MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Đât nước ta đang tiến hành công cuộc đổi mơi toàn diện. Trong chiến lược
phát triển kinh tế - xã hội, cùng với việc đẩy mạnh phát triển các ngành kinh tế
mũi nhọn. Đảng và nhà nước ta đặc biệt chú trọng và quan tâm hàng đầu sự
nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo. Giáo dục và đào tạo được xem là “ Quốc
sách hàng đầu” trong giai đoạn Cách mạng mới của nước ta.
Trên đà đổi mới đó, Hội nghị Trung ương 4 khóa 7 của Đảng cộng sản
Việt Nam đã quyết định đưa đất nước ta tiến vào một thời kỳ phát triển theo
hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, để tiến hành sự nghiệp đổi mới
này Đảng và nhà nước ta hết sức coi trọng nhân tố con người không phải từ bây
giờ mà ngay từ buổi đầu của cuộc Cách mạng được Đảng và Bác Hồ kính yêu
đặc biệt chú trọng đến công việc đổi mới con người, coi đó là cơ sở là nền tảng
để xây dựng và phát triển đất nước. Nghị quyết Trung ương 2 khóa 8 lại một lần
nữa Đảnh ta khẳng định “Giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu”. Điều đó
chứng tỏ rằng đường lối phát triển của đất nước đã được Đảng và nhà nước ta
xác định đúng đắn.
Như vậy, Giáo dục và đào tạo có vai trò quan trọng trong sự phát triển
kinh tế xã hội mà nòng cốt và yêu tố của sự phát triển ấy là nguồn nhân lực.
“ Muốn tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa thắng lợi phải phát triển
mạnh giáo dục và đào tạo, phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản của
sự phát triển nhanh và bền vững” (Nghị quyết Trung ương 2 khóa 8). Một trong
những nhiệm vụ cơ bản của giáo dục đào tạo hiện nay là hình thành phát triển
nhân cách học sinh toàn diện theo mục tiêu phát triển nguồn nhân lực phục vụ
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đề tạo ra những con người có
tài năng có phẩm chất đạo đức tốt là trách nhiệm to lớn của hệ thống giáo dục
nói chung và nhà trường phổ thông nói riêng. Muốn có một nền giáo dục tiên
tiến thì phải có một cơ sở vững chắc, cơ sở này chính là hệ thống giáo dục Tiểu
học. Nếu không có một hệ thống giáo dục quốc dân vững chắc thì không thể có
hệ thống giáo dục quốc dân lành mạnh. Muốn có hệ thống giáo dục quốc dân
lành mạnh thì phải chú ý tới việc rèn luyện đạo đức, nhân cách học sinh tiểu

giáo viên chủ nhiệm lớp có hiệu quả cao, đáp ứng được nhiệm vụ mục tiêu giáo
dục trước mắt và tiền đề lâu dài trong trường Tiểu học, đã thôi thúc bản thân tôi
chọn vấn đề nghiên cứu: “ Các biện pháp cơ bản trong việc chỉ đạo công tác
chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học và Trung học cơ sở Dân Hóa, Minh Hóa,
Quảng Bình” làm đề tài cuối khóa, lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục.
2. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỊ NGHIÊN CỨU.
2.1 Mục đích: Nghiên cứu đề tài này để tìm ra những biện pháp có tính khả thi
về chỉ đạo công tỏc chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học nhằm nâng cao chất lượng
và phát triển nhân cách cho học sinh tiểu học.
2.2 Nhiệm vụ: Đề tài thực hiện 3 nhiệm vụ chính sau đây:
2.2.1 Nghiên cứu những lý luận có liên quan đến đề tài.
2.2.2 Tìm hiểu thực trạng về công tác chỉ đạo đội ngũ giáo viên làm công tác
chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học.

2


2.2.3 Trên cơ sở lý luận và thực tiễn để tiến hành đề xuất những biện pháp có
tính khả thi về công tác chỉ đạo đội ngũ giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp ở
trường Tiểu học, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh.
3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.
3.1 Khách thể: Công tác chỉ đạo của người hiệu trưởng, công tác chủ nhiệm
lớp.
3.2 Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp cơ bản trong việc chỉ đạo công tác
chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học.
4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Nếu các biện pháp cơ bản trong việc chỉ đạo công tác chủ nhiệm lớp ở
trong nhà trường thực hiện động bộ: Tổ chức phân công giáo viên một cách hợp
ly; Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm xây dựng chương trình, kế hoạch chủ nhiệm
lớp; Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm thực hiện công tác chủ nhiệm lớp;

1.1 Bậc Tiểu học.
Bậc Tiểu học là cấp học nền tảng, đặt cơ sở ban đầu cho việc hình thành,
phát triển toàn diện nhân cách của con người, đặt nền móng vững chắc cho giáo
dục phổ thông và cho toàn bộ hệ tống giáo dục quốc dân.
1.2 Quản lý giáo dục Tiểu học.
Quản lý giáo dục Tiểu học là một chuỗi tác động hợp quy luật (có mục
đích, có hệ thống, có kế hoạch) mang tính tổ chức sư phạm của chủ thể quản lý
đến tập thể giáo viên và học sinh, đến những lực lượng trong và ngồi nhà
trường, huy động họ cùng hợp tác, phối hợp, tham gia vào mọi hoạt động của
nhà trường, nhằm đạt được những mục tiêu đề ra.
1.3 Quản lý trường Tiểu học.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, trường Tiểu học là một đơn vị cơ sở
tương đối độc lập và hoàn chỉnh. Quản lý trường Tiểu học vừa mang tính đặc
thù chung của quản lý giáo dục, vừa thể hiện nét riêng do bản chất của hoạt
động dạy học và giáo dục của cấp Tiểu học quy định.
Chủ thể quản lý của trường Tiểu học chính là bộ máy quản lý giáo dục
trường học (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng).
Quản lý ở trường Tiểu học chủ yếu quản lý các mặt: Quản lý quá trình
giáo dục đào tạo; Quản lý trường lớp; quản lý nhân sự; quản lý chương trình,
sách giáo khoa; quản lý chất lượng; quản lý cơ sở vật chất - thiết bị; quản lý tài
chính, hành chính; quản lý môi trường…
1.4 Xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ.
Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là một nhiệm vụ
vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt, vừa mang tính chiến lược lâu dài nhằm thực
hiện thành công chiến lược phát triển giáo dục. Xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán
bộ quản lý giáo dục phải đảm bảo đủ số lượng, nâng cao chất lượng, cân đối về
cơ cấu, đạt chuẩn về trình độ đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.
2. TRƯỜNG TIỂU HỌC TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN.
2.1. Vị trí và nhiệm vụ của trường Tiểu học.
- Điều 2, Điều lệ trường Tiểu học xác định: “Trường Tiểu học là cơ sở

nước với thiết chế giáo dục, vừa là thủ trưởng, vừa là thủ lĩnh của nhà trường, là
nhà hoạt động xã hội đối với đời sống cồng đồng.
Hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm về toàn bộ các hoạt động của nhà
trường; phụ trách tập thể giáo viên, viên chức, thực hiện các chức năng quản lý:
kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra. Người hiệu trưởng đóng vai trị then chốt, là
nhân tố chú yếu quyết định chất lượng giáo dục của nhà trường. Vai trò của
người hiệu trưởng được thể hiện rõ trên các lĩnh vực sau:
- Hiệu trưởng là người điều hành các hoạt động của nhà trường trên cơ sở
hiến pháp và pháp luật của nhà nước và các văn bản chỉ đạo của các cơ quan
hữu quan.

5


- Hiệu trưởng là người quyết định trong việc phối hợp, huy động các lực
lượng giáo dục để thực hiện nguyên lý “ Nhà trường gắn liền với xã hội, xã hội
hóa sự nghiệp giáo dục”. Từ đó, có biện pháp khả thi để sử dụng nhân tài, vật
lực phục vụ cho hoạt động giáo dục, giảng dạy ở trường Tiểu học.
- Là thủ lĩnh, người đứng đầu nhà trường, chỉ đạo mọi hoạt động trong đó
hoạt động chuyên môn là chính, bởi vậy người hiệu trưởng phải có trách nhiệm
trong việc tổ chức bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ, tổ chức hội thảo, đổi
mới phương pháp dạy học để nâng cao năng lực sư phạm, trình độ chuyên môn
cho đội ngũ giáo viên trong trường.
3.2. Nhiệm vụ, quyền hạn của hiệu trưởng ở trường Tiểu học.
Hiệu trưởng trường Tiểu học có những nhiệm vụ quyền hạn cơ bản theo
mục 3 điều 18 của Điều lệ trường Tiểu học do Bộ giáo dục và đào tạo ban hành.
4. NGƯỜI GIÁO VIÊN TIỂU HỌC.
4.1. Vị trí, chức năng nhiệm vụ của người giáo viên tiểu học:
- Trường tiểu học là một tổ chức xã hội nằm trong hệ thống giáo dục quốc
dân. Đội ngũ giáo viên và đặc biệt là chất lượng đội ngũ giáo viên thực sự là

trưởng và của các cấp quản lý giáo dục.
Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo, gương mẫu trước học
sinh, thương yêu, tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh, bảo vệ các
quyền lợi và lợi ích chính đáng của học sinh, đoàn kết giúp đỡ các bạn đồng
nghiệp.
+ Phối hợp với Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, Sao nhi đồng, với gia
đình học sinh và các tổ chức xã hội có liên quan trong hoạt động giảng dạy và
giáo dục.
4.2. Những nội dung cơ bản của công tác chủ nhiệm lớp trong trường Tiểu
học:
4.2.1. Quản lý tổ chức và giáo dục tập thể học sinh.
- Người giáo viên Tiểu học phải tìm hiểu phân loại đối tượng học sinh,
biết rõ về hoàn cảnh lý lịch, hoàn cảnh gia đình, đặc điểm tâm sinh lý nhất là
những em có điểm nổi bật về tính cách, năng khiếu, hạn chế khuyết điểm…
Ngoài ra giáo viên còn phải tìm hiểu phong tục tập quán, trình độ dân trí của dân
cư nơi trường đúng.
- Xây dựng và phát triển tập thể học sinh.
4.2.2. Liên kết với các lực lượng giáo dục trong và ngồi nhà trường trong quá
trình giáo dục học sinh.
- Kết hợp với Chi đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh lớp mình phụ trách
thực hiện tốt “Năm điều Bác Hồ dạy”.
- Phối hợp với các giáo viên khác trong nhà trường.
- Cộng tác với Ban đại diện cha mẹ học sinh trong công tác giáo dục, giúp cha
mẹ học sinh hiểu rõ mục đích và nội dung giáo dục ở bậc Tiểu học nói chung và
ở khối lớp nói riêng.
Nội dung công tác chủ nhiệm lớp ở bậc Tiểu học rất phong phú và phức tạp.
Điều đó đòi hỏi người giáo viên Tiểu học phải có nhận thức đúng đắn về vị trí,
tầm quan trọng cũng như nội dung, hình thức, phương pháp để tổ chức tốt công
tác này góp phần vào việc hoàn thiện nhân cách của học sinh.
7

phải có trình độ chuyên vững vàng, có khả năng giảng dạy tốt các môn bắt buộc
ở cấp Tiểu học; nắm vững nội dung, chương trình, phương pháp đặc trưng các
môn học ở Tiểu học. Thường xuyên nêu cao ý thức tự học, tự rèn luyện, tự bồi
dưỡng, không ngừng nâng cao trình độ về mọi mặt, luôn tiếp cận, nhạy bén
trong việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học nhằm đáp ứng được nhu cầu
phát triển của bậc Tiểu học trong giai đoạn hội nhập và phát triển của đất nước
qua từng thời kỳ. Có khả năng bồi dưỡng nâng cao tay nghề góp phần nâng cao
chất lượng và hiệu quả giáo dục và đào tạo.
8


- Năng lực chủ nhiệm:
Là người giáo viên vừa giảng dạy vừa làm công tác chủ nhiệm có một vai
trò hết sức quan trọng, vì vậy giáo viên chủ nhiệm phải năng động linh hoạt
trong quản lý tập thể học sinh. Có tầm hiểu biết nhìn xa, bao quát tổng thể tập
thể học sinh, hiểu biết tận tường từng đối tượng. Có kỹ năng quan sát, nhận
định, phân tích tổng hợp đặc biệt là kỹ năng ứng xử sư phạm, kỹ năng giao tiếp.
Người giáo viên chủ nhiêm luôn gây ấn tượng và có thiện cảm với tất cả mọi
học sinh không đối xử phân biệt, luôn tạo cho học sinh có niềm tin vào bản thân.
6. HIỆU TRƯỞNG VÀ VẤN ĐÊ XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC.
6.1. Tính tất yếu của việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm
lớp trong giai đoạn hiện nay:
Đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới, thời cơ có nhiều nhưng thách
thức cũng vụ vạn, giáo dục không thể đứng ngoài cuộc, mà giáo dục phải tự
chuyển mình trước yêu cầu đòi hỏi đổi mới của xã hội và trước những thời cơ và
thách thức mới. Trách nhiệm quan trọng và nặng nề của giáo dục là phải đào tạo
cho xã hội những con người có đầy đủ phẩm chất và năng lực để vững vàng
bước vào công cuộc hội nhập, làm chủ vận hội mới. Chính vậy, cán bộ quản lý
trường Tiểu học nói chung và đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp nói riêng, cần


10


Chương 2
THỰC TRẠNG VIỆC CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP CỦA
HIỆU TRƯỞNG Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC VÀ TRUNG HỌC CƠ SỞ DÂN
HÓA, MINH HÓA, QUẢNG BÌNH.
2.1. KHÁI QUÁT VỀ TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI Ở ĐỊA BÀN XÃ
DÂN HÓA.
Dân Hóa là một xã vùng sâu vùng xa, trải dài theo quốc lộ 12A khoảng 30
km (nay thuộc quốc lộ xuyên Á: Việt Nam, Lào, Thái Lan….), cách trung tâm
huyện Minh hóa khoảng 65 km về phía Đông, phía Bắc giáp với xã Trọng Hóa
huyện Minh Hóa, phía Nam giáp với xã Hóa Sơn huyện Minh Hóa, phía Tây
giáp với nước bạn Lào. Dân Hóa có diện tích tự nhiên là 1.527,6 ha, dân số
2.879 người, có 4 đơn vị hàng chính trực thuộc. Dân Hóa có Cửa khẩu quốc tế
Cha Lo, là khu trung tâm kinh tế mở, tiện lợi cho việc giao lưu kinh tế, văn hóa
tầm cỡ Quốc tế. Vì vậy, Dân Hóa có một vị trí quan trọng không chỉ về kinh tế
của huyện nhà mà cả về chính trị, an ninh quốc gia biên giới.
Khí hậu địa bàn Dân Hỉa mang đậm nét điển hình của vùng khí hậu nhiệt
đới gió mùa. Sự khắc nghiệt của khí hậu kết hợp với sự phức tạp của địa hình
thường xuyên gây ra lũ lụt, hạn hạn, giá rét,… gây ảnh hưởng không nhỏ đến
sản xuất, sinh hoạt của nhân dân xã Dân Hóa.
Dân Hóa còn là vùng đất có truyền thống cách mạng trong hai cuộc kháng
chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đồng bào Dân Hóa có hơn 95% là người dân
tộc ít người gồm (Khùa, Mày, Sách). Người dân nơi đây có truyền thống cần cù,
chịu thương, chịu khó trong lao động sản xuất. Đoàn kết, tương thân tương ái
đùm bọc lẫn nhau trong cuộc sống.
Trong những năm qua cùng với xu thế phát triển, đổi mới của xã hội. Mặc
dù còn nhiều khó khăn vất vả, sông được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước Dân

Khối Tiểu học: 221 em/21 lớp.
Công tác phát triển mạng lưới trường lớp cấp Tiểu học của trường Tiểu
học và Trung học cơ sở Dân Hóa hợp lý với đặc thù của địa bàn tạo điều kiện
thuận lới cho việc thu nhận học sinh cũng như việc con em đến trường lớp. Tuy
nhiên, vẫn còn những khó khăn gây ảnh hưởng đến công tác quản lý cũng như
phân công đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp đó là:
- Địa bàn rộng và dài, trường phân tán theo địa hình dân cư gồm có 01 điểm
chính và 04 điểm lẻ, đường giao thông đi lại một số điểm còn gian nan vất vả
như: Điểm trường Ba Lóoc, giáo viên về cơ sở công tác phải đi bộ hàng giờ
đồng hồ, cơ sở vật chất ở điểm trường này còn tạm bợ.
2.1.2.2. Về chất lượng đào tạo.
Thông qua việc tổ chức thực hiện dạy đúng, đủ tất cả các môn học theo
chương trình hiện hành đã góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh. Việc giáo
dục học sinh qua từng chủ điểm, chủ đề, sinh hoạt chuyên đề, hoạt động ngoại
khóa đã được nhà trường chú trọng và có tác dụng tích cực.
- Các hoạt động Đội, sao nhi đồng, thi văn nghệ, giúp đỡ bạn nghèo học giỏi,
phong trào đền ơn đáp nghĩa, áo lụa tặng bà, chăm sóc khu tượng niệm, thăm
hỏi gia đình thương binh, liệt sỹ,…được nhà trường phát triển tốt, góp phần

12


quan trọng tạo môi trường lành mạnh, hấp dẫn nhằm nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện cho học sinh.
Dưới sự chỉ đạo của ngành, trường đã tích cực đẩy mạnh việc đổi mới
phương pháp dạy học ở tất cả các khối lớp. Chất lượng dạy và học ngày được
nâng lên, tỷ lệ học sinh khá, giỏi được phát huy.
2.1.2.3. Vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ giáo viên.
Thường xuyên chú trọng công tác bồi dưỡng tư tưởng chính trị cho cán bộ
giáo viên. Chi bộ, ban giám hiệu nhà trường đã nhận thức đầy đủ các quan điểm,


2.1.2.4. Cơ sở vật chất.
Trước đây trường Dân Hóa là đơn vị khó khăn, cơ sở vật chất thiếu thốn.
Song mấy năm trở lại đây, được sự quan tâm của Đảng, nhà nước và chính
quyền địa phương, sự đóng góp hỗ trợ của các tổ chức trong và ngoài nước,
công tác xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật trường học đã được đầu tư xây dựng
khang trang đảm bảo đủ về số lượng phòng học, phòng chức năng, kể cả các
điểm lẻ, đáp ứng được nhu cầu cho việc dạy và học của nhà trường.
Hiện cấp tiểu học có: 17 phòng học trong đó phòng kiên cố: 12; có 05
phòng học tạm.
* Đánh giá chung về tình hình giáo dục của trường Tiểu học và Trung học
cơ sở Dân Hóa.
- Mặt mạnh: Cùng với sự nỗ lực phấn đấu của tập thể thầy và trị trường Dân
Hóa, ngành giáo dục Minh Hóa. Công tác quản lý giáo dục, xã hội hóa giáo dục
mang lại hiệu quả thiết thực, cơ sở vật chất được tăng cường, kỷ cương nề nếp
ngày được ổn định, đa số hoc sinh ngoan, lễ phép, mạnh dạn tự tin trong hoạt
động và trong giao tiếp, chăm chỉ chịu khó học tập, chất lượng được cải thiện
nâng lên rõ rệt. Đội ngũ giáo viên được chuẩn hóa, phần lớn giáo viên có tay
nghề vững vàng, phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, yêu nghề mến trẻ.
- Hạn chế: + Mạng lưới trường lớp phân tán, học sinh phân bố không đồng đều.
+ Chất lượng giáo dục còn có sự chênh lệch giữa trung tâm và các
điềm lẻ.
+ Cơ sở vật chất ở điểm lẻ còn tạm bợ.
+ Một số bộ phận nhân dân chưa thực sự đầu tư quan tâm chăm lo
việc học của con em, còn có quan điểm phó mặc cho nhà trường.
2.2. THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP Ở
TRƯỜNG TIỂU HỌC VÀ TRUNG HỌC CƠ SỞ DÂN HÓA.
2.2.1. Về đội ngũ: (Giáo viên Tiểu học).
Năm học 2010 - 2011 tổng số 23 giáo viên. Trong đó chính thức 22, hợp đồng
ngắn hạn 01.

giáo viên chủ nhiệm phải luôn phấn đấu, rèn luyện, tu dưỡng phẩm chất đạo
đức, không ngừng học hỏi trong suốt quá trình công tác cũng như trong cuộc
sống đời thường.
- Về năng lực chuyên môn và năng lực quản lý của đội ngũ giáo viên chủ
nhiệm lớp.
Nhìn chung đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp của trương Tiểu học và
Trung học cơ sở Dân Hóa, có trình độ chuyên môn, hiểu biết và nắm vững nội
dung, chương trình sách giáo khoa mới cũng như phương pháp đặc trưng của
các môn học. Nắm được những quy định vê nội dung giảm tải, chế độ đánh giá
cho điểm (Thông tư 32). Hầu hết đội ngũ giáo viên chủ nhiệm có ý thức vươn
lên, chịu khó tự học, tự bồi dưỡng để hoàn thiện mình, tích cực trong đổi mới
phương pháp dạy học.
Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp có hiểu biết về chức năng quản lý và
phát huy được vai trò của người giáo viên chủ nhiệm. Những năng lực được
đánh giá cao là khả năng quản lý tập thể học sinh, xây dựng tập thể học sinh
đoàn kết; năng lực ứng xử, xử lý tình huống và giáo tiếp để vận dụng phối hợp,
hợp tác giữa các lực lượng giáo dục trong và ngồi nhà trường, biểu hiện cụ thể:
15


Mối quan hệ giữa các tổ chức Đảng, Công đoàn, Đoàn thanh niên, Đội thiếu
niên,… hoạt động đồng bộ và có hiệu quả. Sự kết hợp giữa nhà trường với các
tổ chức đoàn thể, chính trị ở địa phương đặc biệt là mối quan hệ giữa nhà trường
với hội cha mẹ học sinh ngày càng gắn bó cùng cồng đồng, trách nhiệm của
cồng đồng trong công tác giáo dục thế hệ trẻ.
2.3. THỰC TRẠNG XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM
LỚP Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC VÀ TRUNG HỌC CƠ SỞ DÂN HÓA.
2.3.1. Thực trạng bố trí giáo viên chủ nhiêm lớp:
Trong thực tế hiệu trưởng có nhiều hình thức bố trí phân công giáo viên
chủ nhiệm lớp.

công việc một cách có hiệu quả.
2.3.2.Công tác kiểm tra của hiệu trưởng đối với giáo viên chủ nhiệm lớp.
Phần lớn các ý kiến đều đồng ý tán thành nên kết hợp hai hình thức kiểm
tra định kỳ theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất. Điều này chứng tỏ lãnh đạo nhà
trường luôn chú trọng đến công tác kiểm tra nhằm phát hiện, điều chỉnh, uốn
nắn, sủa chữa nhưng sai lệch để giúp giáo viên chủ nhiệm lớp hoàn thành tốt
nhiệm vụ được giao. Do đó công tác kiểm tra, đánh giá giáo viên chủ nhiệm là
vấn đề cần thiết và đảm bảo tính thường xuyên, nhằm góp phần nâng cao hiệu
quả của công tác chủ nhiệm đem lại kết quả giáo dục cao.
2.3.3 Các biện pháp xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp
của hiệu trưởng trường Tiểu học và Trung học cơ sở Dân Hóa.
- Về bố trí, phân công đội ngũ giáo viên chủ nhiệm: Cán bộ quản lý đã chú trọng
đến việc phát hiện những giáo viên có năng lực để bố trí phân công giáo viên
chủ nhiệm lớp cho phù hợp. Do đó, những năm gần đây chất lượng của đội ngũ
giáo viên nói chung và giáo viên chủ nhiệm lớp nói riêng đã được nâng lên rõ
rệt, mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp đều phát huy được vai trò trách nhiệm của
mình nhằm đem lại hiêu quả hoạt động cao, góp phần nâng cao chất lượng dạy
và học của nhà trường.
- Về công tác đào tạo, bồi dưỡng: Hàng năm hiệu trưởng có kế hoạch cụ thể, sắp
xếp, động viên, tạo điều kiện cho đội ngũ giáo viên đi học tập nâng cao trình độ
chuyên môn theo các hình thức: học từ xa, tại chức. Tổ chức triển khai cho giáo
viên học tập các Nghị quyết, Chỉ thị, chủ trương đường lối, chính sách của
Đảng, Nhà nước.
- Về sử dụng: Lựa chọn những giáo viên có năng lực, phẩm chất để bố trí công
tác chủ nhiêm lớp cho phù hợp, có chế độ kiểm tra, quản lý, nắm được hoàn
cảnh, phẩm chất năng lực của từng ngươi. Tuy nhiên, việc xây dựng bồi dưỡng
đội ngũ giáo viên chủ nhiêm lớp của hiệu trưởng vẫn còn gặp nhiều hạn chế.
+ Hiệu trưởng chưa thực sự chú trọng mở các lớp tập huấn, bồi dưỡng công tác
chủ nhiệm cho đội ngũ giáo viên.
+ Một số giáo viên chủ nhiệm lớp còn hạn chế về năng lực, trình độ chuyên môn

- Một số đồng chí giáo viên chủ nhiệm lớp còn thiếu kinh nghiệm trong công tác
quản lý và điều hành tập thể học sinh.
- Ban giám hiệu bố trí, phân công giáo viên chủ nhiệm lớp chưa hợp lý với năng
lực của từng giáo viên.
- Một bộ phận giáo viên chưa quyết tâm phấn đấu học tập, thiếu kiên trì chịu
khó, tìm tòi, cập nhật kinh nghiệm của anh chị đi trước cũng như cập nhật tri
thức mới.
- Bên cạnh đó, một số giáo viên chủ nhiệm tuổi đời cao, giảng dạy nhiều năm
hay rập khuôn máy móc, ngại đổi mới, thiếu nhạy bén trong công tác chủ nhiệm,
đôi khi còn bảo thủ làm giảm hiệu quả công việc.
Việc xây dựng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm của hiệu trưởng trường Tiểu
học con gặp nhiều khó khăn và hạn chế do chưa có sự chỉ đạo thống nhất chung
về phương thức hoạt động, điều hành đội ngũ. Vấn đề này đặt ra cho các cấp

18


quản lý giáo dục cần có các giải pháp thực thi về công tác bố trí, phân công và
chỉ đạo đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp trong nhà trường Tiểu học.
2.4.2. Nguyên nhân thực trạng.
Công tác nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung và đội ngũ giáo
viên củ nhiệm lớp nói riêng chưa kịp thời với yêu cầu phát triển của sự nghiệp
giáo dục và đào tạo ở địa phương. Chỉ tiêu về đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ còn
thấp so với nhu cầu.
Chính sách ưu đãi cho đội ngũ giáo viên còn nhiều bất cập, chậm chạp.
Công tác tuyển dụng và tuyển chọn giáo viên còn mang tính hình thức chưa có
chất lượng.
Công tác kiểm tra, đánh giá, bố trí đội ngũ đôi lúc còn lúng túng, nặng về
cơ cấu, chưa mạnh dạn tuyển và bố trí những giáo viên trẻ có năng lực. Những
hạn chế trên đây trong công tác quản lý chỉ đạo đội ngũ giáo viên cũng như đội

chiến lược dài hạn, thiếu cụ thể mà chủ yếu là các biện pháp chung chung; chưa
xây dựng được đội ngũ giáo viên chủ nhiệm phụ trách môn năng khiếu, đào tạo
học sinh mũi nhọn, điều kiện đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ
chưa chú trọng đúng mức, chưa thực sự đầu tư hỗ trợ kinh phí cho việc đào tạo,
bồi dưỡng đội ngũ; chưa có phương pháp quản lý tốt công tác chủ nhiệm lớp,
còn có quan điểm công tác chủ nhiệm lớp là trách nhiệm của người giáo viên mà
chưa coi đó là trách nhiệm của người hiệu trưởng…
* Phương hướng chung vế chỉ đạo công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu
học và Trung học cơ sở Dân Hóa.
Về quan điểm, phải coi công tác quản lý đội ngũ nói chung và chỉ đạo
công tác chủ nhiệm lớp là nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa thiết thực và quyết
định chất lượng giáo dục và đào tạo. Công tác này phải được thực hiện thường
xuyên, lâu dài, có kế hoạch và định hướng bước đi cụ thể, có thống nhất giữa
quản lý ngành và quản lý lãnh thổ. Nâng cao chất lượng đội ngũ phải phù hợp
với thực tiễn của sự phát triển kinh tế - văn hóa của địa phương.
Muốn chỉ đạo công tác chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học có hiệu quả, trước
hết người hiệu trưởng cần phải bám sát định hướng và mục tiêu phát triển giáo
dục và đào tạo của Đảng, nhà nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hỉa
20


đất nước. Bên cạnh đó phải nắm vững định hướng phát triển giáo dục của địa
bàn xã Dân Hóa; cần phải căn cứ vào thực trạng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm,
các biện pháp chỉ đạo đội ngũ của hiệu trưởng ở trường Tiểu học, sát thực với
mục tiêu của cấp học và phải phục vụ cho mục tiêu của cấp học đó.
Trên cơ sở phương hướng chung về chỉ đạo công tác chủ nhiệm lớp của
hiệu trưởng ở trường Tiểu học và Trung học cơ sở Dân Hóa là:
- Tập trung chỉ đạo và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo. Có quy hoạch cụ
thể việc phân công, bố trí, bồi dưỡng nâng cao chất lượng cho đội ngũ giáo viên
chủ nhiệm.

năm chỉ dạy một khối, lớp sẽ hạn chế việc tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao kiến
thức cho bản thân hoặc khi hiệu trưởng phân công khối lớp cao hơn thì giáo viên
rất ngại và lúng túng trong khâu tổ chức lớp cũng như trong giảng dạy.
+ Phân công theo thứ tự từ lớp 1 đến lớp 5: Cách phân công này thuận lợi cho
giáo viên trong việc giáo dục học sinh, thầy trò hiểu nhau, gắn bó với nhau hơn.
Nhưng suốt 5 năm liền học sinh chỉ học được một giáo viên nếu giáo viên đó
không tự đổi mới về phương pháp giáo dục cũng dễ tạo sự nhàm chán cho học
sinh.
+ Phân công ưu tiên: Phân công những giáo viên có kinh nghiệm, giáo viên dạy
giỏi phụ trách hai lớp, đầu cấp và cuối cấp. Cách phân công này thể hiện tính
định hướng và xác định được tầm quan trọng của lớp 1 và lớp 5. Vì dạy hay
công tác chủ nhiệm ở hai lớp này rất khó, nên giáo viên hay từ chối. Trong
trường hợp này, hiệu trưởng cần có những biện pháp động viên, khuyến khích
nâng cao tinh thần trách nhiệm của giáo viên trước nhà trường và xã hội.
+ Phân công theo địa dư: Đây là cách phân công phù hợp với thực trạng của địa
bàn trường Tiểu học và Trung học cơ sở Dân Hóa. Vì trường có 5 điểm trong đó
1 điểm chính và 4 điểm lẻ.
+ Phân công theo mục đích kèm cặp: Tức là phân công giáo viên giỏi có kinh
nghiệm dạy cùng một khối với giáo viên mới thiếu kinh nghiệm.
Mỗi cách phân công trên đều có những ưu điểm và hạn chế, do đó trong
quá trình phân công hiệu trưởng cần phải kết hợp hài hòa những cách phân công
trên sao cho phù hợp với thực tế giáo viên của trường mình đảm bảo tính hiệu
quả cao.
* Các bước tiến hành khi phân công giáo viên:
+ Tìm hiểu nhu cầu cá nhân đề đạt nguyện vọng:
+ Tổ chuyên môn trao đổi bàn bạc trên cơ sở đánh giá năng lực giáo viên ở năm
học trước để đưa ra cách phân công có lý có tình để thực hiện tốt mục tiêu nhà
trường đề ra chứ không vì lý do cá nhân nếu không chính đáng. Dựa trên cơ sở
đó để hiệu trưởng quyết định phân công.
3.2.2. Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm xây dựng chương trình kế hoạch chủ

điều tra cơ bản học sinh ngay từ đầu năm học: nghiên cứu lý lịch học sinh để
biết hoàn cảnh gia đình, nghề nghiệp bố mẹ, thu nhập của gia đình…; xem kết
quả học tập và rèn luyện của học sinh thông qua học bạ, sổ ghi điểm, tìm hiểu
qua giáo viên chủ nhiệm năm trược, cần trao đổi trực tiếp với học sinh, đặc biệt
là những học sinh cá biệt…Việc tìm hiểu học sinh là một việc làm thường xuyên
liên tục vừa có tính cấp bách trong những khoảng thời gian nhất định, vừa thực
hiện theo từng giai đoạn:
Giai đoạn 1: Tiến hành điều tra cơ bản về tình hình học sinh cả lớp và từng cá
nhân.
Giai đoạn 2: Theo dõi và thực hiện kiểm tra tính đúng đắn của sự phân loại đối
tượng giáo dục ở giai đoạn 1 để có sự điều chỉnh.
Giai đoạn 3: Hoàn chỉnh việc phân loại tìm hiểu học sinh, tiến hành quan sát
học sinh qua các hoạt động, qua kết qủa học tập rèn luyện, qua sự đánh giá của
tập thể.
- Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm xây dựng tập thể học sinh tự quản.
23


+ Lựa chọn đội ngũ cán bộ lớp đủ uy tín và có năng lực tự quản tập thể lớp.
+ Tổ chức hướng dẫn đội ngũ cán sự lớp: Giúp các em hiểu rõ mục đích ý nghĩa
của việc xây dựng tập thể học sinh tự quản, chức năng nhiệm vụ của ban cán sự
lớp. Giáo viên giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cán bộ lớp và yêu cầu các em phối
hợp thực hiện các nhiệm vụ của mình.
+ Tổ chức bồi dưỡng cho tập thể lớp về các yêu cầu của tập thể tự quản:
- Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
nhằm tăng cường giáo dục phẩm chất đạo đức cho học sinh.
- Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm liên kết với các lực lượng giáo dục
trong và ngồi nhà trường để giáo dục học sinh.
+ Phối hợp mật thiết với giáo viên Tổng phụ trách đội: Bởi vì hoạt động Đội
trong trường Tiểu học là hoạt động không thể thiếu được, nó góp phần giáo dục

trí, hiệu trưởng cần chỉ đạo giáo viên phân công cụ thể công việc đến từng tổ;
hướng dẫn động viên khuyến khích các em làm việc vừa sức, đồng thời qua hoạt
động các em thấy được trách nhiệm của bản thân trước tổ và lớp. Qua đó rèn
được kỹ năng sống, kỹ năng làm việc tập thể, áp dụng được những kiến thức học
tập vào cuộc sống hàng ngày.
+ Xây dựng môi trường tinh thần: Là thái độ ứng xử giữa người với người được
biểu hiện cụ thể trong mối quan hệ giữa học sinh với những người trong gia
đình, giữa giáo viên với học sinh, giữa học sinh với học sinh,…Để xây dựng
được môi trường tinh thần mang tính thân thiện, hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên
cần lưu ý một số điểm sau:
- Trước tiên giáo viên phải hiểu được hoàn cảnh của học sinh: Vào đầu năm học
giáo viên cần kết hợp việc tìm hiểu hoàn cảnh của học sinh thông qua giáo viên
chủ nhiệm lớp trước và tự tìm hiểu. Trong năm học giáo viên phải tranh thủ thời
gian đi thăm các gia đình học sinh, quan tâm đến những học sinh có hoàn cảnh
khó khăn, khuyết tật, học lực yếu, để cùng phụ huynh bàn bạc, phối hợp giáo
dục các em. Qua đó để đề xuất những hỗ trợ cho học sinh có hoàn cảnh khó
khăn; vận động cha mẹ học sinh tham gia vào quá trình xây dựng trường học
thân thiện, học sinh tích cực.
- Giáo viên cần nắm vững tổng thể nội dung chương trình của cả năm học, từng
kỳ học, từng tháng, từng tuần của khối lớp mình phụ trách đồng thời phải biết
tiếp thu và sử dụng các phương pháp dạy học tích cực. Một trong những yếu tố
quan trọng để tạo nên môi trường học tập thân thiện, học sinh tích cực là: Giáo
viên sử dụng có hiệu quả các phương pháp và hình thức dạy học mới. Phương
pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm, hướng dẫn học sinh thảo luận nhóm,
đóng vai, tham gia trò chơi học tập,… nhằm mang lại hiệu quả cao, góp phần tạo
cơ hội cho học sinh tham gia tích cực, chủ động, sáng tạo vào quá trình học tập.
Điều quan trọng trong quá trình sử dụng các phương pháp dạy học tích cực là:
Giáo viên đặc biệt quan tâm đến đối tượng học sinh yếu, học sinh khuyết tật,…
giúp các em cùng được tham gia vào quá trình học tập của lớp một cách tích
cực.