- Đề ra giải pháp thay thế hoàn toàn mới, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
- Đề ra giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn

- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị
mình, nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị 
2. Hiệu quả (Đánh dấu X vào 1 trong 5 ô dưới đây)
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả cao

- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện trong toàn ngành có
hiệu quả cao 
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả cao 
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả

- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị
mình, nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị 
3. Khả năng áp dụng (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô mỗi dòng dưới đây)
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách: