1
I. TÊN ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
CHO ĐỘI VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở MIỀN NÚI ”.
II. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Tầm quan trọng của vấn đề được nghiên cứu:
Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo
bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, tồn tại, phát triển
của con người và sinh vật (Điều 3, Luật Bảo vệ Môi trường năm 2005).
Môi trường sống là tất cả những gì bao quanh chúng ta, nó có tác động
trực tiếp hoặc gián tiếp lên sự tồn tại và phát triển của các sinh vật trong đó có
con người, thế giới phát triển không ngừng, từ thế kỷ XVIII đến nay có thể
coi là thời đại của văn minh công nghiệp với nền công nghiệp nặng đã sản
xuất ra rất nhiều máy móc, công cụ phục vụ cho sự phát triển kinh tế nông
nghiệp, công nghiệp, giao thông vận tải, khoáng sản, nuôi trồng thuỷ sản, dịch
vụ.
Theo thông tin từ các nhà khoa học, hiện nay rừng, đất rừng và đồng cỏ
vẫn đang bị suy thoái hoặc bị triệt phá mạnh mẽ, đất bị biến thành sa mạc;
hơn 100 nước trên Thế giới đang chuyển chậm sang dạng hoang mạc, đe doạ
cuộc sống của khoảng 900 triệu người, sự phá huỷ rừng vẫn đang diễn ra với
mức độ cao, diện tích rừng trên Thế giới khoảng 40 triệu km
2
, song đến nay
đã bị mất đi một nửa; sự suy giảm nước ngọt ngày càng lan rộng hơn và gây
ra nhiều vấn đề nghiêm trọng.
Đặc biệt, trong thời kỳ đô thị hoá với đà tăng trưởng chóng mặt, mọi
quốc gia phải đương đầu với dân số tăng nhanh, nhất là các khu đô thị mới;
mật độ dân số ngày càng cao, khuynh hướng đổ dồn vào thành phố đi kèm
nhiều khu công nghiệp, nhà máy mới mọc ra khắp mọi nơi. Do đó, phải đối
mặt với nguồn tài nguyên thiên nhiên đang ngày càng cạn kiệt, rừng (trong đó
có rừng phòng hộ, rừng nguyên sinh) bị tàn phá, diện tích thu hẹp dần; rác

/ngày đêm. Phạm vi, mức độ ảnh hưởng đến một diện tích 114ha.
Trong đó, về mặt thủy sản thiệt hại 100% trong gần bốn năm (kể từ năm 2008
đến tháng 8-2011), riêng cây trồng ảnh hưởng 100%. Ở Quảng Nam, một vấn
đề thời sự nóng bỏng hiện nay đó là rừng đầu nguồn của thủy điện Avương
(Đông Giang) và thủy điện Sông Tranh 2 (Bắc Trà My) đang bị người dân tàn
phá để lấy gỗ, làm nương rẫy
Theo một khảo sát của cơ quan môi trường, trung bình một người Việt
Nam trong 1 năm sử dụng ít nhất 30 kg các sản phẩm có nguồn gốc từ nhựa.
Từ 2005 đến nay, con số này là 35 kg/người/năm. Năm 2000, trung bình một
ngày, Việt Nam xả khoảng 800 tấn rác nhựa ra môi trường. Đến nay, con số
đó là 2.500 tấn /ngày và có thể còn hơn. Với số lượng và khối lượng túi nilon
được sử dụng và thải bỏ hàng ngày lớn như vậy nhưng việc quản lý chúng
trong nhiều năm qua và cho đến nay ở nước ta vẫn đang là vấn đề còn chưa
tìm được lời giải hợp lý.
Ở địa bàn tỉnh Quảng Nam nói chung và huyện Tây Giang chúng ta nói
riêng, bom đạn của chiến tranh tàn phá rừng nặng nề, môi trường sống bị
nhiễm chất độc da cam Dioxin chưa được khắc phục xong thì tệ nạn tàn phá
rừng diễn ra ở khắp mọi nơi trong tỉnh; thực trạng khai thác vàng trái phép
ngày càng diễn biến phức tạp (trong đó có tình trạng dùng hóa chất độc hại
Cyanua để phân kim); khu công nghiệp, nhà máy mọc lên như nấm. Ý thức
thức bảo vệ môi trường của đại bộ phận người dân cũng như của các công ty,
nhà máy còn thấp nên hằng ngày một lượng lớn rác thải của người dân và một
lượng lớn rác thải chưa qua xử lý đã thải ra môi trường làm môi trường bị ô
nhiễm nghiêm trọng.
Trong những năm gần đây, trên địa bàn huyện Tây Giang vì nhiều lý do
khác nhau nên việc giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh trong các nhà
trường chưa được đề cao đúng mức; tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh trong
các trường học chưa phát huy hết vai trò, trách nhiệm của mình trong việc
giáo dục bảo vệ môi trường cho đội viên. Học sinh hầu hết chưa có ý thức giữ


4. Phạm vi và thời gian nghiên cứu của đề tài:
4.1. Phạm vi:
Do điều kiện trên địa bàn huyện Tây Giang việc đi lại còn gặp nhiều
khó khăn, các trường học trên địa bàn huyện có khoảng cách quá xa, bản thân
không đủ điều kiện để đến các trường học khác để nghiên cứu nên tôi chỉ
nghiên cứu trong phạm vi Liên đội trường THCS BTCX Nguyễn Bá Ngọc, xã
Bhalêê, Tây Giang.
4.2. Thời gian:
Thực hiện đề tài trong 02 năm (Từ đầu năm học 2010-2011 đến cuối
năm học 2011-2012)

4
III. CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam, do Đảng
Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh phụ trách. Đội TNTP Hồ Chí Minh là lực lượng giáo dục trong và ngoài
nhà trường.
Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức nòng cốt trong các phong trào thiếu
nhi, có vai trò chủ động tập hợp thiếu nhi trong nhà trường và trên địa bàn
dân cư vào các hoạt động do Đội tổ chức, là lực lượng giáo dục trong nhà
trường, là một tổ chức hỗ trợ tích cực cho nhà trường, cùng nhà trường thực
hiện nội dung, mục tiêu giáo dục trong đó có vấn đề giáo dục bảo vệ môi
trường.
Hằng năm các ngành, các cấp luôn phát động phong trào hưởng ứng
“Tuần lễ nước sạch và vệ sinh môi trường”, “Ngày môi trường thế giới”,
“Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn”,“Tết trồng cây” như Bác Hồ đã kêu
gọi.
Giáo dục bảo vệ môi trường sống xanh, sạch, đẹp, an toàn, văn minh
trong cộng đồng là vấn đề sống còn của đất nước nói chung, trong đó ngành
giáo dục các cấp phải đi tiên phong trong công tác giáo dục ý thức tốt bảo vệ

biên giới với huyện Kà Lùm, tỉnh Xê Kông, nước CHDCND Lào. Điều kiện
kinh tế xã hội ở đây còn gặp nhiều khó khăn, tỉ lệ hộ đói nghèo còn cao, có 02
dân tộc anh em cùng sinh sống là dân tộc Kinh và dân tộc C’tu, trong đó dân
tộc C’tu chiếm hầu hết dân số. Trường THCS BTCX Nguyễn Bá Ngọc là
trường bán trú, hằng năm có từ 100 đến gần 200 em học sinh là con em của
đồng bào dân tộc C’tu ở lại ăn ở, sinh hoạt trong khu nội trú.
Thực tiễn từ năm 2008- 2009 trở về trước (khi chưa thực hiện những
biện pháp trong đề tài này) công tác giáo dục bảo vệ môi trường của nhà
trường và ý thức bảo vệ môi trường của học sinh còn nhiều hạn chế lớn, cụ
thể là:
1. Về phía BGH trường, TPT Đội, giáo viên và các lực lượng giáo
dục trong nhà trường:
Hằng năm, BGH trường có chỉ đạo, triển khai các kế hoạch giáo dục
bảo vệ môi trường song còn chung chung, chưa thể hiện sự quan tâm và đề
cao đúng mức đến vấn đề bảo vệ môi trường. Các lực lượng giáo dục khác
trong nhà trường do nặng về công tác chuyên môn nên vấn đề giáo dục bảo vệ
môi trường còn xem nhẹ. Tôi cũng nhận thấy rằng: việc giáo dục môi trường
trong nhà trường hiện nay đôi lúc còn mang tính lý thuyết, chưa chú trọng yếu
tố thực tiễn một cách sâu sắc, nghĩa là chưa thực hiện tốt phương châm “Học
đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn”.
TPT Đội kinh nghiệm chưa nhiều nên chưa tham mưu tốt cho BGH
trường trong việc giáo dục bảo vệ môi trường; tổ chức Đội và các lực lượng
giáo dục khác trong nhà trường tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục
bảo vệ môi trường cho đội viên trong liên đội chưa phong phú về nội dung,
chưa đa dạng về hình thức nên không thu hút đông đảo học sinh tham gia, do
đó chưa mang lại hiệu quả cao trong công tác giáo dục bảo vệ môi trường.
Đối với giáo viên bộ môn còn mang nặng suy nghĩ nên đầu tư cho
công tác chuyên môn nhiều hơn nên đa số giáo viên đều rơi vào tình trạng
thiếu điểm nhấn, thiếu trọng tâm, trọng điểm, còn dàn trải khi truyền thụ nội
dung tuyên truyền về bảo vệ môi trường. Với địa bàn miền núi, nhà trường

báo, bàn ghế gây mất mỹ quan trường lớp.
- Tham gia lao động làm vệ sinh ở trường, lớp với thái độ miễn cưỡng,
các em còn có tư tưởng bị gượng ép; chưa biết gìn giữ an toàn, vệ sinh khi
tham gia lao động; không biết bảo quản dụng cụ lao động, làm hư hỏng, mất
mát dụng cụ lao động
- Trong một tập thể lớp hay phòng ở khu nội trú thì các em cũng chưa
có tinh thần tự giác, tích cực trong việc tham gia lao động làm vệ sinh lớp
học, vệ sinh khu nội trú, các em còn tị nạnh nhau dẫn đến rất ít học sinh tham
gia lao động hoặc nếu có thì cũng qua loa cho xong chuyện; các em cũng
chưa có tổ chức và chưa có sự phân công lao động cụ thể, hợp lý. Chính vì
vậy hiệu quả của việc lao động ở các em chưa cao.
Ở trường là như vậy, qua theo dõi một số đối tượng học sinh ở trên địa
bàn dân cư như các thôn Arung, Tà Làng, R’Cung thì đa số học sinh ở đây
còn bộc lộ các hành vi và thói quen bảo vệ môi trường chưa tốt như:
- Các em gián tiếp hoặc trực tiếp chặt phá, đốt rừng làm nương rẫy,
làm chất đốt cùng gia đình (Ảnh 1). Có nhiều gia đình tham gia khai thức gỗ
trái phép để bán, hoặc để làm nhà thì các em học sinh không những không can
ngăn gia đình mình mà còn cùng tham gia khai thác gỗ gây tác động rất lớn
đến môi trường.
- Các em còn thường xuyên đi đặt bẫy, săn bắt chim, thú trong đó có
các loại có ích và các loại động vật quí hiếm như: Chim, lợn rừng, chồn, nai,
trăng, rắn, tê-tê (trút)

7
- Nhiều nhà vệ sinh ở khu dân cư không phải là nhà những nhà vệ sinh
tự phân hủy. Do tập tục nên nhiều học sinh cũng như người dân không muốn
đi vệ sinh trong nhà vệ sinh mà chỉ thích đi lung tung ở ngoài.
Với thực trạng như đã nêu thì trước khi tôi thực hiện đề tài này, do ý
thức bảo vệ môi trường của các em chưa cao bởi hiệu quả của công tác tuyên
truyền thấp, các em chưa tự giác trong việc giữ vệ sinh môi trường, chưa có

Chuẩn B:Khá
(Có ý thức
BVMT nhưng
ở mức Khá)
Chuẩn C: TB
(Có ý thức
BVMT nhưng ở
mức TB)
Chuẩn D: Yếu
(Chưa có ý
thức BVMT)
SL TL % SL TL % SL TL % SL TL %
6/1 31 02 6.45 03 9.68 05 16.13 20 67.74
7/2 35 03 8.57 05 14.30 06 17.14 21 60.00
8/2 37 04 10.80 06 16.20 07 18.92 20 54.05
8/3 37 04 10.80 07 18.90 07 18.92 19 51.35
* Kết quả: Qua bảng thống kê trên chúng ta thấy:
- Chuẩn A, B, C (Có ý thức bảo vệ môi trường): Hầu hết ở các lớp
khảo sát chiếm tỉ lệ nhỏ hơn 50%.
- Chuẩn D (Chưa có ý thức bảo vệ môi trường): Hầu hết ở các lớp
khảo sát chiếm tỉ lệ lớn hơn 50% - Một kết quả rất đáng quan tâm.

8
Từ năm học 2010-2011, với điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị của
nhà trường tương đối đảm bảo; đội ngũ cán bộ, giáo viên nhà trường hấu hết
đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn, nhiệt tình trong công tác; Liên Đội nhà
trường hằng năm luôn đạt danh hiệu Liên đội xuất sắc cấp huyện, đội ngũ
BCH LĐ, BCH Chi đội hoạt động rất hiệu quả. Đồng thời nhà trường đã tích
cực triển khai các cuộc vận động như “Trường học thân thiện, học sinh tích
cực”, “Làm cho Thế giới sạch hơn” Với điều kiện thuận lợi này, với những

- Khí nào gây thủng tầng Ôzôn? (Khí CFC);
- Khí nào gây hiệu ứng nhà kính (Khí CO
2
).
- Một trung tâm được thành lập ở xã Bhalêê, Tây Giang để bảo tồn một
loại động vất quí hiếm nằm trong Sách đỏ của Thế giới đó là trung tâm nào?
Bảo tồn loại động vật nào? (Trung tâm bảo tồn Sao la, để bảo tồn Sao la).

9
Ngoài ra, trong các hội diễn văn nghệ hay trong thời gian tổ chức Hội trại
26/3 thì tôi linh hoạt đưa các nội dung hoá trang chủ đề bảo vệ môi trường,
khi học sinh hoá trang các bộ trang phục hết sức ấn tượng với các chất liệu
được lấy từ vật liệu phế thải như bao ni lông, áo mưa, lon bia, giấy báo cũ,
ống hút (Ảnh 3) Hoạt động này đã mang đến cho các em những hình ảnh
trực quan, sinh động về bảo vệ môi trường, thực sự đã đem lại cho học sinh
sự thích thú qua đó hình thành ý thức trong các em là biết tận dụng rác thải,
có ý thức thu gom rác thải và tái tạo nó trở thành một sản phẩm có ích, đồng
thời còn bảo vệ được môi trường. Đây là một việc làm tuy nhỏ nhưng góp
phần rất lớn vào việc bảo vệ môi trường bởi rác thải là bao ni lông hay chất
liệu bằng ni lông khi thải ra môi trường thì phải mất hàng chục năm cho tới
một vài thế kỷ mới được phân hủy hoàn toàn trong tự nhiên.
Khi tham gia các hội thi, các hoạt động thì đây sẽ là những sân chơi bổ
ích, cũng chính là những lớp học sinh động và hấp dẫn, thu hút đông đảo học
sinh tham gia, sẽ phát huy cao độ tinh thần tự giác, tích cực, sáng tạo của các
em học sinh. Điều quan trọng hơn là giúp cho học sinh dễ dàng tiếp thu được
kiến thức về giáo dục bảo vệ môi trường để từ đó có những hành vi đúng.
Những giải pháp này sẽ hiệu quả hơn rất nhiều so với việc tuyên truyền và
giảng dạy lý thuyết đơn thuần cho các em như trước đây vẫn thường áp dụng.
2. Tổ chức thực hiện “Công trình măng non”, chăm sóc hoa cây
cảnh, làm vệ sinh sân trường hằng ngày để giáo dục tinh thần lao động,

tuyên truyền kèm theo trong phần Phụ lục)
Vào đầu mỗi năm học thì Liên đội luôn xây dựng kế hoạch tổ chức
chương trình “Phát thanh măng non” (hằng năm có từ 22 đến 24 chương
trình phát thanh) các chương trình được ghi âm, đưa vào phần mềm (Adobe
Audition- một phần mền chuyên về xử lí âm thanh), chèn âm thanh, xử lí âm
thanh và phát lại 02 lần. Đây cũng là một trong những sân chơi bổ ích. Các
chương trình đều có sự chuẩn bị tốt, có tính giáo dục và tuyên truyền cao, thu
hút người nghe nên nếu biết cách lồng ghép tuyên truyền bảo vệ môi trường
vào sân chơi này thì hiếu quả tuyên truyền sẽ rất cao, chính vì vậy tôi đã tận
dụng lợi thế này để tuyên truyền và đưa vào các nội dung như: Những nguyên
nhân chính gây ô nhiễm môi trường? Vì sao có những cơn mưa axit? Vì sao
Trái đất nóng dân lên và hệ quả của việc Trái đất nóng dần lên? Hiện tượng
hiệu ứng nhà kính là gì? Các em cần làm gì để bảo vệ môi trường sống cho
chính các em nói riêng và xã hội nói chung
Đồng thời thông qua chương trình cũng sẽ tuyên dương, khích lệ các
tập thể, cá nhân học sinh có thái độ tích cực trong các buổi lao động, những
cá nhân, tập thể điển hình về công tác bảo vệ môi trường. Đồng thời chương
trình phát thanh cũng đưa những tin tức có lồng ghép nội dung nhắc nhở,
khuyên răn các em không được có hành vi gây mất vệ sinh sân trường lớp
học, đi vệ sinh không đúng nơi qui định. Với biện pháp này thì hiệu quả tuyên
truyền cũng được nâng cao rõ rệt so với trước đây.
4. Giáo dục bảo vệ môi trường phải đi đôi với giáo dục giá trị sống,
kỹ năng sống cho học sinh:
Chúng ta muốn hiệu quả giáo dục môi trường luôn bền vững thì cần
phải giáo dục cho các em những thói quen, những việc làm tốt, những giá trị
của cuộc sống như: Giá trị của việc giữ gìn vệ sinh trường lớp, giá trị của một
bầu không khí trong lành, giá trị của một môi trường “xanh-sạch-đẹp”. Bên
cạnh, chúng ta phải giáo dục những kỹ năng sống liên quan đến bảo vệ môi
trường.
Ví dụ: chúng ta rèn các em thói quen không vứt rác trong phòng học,

chuẩn môi trường về: ánh sáng, không khí trong lành, không gian yên tĩnh,
nước sạch, công trình vệ sinh đạt chuẩn. Nhu vậy mới đáp ứng nhu cầu của
các em học sinh ở nội trú cũng như các em học sinh tham gia học tại trường.
Tham mưu việc mua sắm những dụng cụ lao động để làm vệ sinh khu
nhà vệ sinh như chổi, xô đựng nước, xà phòng và đặc biệt là có đủ lượng
nước dùng để hằng ngày các phòng ở khu nội trú và các lớp có đủ điều kiện tổ
chức việc lao động quét dọn sạch sẽ khu nhà vệ sinh.
Nhận thức được vai trò của xã hội tác động tích cực đến việc xây dựng
bảo vệ môi trường nên tôi cũng đã tham mưu cho nhà trường quán triệt việc
nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên và học sinh về bảo vệ môi trường,
gắn việc giáo dục môi trường với việc triển khai thực hiện cuộc vận động
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, xây dựng cảnh quan
nhà trường “xanh-sạch-đẹp”; tích cực phối hợp với các đoàn thể địa phương
đặc biệt là trạm y tế xã để tuyên truyền, vận động. Huy động sức mạnh tổng
hợp này để cùng nhà trường sớm hoàn thành các cuộc vận động. Trong các
buổi họp ở trường tôi cũng thường xuyên đề nghị các giáo viên phải có những
biện pháp xử lí kịp thời các em học sinh không có ý thức bảo vệ môi trường,
trực nhật không đảm bảo, đi vệ sinh không đúng nơi qui định. Qua các nội
dung tham mưu của tôi nhà trường đã tiếp thu và triển khai thực hiện những

12
giải pháp mà tôi đã đề nghị, vì vậy mà trong 02 năm học qua, vệ sinh môi
trường ở nhà trường và khu nội trú đã được cải thiện đáng kể.
VI. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
Sau gần 02 năm (Từ đầu năm học 2010 - 2011 đến cuối năm học 2011-
2012) triển khai thể nghiệm đề tài đã đạt được một số kết quả tương đối khả
quan như sau:
1. Tỉ lệ học sinh đạt các chuẩn A, B, C về ý thức bảo vệ môi trường
chiếm tỉ lệ trên 50% ở mỗi lớp. Thời điểm khảo sát ngày 04 đến ngày
07/04/2012. (Kết quả từ việc khảo sát các lớp đã tham gia khảo sát tháng

50% số lượng học sinh khảo sát thì đến đến nay 100% học sinh tham gia khảo
sát đã đạt các Chuẩn A, B, C (Có ý thức bảo vệ môi trường ở mức độ Tốt,
Khá, TB). Như vậy, qua số liệu so sánh của nhóm đối chứng, có thể nói các
biện pháp mà tôi đã thực hiện đã mang lại hiệu quả rõ rệt và tôi đã thành công
trong việc áp dụng các giải pháp trong đề tài này. Đây là một kết quả rất đáng
khích lệ.
2. Hành vi tốt về bảo vệ môi trường của học sinh được thiết lập
vững chắc, ngày càng hoàn thiện và thực hiện trên tinh thần tự giác, tích
cực:
Qua theo dõi của bản thân tôi cũng như qua theo dõi của đội Sao đỏ
đánh giá điểm thi đua hằng ngày thì hành vi của các em được thay đổi cơ bản
theo hướng tích cực bảo vệ môi trường. Các em đã có ý thức giữ vệ sinh lớp
học, sân trường, không còn tình trạng ăn quà vặt, bánh, trái cây xả rác ra môi
trường nữa mà đã biết vứt vào sọt rác. Đi vệ sinh cũng đúng nơi qui định và
biết giữ nhà vệ sinh sạch sẽ. Đặc biệt, các em cũng biết giữ gìn vệ sinh thân
thể, quần áo được giữ sạch sẽ. Biết giữ gìn cửa kính phòng học, tình trạng vẽ

13
bậy trên tường, bàn ghế cũng giảm hẳn. Một tín hiệu đáng mừng là đa số học
sinh ở mỗi lớp học thực hiện quét dọn sân trường, lớp học, làm vệ sinh khu
vực vệ sinh một cách nghiêm chỉnh, tự giác, tích cực chứ không còn gượng ép
như trước nữa (Ảnh 12). Nhiều em khi thấy bạn mình có những hành vi gây
mất vệ sinh môi trường đã nhắc nhở bạn mình có hành vi không đúng, các em
đã góp phần vào bảo vệ môi trường trong lành, bảo vệ sức khoẻ cho chính các
em.
Trước đây khi tổ chức làm vệ sinh sân trường, tưới nước cho hoa thì
GVCN phải trực tiếp đứng ra phân công lao động và nhắc nhở các em, còn
bây giờ thì các em học sinh trong lớp có thể tự phân công nhau trong việc làm
vệ sinh lớp học, sân trường hay nhà vệ sinh. Đây là một tiến bộ đáng kể trong
nhận thức của các em.


14
bằng nhiều hình thức mới mẻ, trực quan, sinh động hấp dẫn với nội dung
phong phú, lấy phương châm “học đi đôi với hành” và “lí thuyết gắn với
thực tiễn” làm phương châm chủ đạo trong các hoạt động. Trong 02 năm qua,
với cách làm trên tôi đã thành công bước đầu khi áp dụng các biện pháp, giải
pháp đã đề ra; học sinh đã có ý thức hơn trong việc giữ gìn bảo vệ môi
trường, đã có những hành động tích cực để bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng các biện pháp do điều kiện cơ sở vật
chất của nhà trường vẫn còn hạn chế so với nhu cầu như: Sân trường chưa
được làm bê tông, mặt sân trường chỗ lồi chỗ lõm nên nếu trời mưa nước sẽ
đọng lại gây mất vệ sinh; hệ thống nhà vệ sinh chưa đạt chuẩn (trong đó một
số phòng đã hư hỏng), nếu tính bình quân thì 28 em học sinh phải sử dụng
chung một phòng vệ sinh; hệ thống nước sinh hoạt thường xuyên bị hư hỏng
nếu có mưa lớn nên ảnh hưởng đến vệ sinh chung của nhà trường.
Ý thức bảo vệ môi trường của học sinh cũng như của người dân địa
phương không thể thay đổi một sớm một chiều. Thói quen chặt phá, đốt rừng
làm nương rẫy, khai thác gỗ làm nhà, săn bắt động vật quí hiếm là nhu cầu
hằng ngày của người dân địa phương. Chính vì những lí do trên ảnh hưởng
lớn đến việc áp dụng các biện pháp, các giải pháp tôi đã đua ra trong đề tài
này.
VIII. ĐỀ NGHỊ:
1. Đối chính quyền, các ngành các cấp của huyện Tây Giang:
- Cần quán triệt sâu sắc chủ trương bảo vệ môi trường và giáo dục bảo
vệ môi trường đến tất cả các ngành các cấp và mọi người dân. Thường xuyên
tuyên truyền sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân, từng bước nâng cao nhận
thức của người dân đối với công tác bảo vệ môi trường.
- Cần có biện pháp hữu hiệu để hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng
khai thác gỗ, phá rừng làm nương rẫy, săn bắt động vất quí hiếm
- Đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cho các trường học để đáp ứng nhu

môi trường. Sử dụng điện, nước tiết kiệm và giáo dục học sinh sử dụng điện
tiết kiệm.
Trên đây là toàn bộ nội dung của đề tài mà tôi đã áp dụng thực hiện đối
với việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho đội viên ở Liên đội Trường
THCS BTCX Nguyễn Bá Ngọc -một liên đội miền núi trong 02 năm học qua.
Tuy nhiên năng lực của bản thân còn nhiều hạn chế nên đề tài không tránh
khỏi nhiều thiếu sót mong Hội đồng khoa học các cấp đóng góp ý kiến để cho
đề tài được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
IX. PHẦN PHỤ LỤC :
1. Bảng câu hỏi khảo sát ý thức bảo vệ môi trường:
(Bảng câu hỏi số 1-Khảo sát trước khi thực hiện đề tài)
Câu 1: Tài nguyên thiên nhiên có thể được dùng để làm:
A. Lực lượng sản xuất.
B. Phương tiện sản xuất và đối tượng tiêu dùng.
C. Quan hệ sản xuất.
Câu 2. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến ô nhiễm môi trường là do:
A. Khói bụi nhà máy.
B. Nước thải công nghiệp
C. Rác thải y tế
D. Quá trình khai thác, chế biến, tiêu dùng tài nguyên, tiêu dùng
sinh hoạt sinh ra các chất thải.

16
Câu 3: Tốc độ khai thác khoáng sản tăng lên rất nhanh trong thời
gian nào?
A. Vài chục năm gần đây
B. Đầu thế kỷ XX
C. Đầu thế kỷ X IX
Câu 5. Ở khu vực nông thôn, miền núi ô nhiễm nguồn nước chủ

Câu 1. Việc sử dụng hợp lý tiết kiệm điện và nguồn tài nguyên
thiên nhiên (đất, nước sạch, rừng, khoáng sản…) là việc làm cần thiết và
cấp bách hiện nay.
Đúng Sai

17
Câu 2. Việc làm nào sau đây thể hiện có ý thức bảo vệ môi trường:
A. Đi vệ sinh đúng nơi qui định và giữ nhà vệ sinh sạch sẽ.
B. Tổ chức lao động làm vệ sinh thường xuyên, phân công lao động ở
lớp và khu nội trú hợp lý.
C. Giữ phòng học, phòng ở khu nội trú ngăn nắp, sạch sẽ.
D. Cả 3 đều đúng.
Câu 3. Khi thấy bạn của mình vứt rác bừa bãi, không đúng nơi qui
định em có nhắc nhở bạn không?
Có Không, để thầy cô giáo nhắc nhở.
Câu 4. Khi thấy gia đình em đốt phá rừng làm nương rẫy, khai
thác gỗ, săn bắt động vật quí hiếm em sẽ:
A. Thường xuyên tham gia vì đây là nguồn sống và nguồn thu nhập
của gia đình mình.
B. Thỉnh thoảng tham gia và rủ bạn bè cùng tham gia.
C. Không tham gia và giải thích cho gia đình mình hiểu đây là việc
làm tàn phá môi trường, gây mất cân bằng sinh thái…
D. Cả 3 đều đúng
Câu 5. Bảo vệ tài nguyên và môi trường là:
A. Việc sử dụng và phát triển bền vững nguồn tài nguyên.
B. Việc thực hiện yêu cầu về môi trường xanh- sạch- đẹp và nguồn tài
nguyên bền vững.
C. Việc bảo vệ cho môi trường sống của con người không ô nhiễm.
D. Việc sử dụng tài nguyên hợp lí, lâu bền và đảm bảo chất lượng
môi trường sống cho con người.

D. Không đốt phá rừng làm nương rẫy.
* Đáp án bảng câu hỏi số 2:
- Các câu hỏi trắc nghiệm, đáp án là phần in đậm;
- Câu 1 & câu 3: Đáp án là ô gạch chéo.
3. Bài viết tuyên truyền “Nạn ô nhiễm môi trường ở Việt Nam”:
(Bài tuyên truyền số 1)
Ngày nay, vấn đề ô nhiễm môi trường đã và đang ngày càng trở nên
nghiêm trọng hơn ở Việt Nam. Trên các phương tiện thông tin đại chúng hằng
ngày, chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp những hình ảnh, những thông tin về
môi trường bị ô nhiễm. Bất chấp những lời kêu gọi bảo vệ môi trường, tình
trạng ô nhiễm càng lúc càng trở nên trầm trọng. Điều này khiến chúng ta phải
suy nghĩ…
Môi trường đang kêu cứu!
Từ đầu năm đến nay, đã có thêm không biết bao nhiêu thống kê mới
về tình trạng môi trường ở Việt Nam ta. Và đáng buồn thay, đó là những con
số gây thất vọng…
Theo bản tổng kết môi trường toàn cầu do Chương trình Môi trường
Liên Hợp Quốc (UNEP), Hà Nội và TP. HCM nằm trong danh sách 6 thành
phố ô nhiễm không khí nghiêm trọng nhất thế giới. Về nồng độ bụi, hai thành
phố lớn nhất Việt Nam này chỉ đứng sau Bắc Kinh, Thượng Hải, New Delhi
và Dhaka. Mối đe doạ tiềm tàng này chắc chắn sẽ cản trở quá trình phát triển
hơn nữa của các thành phố này. Cũng theo một nghiên cứu về các chỉ số môi
trường ổn định do Trường Đại học Yale (Mỹ) thực hiện, Việt Nam đứng một
trong những thứ hạng thấp nhất trong số các nước Đông Nam Á.
Tình trạng quy hoạch các khu đô thị chưa gắn với vấn đề xử lý chất
thải, nước thải nên ô nhiễm môi trường ở các thành phố lớn, các khu công
nghiệp, khu đô thị đang ở mức báo động.
Không chỉ có môi trường nước mà môi trường không khí và môi
trường đất cũng bị ô nhiễm nghiêm trọng. Môi trường không khí ở hầu hết
các đô thị Việt Nam đều vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Riêng tại thành phố

ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, chính sự chưa chặt chẽ trong việc quản lý
bảo vệ môi trường của nhà nước cũng đã tiếp tay cho các hành vi phá hoại
môi trường tiếp diễn. Ngoài ra, lượng xe cô lưu thông ngày càng nhiều ở
nước ta cũng góp phần không nhỏ vào việc gây ô nhiễm bầu không khí.
Điều này đã để lại hậu quả gì?
Tình hình ô nhiêm môi trường như vậy nên các bệnh do ô nhiêm môi
trường như: hen, viêm phổi, phổi tắc nghẽn mãn tính; ô nhiễm ozone có thể
gây bệnh đường hô hấp, bệnh tim mạch, viêm vùng họng, đau ngực, khó thở;
các chất hóa học và kim loại nặng nhiễm trong thức ăn nước uống có thể gây
ung thư. Dầu tràn có thể gây ngứa rộp da. Ô nhiễm tiếng ồn gây điếc, cao
huyết áp, trầm cảm và bệnh mất ngủ… Điển hình như “làng ung thư” Thạch
Sơn ở Phú Thọ, hàng trăm người đã chết vì căn bệnh ung thư mà nguyên nhân
là do dùng nguồn nước bị ô nhiễm thải ra Nhà máy Hóa chất Lâm Thao, Phú
Thọ. Hàng năm có khoảng 16.000 người ở Việt Nam chết vì những căn bệnh
liên quan tới ô nhiễm không khí. Dự báo trong những năm tới, con số này còn
có thể tiếp tục gia tăng. Cạn kiệt tài nguyên sinh vật là một hậu quả khác

20
không thể tránh được của ô nhiễm môi trường và sự tàn phá thiên nhiên của
con người, gần đây nhất vào cuối năm 2011 loài tê giác Java (tê giác 1 sừng)
đã tuyệt chủng ở Việt Nam. Theo dự báo trong tương lai gần, Việt Nam có thể
sẽ bị thiếu nước sinh hoạt trầm trọng do lượng nước sạch bị ô nhiễm ngày
một nhiều và nguồn nước ngầm tự nhiên đang ngày càng khô cạn…
Vậy chúng ta phải làm gì để bảo vệ môi trường?
Chúng ta cần phải tiếp tục công việc bảo vệ và làm sạch môi trường
bằng những việc làm thiết thực hơn nữa! Bảo vệ môi trường hơn bao giờ hết
đã trở thành nhiệm vụ cấp bách không của riêng ai.
Với trách nhiệm của một người làm chủ tương lai của đất nước các bạn
hãy luôn biết bảo vệ môi trường sống cho bản thân, gia đình và toàn xã hội
bằng những hành động thiết thực của mình như :


21
39% diện tích đồng bằng sông Cửu Long bị ngập và 35% dân số chịu ảnh
hưởng. Môi trường tự nhiên vẫn đang từng phút, từng giây cung cấp cho cuộc
sống con người những nguồn lợi vô giá. Thế nhưng, con người đã và đang
làm gì để đền đáp, bảo vệ cho môi trường, cho tự nhiên-cái nôi nuôi dưỡng sự
sống của chính mình? Câu hỏi ấy tưởng chừng như rất đơn giản nhưng lại làm
cho ta phải giật mình một khi định trả lời, rằng bên cạnh không nhiều người
đã có kiến thức và ý thức tốt về bảo vệ môi trường là không ít những người,
thậm chí còn chưa có được dù chỉ là một khái niệm cơ bản về vấn đề này.
Người ta nói rằng cứ một cây đại thụ ở Châu Phi bị đốn hạ thì ở Thái
Bình Dương sẽ có thêm một cơn bão. Rất có thể cơn cuồng nộ Chan-Chu năm
2006 là một điển hình như vậy. Kẻ cuồng sát đã phá hủy biết bao nhà cửa,
đường sá, trường học, cướp đi sinh mạng của biết bao con người. Chúng ta
chắc vẫn còn nhớ Cơn bão số 6 (Xangsane) vào tháng 9/2006 đổ bộ vào Đà
Nẵng, một phần Quảng Ngãi, Quảng Nam và Thừa Thiên - Huế đã gây thiệt
hại nặng nề cho các tỉnh này. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Phòng chống lụt
bão Trung ương 59 người bị chết, 7 người mất tích do trận bão khủng khiếp
này cũng như các trận lũ sau đó. Ngoài ra, khoảng 527 người bị thương, gần
16.000 nhà sập, hơn 25.000 nhà tốc mái và 52.000 nhà bị ngập trong nước,
gần 579 tàu thuyền hư hại. Ước tính tổng số thiệt hại hơn 10.000 tỷ đồng.
Cơn bão số 9 (Ketsana) năm 2009 đổ bộ vào miền Trung, Tây Nguyên hồi
tháng 10.2009 làm 172 người chết, 12 người mất tích, thiệt hại trên 14.300 tỉ
đồng.
Vậy chúng ta phải làm gì để bảo vệ cái nôi sự sống của chính mình?
Đó không đơn thuần còn là một câu hỏi nữa mà đã là một nhiệm vụ cấp bách
của toàn thể nhân loại.
Đứng trước một thực tại cấp thiết đáng lo ngại, chính quyền các cấp
và nhân dân cũng đã và đang bắt tay vào nhiệm vụ tìm lại sự trong lành, khỏe
mạnh cho môi trường sống. Hằng năm, chúng ta cần tích cực tham gia Tết

XI. MỤC LỤC:
I. Tên đề tài ……………………………………………… Trang 01
II. Đặt vấn đề ……………………………………………… Trang 01
1. Tầm quan trong của vấn đề được nghiên cứu …………………… Trang 01
2. Tóm tắt những thực trạng liên quan đến đề tài ………………… Trang 02
3. Lí do chọn đề tài ……………………………………………… …… Trang 03
4. Phạm vi nghiên cứu ……………………………………………… Trang 03
III. Cơ sở lí luận ……………………………………………… Trang 04
IV. Cơ sở thực tiễn ……………………………………………… Trang 05
V. Nội dung nghiên cứu: ……………………………………………… Trang 08
1. Tổ chức các hoạt động Đội, hoạt động ngoài giờ lên lớp
lồng ghép, tích hợp các nội dung bảo vệ môi trường: …………… Trang 08
2. Tổ chức thực hiện “Công trình măng non”, chăm sóc hoa
cây cảnh, làm vệ sinh sân trường hằng ngày để giáo dục tinh
thần lao động, tạo cảnh quan và giữ vệ sinh môi trường …………

Trang 09
3. Lồng ghép nội dung tuyên truyền về bảo vệ môi trường
trong chương trình “Phát thanh măng non” hằng tuần của Liên
đội: Trang 10
4. Giáo dục bảo vệ môi trường phải đi đôi với giáo dục giá
trị sống, kỹ năng sống cho học sinh: Trang 10
5. Tham mưu tốt cho BGH nhà trường trong việc đảm bảo
vệ sinh trường, lớp luôn sạch sẽ; không gây ô nhiễm môi
trường: Trang 11
VI. Kết quả nghiên cứu: ……………………………………………… Trang 12
VII. Kết luận: ……………………………………………… Trang 13
VIII. Đề nghị: ……………………………………………… Trang 14
IX. Phần phụ lục: ……………………………………………… Trang 15
1. Bảng câu hỏi khảo sát ý thức bảo vệ môi trường (Bảng số 1-