1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học 2010-2011

Tên đề tài:

PHÁT HUY TINH THẦN TRÁCH NHIỆM VÀ TÍNH TỰ HỌC
CỦA HỌC SINH TRONG VIỆC HỌC NGỮ PHÁP
Tác giả: Huỳnh Thục Hạ Đoan.
Chức vụ: Tổ trưởng tổ Tiếng Anh, giáo viên giảng dạy môn tiếng Anh.
Đơn vị: Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn. I. Lý do chọn đề tài
Ngữ pháp là một trong những khía cạnh giúp người nói diễn đạt ý kiến. Học
sinh càng nắm vững về các cấu trúc ngữ pháp và vai trò của chúng thì càng có
khả năng sử dụng ngữ pháp hiệu quả cho mục đích của mình, đồng thời hiểu
được cách sử dụng ngôn ngữ của người khác, góp phần hỗ trợ cho việc giao tiếp
thuận lợi hơn. Do đó, ngữ pháp luôn được đánh giá là một trong những mảng
gây nhiều khó khăn cho học sinh, vì các em không chỉ phải biết các quy tắc và
công thức ngữ pháp, mà còn phải biết khi nào, tại sao, và làm thế nào để áp dụng
ngữ pháp hiệu quả trong học tập cũng như trong giao tiếp. Tuy nhiên, cho dù
học sinh có đối mặt với khó khăn nào đi nữa, thì các em vẫn khắc phục được nếu
giáo viên biết cách kích thích và phát triển tinh thần trách nhiệm và tính thần tự
học của các em.
II. Cơ sở lý luận
1. Phát huy tinh thần trách nhiệm

mục tiêu đề ra.
Cùng với động cơ trong học tập, sự tự tin cũng góp phần vào việc phát huy
tinh thần trách nhiệm của học sinh. Thật vậy, học sinh cần phải tin rằng các em
hoàn toàn có thể quản lý việc học của chính mình và có thể tự mình tìm hiểu và
chiếm lĩnh kiến thức; hay nói cách khác, các em có thể dựa vào chính mình, chứ
không chỉ dựa vào giáo viên để nhận được kiến thức.
4. Tăng sự nhận thức của học sinh về vai trò của ngữ pháp
Học sinh thường nghĩ rằng học ngữ pháp nghĩa là học các quy tắc ngữ pháp
và làm bài tập kèm theo. Thật ra, ngữ pháp luôn được sử dụng tích hợp với các
kỹ năng ngôn ngữ: nghe, nói, đọc, và viết. Ví dụ như, trong giao tiếp cũng như
khi làm bài tập nghe hiểu, học sinh có thể đoán được người nói chuẩn bị biểu lộ
ý kiến trái ngược nếu các em hiểu được khi nào và tại sao phải sử dụng liên từ
‘but’. Hoặc là, học sinh sẽ nói ‘I go to school on foot every day’, thay vì nói ‘I
go to school by foot every day’. Trong kỹ năng đọc hiểu, cùng với vốn từ cần
thiết, nếu học sinh nắm vững các quy tắc ngữ pháp, các em sẽ dễ dàng phân tích
câu để hiểu bài chính xác hơn, từ đó giúp các em dễ dàng hơn khi làm bài tập
kèm theo. Thậm chí trong trường hợp học sinh có vốn từ hơi hạn chế, nhưng
việc nhận dạng được các quy tắc ngữ pháp đang sử dụng trong câu sẽ giúp các
em đoán được nghĩa của câu, hỗ trợ các em trong việc xử lý và chọn lựa phương
án hoặc đưa ra câu trả lời đúng.
Vì vậy, ngữ pháp rất quan trọng và cần thiết mà học sinh cần phải nắm
vững và thông thạo, vì nó không những giúp người học biết làm cách kết hợp từ
để tạo thành cụm từ hoặc câu có nghĩa, mà người học còn ứng dụng ngữ pháp
trong các kỹ năng ngôn ngữ khác.
III. Các bước thực hiện
1. Giao bài cho học sinh làm việc theo nhóm ở nhà
Việc giao bài cho học sinh làm việc theo nhóm ở nhà có tác dụng làm giảm
sự phụ thuộc quá nhiều của học sinh vào giáo viên, đẩy mạnh sự hợp tác và tinh
thần đoàn kết, đồng thời giúp học sinh hiểu nội dung bài sâu hơn và làm tăng sự
3

Ex:
Write your name here.
→ Let your name be writen here. + Verb + that clause: đây là dạng câu
bị động 2 mệnh đề.
Ex: People say that he is a good doctor.Câu mệnh lệnh:
(Don’t) + V + object

Subject + is(n’t) to/are(n’t)
to/must(n’t) + be + PP.
Ex:
- Write your name here. → Your name
must be written here.
- Don’t touch this switch. → This
switch isn’t to be/mustn’t be touched.
(Theo ‘A Practical English Grammar –
A. J. Thomson & A. V. Martinet’)
Trình bày ví dụ chưa đầy đủ. Cần bổ
sung thêm. Tham khảo thêm sách có

Ex: Should Tom call me, tell him I’m
away on a business.
+ Type 2: If + S + past subjunctive, S
+ would + bare_ing.(*)
→ Were + S + to_ing , S + would +
bare_ing.
Ex: Were I to have enough money, I
would buy a car.
- Chủ đề Tenses

English Grammar – A. J. Thomson &
A. V. Martinet.
Ví dụ:
People believed that he was =
It was believed that he was or He was
believed to be . . .
People know that he was =
It is known that he was or He is known
to have been . . .
People believe that he was waiting for
a message. = He is believed to have
been waiting for a message.

Không viết tắt trong văn viết trang
trọng.

Công thức chưa mang tính tổng quát.
Bổ sung những trường hợp không đổi
thì cho phát ngôn cho dù động từ giới
thiệu chia ở thì quá khứ đơn.

Bước 2: giáo viên yêu cầu trong nhóm phân công người trình bày, người
thiết lập nội dung trình chiếu, người điều khiển máy tính, người phô tô tài liệu
phát cho các bạn.
Bước 3: giáo viên giám sát quá trình thảo luận và đóng góp ý kiến của học
sinh, ghi chú cẩn thận, và đưa ra nhận xét sau cùng. Giáo viên nói rõ điểm mạnh
của nhóm, cũng như những điểm hạn chế để học sinh rút kinh nghiệm, đồng thời
giúp học sinh khác trong lớp học tập và triển khai công việc của nhóm tốt hơn
trong buổi học sau.
Bước 4: yêu cầu nhóm thuyết trình bổ sung thêm các ý kiến đóng góp nếu
cần thiết.
IV. Kết quả đạt được
Phương pháp giảng dạy này tôi đã áp dụng dạy lớp 10 Anh tại trường THPT
chuyên Lê Quý Đôn, năm học 2010-2011. Phần lớn học sinh tích cực tham gia
thực hiện nhiệm vụ của nhóm, và phát biểu ý kiến trong các buổi học nhờ vào
tinh thần trách nhiệm đối với chính bản thân và đối với kết quả của tập thể, đồng
thời nhờ vào sự tự tin trong khả năng tự mình chiếm lĩnh tri thức. Tinh thần
trách nhiệm và tính tự học không những khiến cho học sinh hiểu rõ kiến thức
ngữ pháp hơn và giúp giờ học trên lớp sinh động, hiệu quả hơn, mà còn giúp các
em ứng dụng ngữ pháp vào các kỹ năng ngôn ngữ - nghe, nói, đọc, viết - trong
các bài kiểm tra định kỳ, góp phần hiệu quả vào kết quả bài làm của các em. Kết
quả cụ thể như sau:
Bài kiểm tra định kỳ
học kỳ 2/điểm
8-10 6.5-7.9 5-6.4 Dưới 5
Lần 1 6 17 11 0
Lần 2 12 16 6 0
Lần 3 24 10 0 0
Bài thi
học kỳ 2
32 2 0 0

1. Developing students’ responsibility
Teachers should try to develop students’ responsibility for their own
learning because it is their responsibility that results in their making efforts in
learning. There is no denying that teachers can provide all the necessary
circumstances and input, but learning can only happen if students are willing to
contribute. Furthermore, success in learning very much depends on students
having a responsible attitude. In fact, responsible students, when doing
homework or answering questions in class, are not aspiring to please the teacher,
or to get a good mark, but simply making an effort in order to learn something
and get some knowledge as well. Responsible students are, besides, willing to
cooperate with the teacher and others in the learning group for everyone’s
benefit.
2. Developing students’ learning autonomy
No matter how much students learn through lessons or how much input
teachers give them, there is always plenty more they will need to learn by
practice, on their own. Besides, students’ changing needs will require them to go
back to learning several times in their lives, which means their having to be able
to study on their own.
3. Stimulating students’ motivation and self-confidence
Teachers’ developing students’ responsibilty and learning autonomy is
hardly achieved if teachers fail to stimulate their motivation and self-confidence
as motivation is indeed a prerequisite for learning and responsibility
development alike. Motivated students are more able to identify the goals of
learning, which makes them more willing to take responsibility for the outcome.
8

Apart from reinforcing motivation, self-confidence contributes to the
development of responsibility in its own right. Students must believe that they
are capable of managing their own learning and that they can rely on
themselves, not only the teacher.

the school library or other materials and how to look for the information in the
internet as well.
To the topic of tenses, for example, the teacher asks the students to pay
attention to formations, uses, and examples. The comparison of the similarities
and differences between a pair of tenses is also taken into consideration. The
teacher should remind the students to take spelling mistakes into account and
format of a text as well.

9

Step 3: giving comments
In order to help students feel more confident when making a presentation in
front of the class and make teaching and learning process more effective, the
teacher ought to give them comments on their assignments to make changes if
necessary. Students can have a direct discussion with the teacher about what
they have done or send it to the teacher’s email address. The teacher can give
comments by using ‘insert’ and then choosing ‘comment’. This method helps
stimulate the application of technology in teaching and learning and save the
time of travelling as well.
Some examples of the teacher’s giving comments to the students:
Students’ writing Teacher’s comments
- Passive voice
+ Imperative:
(Don’t) + V + object
→ (not) + let + object + PP
Ex:
Write your name here.

- Write your name here. → Your name
must be written here.
- Don’t touch this switch. → This
switch isn’t to be/mustn’t be touched.
(‘A Practical English Grammar’ – A. J.
Thomson & A. V. Martinet’)
The examples are not satisfactory
enough. So the teacher had the students
read the book ‘A Practical English
Grammar’ written by A. J. Thomson &
A. V. Martinet available in the school
library for further information.
Ex:
People believed that he was =
It was believed that he was or He was
believed to be . . .
People know that he was =
It is known that he was or He is known
to have been . . .
People believe that he was waiting for
a message. = He is believed to have
been waiting for a message.

10

- Relative clauses
Những trường hợp ko dùng THAT:

- Reported speech
S + said/ told + O/ said to + O +

despite the fact that the verb in main
clause is used in the simple past tense
should be added as well.
The verb used in the simple present
should be used instead of V1. The
spelling mistakes need to be corrected,
e.g. bare_ing. In addition to the simple
the present tense in the if-clause, some
other tenses, e.g. the present
continuous and the present perfect, can
be used in the if-clause.

The comparison of the similarities and
differences between the present perfect
and the present perfect continuous
should be added.
Giving comments not only makes students more confident but also makes
sure the accuracy of the knowledge students are supposed to acquire. This is also
the material the teacher and students use a reference later.
2. Managing the groups’ presentation
Step 1: The group is required to deliver the handouts at least three days in
advance so that their classmates know what they are going to discuss in the next
class, which in turn makes it possible for them to make active contributions and
state their ideas in the class.

and learning autonomy are quite useful in their studying. I do believe that their
responsibility towards themselves as well as others and learning autonomy
enable them to review and study what they wish to on their own for the sake of
their future.

NGƯỜI VIẾT

Huỳnh Thục Hạ Đoan 12

VI. Một số bài làm điển hình của học sinh
A. TENSES
Động từ trong tiếng anh được chia làm 3 thì chính :
Quá khứ (Past)
Hiện tại (Present)
Tương lai (Future)
Mỗi thì chính lại chia ra thành nhiều thì nhỏ để diễn đạt tính chính xác của hành
động.
1. The simple present tense (Thì hiện tại đơn)
1.1 Form (Công thức)
a. To be : (+) S + is/ am/ are …
(-) S + is/ am/ are + NOT …

13

(-) S + is/am/ are + NOT + V-ing
(?) Is/Am/Are + S + V-ing…?
2.2 Usage
Diễn tả một hành động đang xảy ra ở hiện tại, thường dùng với now, at
present, at the moment, right now,… Ex: She is cooking in the kitchen now.
Diễn tả một hành động tạm thời ở hiện tại.
Ex: I often go to school by bike but today I’m going to school by bus.
Diễn tả sự bực mình, khó chịu của người nói (thường đi với các từ always,
constantly)
Ex: You are always going home late.
Diễn tả một hành động sẽ xảy ra ở tương lai nhưng được lên kế hoạch trước
Ex: She is having her birthday party on Sunday.
Notes :
Các động từ trạng thái ở bảng sau không được chia ở hình thức tiếp diễn
(bất kì thì nào) khi chúng là những động từ diễn đạt trạng thái, cảm giác của
họat động tinh thần hoặc tính chất của sự vật, sự việc.
Know; Believe; Hear; See; Smell; Wish; Understand; Hate; Love; Like;
Want; Sound; Have; Need; Appear; Seem; Taste
Nhưng khi chúng quay sang hướng hành động thì chúng lại được dùng ở
hình thức tiếp diễn.
Ex: I think they will come in time.
I’m thinking of my test tomorrow (Động từ hành động: Đang nghĩ về)
3. The present perfect tense (Thì hiện tại hoàn thành)
3.1 Form
(+) S + have/has + Past participle
(-) S + have/has + NOT + P.P …
(?) Have/ Has + S + P.P …?
3.2 Usage :

tense.

The present perfect continuous tense

The present perfect tense
1. The action may be finished or not
finished
Ex: I’ve been cleaning my car.
She’s been doing her homework.
(= Perhaps she has finished it, perhaps
she has not.)
1. The action is finished.
Ex: I’ve cleaned my car.
She’s done her homework. (= She
has finished it.)

2. To talk about how long something
has been in progress.

Ex: I’ve been walking all morning.
How long have you been having
driving lessons?
2. To talk about what has been
achieved in a period of time, or rather
answer the questions how much, how
many.
Ex: I’ve walked six kilometres so far
this morning.
How many driving lessons have
you had?

dùng với các từ: ago, in the past, in 1990, last night/ week,…)
Ex: Did you go to the party last night?
Diễn tả một thói quen trong quá khứ.
Ex: I usually swam in this river when I was a little boy.
Diễn tả một loạt các hành động xảy ra liên tiếp nhau trong quá khứ.
Ex: He stood up, went downstairs, put on his hat and went out.
Dùng trong câu tường thuật.
Ex: She said : “I like fish” → She said she liked fish
6. The past continuous tense (Thì quá khứ tiếp diễn)
6.1 Form
(+) S + was/ were + V-ing
(-) S + was/ were + NOT + V-ing
(?) Was/ Were + S + V-ing …?
6.2 Usage :
Diễn tả một hành động đang xảy ra tại một điểm thời gian xác định trong
quá khứ.
Ex: I was watching T.V at 8 p.m. last night.
Diễn tả các hành động xảy ra song song trong quá khứ.
Ex: While he was fishing, his father was smoking.
Hai hành động xảy ra trong quá khứ:
+ Hành động nào xảy ra trước và kéo dài → quá khứ tiếp diễn
+ Hành động xảy ra sau, ngắn, xen vào → quá khứ đơn
Ex: I met him when I was going to the market.
16

Diễn tả một hành động kéo dài liên tục trong suốt một khoảng thời gian ở
quá khứ.
Ex: It was raining heavily all last night
7. The past perfect tense (Thì quá khứ hoàn thành)
7.1 Form:

I’d been walking for about half an hour when it suddenly started to rain.
8.3 Notes
Compare:
17

The present perfect continuous tense

The past perfect continuous
I’ve been working hard all day, so I’m
very tired now.
I’d been working hard all day, so I was
very tired last night.
9. The simple future tense (Thì tương lai đơn)
9.1 Form
(+) S + will/ shall + bare inf. …
(-) S + won’t / shan’t + bare inf…
(?) Will / Shall + S + bare inf. …?
9.2 Usage
Diễn tả sự sẵn lòng, một quyết định vừa mới thực hiện.
Ex: - I need some money. - Don’t worry. I will lend you some.
Diễn tả một sự tiên đoán trong tương lai.
Ex: We will know the exam result in September.
Dùng để diễn tả một lời yêu cầu lịch sự.
Ex: Will you close the door?
Dùng để hứa hẹn một điều gì đó.
Ex: I promise I won’t tell anybody what you said.
9.3 Notes : thường đi với các trạng từ chỉ thời gian như:
tomorrow, next + noun of time, in the future, in future, from now on.
10. The near future tense (Thì tương lai gần)
10.1 Form

Ex: The band will be playing when the President enters.
I will be watching the "Strong Heart" show when you call tonight.
Hành động xảy ra như một phần trong kế hoạch hoặc một phần trong thời
gian biểu.
Ex: Will you be staying here in this evening?
11.3 Notes
Thường đi với các cụm và từ ngữ chỉ thời gian : In the future, next year,
next week, next time, and soon, this time next week…
12. The future perfect tense (Thì tương lai hoàn thành)
12.1 Form
(+) Subject + will/shall + have + past participle
(-) Subject + won’t/shan’t +have + past participle
(?) Will/Shall + Subject + have + past participle?
12.2 Usage
Thì tương lai hoàn thành được dùng để diễn tả:
Hành động sẽ được hoàn tất trước một thời điểm hoặc trước một hành động
khác trong tương lai.
Ex: We will have accomplished the English grammar course by the end of
next week.
Notice: Cách dùng này thường được dùng với các cụm trạng từ chỉ thời
gian bắt đầu bằng by + mốc thời gian : by the time, by then, by that time, by
the end of next month,…
Hành động xảy ra và kéo dài đến một thời điểm trong tương lai.
Ex: She will have learnt English for 6 months when the course finishes this
week.
13. The future perfect continous tense (Thì tương lai hoàn thành tiếp
diễn)
19

13.1 Form

Ex:
- Here she comes.
- At the end of the road they were sitting.
+ Using a form like a question for the main verb:
Auxiliary verbs/ be/ have +Subject + main verb…
Inversion after negative adverbials.
This is commonly used in formal language.
Time expressions: never, rarely, seldom.
These are most commonly used with present perfect, past perfect or with
modal verbs such as: can and could.
Ex:
- Rarely can a minister have been face with such a problem.
20

- Seldom dose he go swimming.
- Never (before) have I eaten this kind of food.
Time expressions: hardly, scarcely, barely, no sooner.
These refer to an event which quickly follows another in the past. They are
commonly used with past perfect.
Ex:
- Hardly had the train left when there was an explosion.
- Scarcely had I entered the room when the phone rang.
- No sooner had I reached the door than I realized it was locked.
- No sooner had the team been back on the pitch than it rained.
Inversion after only.
Here only combines with other time expression such as: only after, only
when, only then, only with, only later… and is usually used with the past simple.
Ex:
- Only after posting the letter did I remember that I had forgotten to put on a
stamp.

So, neither, nor…+ auxiliary verbs/ have/ be +S…
These are used in ‘echoing’ statements, agreeing or disagreeing.
Ex: A: I’m going to go home. B: So do I (agree with the statement)
A: I don’t like Justin Bieber. B: Neither do I (not agree with the statement)
Inverted conditional sentences without if:
This makes the sentence more formal and the event less lively.
Type 1: If + S + S.present, main clause.
→ Should + S + bare-inf, main clause.
Ex: Should Tom call me, tell him I’m away on a business.
Type 2: If + S + past subjunctive, main clause.(*)
→ Were + S + to-inf, main clause.
Ex: Were I to have enough money, I would buy a car.
Type 3: If + S + had + P.P, main clause.
→ Had + S + P.P, main clause.
Ex: Had it not rained heavily, we would have gone out.
Note: for (*) the verb is be, we don’t use ‘to-inf’ after subject:
Ex: Were she beautiful, she would enter the Miss World.
(Tài liệu tham khảo: ADVANCED LANGUAGE PRACTICE – MICHAEL
VINCE)

C.

I. Active and passive sentences (câu chủ động và câu bị động):
So sánh các câu sau đây:
- They built this house in 1486. (chủ động).
- This house was built in 1486. (bị động).
- A friend of mine is repairing the roof. (chủ động).

Modal verbs
Am/is/are + PP
Am/is/are being + PP
Was/were + PP
Was/were being + PP

Have/has been + PP
Had been + PP
Will be + PP

Will have been + PP

Am/is/are going to be +
PP
can/could/should/might…
+ be + PP
- English is spoken
here.
- The chairs are being
painted.
- I wasn’t invited, but I went
anyway.
- Those letters were being
sent at 7 p.m last night.
- Has Mary been told?
- I knew why I had been
chosen.
- You’ll be told when the
time comes.
- The project will have been

wish…dạng bị động được thành lập như sau:
S + V + O + to be PP (passive infinitive).
Ex: He wants someone to take photographs.
He wants photographs to be taken.
b) Các động từ chỉ mệnh lệnh, yêu cầu, sự cho phép, lời khuyên…: ask, tell,
request, advise, allow…dạng bị động được thành lập như sau:
S + be PP (passive verb) + to infinitive.
Ex: I was asked to stand up.
We were advised to come early.
- Dạng bị động này cũng được dùng cho một số động từ chỉ tri giác: believe,
consider, feel, seem…
3. Verb + object + gerund.
Các động từ theo sau bởi tân ngữ + gerund như see, keep, like…dạng bị
động được thành lập như sau.
S + be PP (passive verb) +V-ing.
Ex: He kept me waiting.
I was kept waiting.
Khi tân ngữ của gerund tương ứng với chủ ngữ của câu thì dạng bị động
được thành lập như sau:
S + V + being PP (passive gerund).
Ex: I remember my father taking me to the zoo on Sundays.
I remember being taken to the zoo on Sundays.
4. Verb + that clause: đây là dạng câu bị động 2 mệnh đề.
Thường dùng với các động từ: acknowledge, assume, believe, claim,
consider, estimate, feel, find, know, presume, report, say, think, understand etc.
24

Loại mẫu câu ‘People consider/know/think etc. that he is . . .’ có 2 cách
chia bị động:
Cách 1: It is considered/known/thought etc. that he is . . .

Một số động từ không thể chuyển sang bị động:
Have; Fit; Suit; Lack; Mean; Resemble; Look; Like; Hold; Contain
6. Thể truyền khiến:
a) Chủ động: Khi muốn đề cập đến người thực hiện hành động.
S + HAVE/ GET + object( chỉ người) + bare-inf/ to-inf + Object (chỉ vật)
25

Ex: The boss had his secretary prepare the report.
b) Bị động: Khi không muốn hoặc không cần đề cập đến người thực hiện
hành động.
S + HAVE/GET + object (chỉ vật) + PP (+ by O)
Ex: You should have your car serviced regularly.
D. CONDITIONAL SENTENCES

Câu điều kiện có 2 mệnh đề, một mệnh đề phụ (dependent clause) bắt đầu
bằng if và một mệnh đề chính (main clause)
I. Real conditional sentences (Câu điều kiện có thật)
Câu điều kiện có thật là câu mà người nói dùng để diễn đạt một hành động
hoặc một tình huống thường xảy ra (thói quen) hoặc sẽ xảy ra (trong tương lai)
nếu điều kiện ở mệnh đề chính được thỏa mãn. Nếu nói về tương lai, dạng câu
này được sử dụng khi nói đến một điều kiện có thể thực hiện được hoặc có thể
xảy ra.
Future possible (có thể xảy ra trong tương lai)
Form: If + S + V (simple present), S + will/can/may/must + V (infinitive)
Ex: If I have the money, I will buy a new car.
(Nếu tôi có tiền, tôi sẽ mua một chiếc xe mới)
If I have the time, I will go.
(Nếu tôi có thời gian, tôi sẽ đi)
If my headache disappears, we can play tennis.
(Nếu cơn nhức đầu của tôi qua đi, chúng ta có thể chơi tennis)