Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014
A.TÓM TẮT ĐỀ TÀI Trang 3
B.GIỚI THIỆU Trang 4
C.PHƯƠNG PHÁP Trang 6
a. Khách thể nghiên cứu Trang 6
b. Thiết kế nghiên cứu Trang 6
c. Quy trình nghiên cứu Trang 7
d. Đo lường và thu thập dữ liệu Trang 8
D.PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ Trang 8
E.KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Trang 11
TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………… ……… Trang 12
PHỤ LỤC CỦA ĐỀ TÀI Trang 13
Ý KIẾN NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC Trang 46
Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 1
MỤC LỤC
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014
Tên đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh lớp 12 trường THPT
Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình.
Nhóm giáo viên nghiên cứu:
1. Nguyễn Mộng Duyên
2. Trần Thị Ngoan
3. Nguyễn Hữu Chung
Đơn vị (trường, huyện): Trường THPT Lộc Hưng – Trảng Bàng
A.TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Môi trường có vai trò cực kì quan trọng đối với đời sống con người. Đó không
chỉ là nơi tồn tại, sinh trưởng và phát triển mà còn là nơi lao động và nghỉ ngơi, hưởng
thụ và trau dồi những nét đẹp văn hóa, thẩm mĩ…Đó là không gian sinh sống của con
người và sinh vật, là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản
xuất, là nơi chứa đựng và phân hủy các chất thải do con người tạo ra trong cuộc sống và
hoạt động sản xuất; đồng thời là nơi lưu giữ và cung cấp thông tin về quá khứ, hiện tại,
tương lai; lưu giữ và cung cấp thông tin về sự đa dạng các nguồn gen, các loài động

trường, lớp, bài dạy.
Giải pháp này được nhóm chúng tôi tiến hành trên hai nhóm: nhóm A gồm lớp
12A ( nhóm thực nghiệm) và 12B1 ( nhóm đối chứng); nhóm B gồm lớp 12B3 ( nhóm
thực nghiệm) và 12B5 ( nhóm đối chứng) trường THPT Lộc Hưng . Lớp thực nghiệm
nhóm chúng tôi thực hiện các giải pháp tác động như cho học sinh trao đổi, thảo luận
nhóm, trình bày một phút, dùng phiếu học tập tùy nội dung, đơn vị kiến thức ở các tiết
trong chương trình: Phong cách ngôn ngữ khoa học, Vận dụng tổng hợp các thao tác
lập luận, Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân, Ai đã đặt tên cho dòng sông? của
Hoàng Phủ Ngọc Tường, Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành, Rèn kĩ năng mở
bài, kết bài trong văn nghị luận để tích hợp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho
học sinh.
Kết quả cho thấy: Tác động của giải pháp này có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả
học tập của học sinh: lớp thực nghiệm đã đạt kết quả cao hơn so với lớp đối chứng. Sau
tác động kiểm chứng chênh lệch ĐTB bằng T-Test cho kết quả nhóm A:P = 0,00011 <
0,05; nhóm B: P= 0,00012< 0,05, cho thấy: sự chênh lệch giữa ĐTB nhóm thực nghiệm
và nhóm đối chứng rất có ý nghĩa, tức là chênh lệch kết quả ĐTB nhóm thực nghiệm
cao hơn ĐTB nhóm đối chứng là không ngẫu nhiên mà do kết quả của tác động.
Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 3
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014

B.GIỚI THIỆU
- Giáo dục bảo vệ môi trường trong giảng dạy cho học sinh nói chung là vấn đề
được cả xã hội quan tâm. Việc tích hợp “ Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học
sinh lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình” nếu thực hiện
tốt sẽ mang lại hiệu ứng giáo dục cao; các em học sinh không chỉ là những người góp
phần trực tiếp bảo vệ môi trường tại nơi mình học mà còn là những tuyên truyền viên
tích cực trong công tác này tại gia đình và nơi mình sinh sống.
- Để phát triển toàn diện nhân cách học sinh, các môn học trong nhà trường đều có
ý nghĩa, vai trò nhất định. Trong đó, môn Ngữ văn có vị trí đặc biệt quan trọng trong
giáo dục tư tưởng, tình cảm, sự phát triển đúng đắn của thế hệ trẻ. Nhờ được cung cấp

qua đó, nhóm chúng tôi muốn giới thiệu với quý thầy cô giáo và các em học sinh một số
giải pháp rất có hiệu quả. Vận dụng được những giải pháp này, nó sẽ giúp cho quá trình
giảng dạy và giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh được hiệu quả hơn.
Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 5
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014
C. PHƯƠNG PHÁP
I. Khách thể nghiên cứu
- Nhóm chúng tôi gồm ba giáo viên:
1. Cô Nguyễn Mộng Duyên - Tổ trưởng chuyên môn - chịu trách nhiệm dạy thực
nghiệm, tổng hợp nội dung, xây dựng đề tài hoàn chỉnh.
2 . Cô Trần Thị Ngoan - Tổ phó - Chịu trách nhiệm phần viết tóm tắt, giới thiệu đề
tài, chấm điểm bài kiểm tra để cho khách quan dữ liệu, thu thập, tin cậy.
3. Thầy Nguyễn Hữu Chung - Giáo viên - Chịu trách nhiệm tham dự xây dựng đề
kiểm tra, chấm điểm bài kiểm tra, viết các phần phân tích dữ liệu, kết luận và khuyến
nghị.
- Nhóm chúng tôi đều là những giáo viên có kinh nghiệm trong giảng dạy, tuổi nghề ít
nhất trong nhóm cũng mười một năm giảng dạy, có giáo viên nhiều năm đạt chiến sĩ thi
đua, trên hết là sự nhiệt tình và trách nhiệm cao trong công tác giảng dạy và giáo dục
học sinh.
- Để thực hiện đề tài, nhóm chúng tôi đã chọn ra hai nhóm lớp có sĩ số tương đương
nhau, trình độ nhận thức như nhau, các em đều tích cực trong học tập. Cụ thể nhóm A
gồm hai lớp 12A và 12B1; nhóm B gồm hai lớp 12B3 và 12B5.
II. Thiết kế nghiên cứu
Nhóm chúng tôi dùng kết quả kiểm tra 15 phút lần 1 để làm bài kiểm tra trước
tác động. Kết quả điểm trung bình của hai lớp trong mỗi nhóm có sự khác nhau. Do đó,
nhóm chúng tôi dùng phép kiểm chứng T-test để kiểm chứng sự chênh lệch điểm số
trung bình của 2 nhóm trước tác động.
Bảng kiểm chứng để xác định hai lớp của nhóm A tương đương:
Đối chứng (12B1) Thực nghiệm (12A)
Giá trị TB 6,03 6,05

có tích hợp giáo dục bảo vệ
môi trường.
04
Ở thiết kế này, chúng tôi sử dụng phép kiểm chứng T-Test độc lập.
Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 7
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014
III. Quy trình nghiên cứu
1. Chuẩn bị bài của giáo viên
- Đối với các lớp đối chứng: thiết kế giáo án và giảng dạy có tích hợp bảo vệ môi
trường như bình thường.
- Đối với các lớp thực nghiệm, chúng tôi minh họa bằng một số tiết trong chương
trình như Phong cách ngôn ngữ khoa học, Luyện tập vận dụng kết hợp các thao tác
lập luận, Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân, Ai đã đặt tên cho dòng sông? của
Hoàng Phủ Ngọc Tường, Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành, Rèn kĩ năng mở
bài, kết bài trong văn nghị luận qua một số câu hỏi nêu vấn đề , sử dụng phương pháp
thảo luận nhóm, phiếu học tập, …để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường xung quanh
cho các em.
2. Tiến hành dạy thực nghiệm:
Thời gian tiến hành dạy thực nghiệm vẫn tuân theo kế hoạch dạy học, thời khoá biểu
của nhà trường để đảm bảo tính khách quan.
IV. Đo lường và thu thập dữ liệu
Nhóm chúng tôi cho học sinh hai nhóm làm kiểm tra 15 phút để kiểm tra việc hình
thành ý thức bảo vệ môi trường ở các em. Dạng câu hỏi kiểm tra là trắc nghiệm 6 câu,
mỗi câu 1 điểm. Tự luận là một câu 4 điểm.
Sau khi học xong bài Rèn kĩ năng mở bài, kết bài trong văn nghị luận, nhóm chúng
tôi đã tiến hành kiểm tra và chấm bài theo đáp án đã xây dựng.
Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 8
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014
D. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ
I. Phân tích dữ liệu và kết quả

Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD =
92,0
22,602,7 −
= 0,87. Điều đó cho thấy mức
độ ảnh hưởng của hình thức dạy học này đến lớp thực nghiệm là lớn.
Nhóm B
II.Bàn luận
Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 10
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014
- Kết quả bài kiểm tra sau tác động của nhóm A: lớp thực nghiệm ĐTB = 7,60; lớp
đối chứng ĐTB = 6,71. Độ chênh lệch điểm số giữa hai nhóm là 0,89 điều đó cho thấy
ĐTB của hai lớp đối chứng và thực nghiệm đã có sự khác biệt rõ rệt, lớp được tác động
có ĐTB cao hơn lớp đối chứng.
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn của bài kiểm tra là SMD = 0,89. Điều này có nghĩa
là mức độ ảnh hưởng của tác động là tương đối lớn.
Phép kiểm chứng T-Test điểm trung bình sau tác động của hai lớp là p = 0,00011 <
0,05. Kết quả này khẳng định sự chênh lệch điểm trung bình của hai lớp không phải
ngẫu nhiên mà do tác động.
- Kết quả bài kiểm tra sau tác động của nhóm B: lớp thực nghiệm ĐTB = 7,02 ; lớp
đối chứng ĐTB = 6,22. Độ chênh lệch điểm số giữa hai lớp là 0,87 điều đó cho thấy
ĐTB của hai lớp đối chứng và thực nghiệm đã có sự khác biệt rõ rệt, lớp được tác động
có ĐTB cao hơn lớp đối chứng.
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn của bài kiểm tra là SMD = 0,87. Điều này có
nghĩa là mức độ ảnh hưởng của tác động là tương đối lớn.
Phép kiểm chứng T-Test điểm trung bình sau tác động của hai lớp là p = 0,00012 <
0,05. Kết quả này khẳng định sự chênh lệch điểm trung bình của hai lớp không phải
ngẫu nhiên mà do tác động.
E. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 11
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014

TB: Trung bình
ĐTB: điểm trung bình

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo khoa Ngữ văn lớp 12 tập một ( Chương trình chuẩn)
2. Sách giáo viên Ngữ văn lớp 12 tập một ( Chương trình chuẩn)
3. Sách giáo khoa Ngữ văn lớp 12 tập hai ( Chương trình chuẩn)
4. Sách giáo viên Ngữ văn lớp 12 tập hai ( Chương trình chuẩn)
5. Sách giáo khoa Địa lí lớp 12 ( Chương trình chuẩn)
6. Thiết kế bài giảng Ngữ văn 12 - Tác giả Nguyễn Văn Đường – Nhà xuất bản Hà
Nội
7. Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Ngữ văn ở trường trung học phổ thông.
Tác giả: Phạm Tuấn Anh - Nguyễn Văn Đường – Nguyễn Trọng Hoàn – Phan Thị
Lạc – Vũ Nho – Trần Thị Nhung - Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.
Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 13
PHỤ LỤC
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014
1. Địa chỉ, giải pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh lớp 12
trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình:
a. Giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh lớp 12 qua bài Phong cách ngôn
ngữ khoa học:
Giáo viên hướng dẫn cho học sinh tìm hiểu phần I là Văn bản khoa học và ngôn
ngữ khoa học. Khi cho tìm hiểu các ngữ liệu sách giáo khoa trang 71,72 để học sinh kết
luận: Các loại văn bản khoa học gồm Văn bản a là văn bản chuyên sâu; văn bản b là văn
bản khoa học giáo khoa; Văn bản c là văn bản khoa học phổ cập.
Giáo viên dùng bảng phụ đưa những đoạn sau cho học sinh tìm hiểu:
Có 2 vấn đề quan trọng nhất trong bảo vệ môi trường ở nước ta là:
- Tình trạng mất cân bằng sinh thái môi trường: biểu hiện ở sự gia tăng các thiên
tai bão lụt, hạn hán và sự biến đổi bất thường về thời tiết, khí hậu.
- Tình trạng ô nhiễm môi trường: nước , không khí và đất đã trở thành vấn đề

- Văn bản khoa học gồm ba loại chính: các văn bản khoa học chuyên sâu, các văn bản
khoa học giáo khoa, các văn bản khoa học phổ cập.
- Ngôn ngữ khoa học là ngôn ngữ được dùng trong giao tiếp thuộc lĩnh vực khoa học,
tiêu biểu là trong các văn bản khoa học.
- Phong cách ngôn ngữ khoa học có ba đặc trưng cơ bản: tính khái quát, trừu tượng;
tính lí trí, logic; tính khách quan phi cá thể. Các đặc trưng đó thể hiện ở các phương tiện
ngôn ngữ như từ ngữ, câu, đoạn văn, văn bản.
Giáo viên hướng dẫn cho học sinh luyện tập bài 1,2,3,4
1. Bài tập 1:
Bài Khái quát văn học Việt Nam từ Cách mạng tháng Tám 1945 đến hết thế kỉ XX
- Nội dung thông tin:
+ Hoàn cảnh lịch sử, xã hội và văn hoá
+ Quá trình phát triển và những thành tựu chủ yếu của từng giai đoạn
+ Những đặc điểm cơ bản của văn học giai đoạn từ 1945 đến 1975 và 1975 đến hết thế
kỉ XX.
- Thuộc loại văn bản: ngành Khoa học Xã hội và Nhân văn, hoặc chuyên ngành Khoa
học Ngữ văn
- Ngôn ngữ khoa học trong văn bản có nhiều đặc điểm:
+ Dùng nhiều thuật ngữ khoa học.
+ Kết cấu của văn bản mạch lạc, chặt chẽ: có hệ thống đề mục lớn nhỏ, các phần, các
đoạn rõ ràng
2. Bài tập 2:
Ví dụ: Đoạn thẳng
Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 15
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014
- Thông thường: là đoạn không cong queo, gãy khúc
- Toán học: Đoạn ngắn nhất nối hai điểm với nhau
3. Bài tập 3 :
- Thuật ngữ: khảo cổ, người vượn, hạch đá, mảnh tước, rìu tay, di chỉ, công cụ đá…
- Tính lí trí và logic thể hiện ở lập luận:

Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014
- Thao tác lập luận so sánh: Làm rõ thông tin về sự vật bằng cách đem nó đối chiếu với
đối tượng sự vật khác quen thuộc hơn, cụ thể hơn để chỉ ra sự giống nhau và khác nhau
giữa chúng.
- Thao tác lập luận giải thích: là giảng giải về các vấn đề liên quan đến đối tượng một
cách cụ thể, rõ ràng cho người nghe, người đọc hiểu tường tận.
- Thao tác lập luận chứng minh: Mục đích của chứng minh là làm người ta tin tưởng về
những ý kiến, nhận xét có đầy đủ căn cứ từ trong những sự thật hoặc chân lí hiển nhiên.
- Thao tác lập luận bác bỏ: chính là dùng lí lẽ và chứng cứ để gạt bỏ những quan điểm,
ý kiến sai lệc hoặc thiếu chính xác từ đó nêu ý kiến đúng của mình để thuyết phục
người nghe.
- Thao tác lập luận bình luận: Nhằm đề xuất và thuyết phục người đọc tán đồng với
nhận xét đánh giá, bàn luận của mình về một hiện tượng trong đời sống hoặc trong văn
học.
Câu 2 trang 174:Hãy xác định các thao tác lập luận được vận dụng kết hợp trong đoạn
trích sau:
Học sinh sẽ tìm ra trong đoạn văn
Thao tác lập luận chính: phân tích (để thấy việc bọn thực dân Pháp lợi dụng lá cờ tự do,
bình đẳng, bác ái áp bức đồng bào ta).
Thao tác lập luận kết hợp: chứng minh (về chính trị, về kinh tế).
* Giáo viên dùng bảng phụ đưa đoạn văn có sử dụng hai thao tác lập luận cho học
sinh tham khảo.
Nhớ ngày xuân Việt Bắc là nhớ hoa mơ nở trắng rừng, chữ trắng là tính từ chỉ màu sắc
được chuyển từ lọai thành bổ ngữ nở trắng rừng, gợi lên một thế giới hoa mơ bao phủ
khắp mọi cánh rừng Việt Bắc màu trắng thanh khiết, mênh mông và bao la.
“ Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang”
Màu xanh của cây lá được thay thế bởi màu trắng ngập tràn của hoa mơ. Mùa xuân
được bao phủ bởi một màu tinh khiết, thanh nhẹ, mơ mộng, trong sáng. Cảnh thiên
nhiên Việt Bắc lúc này giống như cảnh thiên nhiên khi Bác Hồ về nước

+ Bồi dưỡng tư tưởng tình cảm, rèn luyện phẩm chất đạo đức
+ để thư giãn, giải trí
- Tuy nhiên sách có nhiều loại, không phải sách nào cũng phù hợp, có ích, đòi hỏi phải
có sự lựa chọn
- Phê phán những người lười đọc sách và kêu gọi mọi người nên hình thành thói quen
đọc sách.
- GV yêu cầu HS viết thành đoạn văn có vận dụng kết hợp ít nhất hai thao tác lập
luận.
Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 18
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014
Sau 8 phút, GV gọi một vài HS trình bày văn bản đã viết và chỉ ra các thao tác lập
luận mà mình đã sử dụng.
Giáo viên dùng bảng phụ để đưa ra những đoạn văn cho học sinh tham khảo
Môi trường là gì? "Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất
nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống,
sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên." (Theo Điều 1, Luật Bảo vệ
Môi trường của Việt Nam). Môi trường theo nghĩa rộng là tất cả các nhân tố tự nhiên và
xã hội cần thiết cho sự sinh sống, sản xuất của con người, như tài nguyên thiên nhiên,
không khí, đất, nước, ánh sáng, cảnh quan, quan hệ xã hội Môi trường theo nghĩa hẹp
không xét tới tài nguyên thiên nhiên, mà chỉ bao gồm các nhân tố tự nhiên và xã hội
trực tiếp liên quan tới chất lượng cuộc sống con người. Chẳng hạn như môi trường của
học sinh gồm nhà trường với thầy giáo, bạn bè, nội quy của trường, lớp học, sân chơi,
phòng thí nghiệm, tổ chức xã hội như Đoàn, Đội với những quy định được công nhận,
thi hành ở các cơ quan hành chính các cấp, với luật pháp, nghị định, thông tư, quy định.
Tóm lại, môi trường là tất cả những gì có xung quanh ta, cho ta cơ sở để sống và phát
triển.
( Thao tác lập luận trong đoạn văn là giải thích và chứng minh)
Môi trường hiện nay đang bị ô nhiễm trầm trọng. Một trong những biểu hiện đó
là hiện tượng không giữ gìn vệ sinh đường phố mà phổ biến nhất là vứt rác ra đường
hoặc nơi công cộng . Ăn xong một que kem hay một chiếc kẹo , người ta vứt que, vứt

- Không xả rác: cắt giấy, xé giấy
- Viết bậy lên bàn, lên tường
- La hét, chạy giỡn, mất trật tự
- Vứt chai nước ngọt, bọc bánh tráng
bừa bãi.

- Phá cây kiểng, hồ cá
- Thải tờ rơi tuyển sinh ra sân trường
- La hét, chạy giỡn, mất trật tự
c. Giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh lớp 12 qua tùy bút Người lái đò
sông Đà của Nguyễn Tuân:
Sau khi giáo viên cho học sinh tìm hiểu những nét chính về tác giả, tác phẩm,
xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác, giáo viên nêu vấn đề: Trong cảm nhận và tưởng tượng của
Nguyễn Tuân sông Đà có những đặc tính như thế nào ?
Học sinh sẽ tìm ra các đơn vị kiến thức: Con sông Đà hung bạo, dữ dằn và trữ
tình, thơ mộng.
Trước hết giáo viên hướng dẫn HS tìm hiểu hình tượng con sông Đà hung
bạo, dữ dằn. Giáo viên nêu vấn đề: Tìm và phân tích những câu văn, hình ảnh, chi
tiết thể hiện sự hung bạo, dữ dằn của sông Đà ?
Học sinh sẽ tìm ra các đơn vị kiến thức: Qua miêu tả của Nguyễn Tuân sông Đà
hiện lên như “kẻ thù số một” của con người.
Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 20
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014
Mở đầu là một lời đề từ : "Chúng thủy giai đông tẩu/ Đà giang độc bắc lưu”.
Nó đã gây chú ý, tạo ấn tượng ban đầu về một dòng sông khác thường có cá tính riêng,
phóng túng, bứt phá so với những con sông khác
Từ thượng nguồn: do chịu ảnh hưởng của địa hình vùng rừng núi trùng điệp ở
Tây Bắc hiểm trở, sông Đà mang vẻ đẹp hùng vĩ, kì thú với khung cảnh:
+ Bờ sông đá dựng thành vách ,cao sừng sững che khuất cả mặt trời : “ Hùng vĩ
sông Đà không phải chỉ có thác đá. Mà còn là những cảnh đá bờ sông dựng vách thành

- Đá ở sông Đà : Đá mai phục dưới lòng sông hàng ngàn năm,,đá nổi hình ,nổi tướng
“bệ vệ” “oai phong lẫm liệt”,” “nhổm dậy” “vồ lấy thuyền”
+ Đặc biệt khi đá kết hợp với sóng, thác : tạo ra 3 trùng vi thạch trận,với nhiều cửa
tử,chiều chiến thuật đánh khác nhau, nhiều đòn đánh thâm hiểm… :
* Trùng vi thạch trận thứ I: Bọn đá đứa thì “hất hàm” khiêu chiến, đứa thì
“thách thức”, “mặt nước hò la ùa vào bẻ gãy cán chèo”, sóng nước “đá trái, thúc
gối vào bụng vào hông thuyền”…
* Trùng vi thạch trận thứ II: Sông nước bày binh bố trận ở khắp nơi, tăng nhiều
cửa tử, cửa sinh nằm ở phía hữu ngạn… sóng thác níu lấy con đò đưa vào cửa tử
* Trùng vi thạch trận thứ III: Sông Đà sắp đặt bên phải bên trái đều là luồng
chết,tìm mọi cách ăn chết con thuyền…
⇒ Con sông Đà lắm thác ghềnh, hung bạo, tàn ác không khác gì “kẻ thù số một của
con người”. Nhưng đó cũng là 1 công trình hùng vĩ, tuyệt vời của tạo hóa ,là biểu
tượng của sức mạnh thiên nhiên, là tiềm năng thủy điện lớn của đất nước ta .Cũng
chính từ hình ảnh con sông ấy, ta thấy được tài năng nghệ thuật tài hoa, tài tử và cực kì
uyên bác của Nguyễn Tuân- một ây bút số một về thể loại tùy bút Việt Nam.
Tiếp theo, giáo viên hướng dẫn HS tìm hiểu hình tượng con sông Đà trữ tình, thơ mộng.
Giáo viên nêu vấn đề: Tìm và phân tích những câu văn, hình ảnh, chi tiết thể hiện sự thơ
mộng, trữ tình của sông Đà ?
Học sinh sẽ tìm ra các đơn vị kiến thức: Sông Đà dịu dàng trong sáng, gợi cảm và
đầy chất thơ.
Dòng sông Đà không chỉ có những “dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế mạnh trên
sông đá” mà nó còn là bức tranh thủy mặc vương vấn lòng người.
- Từ trên máy bay nhìn xuống :Sông Đà mang vẻ đẹp của một giai nhân đầy nữ tính:
+ Dáng vẻ mềm mại,uyển chuyển :“con sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc
trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban, hoa gạo
…”
Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 22
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014
+ Màu sắc dòng nước thay đổi theo mùa : Mùa xuân “ xanh màu ngọc bích” (khác với

b. Làm ngơ như không có chuyện gì xảy ra
c. Mách với cô chủ nhiệm
d. Không nói gì vì đó là trách nhiệm của tổ trực
Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 23
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2013 – 2014
Giáo viên chốt lại: Các em không những có ý thức trân trọng về vẻ đẹp thiên nhiên
– con người, giữ gìn giá trị môi trường thiên nhiên của đất nước mà còn có ý thức
giữ gìn môi trường xung quanh chúng ta.
Giáo viên nêu vấn đề: Theo em, Dưới ngòi bút của Nguyễn Tuân hình tượng
người lái đò hiện lên với vẻ đẹp gì ?
* Vẻ đẹp của trí – dũng – tài hoa :
- Là vị chỉ huy “cái thuyền sáu bơi chèo” trong cuộc chiến đấu không cân sức với thiên
nhiên dữ dội, hiểm độc.
- Bằng trí dũng tuyệt vời và phong thái ung dung, tài hoa, người lái đò vượt qua 3 trùng
vi thạch trận vây bủa, thuần phục dòng sông.
Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích hình ảnh người lái đò khi vượt qua 3 trùng vi
thạch trận để thấy được vẻ đẹp của người lao động.
Giáo viên nêu vấn đề: Sông Đà bày ra trùng vi thạch trận thứ nhất như thế nào?
Người lái đò chiến đấu ra sao?
Với lòng quả cảm, niềm tin vào bản thân, người lái đò như một nghệ sĩ tài ba, một viên
tướng xung trận oai phong, tỉnh táo ứng phó linh hoạt để giành phần thắng.
+ Trùng vi thạch trận thứ I: Bọn đá đứa thì “hất hàm” đứa thì “thách thức”, “mặt nước
hò la ùa vào bẻ gãy cán chèo”, sóng nước “đá trái, thúc gối vào bụng vào hông
thuyền”… Ông lái đò đã bị thương nhưng cố nén, “hai chân vẫn kẹp chặt cuống lái”,
“mặt méo bệch” nhưng “tiếng chỉ huy vẫn ngắn gọn, tỉnh táo”. Đây là cuộc tỉ thí giữa
hai đô vật quá chênh lệch về sức lực và thế võ, người lái đò chiến thắng ở sự bình tĩnh,
gan dạ, dũng cảm quyết tâm cao.
Giáo viên nêu vấn đề: Sông Đà bày ra trùng vi thạch trận thứ hai như thế nào? Người lái
đò chiến đấu ra sao?
+Trùng vi thạch trận thứ II: Vì nắm chắc binh pháp của thần sông, thần đá và

là những người lao động bình thường – chất “vàng mười của Tây Bắc”. Qua đây, nhà
văn muốn phát biểu quan niệm : người anh hùng không chỉ có trong chiến đấu mà còn
có trong cuộc sống lao động thường ngày.
GV liên hệ thực tế có tính giáo dục HS : phải biết yêu quí và trân trọng sự lao động
chân chính của con người cho dù làm bất cứ ngành nghề gì ở đâu, nơi nào.Có thể
nói, không có sự hào hoa nào thay thế dược công sức lao động nghiêm túc, cần cù
kiên nhẫn của con người.

Đề tài: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua một số tiết trong chương trình 25