Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh Giáo viên : Võ Thanh Minh
KHƠI GỢI HỨNG THÚ HỌC MÔN NGỮ VĂN
ĐỐI VỚI HỌC SINH CHUYÊN TOÁN
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Môn Ngữ văn là một môn học quan trọng trong nhà trường phổ
thông. Trước hết, môn Ngữ văn là môn thi bắt buộc trong kì thi tốt nghiệp
Trung học phổ thông và thi tuyển sinh vào các trường đại học, cao đẳng
thuộc khối C, D… Sau nữa, môn Ngữ văn còn giúp người học có khả năng
ứng dụng trong công việc sau này như khả năng dùng từ, đặt câu, tạo lập
văn bản, viết quảng cáo, làm bản tổng kết… Xa hơn, học văn còn là học
cách làm người, nó nuôi dưỡng tâm hồn người học, giúp họ có tâm hồn
trong sáng hơn, cao thượng hơn, biết sống đẹp hơn, cao cả hơn.
Tuy nhiên, môn Ngữ văn ở trường Trung học phổ thông hiện nay
chưa được nhìn nhận đúng với tầm quan trọng của nó. Phần đông phụ
huynh và học sinh vẫn định hướng theo các môn “thời thượng” bây giờ để
thi đỗ vào những trường đại học danh tiếng với mong muốn tìm được công
việc có thu nhập cao sau này.
Môn Ngữ văn nói chung đã không được xã hội xem trọng, đối với
ban khoa học tự nhiên trong đó có đối tượng học sinh chuyên Toán thì điều
này lại càng rõ rệt. Nhiều học sinh ở ban khoa học tự nhiên làm bài kiểm
tra khảo sát chất lượng học kì, các môn Toán, Vật lí, Hoá học… có điểm 9,
10 nhưng điểm Ngữ văn chỉ là 3, 4 hay nhiều học sinh có điểm trung bình
học kì, trung bình cả năm trên 8.0 nhưng không được học sinh giỏi chỉ vì
môn Ngữ văn dưới 6.5… Vậy nguyên nhân do đâu? Liệu có giải pháp nào
thiết thực để cải thiện tình hình dạy và học môn Ngữ văn và khơi gợi được
hứng thú học văn đối với học sinh chuyên Toán hay không?
Trong hai năm liền dạy môn Ngữ văn ở các lớp thuộc các môn
chuyên khoa học tự nhiên nói chung, chuyên Toán nói riêng, bản thân tôi
rút ra được một số kinh nghiệm bổ ích, thiết thực phần nào kích thích được
lòng yêu thích môn Ngữ văn và nâng cao được chất lượng môn Ngữ văn ở
học sinh chuyên Toán. Nay cũng xin nêu ra đây xem như một vài kinh

Giáo viên nhiệt tình, tâm huyết với nghề, rất thích sự thông minh,
nhanh nhẹn ở học sinh chuyên Toán.
2.2. Khó khăn
Đối với giáo viên, rất dễ mất hứng khi dạy Ngữ văn ở các lớp chuyên
về các môn khoa học tự nhiên trong đó có chuyên Toán bởi thái độ thờ ơ
của một số học đối với môn học do mình phụ trách.
Đối với nhiều em học sinh chuyên Toán thì môn Ngữ văn là không
quan trọng, không hấp dẫn, học dễ buồn ngủ… Giáo viên đã phát Phiếu
thăm dò ý kiến học sinh chuyên Toán về việc học tập môn Ngữ văn đối với
hai lớp chuyên Toán khóa 2012 – 2015. Câu hỏi đầu tiên mà giáo viên
khảo sát: Em có hứng thú học môn Ngữ văn không?
Sáng kiến kinh nghiệm 2
Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh Giáo viên : Võ Thanh Minh
Có  Không 
Số phiếu phát ra: 62 ; số phiếu không hợp lệ: 04 ; số phiếu hợp lệ:
58. Trong đó có 24 phiếu trả lời: Có, chiếm tỉ lệ 41,4% ; 34 phiếu trả lời:
Không, chiếm tỉ lệ 58,6%. Như vậy, qua Phiếu thăm dò có thể khẳng định
được một cách chắc chắn là học sinh chuyên Toán không hứng thú đối với
môn Ngữ văn.
2.3. Số liệu thống kê
Năm học 2013 – 2014, giáo viên dạy hai lớp chuyên Toán: 11 Toán 1
(34 HS) ; 11 Toán 2 (29 HS). Số liệu thống kê cho thấy:
- Học sinh có điểm trung bình môn ở lớp 10 từ 8.0 trở lên là 01 học
sinh, em Vũ Thị Mai – lớp 10 Toán 2 ; có 03 học sinh có điểm trung bình
môn ở lớp 10 5.0. Số còn lại đạt từ 5.1 đến 7.9. Số học sinh có điểm trung
bình cả năm lớp 10 từ 8.0 trở lên nhưng không được học sinh giỏi vì môn
Ngữ văn dưới 6.5 là 12 học sinh.
Như vậy, việc tìm ra một giải pháp thích hợp để gây hứng thú học
môn Ngữ văn đối với học sinh chuyên Toán là điều cần thiết.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP

Các em chán, ngán học môn Ngữ văn vì sợ nó làm mất thời gian học
bài các môn khoa học tự nhiên ; nhiều em do mất căn bản ở lớp dưới cho
nên dùng từ, đặt câu, hành văn yếu, chữ viết xấu…
Cũng trong Phiếu thăm dò ý kiến học sinh chuyên Toán về việc học
tập môn Ngữ văn đối với hai lớp chuyên Toán khóa 2012 – 2015, giáo viên
có đặt câu hỏi: Những khó khăn của em trong việc học môn Ngữ văn là gì?
Có rất nhiều ý kiến nhưng chủ yếu tập trung vào những vấn đề sau:
- Bài quá dài, học không nổi.
- Hiểu bài nhưng khi làm văn không có vốn từ, không xác định
được ý để viết.
- Học trước quên sau, lẫn lộn giữa tác phẩm này và tác phẩm kia.
- Vì bài “toàn chữ là chữ”, khi học bài là cảm thấy buồn ngủ,
không hứng thú học.
- Mất căn bản nên học kông hiểu.
- Không biết cách sắp xếp các ý trong việc viết văn.
- Không có thời gian để học bài vì phải dành nhiều thời gian cho
môn chuyên.
- Không xác định được ý chính khi làm văn…
3. Một số giải pháp
Không có giải pháp nào là vạn năng có thể ngay lập tức giúp cho học
sinh chuyên Toán say mê, hứng thú học tốt môn Ngữ văn cả mà nó là cả
một quá trình lâu dài. Trong hai năm liền giảng dạy môn Ngữ văn ở ban
khoa học tự nhiên trong đó có học sinh chuyên Toán, bản thân rút ra được
một số giải pháp thiết thực và có hiệu quả cao sau:
Giải pháp thứ nhất, giúp học sinh chuẩn bị bài ở nhà: Hiện nay, thực
hiện chương trình đổi mới phương pháp dạy học, học sinh là những người
chủ động lĩnh hội kiến thức, người thầy giáo giữ vai trò định hướng, hướng
dẫn cho nên việc học sinh chuẩn bị bài ở nhà là vô cùng quan trọng. Thông
Sáng kiến kinh nghiệm 4
Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh Giáo viên : Võ Thanh Minh

cầu học sinh đọc thuộc lòng, dù môn Ngữ văn việc học thuộc lòng cũng rất
cần thiết, nhất là những bài thơ hay (học thuộc lòng chứ không phải học
vẹt). Khuyến khích những học sinh có chuẩn bị bài ở nhà tốt, câu hỏi nên
có nhiều câu, thang điểm rõ ràng, hợp lí, thuyết phục.
Giải pháp thứ ba, trong quá trình tìm hiểu bài, giáo viên cần linh
hoạt, vận dụng kết hợp nhiều phương pháp. Tùy vào từng trường hợp, từng
bài học, giáo viên có thể đặt các câu hỏi gợi mở để phát huy khả năng
Sáng kiến kinh nghiệm 5
Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh Giáo viên : Võ Thanh Minh
thông minh, nhạy bén ở các em ; giáo viên cũng có thể phân công cho các
em chuẩn bị bài ở nhà và thuyết trình ở lớp nhằm rèn luyện khả năng diễn
đạt, cách lập luận cũng như thể hiện lập trường quan điểm, chính kiến của
bản thân đối với các vấn đề ; đối với các tác phẩm kịch, nhất thiết phải cho
các em trình diễn một số cảnh đặc sắc để các em có sự đồng cảm sâu sắc
với nhân vật hay có thái độ đúng đắn với hiện tượng ; đối với những bài
thơ hay không thể không diễn ngâm hay đọc diễn cảm bởi ngâm thơ hay
đọc diễn cảm dễ làm say đắm lòng người nhất…; đối với những bài tiếng
Việt hay lí thuyết làm văn, cần tăng cường luyện tập, vận dụng để giúp các
em trau dồi, tích luỹ thêm vốn kiến thức về dùng từ, đặt câu, chuyển đoạn,
khả năng diễn đạt…
Giải pháp thứ tư, tăng cường soạn giảng bằng công nghệ thông tin.
Như trên đã nói học sinh ban khoa học tự nhiên đa phần thông minh, giỏi
tin học, rất sáng tạo. Những hình ảnh trực quan sinh động rất có tác dụng
khơi gợi hứng thú khám phá ở các em. Đặc biệt, với phương pháp này học
sinh có thể tự mình soạn bài và trình chiếu.
Ví dụ : Khi dạy bài “Đây thôn Vĩ Dạ” của Hàn Mặc Tử ở lớp 11,
giáo viên phân công các nhóm học sinh chuẩn bị bài ở nhà. Ở lớp, các em
trình chiếu và thuyết trình về:
- Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Hàn Mặc Tử;
- Những hình ảnh về dòng sông Hương, thôn Vĩ Dạ và xứ Huế;

hơn đọc bài. Cũng với phương pháp này, học sinh được nghe giọng đọc,
giọng ngâm của các nghệ sĩ, đặc biệt còn được nghe chính giọng đọc, hay
ngâm của chính tác giả. Có gì tuyệt vời hơn khi nghe Xuân Diệu hay Tố
Hữu đọc thơ của các ông. Và có gì trang trọng, thiêng liêng hơn khi được
sống lại với giọng Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập tại
quảng trường Ba Đình lịch sử.
Tuy nhiên, công nghệ thông tin chỉ là một phương tiện hữu ích để
giúp học sinh hứng thú hơn trong học tập chứ không thể thay thế Sách giáo
khoa, vở ghi Lại càng không thể thay thế được vai trò của người hướng
dẫn – người giáo viên. Có một số bài thực hiện có hiệu quả, một số bài
không thể. Cũng có bài chỉ có hiệu quả khi trình chiếu một phần nào đó.
Nếu lạm dụng công nghệ thông tin thì sẽ phản tác dụng.
Giải pháp thứ năm, đổi mới cách kiểm tra đánh giá kết quả học tập
của học sinh. Ngoài những bài làm văn và kiểm tra cuối kì theo quy định,
đối với những bài kiểm tra 15 phút, giáo viên cần kết hợp giữa trắc nghiệm
và tự luận. Giải pháp này tuy không mới những nó vẫn có tác dụng cao
trong việc vừa đánh giá được chất lượng học tập môn Ngữ văn đối với các
em, vừa kích thích được hứng thú học tập ở các em. Đối với những đề trắc
nghiệm, kiểm tra được phạm vi bao quát của kiến thức và các em cũng đã
quen với những bài trắc nghiệm của các môn học khác rồi. Nhưng đối với
môn Ngữ văn nhất thiết phải kết hợp với tự luận để rèn luyện kĩ năng dùng
từ, đặt câu, diễn đạt và có sự cảm nhận tinh tế nhạy cảm đối với các vấn
đề. Đối với các bài làm văn, giáo viên cần cho nhiều đề và nên có nhiều
dạng đề mở để khai thác khả năng sáng tạo ở các em. Khi chấm bài, giáo
viên cần phê cụ thể, chi tiết, lời phê cần thể hiện được sự động viên, quan
tâm đối với các em. Nhìn chung, bài làm văn của các em chuyên Toán
đúng nhưng chưa hay. Câu văn ngắn gọn nhưng chưa uyển chuyển, linh
hoạt. Ý văn đúng mà chưa sâu. Giáo viên cần giúp các em phát huy những
ưu điểm và khắc phục những hạn chế của mình.
Sáng kiến kinh nghiệm 7

đặc biệt là học sinh chuyên Toán.
IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
Khi giáo viên áp dụng đề tài này, quả thật kết quả rất khả quan. Kết
quả học môn Ngữ văn tập của học sinh tăng mà giáo viên giảng dạy cũng
tìm được niềm vui lớn cho mình khi dạy môn Ngữ văn ở lớp chuyên Toán.
Năm học 2012 – 2013, giáo viên giảng dạy môn Ngữ văn lớp chuyên
Tin học, cũng là đối tượng thiên về Khoa học công nghệ, Khoa học tự
nhiên, rất hạn chế trong việc viết văn và không hề hứng thú học văn. Trải
Sáng kiến kinh nghiệm 8
Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh Giáo viên : Võ Thanh Minh
qua quá trình tìm tòi, tích luỹ kinh nghiệm vận dụng những giải pháp nêu
trên kết quả rất khả quan.
Năm học 2013 – 2014, bản thân giáo viên giảng dạy hai lớp 11 Toán
1 và 11 Toán 2. Tuy là lớp chuyên Toán, các em tập trung nhiều thời gian,
công sức cho các môn khoa học tự nhiên để thi đại học, cao đẳng nhưng
kết quả môn Ngữ văn cũng rất khả quan. Trong năm học này, giáo viên đã
phát hiện một số học sinh chuyên Toán thật sự có năng lực văn chương tốt
như: Trần Nguyễn Túc Nhi, Nguyễn Thị Tố Hạnh, Lương Thị Thủy Tiên ở
lớp 11 Toán 1, hay những em Vũ Thị Mai, Lê Thị Thùy Linh ở lớp 11
Toán 2 Nếu ở lớp 10, trong hai lớp chuyên Toán chỉ có 01 học sinh có
điểm trung bình môn Ngữ văn cả năm từ 8.0 trở lên thì ở lớp 11 là 13 học
sinh (Lớp 11 Toán 1 có 06 học sinh: Trần Nguyễn Túc Nhi, Nguyễn Thị
Tố Hạnh, Lương Thị Thủy Tiên, Nguyễn Thị Diệu Linh, Nguyễn Đoàn
Phương Thi, Nguyễn Thị Tươi ; Lớp 11 Toán 2 có 07 học sinh: Vũ Thị
Mai, Lê Thị Thùy Linh, Nguyễn Đinh Thu Hiền, Dương Tùng Lâm,
Nguyễn Thị Quỳnh Mai, Phạm Nguyễn Thùy Ngân, Trương Hoàng Yến).
Đó là niềm động viên, an ủi lớn lao của người giáo viên giảng dạy môn
Ngữ văn ở lớp chuyên Toán và hạnh phúc hơn khi giáo viên biết rằng
những giải pháp mình vận dụng đã thành công.
V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG

môn Ngữ văn ở lớp chuyên Toán đã gợi được niềm đam mê hứng thú học
môn Ngữ văn ở em.
Dù chưa thật hoàn hảo nhưng đề tài này đã có những lợi ích nhất định.
Mong rằng nó sẽ được áp dụng rộng rãi để khơi gợi hứng thú học môn
Ngữ văn đối với học sinh chuyên Toán nói riêng và với tất cả học sinh nói
chung.
VI. TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Bảng điểm, học bạ lớp 10 Toán 1, 10 Toán 2 năm học 2012-2013
- Phiếu thăm dò ý kiến học sinh chuyên Toán về việc học tập môn
Ngữ văn
Sáng kiến kinh nghiệm 10
Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh Giáo viên : Võ Thanh Minh
VII. PHỤ LỤC
PHIẾU THĂM DÒ Ý KIẾN HỌC SINH CHUYÊN TOÁN
VỀ VIỆC HỌC TẬP MÔN NGỮ VĂN
Để nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của học sinh chuyên Toán về
việc học tập môn Ngữ văn có hiệu quả và nhằm khơi gợi hứng thú học
môn Ngữ văn ở các em, giáo viên giảng dạy môn Ngữ văn ở lớp chuyên
Toán phát Phiếu thăm dò ý kiến của học sinh qua các câu hỏi sau. Rất
mong các em trả lời chân thực, thẳng thắn mang tính xây dựng.
1. Em có hứng thú học môn Ngữ văn không?
Có  Không 
2. Điểm môn Ngữ văn thi đầu vào trường THPT chuyên của em là mấy
điểm? (Làm tròn 0.5):
3. Điểm trung bình môn Văn cả năm lớp 10 của em là mấy ? :
4. Những khó khăn của em trong việc học môn Ngữ văn là gì?
-
-
-
-