1

MÔ TẢ GIẢI PHÁP

Tên sáng kiến: Một số biện pháp giáo dục học sinh bằng hình thức kỷ
luật tích cực.
Mã số:
1. Tình trạng giải pháp đã biết:
Những năm gần đây, thông qua đài phát thanh, báo chí cũng như thực tế
giảng dạy, có một thực tế mà ai cũng phải thừa nhận rằng còn đó một bộ phận
giáo viên vẫn áp dụng nhiều hình thức kỷ luật đối với học sinh của mình chưa
phù hợp. Tuy chỉ là “con sâu làm sầu nồi canh” song vẫn gây ra những bất bình
trong xã hội. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến thực trạng trên?
Có nhiều nguyên nhân nhưng cơ bản nhất là giáo viên còn nóng vội, thiếu
kinh nghiệm, áp lực công việc, gia đình,… Và còn rất nhiều lí do khác nữa để họ
tiếp tục duy trì cách giáo dục học sinh bằng cách “thương cho roi cho vọt”.
Chính những điều này đã tạo nên nhiều điều “nhức nhối” trong ngành giáo dục
mà lẽ ra không nên có.
Vậy kỷ luật là gì? Kỷ luật là biện pháp thực hiện nhằm thay đổi hành vi
tiêu cực ở trẻ. Kỷ luật có 2 loại: kỷ luật tiêu cực và kỷ luật tích cực.
- Giáo dục học sinh bằng biện pháp kỉ luật tiêu cực là áp dụng những hình
thức xúc phạm thân thể và tinh thần của học sinh như: đánh vào tay, quỳ gối,
chửi bới, mỉa mai, bỏ mặc hoặc xa lánh các em
- Giáo dục học sinh bằng biện pháp kỷ luật tích cực là giáo dục học sinh
theo nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất của học sinh, không làm tổn thương đến thể
xác và tinh thần, giáo dục phù hợp với tâm sinh lí của học sinh.
Vấn đề cấp thiết hiện nay đang đặt ra là người giáo viên phải nghiên cứu,
tìm tòi những biện pháp kỷ luật tích cực hơn để giáo dục học sinh.
+ Ưu điểm của giải pháp:
- Những hình thức kỷ luật này đáp ứng được yêu cầu của phương pháp giáo
dục mới, đáp ứng được những quy định của ngành, của điều lệ nhà trường về

học sinh chính là mục đích khi tôi thực hiện đề tài này.
2.2. Điểm mới của giải pháp:
Kết quả nghiên cứu của đề tài mang tính chất mới mẻ vì đây là lĩnh vực
tương đối mới, trong thực tế có rất ít đề tài đề cập đến.
Đề tài nêu bật được sự khác nhau của những hình thức kỉ luật không tích cực
và những hình thức kỉ luật tích cực cũng như kết quả mà chúng mang lại.
Đề tài là sự tìm tòi, nghiên cứu, thử nghiệm và chắt lọc về các biện pháp giáo
dục học sinh bằng hình thức kỷ luật tích cực từ hoạt động thực tiễn, nhằm đúc
kết thành một số kinh nghiệm trong giáo dục học sinh mang lại hiệu quả thiết
thực nhất. Các giải pháp được đề cập cụ thể, rõ ràng, dễ áp dụng vào thực tế.
Đề tài còn nêu được một số kinh nghiệm giúp giáo viên áp dụng những hình
thức kỉ luật đã nêu một cách hiệu quả.
Giúp giáo viên thay đổi hình thức xử lý những sai phạm của học sinh theo
hướng tích cực và kích thích giáo viên luôn tìm tòi sáng tạo trong công tác giảng
dạy và chủ nhiệm; kết hợp vận dụng công nghệ thông tin trong báo cáo kết quả
học tập, thành tích, hạn chế,…. của học sinh thông qua tin nhắn từ mạng điện
thoại.
Phần kiến nghị đối với nhà trường cụ thể và thiết thực, dễ thực hiện.
Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần thiết thực trong việc đổi mới
phương pháp giáo dục và nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.
2.3. Giải pháp đã thực hiện:
* Giải pháp kỹ thuật: Giáo viên vận dụng kỹ thuật, nghệ thuật trong giao
tiếp. Giao tiếp với lãnh đạo trường, trình bày khả năng vận dụng của sáng kiến
kinh nghiệm. Giao tiếp với phụ huynh học sinh, giao tiếp với học sinh trong hoạt
động tập thể và trong giảng dạy. Giao tiếp với các đồng nghiệp để trình bày và
tham khảo ý kiến những việc sẽ thực hiện.
- Kỹ thuật trong giáo dục và trong dạy học, giúp từng đối tượng học sinh tiếp
thu một cách tích cực, chủ động và sáng tạo những nội dung mà giáo viên muốn
truyền tải.
* Giải pháp quản lý: Xây dựng kế hoạch để tổ chức thực hiện các biện pháp

* Suy nghĩ sâu sắc về nghề dạy học, khơi gọi lòng yêu thích công việc
của mình và yêu thương học sinh: Hãy luôn nghĩ rằng, được đứng trên bục
giảng để dạy bảo mấy mươi em nhỏ là một điều hạnh phúc lớn lao chứ không
chỉ giản đơn là trách nhiệm. Hãy dùng 5 – 10 phút để nhắm mắt lại và tưởng
tượng những mái đầu trẻ thơ ngồi dưới lớp kia mai này sẽ trở thành những bác
sĩ, kĩ sư, hay đơn giản hơn là trở thành một người công dân tốt cho xã hội. Số
lượng này sẽ là rất lớn nếu mình giảng dạy đúng phương pháp và thật lòng, tận
tâm với các em. Lầm lỗi của các em hôm nay chỉ vì các em còn nhỏ dạy. Có
như vậy ta càng yêu thích công việc, càng yêu thương học trò nhiều hơn. Tình
cảm tốt đẹp đó giúp ta không ngừng tìm tòi những biện pháp giáo dục hiệu quả
hơn để giúp học sinh tiến bộ thay vì luôn trách phạt các em.
* Tự đặt mình vào hoàn cảnh của học sinh:
Một học sinh lơ là trong giờ học, GV gọi em trả lời câu hỏi,
em không trả lời được
Cách cư xử 1:
- Đứng đó!
- Ai trả lời?
- Nhắc lại!
- Xòe tay ra! (đánh vào tay)
Cách cư xử 2:
- Ai có thể giúp bạn nào?
- Em nhắc lại đi!
- Em trả lời được rồi đó!
- Em nhớ tập trung vào bài học
4

- Ngồi xuống! nhé!
Nếu là HS, bản thân ta sẽ muốn học với giáo viên nào? Vì sao? Hãy đặt
mình vào vị trí của học sinh thì chúng ta sẽ kiềm chế được cái giận của bản thân
và có cách ứng xử hợp lí nhất.

Giáo viên tự tạo một thùng thư nhỏ đặt trên lớp, các em có vấn đề gì chia
sẻ sẽ viết vào giấy rồi bỏ vào. Giáo viên nên khuyến khích các bạn cán bộ lớp
viết thư khen những bạn học yếu, những bạn viết chữ chưa đẹp, những bạn hay
nghịch phá… khi các bạn này có biểu hiện tiến bộ. Cuối tuần vào giờ sinh hoạt
lớp, giáo viên mở thùng thư và đọc cho cả lớp nghe. (Lưu ý: nếu những vấn đề
học sinh chia sẻ là riêng tư thì giáo viên trao đổi riêng với các em)
*Phiếu khen:
Việc khen ngợi, động viên đặc biệt quan trọng đối với học sinh cá biệt hay
những học sinh vô kỉ luật trong lớp. Hãy tìm cơ hội để khen ngợi các em.
Giáo viên chuẩn bị mẫu phiếu khen để sẵn trên lớp, khi nhận thấy những
em học sinh có sự chuyển biến tích cực sẽ ghi vài dòng nhận xét, động viên rồi
5

trao cho các em. Các em sẽ rất hãnh diện với các bạn từ đó sẽ có động lực thúc
đẩy các em cố gắng nhiều hơn. Tuy nhiên, giáo viên không nên lạm dụng phiếu
khen mà mất tác dụng.
*Gửi tin nhắn về nhà: Khi học sinh có những biểu hiện chuyển biến rõ rệt
theo hướng tích cực, giáo viên viết một tin nhắn, chỉ cần vài dòng động viên,
khen gợi, cảm ơn sự hợp tác của phụ huynh trong thời gian qua để gởi về cho
cha mẹ các em. Biện pháp này vừa nhanh vừa tiện lợi.
* Ý nghĩa của những biện pháp trên: Dựa trên cơ sở động viên, khuyến
khích, nêu gương,… nhằm thúc đẩy học sinh có thái độ cư xử, hành vi đúng.
Ngoài việc giáo viên khen ngợi học sinh, còn có sự hợp tác của bạn bè và cha
mẹ của các em.
2.3.2.2. Những biện pháp quan tâm đến những khó khăn của học sinh:
* Tổ chức trò chơi công nhận đặc điểm tốt của học sinh:
Thông qua các bài dạy, giáo viên nên nghiên cứu lồng vào những trò chơi
nhỏ. Những trò chơi này vừa giúp củng cố nội dung bài học và cũng thông qua
quá trình tham gia trò chơi của học sinh, giáo viên phát hiện những điểm tốt của
các em để tuyên dương, khen ngợi trước lớp.

+ Đối với phụ huynh học sinh: vào cuộc họp phụ huynh học sinh cuối
học kỳ 1 và cuối năm học, giáo viên có thể dùng phiếu khảo sát để thu nhận sự
phản hồi từ phía gia đình học sinh về sự tiến bộ của con em họ về học tập, về
hạnh kiểm, về cách cư xử của các em đối với mọi người xung quanh, …. Tùy
theo điều kiện cụ thể từng lớp học mà giáo viên đề ra hệ thống câu hỏi trong
phiếu khảo sát cho phù hợp.
Đây chính là những minh chứng cho những kết quả giáo dục mà giáo viên
đạt được trong thời gian qua và cũng chính là cơ sở thiết thực để giáo viên điều
chỉnh, bổ sung phương pháp giáo dục phù hợp hơn cho học sinh.
Ý nghĩa:
Hoạt động này tạo cơ hội cho học sinh, phụ huynh học sinh bày
tỏ mức độ những nhu cầu, những mặt đạt được và chưa đạt được của các em.
Giúp giáo viên hiểu về học sinh của mình nhiều hơn. Từ đó giáo viên có thể tự
điều chỉnh để tạo điều kiện học tập tốt nhất cho các em.
2.3.2.3. Biện pháp tăng cường sự tham gia của học sinh trong quá trình
dạy – học:
Vào đầu năm học, giáo viên thông qua nội quy của trường, lớp. Đây là
những nội quy cơ bản. Dựa vào thực tế của lớp giáo viên chia nhóm cho các
nhóm thảo luận tự bổ sung những quy định cụ thể hơn cho lớp. Quy định chế độ
thưởng và xử phạt. Chọn học sinh viết chữ đẹp nhất viết và trang trí nội quy lớp.
Việc giúp các em thực hiện nội quy mà có phần đóng góp, xây dựng của
chính các em luôn dễ hơn và mang lại hiệu quả cao hơn.
2.3.2.4. Biện pháp tổ chức, xây dựng tập thể lớp:
Một tập thể lớp tốt là môi trường lí tưởng để học sinh học tập và phát triển
nhân cách. Một tập thể tốt là học sinh phải biết tôn trọng, yêu thương, giúp đỡ
nhau, đoàn kết, biết cách giải quyết xung đột không bằng bạo lực
Để xây dựng một tập thể tốt giáo viên cần:
- Biết tôn trọng người ít tuổi hơn mình: Học sinh luôn kính trọng những
người tôn trọng chúng. Các em sẽ quan tâm đến người khác nếu biết rằng các em
cũng được mọi người quan tâm.

nữa là khi học sinh tiến bộ rõ rệt giáo viên có thể gửi một vài câu khen ngợi về
nhà. Làm như vậy cả phụ huynh và học sinh đều cảm thấy rất vui và sự hợp tác
của gia đình học sinh sẽ ngày một tăng lên.
2.3.2.6. Để vận dụng các biện pháp trên đạt hiệu quả, một số vấn đề
giáo viên cần lưu ý:
- Đừng thực hiện một lúc quá nhiều biện pháp, hãy thực hiện từng bước
một, tùy hoàn cảnh thực tế của lớp mình mà lựa chọn biện pháp phù hợp, tuy
“chậm” nhưng “sâu”, hiệu quả sẽ cao hơn.
- Có tấm lòng yêu nghề, hiểu ý nghĩa của việc giáo dục học sinh, yêu học
sinh bằng tấm lòng của người mẹ, người thầy. Người giáo viên cần có tính kiên
trì, nhẫn nại và tận tình, tận tâm.
- Biết điều chỉnh mình để điều chỉnh học sinh: vì trong cuộc sống không
có ai luôn luôn đúng, cho nên người giáo viên cần thường xuyên tự điều chỉnh
những sai sót của chính mình thì mới đủ khả năng giúp học sinh từng bước hoàn
thiện nhân cách của các em.
- Giáo viên cần có năng lực sư phạm tốt, khả năng vận dụng phương pháp
dạy học mới cao, để từ đó có sự linh hoạt giáo dục phù hợp với từng đối
tượng học sinh, có khả năng tìm ra giải pháp xử lí các tình huống xảy ra trong
giảng dạy một cách tốt nhất.
- Có thủ thuật tinh tế: Để giáo dục học sinh có hiệu quả, người giáo viên
cố gắng rèn cho mình một khả năng nhạy bén nào đó như: tính khôi hài, hát hay,
kể chuyện thu hút, ứng xử linh hoạt, Để trong một lúc nào đó, khi tiếp xúc với
học sinh, thay vì mắng phạt các em thì ta sẽ dẫn dắt trẻ đi vào một trật tự kỉ luật
mà trẻ không hề hay biết và tự nguyện làm theo.
2.3.2.7. Những kiến nghị đề xuất đối với lãnh đạo trường:
Hiện nay, tình trạng trừng phạt thân thể vẫn còn là phương pháp giáo
dục con cái của không ít gia đình. Nếu như nhà trường có thể tạo thêm điều kiện
xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa phụ huynh với giáo viên của trường bằng
việc tổ chức hội thảo (theo chuyên đề) hoặc các buổi tọa đàm để mọi người có
thể tự do nêu ý kiến của mình trong những buổi họp mặt thân thiện ấy. Đồng

được như sau:
* Đối với học sinh:
- Về hạnh kiểm, học sinh luôn thực hiện tốt 5 nhiệm vụ trong tiêu chí xếp
loại hạnh kiểm cho học sinh. Kết quả hạnh kiểm luôn đạt 100%.
- Các em luôn có cơ hội chia sẻ, bày tỏ cảm xúc với giáo viên, luôn được
quan tâm, lắng nghe ý kiến. Các em tích cực, mạnh dạn hơn trong học tập, tự tin
trước đám đông, biết phát huy khả năng của mình trong mọi lĩnh vực.
- Các em cư xử hòa nhã, thân thiện với nhau hơn. Và trong giờ sinh hoạt
lớp, nhiều học sinh đã mạnh dạn nhận khuyết điểm như “ Thưa cô! Điều em
không hài lòng nhất trong tuần qua là em đã vi phạm về đồng phục của trường
làm lớp bị trừ điểm thi đua. Em hứa sẽ không như vậy nữa” . Khi nghe những
lời nói này từ học sinh của mình, tôi biết mình đang đi đúng hướng.
- Các vi phạm nội quy ngày càng giảm. Bảng xếp hạng thi đua lớp về nền
nếp thường xuyên đạt hạng nhất. Đặc biệt, liên tục 3 năm liền lớp đạt giải nhất
trong phong trào thi đua xây dựng lớp có “Nền nếp tốt” và phong trào thi đua
“ Bông hoa điểm 10”.
- Học sinh tự tin, năng động, sáng tạo hơn trong các phong trào và hoạt
động ngoại khóa. Đặc biệt, đa số học sinh trong lớp của tác giả sáng kiến là
thành viên trong các đội thi năng khiếu và các hoạt động ngoại khóa của trường,
9

các em luôn năng động, tự tin, sáng tạo để đóng góp cho nhà trường luôn đạt
thành tích dẫn đầu của huyện và đạt nhiều giải cao cấp tỉnh. Cụ thể:
* Năm học 2011 – 2012:
Tham dự hội thi Violimpic môn Toán đạt 5 giải (2 giải Nhì, 2 giải Ba, 1 giải
Khuyến khích).
Tham dự hội thi Violimpic môn Tiếng Anh đạt 10 giải (3 giải Nhì, 2 giải Ba,
5 giải Khuyến khích).
Tham dự hội thi “Viết đúng – viết đẹp” đạt 9 giải (2 giải nhất, 1 giải 2, 2
giải Ba, 4 giải Khuyến khích).

- Không chỉ học sinh mà thông qua khảo sát, trao đổi với giáo viên thì
từng giáo viên cho biết áp dụng các biện pháp kỷ luật tích cực, học sinh ngày
càng năng động, tự tin và rất sáng tạo. Cũng như học sinh, họ cũng có cảm giác
“Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” vì tư tưởng thoải mái, nhẹ nhàng. Công
tác giảng dạy ngày càng chất lượng.
10

- Bản thân người viết sáng kiến thường được mời thao giảng cho đơn vị
trường, cho các đơn vị cụm và thao giảng cho Phòng giáo dục, dạy các tiết dạy
có nội dung lồng ghép – tích hợp với hình thức lớp học tích cực, phát huy khả
năng tự chủ, sáng tạo cho học sinh (trong 2 năm học 2011-2012, 2012-2013
thực hiện thao giảng 5 tiết).
- Giảm được áp lực quản lý lớp học vì học sinh hiểu và tự giác chấp hành
kỷ luật. Từ đó giáo viên được học sinh tin tưởng, tôn trọng. Xây dựng được mối
quan hệ thân thiện giữa thầy và trò. Nâng cao hiệu quả quản lý lớp học, nâng
cao chất lượng giáo dục
- Phụ huynh các em bắt đầu có quan tâm thiết thực đến việc học của các
em và rất tin tưởng giáo viên. Được sự đồng tình của gia đình học sinh và xã
hội. Công tác xã hội hóa giáo dục ngày càng hiệu quả.
- Biện pháp giáo dục học sinh bằng cách trừng phạt thân thể từng bước
được thay thế bằng phương pháp khác phù hợp hơn và hiệu quả hơn. Tâm lí khi
bước lên lớp nhẹ nhàng, thoải mái nên giáo viên ít chịu áp lực nhiều từ phía
công việc. Lớp học sinh động, vui vẻ hơn. Chất lượng giáo dục cũng vì thế mà
được nâng lên.
*Đối với nhà trường:
Đề tài đã được Ban giám hiệu chọn triển khai, vận dụng tại đơn vị, một số
kết quả đạt được:
- Từ năm 2011-2013 đơn vị trường không còn trường hợp giáo viên vi
phạm vào nội dung xúc phạm thân thể, danh dự, nhân phẩm của học sinh.
- Nhà trường luôn được chấm điểm đạt loại xuất sắc trong phong trào thi