Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Phần I
Mở đầu
I-/ Lý do chọn đề tài:
Đất nớc ta đang tích cực tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện. Trong
chiến lợc phát triển kinh tế - xã hội, cùng với việc đẩy mạnh phát triển các
ngành kinh tế mũi nhọn Đảng và Nhà nớc ta đã đặc biệt chú trọng phát triển sự
nghiệp Giáo dục - Đào tạo. Giáo dục - Đào tạo đợc xem là quốc sách hàng đầu
trong giai đoạn cách mạng mới của đất nớc.
Trên đà đổi mới đó, hội nghị lần thứ VII Ban chấp hành trung ơng khoá
VII Đảng CSVN đã quyết định đa nớc ta tiến vào một thời kỳ phát triển theo h-
ớng CNH, HĐH. Để tiến hành sự nghiệp đổi mới này Đảng và Nhà nớc ta hết
sức coi trọng nhân tố con ngời. Không phải đến bây giờ mà ngay từ buổi đầu
cuộc cách mạng Đảng và Bác Hồ kính yêu đã đặc biệt chú trọng đến công việc
đổi mới con ngời coi đó là cơ sở là nền tảng để xây dựng và phát triển đất nớc
và cũng không phải ngẫu nhiên mà Nghị quyết TW2 khoá 8 lại một lần nữa
Đảng ta khẳng định Giáo dục - Đào tạo là quốc sách hàng đầu. Điều đó
chứng tỏ rằng đờng lối phát triển đất nớc đã đợc Đảng và Nhà nớc ta xác định là
đúng đắn.
Nh vậy giáo dục có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội
mà nòng cốt, yếu tố quan trọng của sự phát triển ấy là nguồn nhân lực. Muốn
tiến hành CNH - HĐH thắng lợi phải phát triển mạnh giáo dục - đào tạo, phát
huy nguồn lực con ngời yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững
(Nghị quyết TW2 khoá VIII). Một trong những nhiệm vụ cơ bản của giáo dục -
đào tạo hiện nay là hình thành và phát triển nhân cách học sinh toàn diện theo
mục tiêu phát triển nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp CNH - HĐH đất nớc. Để
tạo ra những con ngời có tài năng phẩm chất là trách nhiệm to lớn của hệ thống
giáo dục nói chung và nhà trờng phổ thông nói riêng.
Muốn có một nền giáo dục tiên tiến phải có một cơ sở vững chắc, cơ sở
này chính là hệ thống giáo dục tiểu học. Không có một hệ thống giáo dục tiểu
học vững chắc, không thể có một hệ thống giáo dục quốc dân lành mạnh. Muốn
chỉ đạo công tác chủ nhiệm lớp ở trờng tiểu học làm đề tài nghiên cứu khoa
học trong đợt thực tập này để nâng cao nghiệp vụ quản lý cho bản thân và góp
phần nhỏ bé vào sự nghiệp giáo dục nớc nhà.
II-/ Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
2.1-/ Mục đích:
Nghiên cứu đề tài này để tìm ra những biện pháp có tính khả thi về chỉ đạo
công tác chủ nhiệm lớp ở trờng tiểu học nhằm nâng cao chất lợng hình thành và
phát triển nhân cách cho học sinh tiểu học.
2.2-/ Nhiệm vụ nghiên cứu:
Đề tài tập trung thực hiện 3 nhiệm vụ chính sau đây:
2.2.1 - Nghiên cứu những lý luận có liên quan đến đề tài.
2.2.2 - Tìm hiểu thực trạng về công tác chỉ đạo đội ngũ giáo viên làm
công tác chủ nhiệm lớp ở ba trờng tiểu học: Trờng tiểu học số 2 Hoàn Lão,
Trờng tiểu học Hải Trạch, Trờng tiểu học số 2 Thanh Trạch.
2.2.3 - TRên cơ sở lý luận và thực tiễn đề xuất những biện pháp có tính
khả thi về chỉ đạo đội ngũ giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp ở trờng tiểu
học nhằm nâng cao chất lợng giáo dục học sinh.
III-/ Phạm vi nghiên cứu.
Đề tài tập trung nghiên cứu những biện pháp chỉ đạo công tác chủ nhiệm
lớp ở ba trờng: Trờng tiểu học 2 Hoàn Lão, Trờng tiểu học Hải Trạch, Trờng
tiểu học Thanh Trạch.
IV-/ Phơng pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu đề tài này chúng tôi sử dụng hai nhóm phơng pháp sau:
4.1-/ Nhóm phơng pháp nghiên cứu lý luận:
Nghiên cứu những bài giảng, tài liệu đã đợc học về công tác quản lý trờng
học, các văn bản chỉ thị của Đảng, Nhà nớc và của ngành giáo dục và đào tạo về
công tác quản lý và chỉ đạo trờng tiểu học.
4.2-/ Nhóm phơng pháp nghiên cứu thực tiễn.
nhân cách con ngời. Điều đó cho thấy rằng những gì hình thành và định hình ở
học sinh tiểu học sẽ theo suốt cuộc đời mỗi ngời và rất khó thay đổi, khó cải tạo
lại vì vậy những gì trẻ em không đạt đợc ở bậc học này khó có thể bù đắp ở
những bậc học sau. Hiện nay không chỉ riêng nớc ta mà tất cả các quốc gia trên
thế giới đều đặc biệt quan tâm đến giáo dục tiểu học bởi vì Đây là bậc học tạo
nên bộ cốt thép làm chỗ dựa vững chắc và chi phối hớng phát triển toàn bộ
nhân cách của cả đời ngời (Makarencô) giáo s Phạm Tất Dong cũng đã từng
khẳng định: Giáo dục tiểu học là bộ phận nền tảng để trên đó chúng ta xây
dựng toà nhà học vấn cho toàn dân.
Nh vậy giáo dục tiểu học ngày càng khẳng định vị trí của mình trong hệ
thống giáo dục quốc dân là cấp học nền tảng đặt cơ sở ban đầu cho việc hình
thành và phát triển toàn diện nhân cách con ngời, đặt nền móng vững chắc cho
giáo dục phổ thông và toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân.
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
1.2. Mục tiêu của bậc tiểu học:
Xuất phát từ vị trí vai trò của bậc tiểu học cũng nh đặc điểm tâm sinh lý
của học sinh tiểu học, nhu cầu phát triển toàn diện của các em mà mục tiêu giáo
dục tiểu học qui định:
Hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn
và lâu dài về tình cảm, trí tuệ, thể chất và các kỹ năng cơ bản để học tiếp trung
học hoặc đi vào cuộc sống lao động. Nh vậy học xong tiểu học học sinh phải
đạt yêu cầu:
- Có lòng nhân ái mang bản sắc con ngời Việt Nam: yêu quê hơng đất nớc
hoà bình và công bằng bác ái, kính trên nhờng dới, đoàn kết và sẵn sàng hợp tác
với mọi ngời; có ý thức về bổn phận của mình đối với ngời thân đối với bạn bè,
đối với cộng đồng và môi trờng sống; tôn trọng và thực hiện đúng pháp luật và
các qui định ở nhà trờng, khu dân c, nơi công cộng; sống hồn nhiên, mạnh dạn
tự tin, trung thực.
- Có kiến thức cơ bản về tự nhiên xã hội, con ngời và thẩm mĩ, có khả năng
cách là một nhà s phạm để tạo đồng bộ cho toàn bộ bậc tiểu học trong cả nớc có
những nét khởi sắc về chất lợng đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực phục vụ
cho công cuộc CNH-HĐH đất nớc, tạo sức bật mới về mặt kinh tế, chính trị và
ổn định xã hội trong thế kỷ XXI của nớc Việt Nam XHCN.
2.3. Hiệu trởng trờng tiểu học:
2.3.1. Hiệu trởng trờng tiểu học : là ngời đợc lựa chọn trong số giáo viên
có tín nhiệm về chính trị, đạo đức và chuyên môn, có năng lực quản lý trờng
học (là nhà s phạm có tầm nhìn xa và đặc biệt có khả năng tạo giá trị). Là ngời
có t duy s phạm sâu sắc biết khuyến khích giáo viên trong trờng phát huy tiềm
năng sáng tạo trong hoạt động s phạm của họ, biết tạo lập và nuôi dỡng, duy trì
phát triển hệ thống các giá trị giáo dục tơng hợp với các giá trị xã hội.
Hiệu trởng trờng tiểu học do giám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo bổ nhiệm
theo đề nghị của trởng phòng Giáo dục - Đào tạo ... Với t cách là thủ trởng tr-
ờng tiểu học đại diện cho nhà trờng về mặt pháp lý, có trách nhiệm và có thẩm
quyền cao nhất về hành chính và chuyên môn trong nhà trờng, chịu trách nhiệm
trớc phòng Giáo dục và Đào tạo về tổ chức và quản lý toàn bộ hoạt động của
nhà trờng với vị trí trên hiệu trởng trờng tiểu học có nhiệm vụ sau:
2.3.2 Nhiệm vụ của hiệu trởng trờng tiểu học
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
i, Lập kế hoạch năm học và tổ chức chỉ đạo tập thể cán bộ giáo viên học
sinh nhà trờng thực hiện. Kế hoạch năm học phải quán triệt đầy đủ nhiệm vụ
của trờng tiểu học.
ii, Trực tiếp quản lý công tác của giáo viên nhân viên theo nhiệm vụ đã
giao, thờng xuyên kiểm tra giáo viên trong công tác giảng dạy và trong các hoạt
động giáo dục khác.
iii, Chỉ đạo công tác hành chính quản trị, bảo đảm các điều kiện vật chất -
tài chính cho hoạt động giảng dạy và giáo dục của nhà trờng.
iiii, Thờng xuyên cải tiến công tác quản lý trờng học theo tinh thần dân
chủ hoá nhà trờng đảm bảo các hoạt động giáo dục đợc tiến hành đồng bộ có
Nh vậy giáo viên phụ trách lớp, ngoài công tác giảng dạy đúng và đủ chơng
trình, nội dung kế hoạch giáo dục, họ còn gánh vác một trách nhiệm vô cùng to lớn
nhằm giáo dục toàn diện cho học sinh đó là công tác chủ nhiệm lớp.
2.4.2 Nhiệm vụ của ngời giáo viên tiểu học:
- Thực hiện nghiêm chỉnh, có chất lợng nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục
toàn diện cho học sinh, giảng dạy đúng và đủ chơng trình, nội dung, kế hoạch
giáo dục, soạn bài, chấm bài đầy đủ, lên lớp đúng giờ, không tuỳ tiện bỏ giờ, bỏ
buổi, quản lý chu đáo học sinh trong mọi hoạt động học tập và rèn luyện ở
trong và ngoài nhà trờng.
- Thờng xuyên học tập văn hoá, bồi dỡng chuyên môn nghiệp vụ, rèn
luyện đạo đức tác phong để đáp ứng ngày càng cao theo tiêu chuẩn quy định đối
với ngời giáo viên tiêu học.
- Chấp hành nghiêm chỉnh mọi quy định của Nhà nớc, tôn trọng pháp luật,
thực hiện các quyết định của ngời hiệu trởng và của các cấp quản lý giáo dục.
- Thơng yêu tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh góp phần
xây dựng tập thể s phạm thành một tập thể đoàn kết thân ái, giúp đỡ nhau cùng
tiến bộ.
- Phối hợp chặt chẽ với Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, với gia
đình học sinh trong hoạt động giáo dục và dạy học.
2.5. Những nội dung cơ bản của công tác chủ nhiệm lớp ở trờng tiểu học.
2.5.1 (Công tác với tập thể học sinh) tìm hiểu phân loại học sinh.
- Ngời giáo viên phải nắm vững đối tợng học sinh lớp mình phụ trách
(trích yếu lý lịch học sinh, hoàn cảnh của từng em; đặc điểm KT - XH của địa
bàn dân c nơi học sinh c trú; đặc điểm tâm sinh lý của từng em nhất là những
điểm nổi bật về tính cách, năng khiếu hay hạn chế...,
2.5.2 Xây dựng và phát triển tập thể học sinh:
9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Tuân thủ các quy luật của quá trình phát triển tập thể học sinh; đề ra yêu
cầu cụ thể đối với tập thể học sinh lớp mình phụ trách; bồi dỡng những nhân tố
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
- Mỗi học sinh tiểu học là một chỉnh thể, thực thể hồn nhiên:
Nhân cách học sinh tiểu học tuy cha hoàn chỉnh song luôn luôn tồn tại nh
một chỉnh thể, một đơn vị độc lập, một cấu trúc thống nhất trọn vẹn. Trong sự
phát triển nhân cách bình thờng của một học sinh tiểu học, các mặt thể chất và
tâm lý luôn luôn quyện lẫn vào nhau hợp thành một chỉnh thể thống nhất.
Cùng với sự phát triển về thể chất, tâm lý trẻ em cũng hình thành và phát
triển. Trong tâm lý trẻ em, các quá trình, các thuộc tính, những nét tâm lý đợc
hình thành bộc lộ ra rất hồn nhiên chân thực.
- Trong mỗi học sinh tiểu học tiềm năng khả năng phát triển:
Nhìn chung ở mỗi học sinh tiểu học đều tiềm ẩn nhiều khả năng phát triển
mà thờng là cha đợc đánh giá và khai thác đúng, tuy cha có một cách đánh giá
chính xác nhng chúng ta có thể cảm nhận đợc học tiểu học ngày nay thông
minh hơn và có sự phát triển tâm lý tốt hơn học sinh tiểu học cách đây mời năm
và với nhịp độ phát triển nh thế thì xét cả mặt thể chất và tâm lý của học sinh
tiểu học trong những năm đầu của thế kỷ XXI chắc chắn sẽ có sự phát triển cao
hơn học sinh tiểu học hiện nay. Sở dĩ có đợc nh vậy là do trẻ sớm đợc tiếp xúc
với các trờng thông tin ngày càng mở rộng nó tác động mạnh mẽ lên cơ cấu trí
tuệ của các em. Trẻ em là một thực thể trí tuệ tiềm tàng vì vậy cần phải có cách
giáo dục đúng đắn để trẻ tiếp cận và phát triển tiềm năng trí tuệ này một cách
đúng quy luật.
- Mỗi học sinh tiểu học là một nhân cách đang hình thành và phát triển.
Trẻ em ở lứa tuổi học sinh tiểu học là một thực thể hồn nhiên, một chỉnh
thể trọn vẹn nhng lại cha đợc định hình, cha đợc hoàn thiện mà là một thực thể
đang lớn lên, đang phát triển.
Vì vậy những gì đa đến cho trẻ phải chuẩn mực không đợc sai lệch, nếu
không khi đã định hình sai thì sẽ rất khó uốn nắn, khó sửa chữa. Có thể nói
rằng, trẻ đợc sống trong một môi trờng giáo dục lành mạnh thì nhân cách của
trẻ đợc định hớng tốt, trẻ sẽ có những ớc mơ hoài bão vơn tới những điều tốt
đẹp.
I-/ Tình hình chung của nhà trờng.
1-/ Khái quát về tình hình kinh tế xã hội, văn hoá nơi các trờng đóng.
- Trờng tiểu học số 2 Hoàn Lão đóng ở trung tâm thị trấn Hoàn Lão. Dân ở
đây chủ yếu là cán bộ công nhân viên Nhà nớc và buôn bán. Địa bàn tơng đối
rộng phơng tiện giao thông đi lại thuận tiện có nhiều cơ quan Nhà nớc đóng trên
địa bàn này.
12
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Với những đặc điểm trên của địa phơng cùng với đờng lối và chủ trơng
đúng đắn của Đảng và Nhà nớc đã đợc cụ thể hoá bằng các chính sách của
chính quyền địa phơng về đờng lối phát triển kinh tế nên trong những năm gần
đây đời sống vật chất, văn hoá tinh thần của nhân dân đợc nâng lên rất nhiều.
- Trờng tiểu học số 2 Thanh Trạch và trờng tiểu học Hải Trạch là hai trờng
thuộc hai xã Thanh Trạch và Hải Trạch. Đây là các xã thuộc vùng biển. Địa bàn
của hai xã tơng đối hẹp (đặc biệt là Hải Trạch) nhng lại trải dài dọc theo quốc lộ
1A, lại có cảng lớn nên giao thông đi lại rất thuận tiện. Vì vậy dân ở đây phát
triển chủ yếu là nghề biển và buôn bán. Đời sống nhân dân khá cao. Ngợc lại
chính những thuận lợi trên cũng gây cho tình hình xã hội rất lộn xộn và phức
tạp. Tàu bè, xe cộ qua lại đông đúc, ngời cũng đầy đủ các thành phần cho nên
các hoạt động cũng sôi nổi diễn ra đầy đủ các hình thức. Điều kiện khách quan
này tác động vào làm ảnh hởng rất lớn đến các em học sinh...
Với những đặc điểm trên nên Đảng và chính quyền những năm gần đây đã
quan tâm đến đờng lối phát triển kinh tế đồng thời đẩy mạnh công tác giáo dục
vì vậy đời sống kinh tế - văn hoá xã hội của hai xã cũng đã đợc tăng lên rất
nhiều.
2-/ Tình hình chung của ba trờng tiểu học trên.
Nói chung cả ba trờng tiểu học này đợc tách ra từ các trờng tiểu học của
xã, ngày đầu cũng gặp rất nhiều khó khăn nhng đợc sự giúp đỡ của Đảng và
chính quyền xã và sự nỗ lực phấn đấu của tất cả các thành viên trong tập thể s
phạm nên các trờng ngày nay ổn định và khang trang hơn nhiều. Tất cả các tr-
vệ sinh đờng làng, đờng rục của xã nhân dịp tết nguyên đán...) làm tốt công tác
từ thiện, nhân đạo giúp bạn nghèo vợt khó... Bởi vậy khi gặp đồng chí Hiệu tr-
ởng Lê Văn Thái hỏi về công tác giáo viên phụ trách lớp trong trờng đồng chí
trả lời rằng: Đây là một vấn đề rất quan trọng mà các nhà quản lý trong trờng
học không thể không quan tâm, đây chính là vấn đề then chốt. Chất lợng có
chiều hớng tăng hay giảm là tuỳ thuộc nhiều vào nề nếp hoạt động của mỗi tập
thể mà ở đó là giáo viên phụ trách lớp chịu trách nhiệm hoàn toàn.
Trớc nhận thức đúng đắn của ngời quản lý, nhà trờng đã nghiên cứu kỹ và
phân công giáo viên phụ trách lớp rất cẩn thận. Ngay từ cuối năm học trớc nhà
trờng đã có kế hoạch cho năm học sau, tuỳ thuộc kinh nghiệm, năng lực trình
độ của giáo viên để phân công cho hợp lý. Ban giám hiệu đã vận dụng tất cả các
cách phân công để phù hợp tình hình thực tế của trờng, của giáo viên. Vì vậy
giáo viên hăng say nhiệt tình với lớp, nhà trờng đã kết hợp chặt chẽ với đội để
từng đợt xếp thi đua, phân loại cho từng lớp và có khen thởng động viên giữa
các lớp có sự thi đua cao cho nên phong trào của liên đội rầm rộ, hiệu quả cao,
đặc biệt là vấn đề tự quản của học sinh rất cao.
2-/ Trờng tiểu học Hải Trạch.
Là một trờng có số lợng học sinh tơng đối khá đông vì vậy việc quản lý chỉ
đạo trong trờng học cũng tơng đối khó khăn và phức tạp. Nhìn chung trờng đã
14
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
chú trọng công tác xây dựng tập thể vững mạnh và xây dựng tập thể học sinh tự
quản cho nên nhà trờng cũng khá đi vào nề nếp. Để có đợc nh vậy, hiệu trởng
đã quan tâm nhiều đến cách phân công giáo viên phụ trách đầu năm, việc vận
dụng khá hợp lý, hiệu trởng phân công theo cách giáo viên phụ trách chuyên
theo khối lớp kết hợp với cách phân theo u tiên. Khi hỏi đến vấn đề này hiệu tr-
ởng Nguyễn Ngọc Mai đã nói: xem đây là mảng kế hoạch nằm trong bản kế
hoạch của nhà trờng...
Tuy nhiên trong chỉ đạo cũng không tránh khỏi những thiếu sót nhỏ ví dụ
nh cha chú ý đến từng cố gắng nhỏ của các em để kịp thời động viên khen th-