Sáng kiến kinh nghiệm Phan Nguyễn Thúy Ái
A. PHẦN MỞ ĐẦU
***
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Việc đổi mới sách giáo khoa và phương pháp dạy học là một yêu cầu
khách quan nhằm giúp cho người học hệ thống được kiến thức, năng động
hơn, sáng tạo hơn, phát triển năng lực trí tuệ ở một mức cao hơn, đòi hỏi
người dạy phải đầu tư nghiên cứu nhiều nhằm giúp học sinh có được những
kiến thức cơ bản. Trong khi đó đồi tượng học sinh ở nhiều vùng miền chưa
cân đối về điều kiện và khả năng học tập, chẳng hạn như các em ở nông
thôn, các em chưa có điều kiện để tham gia vào các khóa học tiếng Anh,
chưa có điều kiện giao tiếp với người nước ngoài, thông tin báo chí, sách
tham khảo cần thiết còn ít. Để đáp ứng được yêu cầu trên, người dạy học
phải sớm tìm ra giải pháp phù hợp để khắc phục những khó khăn và đem lại
hiệu quả cao cho việc dạy và học môn tiếng Anh.
Nhìn vào thực tế học sinh trường THCS Tân Hội, đầu vào của các em
thật khiêm tốn, vốn tiếng Anh của các em còn rất hạn chế, các em cảm thấy
không tự tin khi học tiếng Anh. Là giáo viên trực tiếp giảng dạy, tôi phải cho
các em thấy được tiếng Anh hay như thế nào, mà muốn làm được điều này
thì đòi hỏi học sinh phải tích cực, chủ động trong việc học. Trên cơ sở đó, từ
những suy nghĩ của mình, tôi đã áp dụng một số giải pháp và đã tạo ra được
bầu không khí học tập sôi nổi của học sinh trong những giờ học tiếng Anh.
Bước chân đến trường với bao điều trăn trở, hy vọng mang kinh
nghiệm mà tôi đúc kết được sẽ giúp những giáo viên tâm huyết với nghề áp
dụng vào thực tiễn và thành công hơn trong công tác giảng dạy, nên tôi đã
mạnh dạn đưa ra đề tài “ Phát huy tính tích cực trong việc học tiếng Anh ở
học sinh lớp 8 ”.
II. NHIỆM VỤ, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Tìm hiểu đối tượng học sinh lớp 8 năm học 2010-2011, năm học
2011-2012 và giáo viên giảng dạy ở trường THCS Tân Hội để tìm hiểu
nguyên nhân và giải pháp cho việc phát huy tính tích cực học tiếng Anh của

Từ tư duy tích cực tiến tới tư duy sáng tạo là kết quả của quá trình
hoạt động không ngừng của cả thầy và trò. Nên đòi hỏi người giáo viên phải
tìm ra phương pháp dạy học phù hợp, đó là cách dạy học hướng tới người
học, giúp người học dược hoạt động để nhận thức, phát huy tính tích cực,
chủ dộng, sáng tạo, tạo điều kiện cho người học tìm tòi, khám phá, phát hiện
kiến thức chống lại thói quen học tập thụ động. Nghị quyết TW2/khóa VIII
nêu rõ “ Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục và đào tạo, khắc phục lối
truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng
bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá
trình dạy học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học
sinh.
2. Cơ sở thực tiễn:
Trong những năm qua, cùng với việc đổi mới chương trình, sách
giáo khoa thì việc đổi mới phương pháp dạy học được coi là một nhiệm vụ
trọng tâm, một yêu cầu bức thiết đối với tất cả các cấp học, bậc học ở nước
ta. Đổi mới phương pháp dạy học nhằm góp phần đào tạo những con người:
tích cực, tự giác, năng động, sáng tạo, có năng lực vận dụng những kiến thức
được học vào cuộc sống.
2
Sáng kiến kinh nghiệm Phan Nguyễn Thúy Ái
- Tuy nhiên trong quá trình thực hiện việc đổi mới, giáo viên chỉ
chú trọng việc đổi mới trong tổ chức các hoạt động học tập của học sinh,
hoàn thiện các bước dạy theo hướng đổi mới, chứ chưa chú trọng đến sự
tham gia tích cực của các đối tượng học sinh và đối tượng tiếp cận với sự đổi
mới này chủ yếu là học sinh khá giỏi, còn đại bộ phận học sinh vẫn chưa
theo kịp và vẫn thụ động chờ kết quả của bạn mình đưa ra.
- Nhận thức rõ vai trò của học sinh trong việc tự học, chính nó đã
quyết định giờ dạy tốt hay không tốt, chất lượng và kết quả giờ dạy. Vì thế
tôi đã liên hệ với giáo viên chủ nhiệm, để xây dựng thành công những lớp
học mang tính tự giác học tập của học sinh ở bộ môn tiếng Anh, nhằm phát

1. Về phía học sinh:
- Cấu trúc phát triển bài học từ lớp 8 trở đi có thay đổi. Nếu ở lớp 6
và lớp 7, các kĩ năng ngôn ngữ nghe, nói, đọc, và viết mới chỉ được học phối
hợp trong các bước luyện tập khác nhau thì bắt đầu từ lớp 8, các kỹ năng này
3
Sáng kiến kinh nghiệm Phan Nguyễn Thúy Ái
đã bắt đầu được học tách biệt một cách chuyên sâu hơn qua các mục: Speak,
Listen, Read and Write. Trong khi đó vốn tiếng Anh của các em còn hạn chế
Nên ngại tham gia vào các hoạt động giao tiếp. Một số em thì có cảm giác
chán nản trong việc luyện tập các kỹ năng phức tạp như kỹ năng đọc hiểu vì
gặp nhiều từ mới, trừu tượng và khó đoán nghĩa, hoặc như kỹ năng viết vì
cảm thấy khó diễn đạt suy nghĩ, ý tưởng cá nhân bằng ngôn ngữ viết, cấu
trúc ngữ pháp nắm không chắc.
- Các em không biết về nhà làm những việc gì để chuẩn bị cho các
tiết học sau. Có những giáo viên cho học sinh bài tập về nhà làm, cũng có
những giáo viên không giao gì cả. Giáo viên giao bài tập về nhà nhưng quá
khó các em làm không được, có những em không chịu làm bài tập về nhà
mặc dù bài tập rất dễ. Học sinh không học bài cũng như không soạn bài mới
trước khi đến lớp thậm chí có em không biết bài học này nói về vấn đề gì.
Một số khác thì ham chơi, các em không tha thiết với việc học của mình.
Bên cạnh đó, đa số các em không có điều kiện về môi trường học ngoại ngữ.
2. Về phía giáo viên:
Bản thân tôi cũng như khi tham gia dự giờ một số tiết, tôi thấy giáo
viên có rất nhiều thiếu sót trong việc lên lớp. Môn tiếng Anh dạy theo
phương pháp đổi mới đòi hỏi giáo viên phải đầu tư rất nhiều để tiết học đạt
hiệu quả cao. Trong khi đó một số giáo viên lại dạy chay, chẳng hạn như dạy
phần “ Getting started+Listen and Read – Unit 4- tiếng Anh 8’’giáo viên chỉ
sử dụng mỗi cuốn sách để dạy thì không thể lôi cuốn sự hứng thú học tập
của học sinh được. Một số giáo viên chưa thật sự tâm huyết với nghề nghiệp
của mình, chua có chí cầu tiến, chưa chủ động phát triển , nâng cao vốn hiểu

tiện khác dể tìm kiếm trong học đường, gia đình hay có thể tự làm để dùng
vào việc dạy học. Với sự chuẩn bị như vậy thì giáo viên mới có thể thực hiện
bài lên lớp với vai trò là người gợi mở, xúc tác, động viên, cố vấn, trọng tài
trong các hoạt động tìm tòi hào hứng, tranh luận sôi nổi của học sinh.
1.2. Vào bài :
- Trong tiếng Anh 8, phần vào bài được thể hiện ở mục Getting
started. Mục đích của phần này là để học sinh cảm thấy hứng thú với chủ đề
sắp học trong bài, đồng thời để ôn luyện lại những kiến thức đã học có liên
quan đến bài mới hoặc để giáo viên tạo những nhu cầu giao tiếp cần thiết
cho các hoạt động của bài mới.
- Phần khởi động ( Getting started) thường chiếm một khoảng
thời gian ngắn so với cả bài học, song vô cùng quan trọng. Nó có mục đích
là chuẩn bị về tâm lý, kiến thức cho bài học mới, khơi dậy những kiến thức
có sẵn của học sinh có liên quan cần thiết cho bài học mới, gây hứng thú cho
bài học mới, tạo không khí dễ chịu giữa thầy và trò. Vì vậy, để lame được
điều này giáo viên cần phải linh hoạt sử dụng các thủ thuật khác nhau như:
sử dụng tranh ảnh, vật thật sưu tầm thay cho tranh trong sách để gây hấp
dẫn, hỏi các kiến thức bài cũ có liên quan đến bài mới, chơi một số trò chơi
nhỏ để khai thác các kiến thức có sẵn của học sinh và dẫn dắt vào bài mới.
Khi thực hiện phần này, giáo viên cần chú ý một số điểm sau: có thể sử dụng
cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt, cần tạo cơ hội cho học sinh hỏi lại giáo viên
hoặc hỏi lẫn nhau để gây hứng thú, phát huy tính tích cực của học sinh. Luôn
quan tâm đến tâm lý lứa tuổi và sở thích của học sinh để đưa ra những thủ
thuật phù hợp.
- Ví dụ, để dạy phần Getting started ở Unit 3- Anh 8, tôi đã đưa
hình vào bài giảng điện tử ( đề phòng cúp điện tôi photo phóng to 6 bức
tranh trong sách, tô màu lại cho đẹp) và cho học sinh chơi trò chơi Kim’s
game ( What is the girl doing in each picture ?)
5
Sáng kiến kinh nghiệm Phan Nguyễn Thúy Ái

- Giáo viên cần phối hợp sử dụng thường xuyên các hình thức
luyện tập nói theo cặp (pairs) hoặc theo nhóm (groups) để các em có nhiều
cơ hội sử dụng tiếng Anh trong lớp. Ngoài ra, giáo viên cần tổ chức các hoạt
độngđể có sự thi đua giữa các nhóm, tạo không khí học tập sôi nổi. Với từ
ngữ nào học sinh muốn diễn đạt bằng tiếng Anh nhưng không được, có thể
cho phép học sinh dùng tiếng Việt đặc biệt khi học sinh nói sai, phát âm
không đúng thì giáo viên không ngắt lời cứ để học trò nói tự nhiên, sau đó
mới sửa lỗi. Đối với học sinh trung bình yếu, giáo viên cần đặt nhiều gợi ý,
câu hỏi đơn giản hoặc chẽ nhỏ vấn đề để học sinh không mất tự tin khi trả
lời.
6
Sáng kiến kinh nghiệm Phan Nguyễn Thúy Ái
- Ví dụ, để dạy phần Speak ở Unit 2-Anh 8, nếu không phải là
tiết dạy điện tử, tôi dùng bìa cứng viết bài hội thoại lên đó với mục đích là
tập trung sự chú ý của học sinh nhìn lên bảng, khi giao việc cho học trò hoạt
động cặp, sắp xếp lại vị trí của các câu thành một bay hội thoại hợp lý, thì
giáo viên dễ quán xuyến tất cả mọi đối tượng học sinh nếu để cho các em
nhìn vào sách thì các em sẽ dễ dàng bị chi phối bởi những bức tranh khác do
hình ảnh sinh động, màu sắc đẹp hoặc nhìn lơ đãng. Bên cạnh đó, rất tiện lợi
cho học sinh nhìn lên bảng luyện tập hội thoại theo cặp.
1.5. Dạy kỹ năng nghe (Listen):
- Giáo viên nên thực hiện ba bước dạy nghe ( pre, while, post-
listening) và nên phân nhóm theo trình độ học sinh, kết hợp với hình ảnh, trò
chơi để tiết nghe được nhẹ nhàng. Lúc cho học sinh nghe nên để qua hết một
lượt chứ đừng ngắt khúc. Những phần nghe đơn giản (tên, tuổi, phân loại)
nên cho học sinh khá giỏi giải đáp (mô tả, lý giải, so sánh).
- Ví dụ: để dạy phần Listen-Unit 3-Anh8, tôi đã chuẩn bị một
số đồ dùng sau: băng, đĩa, củ tỏi, ớt xanh và một số bức tranh về món ăn sưu
tầm từ tạp chí“ hạnh phúc gia đình’’ và“Phụ nữ Việt Nam’’, Với sự chuẩn
bị này, khi tôi đưa các vật ra thì học sinh có thể biết nội dung bài học hôm

một số trò chơi ngôn ngữ, kể một câu chuyện. Qua đó giáo viên lập dàn ý
(Out line) hoặc một Key expressions lên bảng, yêu cầu học sinh sử dụng dàn
ý hoặc bảng key làm phần cơ bản để viết. Bên cạnh đó, sự chuẩn bị trước
của học sinh cũng không kém phần quan trọng trong tiết viết. Vì vậy, giáo
viên nên gợi ý câu hỏi trước để học sinh về nhà có thời gian suy nghĩ, hỏi
thêm nhiều vấn đề liên quan đến đề tài, hướng cho học sinh vốn từ vựng để
phục vụ nội dung cần thiết. Giao cho học sinh các bài tập cụ thể về nhà
nhằm nâng cao khả năng viết cho các em.
- Ví dụ: Trước khi dạy phần Wtire –Unit 8-Anh 8, tôi yêu cầu
học sinh về nhà chuẩn bị trước:
+Put the out line for an informal letter
+Prepare the words that describe the house and countryside .
+What kinds of facilities are there in your neighborhood ?.
+ What things in your neighborhood do you like best?Why ?
- Khi đã có sự chuẩn bị ở nhà của học sinh, giáo viên có thể
cho học sinh làm phần viết 1 một cách nhanh chóng và không cần học sinh
phải xem lại phần viết ở Unit 5. Như vậy giáo viên có thể tiết kiệm được
thời gian và học sinh có thể tham gia trả lời câu hỏi một cách sôi nổi do đã
có sự chủ động chuẩn bị trước và cũng như thế giáo viên cho học sinh trả lời
câu hỏi, nói trước khi viết rất trôi chảy vì các em đã có vốn từ mà các em đã
chuẩn bị.
2. Sự kết hợp giữa giáo viên và học sinh:
2.1. Tìm hiểu và phân loại trình độ học sinh:
8

The
diffi
culti
es
of

hoặc chán học tiếng Anh có điều kiện gia nhập, hòa mình vào phong trào
của nhóm, tạo cho các em tự tin hơn trong phát biểu, thảo luận với các bạn
trong nhóm với mong muốn đóng góp ý kiến của mình cho nhóm để thi đua
với các nhóm khác. Trong tiết dạy tôi cũng luôn quan tâm đến những em học
yếu, ưu tiên cho các em trả lời những câu hỏi dễ và động viên các em phát
biểu bằng cách cho điểm tức thời để khuyến khích các em. Bên cạnh đó
nhóm trưởng có nhiệm vụ kiểm tra kiến thức các bạn trong nhóm cũng như
học bài cũ, chuẩn bị bài mới khi đến lớp. Trong những lúc thảo luận nhóm,
nhóm trưởng hướng dẫn các thành viên thảo luận, mỗi thành viên phải đóng
góp một ý kiến tùy theo mức độ học sinh.
2.3.Học nhóm tại nhà:
- Sau khi phân các nhóm học ở nhà theo từng địa bàn dân cư.
Tôi đã hướng cho các em sắp xếp một tuần hai buổi học để học nhóm mà
không ảnh hưởng đến buổi học chính khóa. Các em đã cùng nhau giải bài
tập về nhà, soạn bài mới.
- Ngoài những nội dung chuyển tải tại lớp, tôi đã có kế hoạch
cho các nhóm, đó là chọn lựa những đề tài đơn giản, gần gũi và sát với kiến
thức đã học để các nhóm bốc thăm và viết hay vẽ bản dồ tư duy ( mindmap).
Sau khi bốc thăm chủ đề, Các nhóm thảo luận, đóng góp ý tưởng để xây
dựng nên một bài văn hay một bản đồ tư duy đầy sáng tạo và đẹp. Trong quá
trình viết hay vẽ bản đồ tư duy theo đề tài, học sinh có thể liên hệ với tôi để
9
Sáng kiến kinh nghiệm Phan Nguyễn Thúy Ái
biết thêm các từ, các cụm từ khó, tôi cho các em khoảng thời gian là một
tuần, sau đó thu bài của các nhóm và chấm. Khi chấm tôi ghi các lỗi cụ thể
lên một tờ giấy bổ sung và đưa lại cho các nhóm tự hoàn chỉnh lại bài viết
hay bản đồ tư duy. Đối với bài viết đã chỉnh sửa, học sinh sẽ viết lại vào vở.
Đối với bản đồ tư duy sau khi đã chỉnh sửa, học sinh sẽ cất giữ cẩn thận. Cứ
hai tuần tôi lại đưa ra đề tài mới và kiểm tra lại việc viết bài hay giữ bản đồ
tư duy của học sinh. Từ đó tôi sẽ có biện pháp kịp thời đối với những học

năm đã đạt kết quả khá. Sự tích cực của các em giúp các em đạt kết quả như
mong muốn. Có những trường hợp làm tôi cảm thấy hết sức bất ngờ về
10
Sáng kiến kinh nghiệm Phan Nguyễn Thúy Ái
thành tích của các em. Đầu năm khi vào lớp tôi hỏi em một số câu hỏi đơn
giản em ngơ ngác nhưng chỉ sau một học kỳ em đã trả lời câu hỏi ở một mức
khó hơn một cách lưu loát.
* Bài học kinh nghiệm:
- Muốn tạo được một môi trường học tập tích cực thì người giáo viên
đóng một vai trò hết sức quan trọng. Trên lớp học sinh hoạt động là chính,
nhưng trước đó khi soạn bài, giáo viên phải đầu tư nhiều công sức và thời
gian để chuẩn bị đồ dùng dạy học, định hướng các phương pháp, tổ chức các
hoạt động học tập sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh.
- Giáo viên đứng lớp cần chú trọng rèn luyện phương pháp tự học cho
học sinh: nếu rèn luyện cho người học có được kỹ năng, phương pháp, thói
quen tự học, biết linh hoạt ứng dụng những điều đã học vào tình huống mới,
biết tự lực phát hiện và giải quyết những vấn đề đặt ra thì sẽ tạo cho họ lòng
ham học, khơi dậy tìm năng vốn có trong mỗi con người.
- Cần linh hoạt phối hợp tổ chức các hoạt đông học tập ở trên lớp, tăng
cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác.
- Kết hợp đánh giá của thầy với sự tự đánh giá của trò: để phát huy tính
tích cực của học sinh thì giáo viên phải hướng dẫn học sinh phát triển năng
lực tự đánh giá và tạo điều kiện để học sinh tham gia đánh giá lẫn nhau.
D. KẾT LUẬN
***
- Giáo dục tính tích cực học tiếng Anh cho học sinh lớp 8 nói riêng và
học sinh nói chung là nội dung cơ bản trong đổi mới phương pháp dạy học
hiện nay. Từ những ngày đầu ở trường chúng ta đã rèn luyện cho các em
tính tự giác sáng tạo trong học tập, làm cho các em thấy được vai trò của
chính bản thân là vô cùng quan trọng. Các em luôn đặt mình vào thế chủ

II. Thực trạng Trang 3
III. Một số giải pháp Trang 4
C. KẾT QUẢ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
*Kết quả Trang 10
*Bài học kinh nghiệm Trang 11
D. KẾT LUẬN Trang11
13