KINH NGHIỆM SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG TRỰC QUAN TRONG GIẢNG DẠY
MÔN SINH HỌC 9 TRUỜNG THCS HỒNG THUỶ
Phần I
MỞ ĐẦU
I/ Lí do chọn đề tài
Sinh học là một trong những bộ môn khoa học, có vị trí vô cùng quan
trọng. Sinh học nghiên cứu tìm hiểu thế giới sinh vật trên trái đất . Để kế tiếp
nguồn khoa học cho thế hệ trẻ được xác lập trên cơ sở phương pháp dạy học
của giáo viên . Trong quá trình giảng dạy giáo viên phải căn cứ vào mục tiêu
đào tạo thế hệ trẻ của nhà trường xã hội chủ nghĩa . Nội dung chương trình sinh
học giúp các em tiếp thu nguồn tri thức sinh học từ đó vận dụng vào thực tiễn
đời sống.
Nhưng thực tế trong nhà trường hiện nay môn Sinh học chưa được quan
tâm đúng mức. Số học sinh khá, giỏi còn thấp so với các môn học khác mà
phần lớn ở mức độ trung bình. Vậy vì sao? Do trình độ nhận thức của học sinh
hay do các em chưa có sự say mê học tập Điều đó chưa hoàn toàn đúng cũng
như chưa phải là nguyên nhân chủ yếu mà quan trọng ở đội ngũ giáo viên còn
nhiều thiếu sót về kiến thức, kinh nghiệm và lòng nhiệt tình say mê trong giảng
dạy. Dạy như thế nào? Bằng phương pháp nào? Cho hợp lí với các bài giảng
sao cho thật cô động giúp học sinh dễ hiểu, dễ nhớ vì môn Sinh học là môn
khoa học thực nghiệm, hơn nữa ở lứa tuổi các em rất hiếu động ham hiểu biết,
thích quan sát các sự vật hiện tượng cụ thể. Thế nhưng một thiếu sót rất lớn ở
trường phổ thông hiện nay là bỏ qua hoặc ít sử dụng các đồ dùng trực quan .
Việc sử dụng các đồ dùng trực quan trong các bài giảng người thầy kết hợp
cho học sinh quan sát vật thật, tranh, ảnh, mô hình với nắm kiến thức bài học.
Chính vì vậy: “Sử dụng đồ dùng trực quan trong giảng dạy sinh học lớp 9”
Nhằm nâng cao sự nhận thức của học sinh gắn lý luận với thực tiễn góp phần
giải quyết thắc mắc tò mò cho các em làm cho giờ Sinh học trở lên sinh động
hơn dẫn tới chất lượng học tập cao .
II/ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU :
Các đối tượng học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu ở l lớp 9 trường THCS Hồng

rõ bản chất của lí thuyết dẫn đến việc nắm kiến thức gặp nhiều khó khăn vướng
mắc do vậy kiến thức của các em bị hổng nhiều dẫn đến bỏ bê việc học môn
sinh học.
Qua khảo sát chất lượng học tập môn sinh ở lớp 9 khi chưa thực hiện đề tài
Loại
Lớp
Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém
7A 4% 25% 64% 7% 0

II/ NỘI DUNG, BIỆN PHÁP THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI:
1. Đảm bảo nguyên tắc trực quan trong giảng dạy
Trong giảng dạy sinh học 9 đảm bảo nguyên tắc trực quan là một nguyên
tắc chỉ đạo quá trình dạy học nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng giáo dục .
Đồ dùng trực quan cung cấp cho học sinh tối đa các hình ảnh cụ thể , biểu
tượng cụ thể trong sáng muôn hình muôn vẻ của các sự vật hiện tượng mà các
em đang học và nghiên cứu. Sử dụng sự quan sát và thí nghiệm phải được xem
là phương pháp đặc thù, chúng góp phần đáp ứng về mặt nhận thức ở lứa tuổi
học sinh ( 14-15) là lứa tuổi vốn sống ít, sự hiểu biết ít, các biểu tượng tích luỹ
còn hạn chế; Các em còn nặng về tư duy thực nghiệm , tư duy hình tượng cụ
thể. Việc xây dựng các khái niệm đòi hỏi phải lấy “Phương tiện trực quan”
làm điểm tựa cho quá trình nhận thức. Hơn nữa các phương tiện trực quan còn
phát huy được ở các em tính tích cực, tính tự lực, chủ động sáng tạo trong việc
dành lấy tri thức dưới sự tổ chức và chỉ đạo của thầy, do đó kiến thức sẽ sâu sắc
và chắc. Chúng gây hứng thú nhận thức cho học sinh mà hứng thú nhận thức là
yếu tố tâm lí ban đầu có tác dụng đối với quá trình nhận thức.
2.Vận dụng các đồ dùng trực quan trong giảng dạy một cách rộng rãi
Đối với việc dạy học sinh học, đồ dùng trực quan càng có ý nghĩa quan trọng
trong giảng dạy sinh học.Vì nó được vận dụng một cách rộng rãi, không vì nó
có ý nghĩa to lớn trong việc nhận thức mà các em có điều kiện thuận lợi để thực
hiện.

- Đối tượng quan sát phải đủ lớn vừa tầm nhìn , nếu nhỏ quá phải đưa tới
từng bàn cho học sinh quan sát .
- Các thí nghiệm giáo viên cần liên hệ chặt chẽ với bài giảng có đối chứng
mới có sức thuyết phục .
- Giáo viên phải nghiên cứu, làm thử trước khi đem ra biểu diễn trước học
sinh .
III. THỰC NGHIỆM VÀ KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
1. Bài giảng thực nghiệm:
2 . Kết quả
PH ẦN III
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1/KẾT LUẬN:
Sinh học là ngành khoa học sát với thực tế đời sống,vì vậy trong thực tế
giảng dạy bộ môn, truyền đạt kiến thức cho học sinh là yếu tố rất quan trọng.
Trong giảng dạy sử dụng đồ dùng trực quan nó quyết định thắng lợi 1/2 của bài
giảng, đồ dùng trực quan phát huy tính tích cực của học sinh làm cho các em
chú ý nghe giảng , quan sát và hăng hái xây dựng bài .
Như vậy đồ dùng trực quan là cơ sở, là xương sống cho một bài giảng . Qua
quan sát các đồ dùng trực quan học sinh phát triển óc sáng tạo từ đó hình thành
các biểu tượng và khái niệm đúng đắn . Đồ dùng trực quan còn chứng minh
cho quan điểm biện chứng, nhưng khi sử dụng các đồ dùng trực quan cần phối
kết hợp với nhiều phương pháp khác mới đem lại hiệu quả cao.
II. KIẾN NGHỊ
Đề tài này chỉ mới đạt được kết quả bước đầu, chỉ giải quyết
được một phần trong việc: “Sử dụng đồ dùng trực quan trong bài giảng sinh
học 9 ” được thực hiện ở lớp 9 trường THCS Hồng Thuỷ huyện Lệ Thuỷ còn
nhiều hạn chế .
Hồng Thuỷ, ngày 20 tháng5 năm 2010
Giáo viên
Hoàng Thị Mùi