VIÊN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC
BÁO CÁO THU HOẠCH
(Ngành y tế - Môi trường)
Đề tài:
THAM QUAN QUY TRÌNH SẢN XUẤT THUỐC TẠI NHÀ MÁY
DƯỢC PHẨM SỐ 2-CÔNG TY CP MEDIPLANTEX
Giáo viên hướng dẫn: Ts. ĐÀO THỊ HỒNG VÂN
Sinh viên: LÊ THỊ THANH NGÂN
Lớp: 10-01
Hà Nội 1/2014
Trang 1
Mục lục:
Phần 1: Mở đầu.
Phần 2: Tổng quan về kháng sinh
1. Định nghĩa kháng sinh
2. Đơn vị kháng sinh (đơn vị hoạt tính sinh học)
3. Phân loại kháng sinh
4. Cơ chế tác dụng của kháng sinh
5. Tính kháng thuốc
6. Nguyên tắc sử dụng kháng sinh
7. Lên men sinh tổng hợp kháng sinh
Phần 3: Khảo sát quy trình công nghệ sản xuất thuốc tại Nhà máy dược phẩm số 2
1. Giới thiệu về nhà máy
2. Hệ thống nhà máy
3. Quy trình sản xuất thuốc
4. Một số dược phẩm là kháng sinh của nhà máy
Trang 2
Lời cảm ơn!
Em xin gởi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc đối với các thầy cô đã giảng
trao đổi chất tự nhiên được các vi sinh vật tạo ra, có tác dụng ức chế phát triển hoặc
tiêu diệt chọn lọc đối với các vi sinh vật khác.
Ngày nay một cách cấp thiết thuật ngữ kháng sinh-theo nghĩa rộng có thể sử dụng đại
diện cho lớp tất cả các hợp chất có nguồn gốc tự nhiên hoặc tổng hợp có tác dụng ức
chế hoặc tiêu diệt chọn lọc đối với các vi sinh vật nhiễm sinh ở nồng độ thấp, mà không
có tác dụng hoặc tác dụng yếu lên người, động vật, hoặc thực vật bằng con đường cung cấp
chung.
2015-03-07 HUAWEI Confidential Page4, Total33
Document Title Security Level
2. Đơn vị kháng sinh ( đơn vị hoạt tính sinh học)
Để biểu thị độ lớn giá trị hoạt tính sinh học của kháng sinh-trong 1ml (đv/ml) dung dịch
hay 1mg chế phẩm (đv/mg), thường dung đơn vị (đv) kháng sinh. Đơn vị kháng sinh là lượng
kháng sinh tối thiểu hòa tan trong một thể tích môi trường xác đinh có tác dụng ức chế hay
tiêu diệt vi sinh vật kiểm định. Đơn vị kháng sinh chuẩn là đơn vị được quốc tế công nhận.
Ví dụ: Đơn vị hoạt lực của penicillin là lượng penicillin ít nhất hòa tan vào 50ml canh
thang có tác dụng ức chế sự phát triển của staphylococcus aureus 209p.
-
Mỗi kháng sinh có đơn vị hoạt tính sinh học riêng: 1 đv penicillin G bằng 0.6µg nghĩa
là 1mg chứa 1,667 đv, còn 1 đv streptomycin bằng 1µg (1mg = 1000 đv),…
3. Phân loại kháng sinh:
Phân loại kháng sinh nhằm khái quát lại một cách hệ thống danh mục các kháng sinh ngày
càng nhiều them. Có thể phân loại dựa vào phổ tác dụng, phân loại theo nguồn gốc, con
đường sinh tổng hợp hay cấu trúc hóa học. Tuy nhiên phân loại kháng sinh theo cấu trúc hóa
học là khoa học nhất và được sử dụng rộng rãi. Dưới đây xin giới thiệu phân loại kháng sinh
theo cấu trúc hóa học có đơn giản bớt và kết hợp với ví dụ.
Theo cấu trúc hóa học có 9 nhóm kháng sinh chính:
*** Các kháng sinh cacbonhydrat:
- Các saccarid thuần khiết: nojirimycin
- Các aminoglycosid: streptomycin
- Các ortozomycin: everninomycin
Document Title Security Level
*** Các kháng sinh chứa nhân thơm:
- Các dẫn chất benzen: chloramphenicol
- Các chất nhân thơm ngưng tụ: griceofulvin
- Các ete thơm: novobiocin
*** Các kháng sinh mạch thẳng:
- Các chất chứa P: phosphomycin
4. Cơ chế tác dụng của kháng sinh
Các kháng sinh tác dụng cơ bản qua việc ức chế các phản ứng tổng hợp rất khác nhau
của tế bào vi sinh vật gây bệnh. Chúng liên kết vào các vị trí chính xác hay các phân tử đích
của tế bào vi sinh vật mà phát huy tác dụng lằm thay đổi các phản ứng trao đổi chất (bảng).
Các đích tác dụng đặc trưng cho từng nhóm kháng sinh, tuy nhiên trong nhiều trường hợp
người ta vẫn chưa biết được chính xác hết. Có 6 mức tác dụng khác nhau đối với tế bào vi
khuẩn hoặc nấm: thành tế bào, màng nguyên sinh chất, tổng gen (sao chép và dịch mã AND),
tổng hợp protein- dịch mã mARN, trao đổi chất hô hấp và trao đổi chất trung gian.
Bảng 1: Một số ví dụ về cơ chế tác dụng của các kháng sinh:
2015-03-07 HUAWEI Confidential Page7, Total33
Document Title Security Level
5. Tính kháng thuốc:
- Định nghĩa: kháng thuốc là hiện tượng vi sinh vật mất đi tính nhạy cảm ban đầu của nó
trong một thời gian hay vĩnh viễn với tác dụng của kháng sinh hay hóa trị liệu.
- Có 2 kiểu kháng thuốc: kháng thuốc tự nhiên và kháng thuốc mới nhận.
+ Kháng thuốc tự nhiên: là một đặc trưng của từng nòi vi sinh vật nhất định đối với một số
kháng sinh nhất định nào đó. Tính chất này đã có sẵn trước khi sử dụng các kháng sinh đó.
Điều này liên quan tới phổ tác dụng của kháng sinh, có thể đặc trưng cho từng loài (Protetus
kháng các tetracyclin), cho từng nhóm (trực khuẩn G kháng penicillin G), từng sản phẩm
streptococcus nhóm D kháng lincomycin). Kháng thuốc tự nhiên là thông tin di truyền có sẵn
trong nhiễm sắc thể. Về mặt sinh hóa có 2 cơ chế quan trọng: đó là tính thấm của tế bào và sự
thiếu vắng phân tử đích.
+ Kháng thuốc mới nhận: Xuất hiện trong chọn lọc tự nhiên các chủng đề kháng của quần
2015-03-07 HUAWEI Confidential Page9, Total33
Document Title Security Level
- Quyết định liều dung, cách đưa kháng sinh vào cơ thể, và thời gian điều trị.
- Phối hợp kháng sinh với chế phẩm khác làm tăng tác dụng, giảm phản ứng phụ, bệnh nhân
không tự ý dùng thuốc.
7. Lên men sinh tổng hợp kháng sinh:
7.1 Khái quát quá trình lên men tổng hợp kháng sinh:
Các sản phẩm trao đổi chất bậc 1 gắn liền với quá trình sinh trưởng, xảy ratrong thời gian
sinh trưởng và còn kéo dài sau khi sinh trưởng đã kết thúc. Các sản phẩm trao đổi chất bậc
hai (sản phẩm trao đổi chất thứ cấp) là các sản phẩm mà sự có nó không cần thiết cho sinh
trưởng, chỉ xảy ra sau khi sinh trưởng kết thúc, tức là trong giai đoạn cân bằng. Do đó gọi là
lên men hai pha: pha sinh trưởng – pha sản xuất (trophosphase-idophase) . Tại thời kí thứ hai
các sản phẩm trao đổi chất được tích tụ chủ yếu ở pha này. Thời kì đầu pha hai (pha log) vi
sinh vật có khả năng sinh tổng hợp cao, cuối pha này sinh khối giảm do tế bào tích tụ sản
phẩm chậm. hơn nữa một số sản phẩm có thể trở thành nguồn dinh dưỡng của vi sinh vật. Do
đó ta nên kết thúc lên men và để tránh hiện tượng tế bào tự phân gay nhớt.
Sự chuyển tiếp giữa pha 1 và pha 2, thành phần mooit trường sẽ ảnh hưởng đến hình thái và
hoạt lực của giống. Dinh dưỡng cung cấp được được vi sinh vật sử dụng để tổng hợp RNA và
đồng hóa cacbon. Nếu llwowngjP dư, hàm lượng RNA ở mức cao trong thời gian dài làm
chop ha 1 kéo dài, pha hai chậm. Bắt đầu rút ngắn hoặc không còn nữa khi chuyển từ pha 1
sang pha 2, hàm lượng RNA giảm dần, do đó P trong môi trường được vi sinh vật sử dụng
hết trong pha thứ 2. Nếu trong tế bào các chất nhân nhanh cùng hàm lượng DNA cao sẽ làm
rút ngắn pha 2, kích thích nấm môc, xạ khuẩn sinh bào tử, làm giảm hoạt lực sinh tổng hợp.
*Nhiệm vụ chính của quá trình lên men:
- Chọn các điều kiện tối ưu của giống trong pha 1 để rút ngắn giai đoạn.
- Xác định những điều kiện chuyển tiếp từ pha một sang pha 2.
- Tìm nguyên nhân làm giảm hàm lượng các sản phẩm sau khi đã đạt mức tối đa.
*Các yếu tố ảnh hưởng tới quá trình lên men:
2015-03-07 HUAWEI Confidential Page10, Total33
Document Title Security Level
cho lên men được tạo ra cho các cấp giống khác nhau.
+ Giống cấp I: nuôi cấy trong bình nón, trên máy lắc (100ml/500ml)
+ Giống cấp II: nuôi tròng bình giống 50l.
+ Giống cấp III: được nuôi trong bình từ 1m
3
- 5m
3
.
III. KHẢO SÁT QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT THUỐC TẠI NHÀ MÁY
DƯỢC PHẨM SỐ 2 – CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC TW MEDIPLANTEX
1. Giới thiệu về nhà máy
*** Lịch sử: Công ty cổ phần Mediplantex được thành lập từ trước năm 1958, với bề
dày truyền thống, vượt qua vô vàn khó khăn, Mediplantex không ngừng khẳng định sự phát
triển mạnh mẽ của mình và luôn là điểm đến tin cậy của khách hàng trong và ngoài nước.
Thành tích của công ty đã được Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành, đoàn thể ghi nhận thành tích
và tặng thưởng nhiều danh hiệu: Huân chương Lao động hạng Hai và hạng Ba, Bằng khen
của Thủ tướng Chính phủ, Giải thưởng Hồ Chí Minh, Sao Vàng Đất Việt, Cúp vàng phát
triển bền vững, Cúp vàng Uy tín thương mại quốc tế và quản lý thương hiệu toàn cầu, Top
500 thương hiệu Việt hàng đầu, Chứng nhận thương hiệu uy tín,… và liên tiếp là DN XNK
tiêu biểu nhiều năm của Bộ Công Thương. Đây thực sự là hành trang để công ty tạo ra các
thương hiệu danh tiếng được khách hang trong và ngoài nước tin cậy. Và đó cũng là yếu tố
quan trọng để công ty định hướng cho mục tiêu của mình trên thị trường dược Việt Nam và
quốc tế trước mắt và lâu dài.
Trong những năm vừa qua Mediplantex đẩy mạnh đầu tư phát triển công nghiệp dược
với mục tiêu tăng cường xuất nhập khẩu. Trước nhu cầu của thị trường, tháng 6 năm 2005
Mediplantex đại hội cổ đông bất thường với tổng số phiếu 93% quyết định đầu tư nhà máy số
2 bằng cách mua lại cơ sở Doanh nghiệp Dược tại xã Tiền Phong, Mê Linh, Vĩnh Phúc nay là
Ngoại thành Hà Nội.
2015-03-07 HUAWEI Confidential Page12, Total33
Document Title Security Level
chế biến các thuốc y học cổ truyền nhằm đảm bảo chất lượng phục vụ công tác kinh doanh
cung ứng cho các cơ sở khám chữa bệnh bằng phương pháp y học cổ truyền trên toàn quốc
và các cơ sở sản xuất có nguồn gốc từ dược liệu công ty đã đầu từ các trang thiết bị kỹ thuật
hiện đại phục vụ sản xuất chế biến dược liệu như hệ thống rửa, máy thái, hệ thống sấy bằng
phương pháp sấy khô, máy xao dược liệu, hệ thống hút chân không, đóng bao và phối hợp
với các phương pháp chế biến truyền thống khác.
Tất cả các công đoạn sản xuất đều đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn iso 9001:2008.
Cùng với hệ thống phân phối dược liệu, hệ thống kiểm nghiệm chất lượng dược liệu theo tiêu
chuẩn GDP, GLP nhằm đảm bảo 100% các dược liệu có chất lượng tốt trước khi đưa ra thị
trường.
2. Hệ thống nhà máy:
2015-03-07 HUAWEI Confidential Page14, Total33
Document Title Security Level
2.1. Kho ( diện tích 10000 m
2 ,
Được thiết kế có phân từng khu vực đã đánh số để nguyên
liệu, phụ liệu, thành phẩm. Kho được trang bị giá kệ, hệ thống thông gió và làm lạnh, thiết bị
chống ẩm, chống nóng để bảo quản nguyên, phụ liệu và thành phẩm. Trong kho có khu vực
riêng cho bảo quản thành phẩm độc, thành phẩm cần điều kiện bảo quản đặc biệt.) Đạt tiêu
chuẩn GSP.
a, Nội quy kho:
-
Đối với nhân viên Bộ phận kho:
+ Mang đầy đủ trang phục bảo hộ lao động khi vào làm việc trong khu vực kho.
+ Không mang đồ dung cá nhân (túi sách, cặp sách) vào trong kho.
+ Không ăn uống không làm việc riêng trong kho.
+ Phải đảm bảo luôn có hai người khi ra vào kho thuốc độc và kho hóa chất cháy nổ.
+ Không được tự ý cho người ngoài vào khu vực kho.
+ Làm việc tại nơi đã được quy định.
+ Hết giờ làm việc người cuối cùng ra về phải tắt hết điện, khóa cửa chính, niêm phong và
Hệ thống kho bảo quản nguyên liệu với diện tích được đầu tư hạ tầng đồng bộ theo đúng
quy định của tổ chức y tế thế giới như: Nhiệt độ: 24ºC, Độ ẩm đạt 65% và đạt tiêu chuẩn
GSP.
Lưu ý: đối với các chất độc chất nhạy cảm với ánh sang, nhiệt độ, độ ẩm…, chất có hoạt tính
cao, chất nguy hiểm như các chất lỏng, chất rắn cháy nổ, các khí nén, các chất gây nghiện,
các chất có độc tính cao, vật liệu phóng xạ,…cần được bảo quản đặc biệt( bảo quản khu vật
riêng biệt được xây dựng và trang bị thích hợp nhằm đảm bảo các điều kiện bảo quản theo
yêu cầu).
e. Một số hình ảnh trong kho của nhà máy:
2015-03-07 HUAWEI Confidential Page16, Total33
Document Title Security Level2.2 Phòng kiểm tra chất lượng: đạt tiêu chuẩn GLP
a. Nội quy:
- Đối với nhân viên phòng kiểm tra chất lượng:
+ Thay dày giép, mang trang phục bảo hộ lao động khi vào phòng thì nghiệm, không mang
2015-03-07 HUAWEI Confidential Page17, Total33
1. Sự bố trí sản phẩm trong kho
2. Tên vật tư hang hóa: isomalt DC100
Số lô: 3890813
Nơi sản xuất: Đức
Số lượng: 6600 kg/264 bao/11 kệ
Người lấy mẫu: kí tên, Ngày 28/8/13
3.Tên vật tư: Cao bé ăn ngon Kitty
Số lô NBộ: 252413
Số lượng: 24,87 kg
Ngày TH: 28/8/13
Người TH: kí tên
Document Title Security Level
phân phối (thẻ kho, hồ sơ phân phối…), vệ sinh (hướng dẫn, kế hoạch, biên bản vệ sinh…),
xử lý khiếu nại trả về, thu hồi, trang thiết bị (lý lịch, bảo trì, bảo dưỡng, …), thanh tra, đào
tạo (GMP, chuyên môn, đào tạo bên ngoài,…)
*Chất đối chiếu:
*Sắc kí lớp mỏng: xét nghiệm độ tinh khiết của các hóa chất phóng xạ trong dược khoa,
giám sát các phản ứng hữu cơ, nhận biết các thành phần của thuốc.
*Phòng cân
*Phân tích lý hóa 1, Phòng phân tích lý hóa 2: nhờ các máy móc có thể định tính được các
2015-03-07 HUAWEI Confidential Page19, Total33
Nghiên cứu đánh giá, thiết lập các loại chất chuẩn, chất đối
chiếu (Chuẩn dược điển Việt Nam, chuẩn phòng thí
nghiệm) và các loại ống chuẩn độ dùng trong phân tích,
kiểm nghiệm.
Document Title Security Level
tính chất ( khả năng hòa tan, độ tan rã, bán rã, hàm lượng nước, năng suất phân cực…) của
thuốc.
- Máy thử độ hòa tan.
- Máy đo độ mài mòn.
- Máy đo điểm chảy.
- Máy chuẩn độ điện thế.
- Máy thử độ rã.
*Kiểm nghiệm vi sinh:
2015-03-07 HUAWEI Confidential Page20, Total33
Document Title Security Level
*Xác định hoạt lực kháng sinh: Trang bị đầy đủ các dụng cụ thiết bị để xác định hoạt lực
kháng sinh. cấy kháng sinh lên giếng thạch có vi sinh vật kiểm định. Xác định vòng vô khuẩn
> hoạt lực kháng sinh.
*Phân tích hóa học:
2015-03-07 HUAWEI Confidential Page21, Total33
Được trang bị thiết bị tạo dòng không khí bất định
gồm các thành phần dược và tá dược), bán
thành phẩm và thành phẩm. Nhiệt độ và độ
ẩm tại nơi này được kiểm soát chặt chẽ.
Document Title Security Level
nhà xưởng.
-Tuân thủ chặt chẽ các quy định, quy trình thao tác chuẩn bị khi ra vào và làm việc trong khu
vực sản xuất.
-Tuyệt đối tuân thủ các quy định về an toàn lao động và phòng chống cháy nổ.
b. Các tiêu chuẩn trong khu vực sản xuất của nhà máy:
Trong khu vực sản xuất của nhà máy :
-được bố trí hoạt động theo nguyên tắc một chiều,
- môi trường lọc khí đạt 99,99%,
-tốc độ trao đổi khí đạt 20 lần/h.
-Độ chênh lệch áp suất giữa nơi sản xuất và hành lang là 15Pa.
-Nhiệt độ duy trì 24-25ºC.
-Độ ẩm 60-65%. Riêng phòng sản xuất đặc biệt độ ẩm được khống chế 20%.
-Người lao động được bảo hộ, đảm bảo vệ sinh vô trùng trong quá trình tiếp xúc với nguên
liệu và thuốc.
-Các tiêu chuẩn tiếng ồn, ánh sang đều đạt tiêu chuẩn quốc tế.
-Các dây chuyền sản xuất được điều khiể tự động hóa bằng màn hình và được theo dõi các
chế độ thông số chặt chẽ nhằm giảm độ nhiễm chéo không gây ô nhiễm trong sản xuất.
- Tất cả các khu vực sản xuất đều được đặt máy camera để quan sát theo dõi quá trình hoạt
động sản xuất.
c. Các phòng trong khu sản xuất:
*Phòng giao nhận: nhận dược liệu từ kho sau đó cân cấp phát chuyển sang phòng xay.
*Phòng xay rây: .Mục đích là chọn hạt, chọn hạt qua lưới rây rồi chuyển về phòng cân chia
*Phòng cân chia: lại chọn hạt qua lưới rây, rây xong chia mẻ phân biệt theo từng lô, trên
mỗi lô đều có dán nhãn tình trạng thể hiện số lô, số lượng sản phẩm rồi chuển tới phòng chờ
2015-03-07 HUAWEI Confidential Page23, Total33
*Phòng nấu gelatin
2.4. Các khu vực khác:
- Các bộ phận phòng ban hành chính, phục vụ.
- Hệ thống xử lý nước thải: Để đảm bảo môi trường cho sản xuất công ty đã trang bị cho nhà
máy sản xuất một hệ thống xử lý nước thải không chỉ đáp ứng được yêu cầu nghiêm ngặt
trong quá trình sản xuất mà còn tính đến phù hợp chung với điều kiện phát triển trước mắt và
lâu dài.
3. Quy trình sản xuất thuốc:
a. Quy trình sản xuất thuốc viên nén:
2015-03-07 HUAWEI Confidential Page25, Total33
Copyright: Tài liệu đại học ©