CHÀO MỪNG KỶ NIỆM NGÀY
NHÀ GIÁO VIỆT NAM
20/11/2011
CHÀO MỪNG KỶ NIỆM NGÀY
NHÀ GIÁO VIỆT NAM
20/11/2011
SỞ GD&ĐT TỈNH LÀO CAI
TRƯỜNG PTDTNT THCS&THPT HUYỆN SA PA

Đặt vấn đề
Nhiệm vụ chủ yếu của người giáo viên là dạy học và giáo dục học sinh. Để thực hiện tốt nhiệm vụ đó, trong quá trình dạy học - giáo dục, giáo viên không chỉ đơn thuần sử dụng nội qui, qui chế, điều lệ trong việc thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học – giáo dục, mà còn phải xử lý nhanh chóng và hợp lý những tình huống sư phạm xuất hiện trong quá trình dạy học - giáo dục.

Tình huống SP là gì ?

Tình huống sư phạm (THSP) được hiểu là tình huống có vấn
đề trong hoạt động sư phạm. Đó là toàn bộ những sự việc,
hiện tượng, sự kiện bất ngờ, những nghịch lý nảy sinh trong
HĐSP đòi hỏi tập thể hay cá nhân nhà SP phải suy nghĩ, tìm
kiếm sử dụng các phương tiện, phương pháp cách thức mới
để giải quyết chúng một cách tối ưu, nhằm thực hiện có hiệu
quả mục tiêu dạy học - giáo dục.

Như vậy, THSP chỉ xuất hiện khi có nội dung, một nhiệm vụ
nào đó trong quá trình DH-GD cần được giải quyết hoặc tháo
gỡ. THSP là một dạng đặc biệt của mối quan hệ giao tiếp giữa
người GD và người được GD. Trong đó, để giải quyết tình
huống, nhà GD phải cần đến tri thức mới, cách thức mới chưa
hề biết trước đó, còn ở đối tượng GD là nhu cầu nhận thức
hoặc hành động trong tình huống tương ứng.


3. Nhẹ nhàng ra hiệu cho học sinh vào lớp, tiếp tục giảng bài
bình thường. Hết tiết học GV gọi học sinh lên, tìm hiểu nguyên
nhân đi học muộn của HS, từ đó có biện pháp giáo dục phù
hợp.


Trường hợp HS đó lần đầu tiên đi học muộn thì nhắc nhở, động viên,
khuyến khích em ấy đi học đúng giờ và không quên nhắc học sinh mượn
vở của bạn để chép lại phần bài học không được nghe vì đi muộn.

Trường hợp HS đó thường xuyên đi học muộn, GV cần tìm hiểu đúng
nguyên nhân và có biện pháp khắc phục phù hợp với nguyen nhân. Cụ
thể:

Nếu học sinh ấy thường xuyên đi học muộn do ngủ quên thì cũng có thể
nhờ các em ở gần nhà qua rủ em đó đi học cùng.

Nếu học sinh ấy thường xuyên đi học muộn do gia đình khó khăn, sáng
dậy HS phải làm nhiều việc giúp đỡ gia đình xong mới được đi học có thể
cử các bạn trong lớp đến phụ giúp, chia sẻ công việc với bạn để bạn bớt
công việc được cùng đến lớp đúng giờ.




Nếu HS học sinh ấy thường xuyên đi học muộn do gia
đình khó khăn, nhà xa trường, xe đạp cũ, thường xuyên
hư hỏng, không có tiền sửa cần huy động các bạn trong
lớp đóng góp hỗ trợ bạn mỗi người hai, ba nghìn để bạn
có tiền sửa xe đạp, hết hư hỏng, đi học đúng giờ.

Trường hợp HS đó thường xuyên đi học muộn, GV cần tìm
hiểu đúng nguyên nhân và có biện pháp khắc phục phù hợp
với nguyen nhân. Cụ thể:

Nếu học sinh ấy thường xuyên đi học muộn do ngủ quên
thì cũng có thể nhờ các em ở gần nhà qua rủ em đó đi
học cùng.

Nếu học sinh ấy thường xuyên đi học muộn do gia đình
khó khăn, sáng dậy HS phải làm nhiều việc giúp đỡ gia
đình xong mới được đi học có thể cử các bạn trong lớp
đến phụ giúp, chia sẻ công việc với bạn để bạn bớt công
việc được cùng đến lớp đúng giờ.


Nếu HS học sinh ấy thường xuyên đi học muộn do gia
đình khó khăn, nhà xa trường, xe đạp cũ, thường xuyên
hư hỏng, không có tiền sửa cần huy động các bạn trong
lớp đóng góp hỗ trợ bạn mỗi người hai, ba nghìn để bạn
có tiền sửa xe đạp, hết hư hỏng, đi học đúng giờ.

Nếu HS ham chơi, lười học cần phối hợp giáo viên chủ
nhiệm với tập thể HS, gia đình đề giáo dục…


Chú ý:

Đối với cả lớp, GV cần nêu tác hại của việc đi học
muộn và nhắc nhở các em đi học cho đúng giờ,
chấp hành tốt kỷ luật của Nhà trường. Giáo viên

lớp, lần sau nếu còn vi phạm thì không cho vào lớp học.
2. GV yêu cầu em nào chưa nộp vở thì buổi học sau tự giác nộp.
3. GV mời những học sinh chưa nộp vở cuối giờ ở lại, tìm nguyên
nhân và có biện pháp xử lý cụ thể phù hợp với từng HS.

TÌNH HUỐNG 3
(Nhóm Toán, Tin)
Thời gian một buổi dạy nghề là 90 phút. Khi giáo viên Tin
học đã vào dạy được 30 phút thì có 9/20HS/một suất học mới
đến học. GV hỏi lí do đến lớp học trễ, học sinh nói: “Do phải
thuê sân đá bóng, đội trước đá trễ, các em này cũng phải đá
trễ theo nên vào lớp muộn”.
Trước tình huống đó, thầy, cô chọn cách xử lý nào dưới
đây? Tại sao?
1. Không cho những HS này vào học tiếp vì làm xáo trộn lớp
học, ảnh hưởng đến kết quả học tập của cả lớp.
2. Vẫn cho học sinh vào phòng máy để thực hành và yêu cầu 9
em này ở lại học thêm 30 phút nữa. Báo cáo với GVCN đồng
thời theo dõi thời gian đi học của các học sinh vi phạm trong
những buổi sau. Nếu còn tiếp tục vi phạm thì yêu cầu học
sinh viết bản kiểm điểm và mời phụ huynh đến trường kết
hợp giáo dục.

TÌNH HUỐNG 4
(Nhóm Toán, Tin)
Tại lớp 12A1, vào giờ Tin học, GV gọi trò Thùy
lên kiểm tra bài cũ, nhưng em không thuộc bài. GV
hỏi lý do vì sao về nhà không học bài cũ, Thuỳ nói:
“Môn Tin là môn phụ nên em không học, em chỉ
học những môn thi tốt nghiệp thôi”.

sinh nhốn nháo và reo hò cười nói xôn xao, tưởng rằng
chắc thầy giáo hôm nay không đến lớp dạy. Nếu gặp tình
huống này, là giáo viên bộ môn bạn xử lý như thế nào ?

CÁC HƯỚNG GIẢI QUYẾT:
1) Nếu là giáo viên đứng lớp, bạn nên hiểu và thông
cảm cho hành động của học sinh tự quản, vì cũng đã
có một thời bạn như thế. Cho nên đừng vội đánh giá
học sinh, cũng đừng vội kết luận là thái độ thiếu tôn
trọng. Không đâu đó chỉ là những cảm xúc bồng bột
trẻ con của tuổi học trò. Ai đã từng trải qua một thời
học trò tinh nghịch chắc chắn đã có một lần hưởng
cảm giác sung sướng, hạnh phúc nhất khi được
thông báo của giám thị là lớp được tự quản hay cho
về nhà hôm nay do giáo viên bận việc đột xuất, thì
không ao ước gì hơn phải không các bạn. Có nhiều
giáo viên ứng xử theo cách này, nhưng không ổn rồi,
dưới cái nhìn của học sinh bạn là người cực kỳ dễ
tính, cũng không phải là cách xử lý hay.

2) Nếu tỏ thái độ bực bội trước mặt học sinh
thì càng không đúng, lại bất lợi cho tiết dạy
của bạn. Bạn phải hiểu việc bạn đến muộn là
lỗi của bạn. Căng thẳng hơn, cho cả lớp nghe
một bài giảng về đạo đức thì càng làm cho
học sinh tức cười và làm ảnh hưởng đến mối
quan hệ thầy trò, làm mất thời gian của bạn.
Bạn vô tình gây ra một bầu không khí căng
thẳng làm bất lợi cho tiết học tiếp theo, chưa
chắc lần sau các em sẽ không reo hò nữa khi

cô.
2. Gọi em khác hoặc em trực nhật lên dọn.
3. Không nói gì thêm mà lẳng lặng bước lên bục
giảng xóa bảng và cúi xuống nhặt mấy mẩu giấy
vụn bỏ vào sọt rác. Sau đó bạn bắt đầu bài
giảng một cách bình thường như không có
chuyện gì xảy ra.
4. Bạn sẽ nói rằng: “Vậy thì em có thể làm giúp
cô được không?” Sau đó bạn nên khen ngợi em
học sinh đó đồng thời nhắc nhở người trực nhật
lần sau rút kinh nghiệm+

Trong tiết trả bài kiểm tra lớp 11B2 mới vừa xong,
bạn quay lên bục giảng để bắt đầu bài mới thì bỗng
nghe tiếng xé bài “xoạt, xoạt” ở phía dưới của lớp. Bạn
quay lại thấy Mỹ Linh đang xé và vò giấy bài kiểm tra 1
điểm của mình trước sự ngơ ngác của tập thể lớp. Khi
giáo viên hỏi tại sao em xé bài? Mỹ Linh trả lời rất tự
nhiên “bài của em thì em có quyền xé”. Là giáo viên bộ
môn, trước sự việc đó bạn xử lý như thế nào ?

TÌNH HUỐNG 5: Khi học sinh xé bài kiểm tra tại lớp
(BTC)

1. Bạn không nói gì, quay trở lên bục giảng để bắt
đầu thực hiện bài mới
2. Bắt học sinh đó đứng lên, phê bình gay gắt trước
tập thể lớp và ghi vào sổ đầu bài, học sinh thiếu tôn
trọng giáo viên.
3. Bạn tạm thời bỏ qua, để thực hiện bài giảng, sau