Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
Mục lục
Trang
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I.1. Lý do chọn đề tài…………………………………………………… 2
I.2. Đối tượng …………………………………………… 3
I.3. Nhiệm vụ nghiên cứu…………………………………………………4
I.4. Phạm vi nghiên cứu………………………………………………… 4
I.5. Phương pháp nghiên cứu……………………………………………4
PHẦN II: NỘI DUNG……………………………………………………5
II.1. Cơ sở lý luận…………………………………………………………5
II.2. Cơ sở thực tiễn………………………………………………………6
II.3. Tính cấp thiết…………………………………………………… 7
II.4. Thực trạng trình độ học sinh của trường THCS Phúc Đồng……7
II.4.1. Thuận lợi:…………………………………………………………………7
II.4.2. Khó khăn:………………………………………………………………….8
II.5. Vấn đề dạy - học Ngữ văn cho học sinh yếu kém…………… 10
Bước 1: Phát hiện học sinh yếu kém 10
Bước 2: Tìm nguyên nhân học sinh yếu kém môn Ngữ văn 13
Bước 3: Dạy học sinh yếu kém môn Ngữ văn 14
Bước 4: Nâng cao trình độ giảng dạy của bản thân 23
II.6. Kết quả giảng dạy và một số đề xuất 25
II.6.1. Kết quả……………………………………………………………………24
II.6.2. Đề xuất – Kiến nghị:……………………………………………………. 25
PHẦN III: KẾT LUẬN………………………………………………….26
Hán Thu Huyền 1 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I.1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
“ Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu. Nhà nước phát triển giáo dục
nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” (Theo điều 35

yếu kém, tìm nguyên nhân và từ đó nêu một số biện pháp dạy học phù hợp, góp
phần thúc đẩy quá trình giảng dạy và giúp đỡ các em học sinh yếu kém được
thiết thực và hiệu quả.
I.4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Đề tài nghiên cứu được áp dụng trong phạm vi: Dạy học Ngữ văn cho học
sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng.
I.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
a. Nghiên cứu tài liệu.
b. Điều tra về thực trạng chất lượng học sinh của trường trong năm qua.
Đối chiếu kết quả ở bài KSCL đầu năm, bài kiểm tra học kì I và kết quả KSCL
giữa HKII và tìm ra giải pháp thích hợp cho việc nâng cao chất lượng học sinh
yếu kém.
Hán Thu Huyền 3 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
PHẦN II: NỘI DUNG
II.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Theo Rudi Schollaer- một chuyên gia giáo dục người Bỉ: Chất lượng ngày nay
được gắn với thị trường: “Chất lượng bằng sự thỏa mãn của khách hàng”.
Ông ta cho rằng nhà trường cần tạo ra những môi trường học tập lớn lao để nâng
cao chất lượng của quá trình cơ bản là học và dạy. Nếu như những phương pháp
cải tiến của nhà trường không gây ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập và thành
tích của học sinh thì chác chắn là chúng ta chỉ đang lãng phí thời gian mà thôi.
Cho nên, việc nâng cao chất lượng học sinh yếu kém ở các môn học nói chung
và môn Ngữ văn nói riêng là nhằm mang lại hiệu quả thật sự, là giúp học sinh
lấy lại được căn bản, củng cố lại kiến thức và người có chuyên môn phải tìm
được giải pháp, cách nghĩ, cách làm, đồng thời tạo mọi điều kiện thuận lợi về
vật chất lẫn tinh thần để học sinh có thể tiếp thu được những kiến thức từ bài
giảng của thầy cô một cách hiệu quả nhất.
Như chúng ta biết: “Văn học là nhân học”.Văn học có vai trò rất quan trọng

nhiều chuyển biến tích cực. Bên cạnh đó, trường THCS Phúc Đồng cũng có
những thuận lợi đáng kể khác. Đó là sự quan tâm, lo lắng, hỗ trợ từ BGH nhà
trường. Mặc dù điều kiện vật chất còn nhiều khó khăn nhưng lớp học hiện nay
đã được bổ sung, thay thế bằng một số cơ sở vật chất mới, giúp các em yên tâm
hơn trong quá trình học tập.
- Tổ xã hội là một tổ có chuyên môn vững vàng của nhà trường. Mặc dù
tuổi đời, tuổi nghề của các thầy cô chưa nhiều nhưng các thầy cô luôn có ý thức
học tập, trau dồi nâng cao trình độ chuyên môn.
Tổng số cán bộ giáo viên, nhân viên trong nhà trường là 24 người / 23 nữ. Được
chia làm 3 tổ: Tổ Tự nhiên (gồm các môn:Toán, Lí, Hóa, Sinh, Công nghệ ); Tổ
xã hội (gồm các môn: Văn, Sử, Địa, Anh, GDCD, MT, Nhạc, TD) và tổ văn
phòng.
- Trường có 12 phòng, trong đó có 08 phòng học, 01 phòng thư viện, 01
phòng chuyên đề, 01 văn phòng, 01 phòng Hội đồng.
- Tình hình học sinh: Tổng số học sinh trong trường 244/ 122 nữ /
8 lớp.
+ Khối 6: 57 /2 lớp
+ Khối 7: 68 /2 lớp
+ Khối 8: 57 /2 lớp
+ Khối 9: 62 /2 lớp
Hán Thu Huyền 5 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
- Từ thực tế giảng dạy tại trường THCS Phúc Đồng trong 5 năm qua tôi nhận
thấy học sinh khi tuyển vào trường đa phần là học sinh yếu kém. Có nhiều lý do
để giải thích cho thực tế này trong đó vị trí ngoại thành cộng với việc cơ sở vật
chất nhà trường gặp nhiều khó khăn chưa có sức hút đông đảo học sinh. Bên
cạnh đó, phụ huynh học sinh phần lớn cuộc sống còn nhiều khó khăn, vất vả về
kinh tế nên chưa quan tâm, đầu tư thực sự cho việc học tập của con mình. Ngoài
ra một số cha mẹ quá nuông chiều con cái, quá tin tưởng vào chúng nên vô tình
là đồng phạm, góp phần làm học sinh lười học, mất dần kiến thức căn bản và

lượng đầu vào thấp, phần nhiều là học sinh yếu kém cả về phần ngữ pháp và văn
học. Điều này kéo theo nhiều hệ quả:
+ Một bộ phận học sinh do phổ cập giáo dục nên trường Tiểu học đưa lên
vì thế có các em đọc chưa thông, viết chưa thạo. Thậm chí có những em không
biết viết những câu thông thường, tình trạng sai lỗi chính tả, lỗi diễn đạt phổ
biến ở đa số học sinh.
+ Nhận thức của người học hạn chế. Nghĩa là với những yêu cầu cơ bản
các em cũng khó đạt được. Hay có những vấn đề đơn giản mà thầy cô phải nói
đi nói lại nhiều lần, ngay cả khi thầy cô kết hợp, vận dụng nhiều phương pháp
khác nhau mà các em vẫn chưa hiểu nội dung bài học.
+ ý thức học tập của phần lớn học sinh rất kém. Các em còn ngại học,
lười học, giấu dốt, thậm chí có em trơ lỳ, phó mặc không quan tâm đến việc học,
mặc dù gia đình và nhà trường đã có nhiều biện pháp nhắc nhở, giáo dục
+ Đa số các em lười hoặc không bao giờ đọc sách, kể cả văn bản
trong SGK.
+ Đời sống văn hóa tinh thần ngày một nâng cao, một số nhu cầu giải trí
như xem tivi, chơi game . . . ngày càng nhiều làm cho một số em chưa có ý
thức học bị lôi cuốn, xao nhãng việc học .
- Thứ hai, địa bàn của trường thuộc vùng ngoại thành Hà Nội, nơi đây
diễn ra quá trình đô thị hoá nhanh chóng. Phụ huynh học sinh phần nhiều làm
nông nghiệp và các nghề tự do, họ phải trực tiếp đối mặt với cuộc sống khó
khăn, gia đình lại đông con, kinh tế eo hẹp nên chưa có điều kiện để quan tâm
đến việc học hành của con em mình. Cũng như việc kết hợp với nhà trường
trong việc giáo dục và quản lí các em.
Chính đối tượng học sinh này đã đặt ra nhiều thách thức cho các thầy cô
Hán Thu Huyền 7 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
dạy học ở trường THCS Phúc Đồng nói chung và đặc biệt là thầy cô giáo dạy
Ngữ văn - một môn học cần tư duy trừu tượng và yêu cầu kỹ năng tổng hợp mà
nhiều nguời cho là khó học, khó tiếp thu trong nhà trường phổ thông cơ sở.

Hán Thu Huyền 8 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
góp ý kiến để có thể giảng dạy Ngữ văn tốt hơn cho học sinh yếu kém. Cụ thể
như sau:
Bước 1: Phát hiện học sinh yếu kém
Phát hiện học sinh yếu kém là bước đầu tiên và căn bản nhất trong quá
trình giảng dạy Ngữ văn cho đối tượng này. Phải tìm ra những em thực sự yếu
kém và có những biện pháp giúp đỡ, giảng dạy phù hợp mới đem lại tác dụng
tích cực. Tuy vậy, nếu cho rằng phát hiện học sinh yếu kém là một việc khó thì
không đúng, bởi sự yếu kém của học sinh được thể hiện ở điểm số và hầu hết là
chính xác. Một cách đơn thuần, các thầy cô chỉ căn cứ vào điểm số cuối kì là
biết khá chính xác lực học của các em. Nhưng nếu căn cứ vào kết quả cuối kỳ để
đánh giá học sinh yếu kém thì chúng ta đã mất ½ năm học, ½ lượng kiến thức, ½
thời gian mà không có phương pháp phụ trợ nào đối với đối tượng này, như vậy
là lãng phí và chậm trễ.
Vậy, làm thế nào để phát hiện học sinh yếu kém một cách nhanh nhất để
từ đó nhanh chóng có những biện pháp tích cực? Tôi xin đưa ra một số cách làm
như sau:
- Xem xét học bạ của học sinh: Nhiều GVBM cho rằng, xem xét học bạ
của học sinh là công việc của GVCN mà chưa chú ý đúng mức việc làm này.
Học tập là một quá trình, những đánh giá của giáo viên Tiểu học là một căn cứ
quan trọng để đánh giá tình trạng học tập của học sinh trong từng môn học. Sau
khi xem xét học bạ của học sinh, tôi thường ghi lại điểm phẩy môn Văn (Tiếng
việt) cuối năm lớp 5 vào sổ điểm cá nhân của mình. Điều này giúp tôi trong
những ngày đầu có thể nắm được một cách khái quát nhất khả năng học tập của
các em. Nhưng sau đó, không thể chỉ căn cứ vào điểm số này bởi thực tế học
tập của các em đã có rất nhiều thay đổi. Chúng ta phải tiếp tục tiến hành ngay
những cách đánh giá, khảo sát chất lượng khác để bổ sung.
- Kiểm tra đầu vào: Khi được phân công lớp dạy, giáo viên cần cho học
sinh làm bài kiểm tra chất lượng đầu năm theo yêu cầu của chương trình THCS.

khảo:
+ Trong một giờ học thông thường, học sinh yếu kém thường không mấy
hứng thú có thể do các em không hiểu bài nhưng cũng có thể không yêu thích
môn học. Một số em ý thức tốt, rất ngoan, chăm chỉ ghi chép bài, nghe thầy cô
giáo giảng, nếu xem vở ghi của các em ta sẽ thấy rất đầy đủ nhưng khi thầy cô
hỏi bất cứ nội dung nào trong bài các em đều không trả lời được. Đối tượng này
không bao giờ xung phong phát biểu, ghi chép một cách thụ động và tự loại
mình ra khỏi giờ học. Một số em ngược lại, không thèm ghi chép bài, vở học tập
Hán Thu Huyền 10 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
của các em không khác gì một quyển nháp, thậm chí một mớ giấy lộn. Trong
lớp, các em có thái độ mệt mỏi, uể oải, ngủ gật, thường xuyên làm việc riêng,
gây mất trật tự trong lớp học. Khi được thầy cô, cán bộ lớp nhắc nhở thì không
chịu tiếp thu, trơ lỳ, một số em cá biệt có phản ứng tiêu cực, chống đối thậm chí
vô lễ với giáo viên.
+ Khi thầy cô giao bài tập về nhà, dạng bài tập cá nhân và bài tập theo
nhóm, học sinh yếu kém thường không mấy tích cực. Với bài tập cá nhân, một
số em có ý thức hơn thì chép một cách máy móc trong các tài liệu tham khảo mà
không hiểu gì về nội dung. Giáo viên chỉ cần biến đổi câu hỏi chút ít là các em
chịu chết, không thể tiếp tục làm bài được. Một số em còn lại, thường không có
khái niệm học bài và làm bài về nhà. Khi kiểm tra miệng hoặc vở bài tập thì sẵn
sàng đón nhận điểm kém mà không hề có thái độ cầu tiến. Nếu thầy cô giao bài
tập theo nhóm, thì các em học sinh yếu kém hoàn toàn phó mặc cho các bạn
trung bình, khá, giỏi, coi mình là người ngoài cuộc và không quan tâm đến công
việc mà thầy cô yêu cầu.
+ Trong quan hệ với bạn bè trong lớp, học sinh yếu kém thường ở hai
thái cực khác nhau. Hoặc quá ồn ào trong quan hệ, không chỉ chơi với các bạn
trong lớp, các em còn thân thiết thái quá với học sinh các lớp trên, thậm chí là
học sinh ngoài trường, hoặc quá khép kín, thu mình, ngại giao tiếp ngay cả với
các bạn trong lớp. Những giờ ra chơi, các em thường ngồi tại chỗ với một thái

các em không tập trung vào làm bài mà lại tâm sự với chúng tôi về những khó
khăn, vất vả trong cuộc sống, những điều mà các em không biết phải bày tỏ
cùng ai…
2. Một số tác động khách quan
Sự phát triển mạnh mẽ của xã hội đặc biệt là lĩnh vực khoa học tự nhiên
và công nghệ thông tin bên cạnh những tích cực to lớn cũng kéo theo nhiều hệ
luỵ. Như chúng tôi đã đề cập đến trong phần thứ nhất, một số bậc phụ huynh có
thể do vô tình hay hữu ý đã ngăn chặn những mơ ước của con em mình bằng
những tính toán riêng. Chúng ta đều biết, trong bậc Tiểu học, Ngữ văn là một
trong những môn cơ bản nhất và các em bắt buộc phải học tốt môn học này thì
mới đọc thông, viết thạo, tạo cơ sở để học các môn cơ bản khác. Nhưng đến cuối
THCS, sự phân loại các môn học phần lớn đã được hình thành. Phụ huynh đa
phần định hướng cho con theo những ngành nghề được thịnh hành mà không
cần đến môn Ngữ văn. Nhiều học sinh có tư chất nhưng không rèn luyện thường
Hán Thu Huyền 12 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
trượt dốc không phanh và khi các em nhận ra được sự nguy hại của việc làm này
thì cũng đã muộn. So với nguyên nhân thứ nhất, nguyên nhân này khiến cho
người dạy rất tiếc bởi tư duy của các em khá tốt, các em nắm được vấn đề bản
chất nhưng không có kiến thức để triển khai nên đành bó tay chịu điểm thấp.
Một tác động khác phải thừa nhận một cách công bằng là do lỗi của người
dạy học. Một bộ phận thầy cô giáo cũng chịu sự tác động mạnh mẽ của những
biến động xã hội. Vì nhiều lí do khác nhau, thầy cô chưa thật quan tâm đến bài
giảng, chưa chú trọng đổi mới phương pháp giảng dạy, chưa đầu tư công sức
cho việc soạn giảng. Điều này khiến cho nhiêu tiết dạy còn mờ nhạt, chung
chung, chưa rõ trọng tâm, chưa tạo được hứng thú cho người học. Học sinh
không hiểu bài không yêu thích môn học một phần không nhỏ chính là do năng
lực sư phạm của người thầy, người cô giáo.
Bước 3: Dạy học sinh yếu kém Ngữ văn
1. Phân loại học sinh:

môn Ngữ văn như sau:
2. Cách dạy
a. Phương châm
Từ việc xác định rõ, chính xác các điểm yếu kém của học sinh, thầy cô giáo
cần nỗ lực tìm ra những cách dạy, cách động viên phù hợp với phương châm “
Bám sát đối tượng”; “ Dạy mới, ôn cũ”; “Dạy ít - kiểm tra nhiều”.
b. Biện pháp
b.1. Một số biện pháp lấp thiếu hụt về kiến thức.
b.1.1. Hướng dẫn học tập trên lớp “ Dạy mới, ôn cũ”; “Dạy ít - kiểm tra
nhiều” ;“Bám sát đối tượng”.
Thật ra không có cách nào, giải pháp nào là hoàn hảo, thật sự có hiệu quả cho
mọi không gian và thời gian, chỉ có sự cố gắng áp dụng các giải pháp khéo léo
vào hoàn cảnh cụ thể một cách hợp lý sẽ giúp ta thành công hơn. Điều quan
trọng hơn đối với một giáo viên là phải có tấm lòng say mê công việc, luôn luôn
suy nghĩ đầu tư và tìm biện pháp. Năm nay không đạt chỉ tiêu, năm sau tiếp tục
tìm ra cách làm hiệu quả hơn, không nên nản lòng. Bởi vậy người giáo viên cần
phải:
- Xác định mục tiêu tiết học: Thông thường, trong một tiết học, người giáo
viên đặt ra khá nhiều mục tiêu, nhưng khi dạy cho các em yếu kém phải xác
định mục tiêu nào là quan trọng nhất thì chú trọng, chỉ cần đạt mục tiêu ấy thôi
là được, tránh rắc rối, rườm rà hoặc yêu cầu nhiều ở các em.
Hán Thu Huyền 14 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
Ví dụ: Khi giảng dạy văn bản "Thạch Sanh", với học sinh khá giỏi, chúng
ta có thể giúp các em tìm hiểu những ý nghĩa sâu sắc của tác phẩm nhưng với
học sinh yếu kém chỉ yêu cầu các em hiểu được:
+ Số phận nhân vật trải qua 3 chặng: Khó khăn - thử thách - gặp
hạnh phúc.
+ Thạch Sanh tượng trưng cho cái thiện (chính nghĩa), Lí Thông
tiêu biểu cho sự hiểm ác gian tà.

bài, hậu quả là sau khi tiết học kết thúc, kiến thức của các em cũng theo đó mà
bay đi hết. Với khả năng của các em, khó có thể thuộc bài ngay trên lớp được.
Vì vậy, người giáo viên phải quản lý thật sát sao việc ghi bài của các em, bắt
buộc các em ghi được những nội dung cơ bản để có tài liệu cho quá trình học tập
ở nhà.
- Hướng dẫn luyện tập
+ Nhắc lại kiến thức cơ bản đã học ở lớp dưới (những nội dung có liên quan
đến kiến thức của bài đang học)
+ Vận dụng làm bài tập sách giáo khoa, giáo viên chữa bài tập kỹ cho học
sinh từ lỗi câu, dùng từ, lỗi diễn đạt. Nếu học sinh chưa làm được, cho học sinh
làm lại ở nhà, hôm sau kiểm tra lại.
- Định hướng học bài:
+ Học bài cũ: Xác định trọng tâm - chỉ yêu cầu học sinh từ trung bình trở
xuống học phần nào là cơ bản nhất (Ví dụ: nội dung 1, 2 của phần II, còn
những nội dung khác khuyến khích các em), tiết sau chỉ kiểm tra bắt buộc phần
đó, còn em nào học thêm được cả những nội dung khác nữa thì cộng điểm động
viên. Nếu không, một văn bản có khá nhiều vấn đề, học sinh yếu kém sẽ không
học hết được, dẫn đến tâm lý chán học, buông xuôi.
b.1.2. Hướng dẫn chuẩn bị bài ở nhà theo hướng phát huy tính tích cực
trong học tập: đơn giản, ngắn gọn, vừa sức, tạo thói quen học tập.
Lười học, ngại học là thái độ thường thấy ở những học sinh yếu kém. Người
thầy giáo, cô giáo phải từng bước loại bỏ thói xấu này, tạo cho các em thói quen
học tập. Ngay từ những tiết học đầu tiên, hãy dành một phần thời gian để hướng
dẫn các em cách chuẩn bị bài trước khi đến lớp. Đừng giao cho các em công
việc một cách cứng nhắc là trả lời các câu hỏi trong phần hướng dẫn học bài, bởi
với các em lượng kiến thức đó khá lớn, không phải một chốc một lát mà các em
làm được. Cách làm này có thể dẫn dến hai khả năng. Thứ nhất, học sinh sẽ
không soạn bài vì phần chuẩn bị quá dài, thứ hai học sinh sẽ chép y nguyên
Hán Thu Huyền 16 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng

Hán Thu Huyền 17 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
Tuy nhiên, để tạo thói quen học tập và duy trì thói quen đó, người giáo
viên phải thường xuyên kiểm tra quá trình chuẩn bị bài của các em. Nếu không
thể giờ nào cũng trực tiếp kiểm tra thì hãy giao công việc này cho cán bộ lớp.
Nhưng hãy tự mình kiểm tra bất cứ khi nào có thể, kết quả sẽ trung thực và có
tác dụng tích cực hơn. Chúng ta cũng không loại trừ khả năng cán bộ lớp bao
che cho bạn và những em lười học vẫn qua mắt chúng ta một cách ngoạn mục.
Kết quả kiểm tra nên ghi vào một danh sách riêng, có thể gọi chung là: Danh
sách theo dõi chuyên cần, mà nhìn vào đó chúng ta có thể thấy được quá trình
chuẩn bị bài của từng em qua các giờ học.

b.1.3. Ra đề kiểm tra phù hợp, vừa sức với đối tượng.
- Tránh suy nghĩ: ra đề khó, chấm chặt để học sinh thấy đó mà “sợ”, “phải
học”. Với đối tượng lớp học sinh yếu kém, các em chưa biết “sợ”, mà nhiều em
còn không quan tâm đến việc học nên nảy sinh tình trạng đề khó ( hoặc bài dài)
học cũng không làm được nên không học nữa.
- Trước khi kiểm tra: giáo viên nên định hướng cho học sinh những vấn đề
trọng tâm để từ đó yêu cầu học sinh làm đề cương ngắn gọn để dù ít dù nhiều
các em cũng nắm được nội dung những bài đã học.
- Đề trắc nghiệm không nên chỉ tập trung vào một vấn đề mà dàn trải khắp
chương trình, tránh tình trạng học tủ, học lệch.
- Đề bài nên phù hợp, vừa sức để học sinh khá có thể đạt được 7, 8; trung bình
có thể đạt 6; yếu có thể đạt 5; kém có thể đạt điểm 4 (nếu các em có cố gắng).
Chỉ những học sinh thực sự thiếu ý thức học tập mới bị điểm rất thấp, còn các
em có ý thức, dù ít hay nhiều đều được đánh giá khuyến khích.
- Nên cho học sinh viết bài làm văn vào một quyển vở. Khi chấm giáo viên có
lời phê để các em thấy được sự tiến bộ (hoặc thụt lùi) của mình qua từng bài
viết.
- Với những học sinh bị điểm dưới trung bình, khi trả bài, giáo viên yêu cầu học

giáo viên trước hêt phải duy trì được trật tự trong tiết học. Biện pháp hữu hiệu
nhất chính là biến mình thành một tấm gương để học sinh soi vào. Người thầy
phải đến lớp đúng giờ, chuẩn bị bài kĩ lưỡng, kiến thức phong phú hấp dẫn tạo
niềm tin và sự ngưỡng mộ của học sinh. Trong lớp, không nên mắng mỏ các em
tạo nên không khí căng thẳng. Thường xuyên quan tâm đến các em, có thê là
một lời hỏi thăm sau khi các em nghỉ học, một lời động iên khi gia đình các em
có chuyện buồn, một lời an ủi khi các em chưa đạt kết quả học tập chưa tốt…
Tất cả những điều đó, dù ít nhiều đều có tác động tích cực đến tâm lý của các
em, tránh cho các em sự e ngại, sợ sệt, chống đối, để có thể tiến đến một tiết học
Hán Thu Huyền 19 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
thực sự hiệu quả.
M. Gorki đã từng nói: “Văn học là nhân học”. Chính những giờ học
trên lớp là cơ hội tuyệt vời để thầy cô có thể làm quen, tìm hiểu hoàn cảnh của
từng em. Được nói chuyện, trao đổi với thầy cô, được thầy cô kể cho nghe
những câu chuyện có tính chất giáo dục nhẹ nhàng sẽ giúp các em gắn bó hơn
với môn học.
Cũng qua từng giờ học, giáo viên có thể biết được lý do tại sao các em
học yếu kém để có phương pháp bồi dưỡng, giảng dạy thích hợp. Riêng với bản
thân tôi, tôi nhận thấy học sinh đưa ra lý do học kém môn Ngữ văn rất đặc biệt
như: bị thầy cô lớp dưới trách phạt nặng nề; vì bố mẹ cho rằng học văn không
quan trọng trong thời buổi hiện nay, học mãi mà vẫn không hiểu, không thuộc…
Có vô vàn lý do và có lẽ chỉ có thể bằng một trái tim nhạy cảm và lòng kiên trì,
người giáo viên mới có thể hiểu và từng bước tìm cách tháo gỡ được.
Chúng ta cũng không nên quá nặng nề là trong một tiết học đã dạy được
những gì, hay phải dạy sao cho hết yêu cầu đặt ra. Thực tế cho thấy trong một
tiết dạy dù có khi dạy rất ít mà đạt được rất nhiều. Ngược lại, có thể chúng ta say
sưa giảng từ đầu tiết đến cuối tiết mà hiệu quả chẳng được là bao. Học tập là cả
một quá trình, nên nhìn vào những gì trong một tuần, một tháng, một năm hơn là
một ngày, một giờ.

cảm giác chán nản, mệt mỏi. Thỉnh thoảng nên cho các em xem một số đoạn
phim được chuyển thể từ các tác phẩm văn học nổi tiếng như một giờ ngoại
khoá. Chắc chắn, có thể các em chưa hiểu được những nội dung sâu xa của nó
nhưng các em sẽ thấy văn chương không chỉ là những dòng chữ khô khan như
trước đây các em từng nghĩ.
- Cuối cùng, có lẽ điều quan trọng nhất là tôi không nên có thành kiến với
học sinh yếu kém. Các em không phải là “đồ bỏ đi” mà các em là những người
bình thường nhưng cũng có những phần chưa thật hoàn hảo (nếu nhìn nhận
khách quan, chúng ta cũng có những phần không hoàn hảo như thế). Các em có
thể học kém Văn, yếu Văn nhưng các em lại học giỏi Toán, Lý, Hoá, các em học
yếu Văn nhưng lại có thể là những cầu thủ tuyệt vời. Các em có thể học yếu Văn
nhưng lại là những người con hiếu thảo. Các em có thể học yếu môn Văn nhưng
lại có khả năng trở thành nhà thiết kế trong tương lai… Chúng ta phải chấp nhận
một thực tế, không thể bắt các em đều phải đạt khá, giỏi trong môn học này.
Điều quan trọng hơn là để các em thấy được mình cần phải cố gắng, mình luôn
luôn phải cố gắng – và ngày hôm nay đã hơn ngày hôm qua. Đó là một thành
công lớn nhất của người thầy dạy Văn khi đứng trên bục giảng.
Hán Thu Huyền 21 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
Từ kết quả đã đạt được, tôi thường soạn giáo án theo hướng: đơn giản,
ngắn gọn, phù hợp với yêu cầu của học sinh yếu kém để các em nắm được nội
dung bài nhanh hơn và từ đó vận dụng vào trong cách nói và viết hiệu quả hơn.
Đây được coi như một nội dung góp phần hoàn thành công việc khó khăn, gian
khổ nhưng cũng đầy vinh quang của người thầy trong bước đường giảng dạy.
II.6. KẾT QUẢ GIẢNG DẠY VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT
Qua việc vận dụng một số phương pháp giảng dạy Ngữ văn cho học sinh yếu
kém như đã nêu trên, người viết bước đầu đạt được một số thành công nhất định.
Học sinh bớt xa lạ, chán nản với giờ học, môn học. Tình trạng học sinh yếu kém
so với đầu năm đã có sự cải biến rõ rệt.
II.6.1. Kết quả:

đạt, liên kết câu ) cũng như quản lý duy trì trật tự của các em khi ý thức của
học sinh chưa tốt. Vì vậy, để nâng cao chất lượng bồi dưỡng đối với học sinh
yếu kém được tốt, tôi xin có các đề nghị sau:
- Cần phải giảm số lượng học sinh trong một lớp học (đặc biệt ở những
trường chất lượng đầu vào thấp) sẽ giảm bớt đáng kể gánh nặng của người
giáo viên và góp phần thiết thực cho công việc giảng dạy, từng bước nâng
cao chất lượng giờ dạy cũng như trình độ, nhận thức của học sinh yếu
kém Ngữ văn nói riêng và các môn học khác nói chung. Điều này đặc biệt
cần thiết khi nhà nước đã và đang đặt vấn đề chất lượng giờ học, giờ dạy
lên hàng đầu.
- Các cơ quan chức năng từ trung ương đến địa phương cần mở rộng việc
tuyên truyền các chủ trương, chính sách và Luật giáo dục để mọi người
dân đều hiểu rõ trách nhiệm của mình. Từ đó có trách nhiệm kết hợp với
nhà trường và xã hội trong việc giáo dục con em mình nhận thức tốt hơn
Hán Thu Huyền 23 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
về việc học.
- Đối với các cấp lãnh đạo tăng cường hơn nữa về ngân sách cho cơ sở, vật
chất, thiết bị dạy học đáp ứng đúng yêu cầu đổi mới giáo dục.
- Sở giáo dục và phòng giáo dục cần tổ chức các chuyên đề về vấn đề dạy
học cho học sinh yếu kém.
- Đối với các thầy cô giáo trong nhà trường cần thể hiện lương tâm, trách
nhiệm nghề nghiệp và tất cả vì học sinh thân yêu.
Hán Thu Huyền 24 Trường THCS Phúc Đồng
Dạy học Ngữ văn cho học sinh yếu kém ở trường THCS Phúc Đồng
PHẦN III: KHUYẾN NGHỊ
Dạy và học là hoạt động trọng tâm trong nhà trường. Bên cạnh hoạt động dạy
học nhằm hoàn thành chương trình, đạt mục tiêu của nhà trường đề ra thì việc tổ
chức phù đạo, bồi dưỡng học sinh yếu kém nhằm góp phần cải tiến, nâng cao
chất lượng dạy và học là rất quan trọng. Muốn bồi dưỡng học sinh yếu kém đạt